I SA/Wr 1120/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-11-08
Skład orzekający: Andrzej Cichoń, Tadeusz Haberka, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, mimo trudnej sytuacji finansowej i życiowej podatnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie dokonały pełnych ustaleń co do sytuacji życiowej i majątkowej podatnika, a uzasadnienie decyzji jest w tym zakresie niewystarczające. Organy nie zbadały wyczerpująco możliwości płatniczych podatnika, jego rzeczywistych dochodów, sytuacji zdrowotnej i materialnej, a także zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie 'ważnego interesu podatnika' wyłącznie jako sytuację nadzwyczajną.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 wraz z odsetkami, wskazując na trudną sytuację finansową. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, stwierdzając, że sytuacja podatnika nie jest skrajna i wyjątkowa, a umorzenie byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 19 października 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 26 lipca 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), Sędziowie SWSA Tadeusz Haberka,, SWSA Marta Semiczek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 19 października 2021 r. nr SKO/41/P-233/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 wraz z odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 26 lipca 2021 r. nr FN.3120.21.5.2020
C. W. (dalej jako: "strona", "skarżący", "podatnik", "zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 19 października 2021 r. wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za lata 2016-2020 wraz z odsetkami za zwłokę.(dalej jako: Decyzja)
Z przekazanych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że pismem z dn. 18 czerwca 2020 r. podatnik wniósł do Wójta Gminy Kamienna Góra o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości w łącznej wysokości 3.461,00 zł. Wskazał, że nie jest w stanie spłacać zaległości, nie pobiera świadczenia emerytalno-rentowego a posiadłość ma zamiar przepisać na syna.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia 26 lipca 2021 r. Nr [...] odmówił C.W. umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 w kwocie 3461,00 zł. Organ uznał, że brak jest przesłanek do umorzenia zaległości a uwzględnienie kolejnego wniosku o ulgę byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Od decyzji tej Skarżący wniósł odwołanie wskazując, że jedyne dochody jakie posiada to 215 zł zasiłku pielęgnacyjnego miesięcznie. Dalej podał, że nie przepisał nieruchomości na syna z uwagi na przeszkodę jaką stanowi zadłużenie dotyczące podatku. Wskazał także, iż od lipca 2021 roku on, jego konkubina oraz syn to osoby figurujące jako bezdomne, ponieważ obiekt budowlany w P. został rozebrany. Jak podał podatnik przeszkodą do zawarcia umowy sprzedaży u notariusza było zadłużenie nieruchomości w postaci nie uregulowania zaległości podatkowych wobec gminy. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze stwierdziło brak występowania przesłanki ważnego interesu podatnika w tej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja Skarżącego jest trudna to jednak nie należy ona do sytuacji skrajnych i wyjątkowych spowodowanych wystąpieniem nadzwyczajnych losowych przypadków, takich jak na przykład powódź, pożar, kradzież, których to zdarzeń nie można było przewidzieć ani im zapobiec. Zatem podnoszone przez podatnika okoliczności nie mają, zdaniem Kolegium, charakteru okoliczności wyjątkowych i nie mogą zostać uznane za wyczerpujące przesłankę ważnego interesu podatnika. Ponadto organ drugiej instancji uznał, że umorzenie zaległości podatkowych za kolejny okres byłoby sprzeczne z interesem społecznym, gdyż uszczupliłoby i tak niewystarczające na realizację zadań ustawowych dochody podatkowe Gminy, a także spowodowałoby dalsze stałe korzystanie z tej pomocy wnioskodawcy, pozbawiając tym samym takiej pomocy osoby znajdujące się również w trudnej sytuacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, uzupełnionej pismem z 16 sierpnia 2022 r., sporządzonym już przez adwokata przydzielonego z urzędu, podatnik wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Skarżący zarzucił Decyzji w szczególności naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dn. 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej jako o.p.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, w sytuacji, w której z twierdzeń podnoszonych przez Skarżącego wynika, że znalazł się on w trudnej sytuacji finansowej bez swojej winy. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 o.p. oraz art. 122 o.p. w związku z art. 187 § 1 i § 3 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmującego ustalenie przyczyn z jakich Skarżący nie otrzymuje świadczenia emerytalnego oraz okoliczności związanych z wydaniem decyzji o rozbiórce budynku mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w toku prowadzonego postępowania naruszono przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnione okazały się zarzuty nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Kamienna Góra był przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe , odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Tak więc decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu oparta jest o tzw. uznanie administracyjne. Podkreśla się w judykaturze, że uznaniowy charakter decyzji organu podatkowego determinuje sposób i zakres kontroli legalności takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Kontrola ta ogranicza się zasadniczo do zbadania, czy w toku postępowania zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i wyjaśniono istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu zebranego materiału dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie dobrodziejstwa omawianego przepisu. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje zatem samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (tak wyrok NSA z dnia 11 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 1821/13; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1496/10-CBOSA). W przypadku, gdy działania organów podejmowane w toku postępowania są właściwe i odpowiadają prawu to niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie zapadające na ich podstawie w ramach owego uznania administracyjnego jest korzystne dla strony czy nie, Sąd nie jest uprawniony do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Sąd bada bowiem wyłącznie zgodność z prawem decyzji organów administracyjnych, w tym także decyzji uznaniowych. Skoro zaś istotą owego uznania jest uprawnienie do rozstrzygania spraw także na niekorzyść podatnika, nawet w przypadku zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, to Sąd w ramach przyznanych mu uprawnień bada jedynie zgodność z prawem przeprowadzonego postępowania podatkowego, ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe oraz rozważań dotyczących odmowy zastosowania ulgi. Uznanie administracyjne jest bowiem ograniczone jedynie dyrektywami wyboru - interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Trafnie jednak w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3829/14-CBOSA zauważono, że nie mogą pozostawać poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Można więc mówić, że są pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 O.p. Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe). Wyłączenie bowiem z zakresu kontroli sądowoadministracyjnej decyzji uznaniowych obarczonych takimi wadami, stanowiłoby realne ograniczenie drogi sądowej, która umożliwiać ma przecież również podatnikom dochodzenie naruszonych w sposób oczywisty praw. Jak słusznie też stwierdzono w wyroku NSA z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3615/14 CBOSA nieracjonalna i ignorująca cel art. 67a § 1 O.p. byłaby taka jego wykładnia, która z jednej strony zmusza organ podatkowy do pełnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i jednocześnie pozostawia temu organowi niczym nieskrępowaną swobodę w wyborze konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego. Z punktu widzenia podatnika w istocie nie ma bowiem różnicy między sytuacją, w której organ nie przeprowadza postępowania dowodowego i odmawia przyznania wnioskowanej ulgi a taką w której organ takie postępowanie wprawdzie przeprowadza, ale później, niezależnie od ustaleń faktycznych tego postępowania, także odmawia udzielanie takiej ulgi wskazując na jej "uznaniowość". Zasada zaufania do organów statuowana w art. 121 § 1 O.p. wymaga, żeby ten wybór był racjonalny, obiektywny, oparty na okolicznościach tej konkretnej sprawy. I właśnie w tym zakresie sąd administracyjny powinien dokonać oceny decyzji uznaniowej także w odniesieniu do samego wyboru co do umorzenia lub odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wymaga zaznaczenia, że użyte w art. 67a § 1 O.p. pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" jako przesłanki zastosowania instytucji umorzenia, nie zostały doprecyzowane przez ustawodawcę. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się jednak, że o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. W judykaturze wskazuje się, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Przy czym przesłanki tej nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Pojęcie "ważnego interesu podatnika" funkcjonuje bowiem w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika uwzględniającą jego możliwości płatnicze a w tym wysokość uzyskiwanych dochodów oraz konieczność ponoszenia niezbędnych wydatków. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 150/17 - CBOSA). Z kolei przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Interes publiczny może zatem przemawiać za zastosowaniem ulg, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, albowiem nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Trzeba dodatkowo podkreślić, iż ulgi podatkowe ustanowione przez ustawodawcę w omawianym przepisie nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to świadoma i przemyślana forma pomocy udzielona przez państwo po to, by poprzez stosowanie zasady egzekwowania podatku nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak też indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie ponosiło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego świadczy więc o tym, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych będzie zbieżne z tym interesem. Wobec tego organ podatkowy, rozpoznając wniosek podatnika, winien dokonać ważenia skutków społecznych egzekucji zaległości podatkowej, ocenić konsekwencje po stronie podatnika i jego rodziny, jakie przyniesie taka egzekucja świadczenia (por. wyrok NSA z dni 2 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 4018/14 - CBOSA). Należy przy tym zaznaczyć, że zastosowanie ulgi stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jej zastosowanie oznacza rezygnację Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego) z należnych wpływów do budżetu państwa (jednostki samorządu terytorialnego). W związku z powyższym przesłanek zastosowania omawianej ulgi nie można interpretować w sposób rozszerzający, lecz przeciwnie - w sposób ścisły. Ocena, czy przesłanki udzielenia ulgi podatkowej istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana wyłącznie po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 O.p.), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 O.p.). Ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 1 i § 4 O.p. uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Uzasadnienie, szczególnie decyzji negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności. Z tych też względów szczególnie istotne jest należyte uargumentowanie przez organ swojego stanowiska – które powinno być logiczne, spójne i znajdować oparcie w zebranym materiale dowodowym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1586/12 oraz z dnia 28 października 2021 sygn. akt I SA/Wr 113/21 - CBOSA).
Mając na uwadze powyższe rozważania - które Sąd w składzie orzekającym w sprawie w całości podziela - należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie organy nie dokonały pełnych ustaleń co do sytuacji życiowej i majątkowej podatnika, a uzasadnienie decyzji jest w tym zakresie niewystarczające. Organy przede wszystkim nie dokonały wyczerpujących ustaleń i wnikliwej analizy co do możliwości płatniczych podatnika, uwzględniając w szczególności jego wiek, stan zdrowia, wykształcenie i kwalifikacje zawodowe. Organ nie ustalił jakie, na moment rozstrzygania, są rzeczywiste dochody skarżącego i z jakiego źródła pochodzą, jaka jest jego rzeczywista sytuacja zdrowotna i materialna i czy w ogóle umożliwia mu ona realne uiszczenie przedmiotowej należności. Tymczasem jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w każdej sprawie dotyczącej umorzenia należności organ powinien realnie wskazać, na czym opiera przekonanie o możliwości spłaty zadłużenia bez narażenia strony na niezaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych (por. wyrok NSA z 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 1490/17 - CBOSA). Co prawda to w interesie podatnika inicjującego postępowanie podatkowe w sprawie regulowanej art. 67a § 1 o.p. jest wskazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. Jednak braki argumentacyjne wniosku o zastosowanie ulgi lub ograniczenie się przez podatnika tylko do pewnych okoliczności (jego zdaniem wystarczających) nie zwalniają organu z obowiązków wymienionych w art. 122 czy też art. 187 § 1 o.p., tj. samodzielnego dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych i ich oceny. (por. wyrok NSA z 3 marca 2021 r., III FSK 2505/21 - CBOSA) W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyraziło ocenę, że co prawda zobowiązany jest osobą w podeszłym wieku, bez prawa do świadczenia rentowo-emerytalnego, sytuacja podatnika jest trudna, ale jednak nie na tyle skrajna i wyjątkowa by uznać ją za nadzwyczajną, uzasadniającą przyznanie ulgi. Z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika jednoznacznie na jakich dowodach organ się oparł, jakim dowodom dał wiarę a jakim odmówił wiarygodności. Poza tym, w ocenie Sądu, niniejszy przypadek organy oceniły w sposób zbyt schematyczny, niezasadnie zawężając znaczenie pojęcia "ważnego interesu podatnika" wyłącznie do nadzwyczajnych – losowych przypadków. Ponadto jako arbitralne należy ocenić stwierdzenie organu, że sprzeczne z interesem społecznym byłoby zastosowanie ulgi gdyż uszczupliłoby to dochody gminy, w sytuacji gdy ulga ta, za wcześniejsze lata została Skarżącemu udzielona. Organ nie wyjaśnił różnicy w sytuacji majątkowej zobowiązanego oraz potencjalnych dochodach gminy jaka miała miejsce przy rozpatrywaniu tej sprawy a jaka przy udzielaniu ulgi za wcześniejsze lata. Podkreślić tu należy, że w wielu orzeczeniach sądowych została w jednoznaczny sposób oceniona sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy państwa, jako niezgodna z interesem tego obywatela, a jednocześnie niezgodna z interesem publicznym (por. wyroki NSA: z 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01, POP 2004/4/77; z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06; z 21 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 1045/08; z 8 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1502/14 - CBOSA). W interesie publicznym nie jest bynajmniej zmuszenie jednostki do popadnięcia w sytuację skrajnego ubóstwa. W niniejszej sprawie skarżący jest osobą w podeszłym wieku, bez stałych świadczeń emerytalno-rentowych. Okoliczności niniejszej sprawy stanowią zatem dobry przykład tego, że przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. powinna być rozumiana wielopłaszczyznowo, tj. nie tylko z punktu widzenia interesu fiskalnego, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego (por. wyroki NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13 oraz z 3 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 1026/06 - CBOSA). Nie leży bowiem w interesie publicznym zwiększenie zaangażowania służb społecznych dla niezbędnej ochrony bytu skarżącego, który z racji wieku i stanu zdrowia nie wykazuje perspektyw na poprawę swojej sytuacji.
Zaskarżona decyzja naruszyła zatem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy nie został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, jest co najmniej przedwczesne. Z powyższych względów Sąd uznał, że sprawa winna być ponownie rozpatrzona w szerszym zakresie niż to uczyniono w zaskarżonej decyzji i dlatego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W ponownym postępowaniu organ zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższej oceny prawnej i wyeliminowania wskazanych nieprawidłowości. W tych ramach organ powinien przede wszystkim zgromadzić odpowiedni materiał dowodowy i uzasadnić rozstrzygnięcie w zakresie, czy sytuacja finansowa i osobista strony pozwala na stwierdzenie braku przesłanek do umorzenia należności. Organ winien dokonać dalszych ustaleń co do sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego i w tym kontekście dokona realnej oceny możliwości spłaty zadłużenia. Organ ponownie zbada istnienie przesłanek warunkujących udzielenie analizowanej ulgi, tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym.
O zwrocie kosztów postępowania nie postanowiono, gdyż skarżący jest całkowicie zwolniony z obowiązku ich uiszczenia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnie referendarz sądowy w odrębnym orzeczeniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło