VII SA/Wa 958/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-16
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzja ta została unieważniona, ma interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność jego decyzji?Ratio decidendi
Starosta, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu o wznowienie postępowania, nawet jeśli jego decyzja została następnie unieważniona. Interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a możliwość dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych nie stanowi podstawy do nadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.Stan faktyczny
Starosta złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę biogazowni. Starosta powołał się na unieważnienie decyzji środowiskowej, która była podstawą dla jego decyzji o pozwoleniu na budowę. GINB odmówił wznowienia postępowania, wskazując na uchybienie terminu do złożenia wniosku oraz brak statusu strony po stronie Starosty. WSA oddalił skargę Starosty na postanowienie GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...], [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Przedmiotem skargi Starosty [...] jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], [...], utrzymujące w mocy postanowienie własne tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., znak: [...].
Tą ostatnią, GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę biogazowni kogeneracyjnej, tj. budynku administracyjno-socjalnego, budynku technicznego z wiatą, portierni, czterech zamkniętych komór fermentacyjnych (ZKF), dwóch zamkniętych komór pofermentacyjnych (ZKPF), dwóch zbiorników typu [...], czterech zbiorników substratów stałych, ośmiu zbiorników substratów ciekłych, dwóch niskociśnieniowych zbiorników biogazu, złoża żwirowego do oczyszczania gazu, osuszacza gazu, pochodni, wagi elektronicznej, przepompowni przywiezionego substratu ciekłego, przepompowni z ZKF do ZKPF, przepompowni z ZKPF do [...], przepompowni z [...] na wirówki sedymentacyjne, czterech wirówek sedymentacyjnych o działaniu ciągłym, przenośnika taśmowego, przenośnika ślimakowego, pojazdu do odbioru przefermentowanego osadu - nawozu, dwudrogowego dozownika substratów stałych z hydrolizą, dmuchawy (EX) do przeprowadzenia oczyszczania gazu, kolumn absorpcyjnych o działaniu naprzemiennym, dwóch kogeneratorów, stacji trafo 2000 kW, pojazdu do odbioru płynnego przefermentowanego osadu, pojazdu do przewozu substratów ciekłych, kompresora trójstopniowego 65BAR 1700 m3/h, podgrzewacza typu wymiennikowego do biogazu, separatora, osadnika, śmietnika kontenerowego, na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w [...].
Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną GINB z dnia [...] października 2012 r. znak: [...], pismem z dnia [...] września 2015 r. wniósł Starosta [...]. Powołał się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i wskazał w tym kontekście, że doszło do unieważnienia decyzją ostateczną SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni kogeneracyjnej w miejscowości [...], działki o nr [...] i [...], wydanej dla inwestycji objętej unieważnioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia z [...] grudnia 2015 r., wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia składa się z dwóch etapów: wstępnego mającego na celu ustalenie, czy zostały spełnione warunki formalne do wznowienia postępowania, w którym organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), przesłankach wznowienia, a także, czy został złożony przez stronę postępowania oraz, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., kończącego się wydaniem postanowienia o wznowieniu lub o odmowie wznowienia postępowania; w przypadku wznowienia postępowania – merytorycznego,
którego celem jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją, wydaną w postępowaniu zwykłym.
W przedmiotowej sprawie, jako przesłankę wznowienia postępowania, wnioskodawca wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. W uzasadnieniu swojego podania wnioskodawca wskazał na treść decyzji SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...], utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Biogazowni kogneracyjnej [...]" na działkach nr ew. [...] i [...]położonych w [...] - poprzedzającej ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...], znak: [...].
Z ponownej analizy przesłanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że o podnoszonej okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, tj. o ww. decyzji SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...], Starosta [...] dowiedział się w dniu [...] lutego 2015 r. (prezentata wpływu do Starostwa Powiatowego w [...]). Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] października 2015 r., a tym samym z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.
Nadto, organ podał, że wniosek ten został złożony przez podmiot, nie będący stroną postępowania. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 1999 r. (sygn. akt I SA 1189/98), cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Jak zauważył WSA w Warszawie, w wyroku z dnia 9 listopada 2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 550/07) podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Dalej, organ zauważył, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. i wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09, wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 728/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2208/12). Z ponownej analizy treści ww. wniosku z dnia [...] września 2015 r. oraz analizy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wynika, że Starosta [...] swój interes prawny wywodzi z możliwości wniesienia przeciwko niemu powództwa cywilnoprawnego, w związku ze stwierdzeniem nieważności ww. decyzji z dnia [...] października 2009 r., nr [...], znak: [...]. Ponownie, jak wskazał GINB, należy wskazać, że roszczenia o charakterze cywilnoprawnym zostały wyłączone z postępowania administracyjnego, a co za tym idzie nie wszczynają takiego postępowania. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę pojęcie interesu prawnego opiera się na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś wyłącznie na regulacjach prawa cywilnego. Nie ma też podstaw do tego, by krąg stron postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie wznowieniowe, określany był według innych zasad niż krąg stron postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania ma więc obowiązek ocenić, czy z wnioskiem tym wystąpił inwestor bądź też właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca takiej nieruchomości, co do której realizacja inwestycji wskazanej w pozwoleniu na budowę spowoduje powstanie ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Możliwość żądania wznowienia z powodu konieczności ochrony interesu społecznego niezależnie od tego, czy podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania ma interes prawny musi wynikać wprost z przepisów prawa. Takie uprawnienie ustawodawca przyznał Rzecznikowi Praw Obywatelskich (art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich - tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1648, ze zm.) oraz Prokuratorowi (art. 182 k.p.a.). Starosta [...] tego rodzaju ustawowego uprawnienia nie posiada (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1738/15).
Wobec powyższych ustaleń, dotyczących przeszkód formalnych do wznowienia postępowania w wyniku ww. wniosku z dnia [...] września 2015 r., organ uznał, że wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia nie mają merytoryczne zarzuty podnoszone przez Starostę [...] w tym podaniu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z tych też przyczyn GINB utrzymał w mocy własne postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
W skardze do Sądu na ww. postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2016 r., Starosta [...] wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że Staroście [...] nie przysługuje status strony w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...],
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., nr [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono m. in., iż Staroście [...] przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu. Uznanie bowiem na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., że postępowanie winno być wznowione, może spowodować uchylenie decyzji utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...]. Stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o ostateczną decyzję jest zaś sui generis prejudykatem potrzebnym do wszczęcia postępowania cywilnego o odszkodowanie wobec organu (jednostki samorządu terytorialnego). Skoro więc możliwe jest wszczęcie przeciwko Staroście [...] postępowania cywilnego o odszkodowanie, które inwestorowi - stronie ewentualnie mogłoby przysługiwać od Starosty [...] ("ewentualnie mogłoby", a nie "przysługuje/przysługiwałoby" gdyż Starosta [...] z innych względów, indyferentnych w niniejszym postępowaniu, uważa, że nie przysługuje) wskutek stwierdzenia nieważności jego decyzji, w sytuacji, gdy do takiego stwierdzenia nieważności nie mogło dojść wskutek okoliczności, o których mowa we wniosku o wznowienie postępowania, stwierdzić należy, że Starosta [...] legitymuje się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu, które uprawnia nadanie mu statusu strony.
Dodać należy, że nie ma znaczenia to, że Starosta [...] nie był stroną postępowania przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Status strony postępowania pierwotnego i postępowania wznowieniowego nie zawsze bowiem musi się pokrywać. Ocena statusu strony w tych postępowaniach winna być dokonywana oddzielnie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie zważyć trzeba, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], [...], utrzymujące w mocy postanowienie własne tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], o odmowie wznowienia, na wniosek Starosty [...], postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W obu ww. postanowienia GINB wskazał, iż wystąpiły przyczyny uniemożliwiające uruchomienie wnioskowanego postępowania nadzwyczajnego, a mianowicie - nie zachowano terminu z art. 148 § 1 k.p.a., nadto - wniosek nie pochodzi od podmiotu mającego status strony.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu jest w pełni uprawnione i uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 149 § 3 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.
Rozwijając powyższe zważyć należy za organem, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa, w tym w art. 145 § 1 Kodeksu. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi m. in. w ww. przepisie, których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Co równie istotne, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Stąd też, w przypadku przedłożenia organowi wniosku o wznowienie postępowania, organ ten zobligowany jest m. in. do ustalenia w fazie wstępnej postępowania, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. (sygn. akt II OSK 773/09), w którym zawarł tezę, iż przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor prawidłowo przyjął, że wniosek o wznowienie został złożony przez skarżącego z uchybieniem terminu, a to już uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż termin miesięczny z art. 148 Kodeksu nie został w sprawie zachowany. Starosta [...] wniósł o wznowienie postępowania pismem z dnia [...] września 2015 r., wniesionym (nadanym) w dniu [...] października 2015 r., powołując się na przesłankę wznowienia uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i wskazując w kontekście tej przesłanki na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. sygn. akt [...] (utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni kogeneracyjnej w miejscowości [...], działki o nr [...]i [...]). Wskazana decyzja SKO w [...] została w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem dołączona do wniosku o wznowienie, a prezentata odbita na tym dokumencie wskazuje, że Starosta [...] najpóźniej w dniu [...] lutego 2015 r. uzyskał wiedzę o jej wydaniu (tj. w dacie wpływu tego dokumentu do Starostwa Powiatowego w [...]). Tym samym, prawidłowo w sprawie przyjęto, że wniosek o wznowienie, powołujący się na ww. decyzję SKO w [...], o której Starosta dowiedział się najpóźniej w dniu [...] lutego 2015 r., jako wniesiony w dniu [...] października 2015 r., jest spóźniony. Jako taki nie mógł zaś spowodować wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Niezależnie od powyższego, GINB prawidłowo orzekając w sprawie zwrócił uwagę na to, iż wniosek o wznowienie w sposób oczywisty, nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a uprawnionym do skutecznego żądania wznowienia postępowania jest wyłącznie strona (o czym stanowi art. 147 k.p.a.).
Sąd w pełni podziela argumentację organu przedstawioną w tej kwestii i traktuje ją za własną. Sąd podkreśla przy tym, iż rację ma organ zauważając, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Wspomniana jednostka, jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W takim wypadku będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Tak też przyjął NSA m. in. w wyroku z dnia 30 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1579/16, i wskazał (podzielając pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt 1017/04), że: "z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego" (por. też postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 264/17).
Taka też sytuacja, uniemożliwiająca Staroście [...] skuteczne wnioskowanie o wznowienie postępowania, miała miejsce w niniejszej sprawie.
Starosta [...] wniósł bowiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzającą nieważność decyzji tego organu, tj. Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę biogazowni kogeneracyjnej. Jak z powyższego bezspornie wynika, Starosta [...] występuje w tej sprawie w charakterze organu administracji publicznej, właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu zwykłym w I instancji. Dodać przy tym należy, że wnosząc o wznowienie Starosta nie podnosił, aby był posiadaczem tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji (z racji przedmiotu postępowania i brzmienia art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), ale wskazywał (i tak też w skardze) na możliwość dochodzenia od niego odszkodowania przez inwestora w związku z unieważnieniem wydanej przez niego decyzji z dnia [...] października 2009 r. zezwalającej na budowę biogazowni kogeneracyjnej. GINB wszystkie te kwestie prawidłowo rozważył w sprawie, i prawidłowo wskazał, że ewentualne roszczenia cywilnoprawne nie mogą stanowić o interesie prawnym Starosty w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo również stwierdził, że możliwość żądania wznowienia postępowania z powodu konieczności ochrony interesu społecznego niezależnie od tego, czy podmiot wnioskujący ma interes prawny, musi wynikać wprost z przepisów prawa. Takie uprawnienie ustawodawca przyznał Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz prokuratorowi, ale Starosta [...] tego rodzaju ustawowego uprawnienia nie posiada. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu. Sąd zauważa przy tym, że w sytuacji, gdy w sposób oczywisty (na podstawie treści wniosku o wznowienie) można przyjąć, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania, o którego wznowienie wnosi, to zbędne jest przeprowadzanie przez organ postępowania rozpoznawczego i wyjaśnianie tej kwestii, a co za tym idzie – możliwym jest zastosowanie art. 149 § 3 k.p.a. (tak też NSA w wyroku z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1556/09).
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione.
W kontekście treści skargi zważyć trzeba, że z uwagi na etap postępowania wznowieniowego, organ nie mógł czynić żadnych ustaleń i rozważań odnośnie wystąpienia podstawy wznowienia wskazanej we wniosku. Dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uprawnia organ do dokonywania ocen w tym zakresie. Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie ma statusu strony w postępowaniu, albowiem (jak podniesiono powyżej), organ, który wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym w I instancji nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu ww. art. 28, nadto – nie nabywa przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym, celem wzruszenia decyzji, która wyeliminowała decyzję przez niego wydaną.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło