VII SO/Wa 72/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. A. Z. w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 72,2 m2, a także nieruchomości rolne w [...] i w [...] . We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. A.Z. oświadczył, że utrzymują się wraz z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3340 zł netto miesięcznie. Czynsz za mieszkanie wynosi 600-700 zł miesięcznie, w zależności od pory roku. A.Z. wskazał ponadto, że ponosi opłaty za telewizję, telefon, wydatki na leki i bilety MZK. Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199), prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest niemożliwe. Zauważyć też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego przez A. Z. wniosku stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla jego uwzględnienia, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Jak wynika z wniosku, A. Z utrzymuje się wraz z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3340 zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że czynsz za mieszkanie wynosi 600-700 zł miesięcznie, w zależności od pory roku. A. Z. wskazał ponadto na opłaty za telewizję, telefon, wydatki na leki i bilety MZK, nie podał jednak ich wysokości. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, aby przy ponoszonych wydatkach nie był w stanie z dochodów własnych i żony w wysokości 3340 zł, uzyskiwanych z tytułu emerytur, a więc mających charakter stały i przewidywalny, zgromadzić odpowiednich środków pieniężnych na prowadzenie procesu sądowego. Zauważyć ponadto trzeba, że przy dokonywaniu oceny złożonego przez skarżącego wniosku nie można pominąć faktu, że A. Z. oprócz mieszkania o powierzchni 72,2 m2 posiada nieruchomości rolne: w [...] – 2 działki o powierzchni 2,1115 ha i 0,7529 ha oraz w [...] – 2 działki o powierzchni 0,17 ha i 0,05 ha. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, że na ocenę, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy, ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu i posiadanych zasobów pieniężnych, lecz także będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może go wykorzystać w celu pozyskania środków pieniężnych. Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, posiadany majątek może bowiem przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2013 r. II FZ 158/13 LEX nr 1310045, z dnia 2 października 2014 r. II OZ 1012/14 LEX nr 1530778, z dnia 5 kwietnia 2013 r. II OZ 222/13 LEX nr 1296872. Mając na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego wniosku uznano, że A. Z. nie wykazał, aby pozyskanie przez niego środków na pokrycie kosztów postępowania było obiektywnie niemożliwe, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy.