II SA/Wr 161/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-11-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący nie uprawdopodobnił wystarczająco znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a inwestor poniósł koszty związane z realizacją inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym, Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jednocześnie uchylając wcześniejsze postanowienie sądu, które uzależniało wstrzymanie wykonania od złożenia kaucji.Stan faktyczny
Skarżący R.J.S. złożył skargę na decyzję Wojewody D. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K.T. pozwolenia na budowę. Wniósł również o wstrzymanie wykonania decyzji, powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w tym dewastację swojej działki. Inwestor K.T. wniósł o odrzucenie wniosku, kwestionując zarzuty skarżącego i wskazując na poniesione koszty. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 20 lipca 2009r. uzależnił wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia kaucji, a następnie odrzucił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Skarżący nie zgodził się z wyliczoną przez inwestora kwotą grożącej szkody i wniósł o nie wyznaczanie kaucji.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2009r., sygn. akt II S.A./Wr 161/09, i odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.J.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. J.S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia K.T. pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: I. uchylić postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2009r., sygn. akt II S.A./Wr 161/09; II. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący R.J.S. działający przez pełnomocnika adwokata K.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2009r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] 2008r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K.T. pozwolenia na budowę dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą i obsługą komunikacyjną przy ul. [...] na terenie działki nr 54 i 35, Am-8, obręb K. we W..
W dniu 20 kwietnia 2009r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o wydanie na podstawie art.61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości, podnosząc, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, o której mowa w skardze oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zarówno dla skarżącego, jak i inwestora. Nadto wskazano, że wskutek podjęcia prac dewastowana jest działka skarżącego, m. innymi zostały zniszczone należącego do niego tuje, rosnące niedaleko granicy z działką nr 54. Zdaniem składającego ów wniosek, chociażby z uwagi na uciążliwość prac odnośnie działki skarżącego, istnieje potrzeba wstrzymania decyzji.
Ustosunkowując się do powyższego wniosku, uczestnik postępowania K.T. – inwestor wniósł o jego odrzucenie, stwierdzając m. innymi, że nieprawdziwa jest informacja, iż ma miejsce dewastacja działki skarżącego. Jedyną widoczną szkodą jest pobrudzenie ok.5 gałęzi jednej tui betonem, co mogło nastąpić w czasie wylewania fundamentów. W związku z tym uczestnik wyjaśnił, że odrębnym pismem zwrócił się do skarżącego z prośba o wycenę powyższych strat w celu ich pokrycia w formie wskazanej przez skarżącego.
W uzupełnieniu do powyższego stanowiska, w piśmie z dnia 1 czerwca 2009r. K.T. zarzucił, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie przez Sąd jego wniosku. Zdaniem uczestnika to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania okoliczności zgodnie z art.61 § 3 p.p.s.a., a których nie wykazał. Nadto uczestnik wyjaśnił, że prace budowlane są i będą prowadzone wyłącznie na terenie inwestora i nie będzie zachodziła w przyszłości konieczność wejścia na teren nieruchomości skarżącego. Prowadzone prace realizowane są zdaniem uczestnika według powszechnie obowiązujących zasad, stąd w ocenie uczestnika Sąd winien uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od wpłaty przez skarżącego kaucji w kwocie co najmniej 40.000 zł.
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2009r., sygn. akt II S.A./Wr 161/09, WSA we Wrocławiu powołując się na przepis art.35a ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ - uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Równocześnie w postanowieniu tym Sad zobowiązał inwestora – K.T. do przedłożenia oszacowania i uprawdopodobnienia rozmiarów szkody, której może doznać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący R.J.S. pismem z dnia 10 sierpnia 2009r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu, nie godząc się na uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie. Postanowieniem z dnia 3 września 2009r. Sąd odrzucił powyższe zażalenie.
W wykonaniu w/w postanowienia z dnia 20 lipca 2009r., K.T. przedłożył 2 września 2009r. zestawienie kosztów związanych z ewentualnym wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, wyliczając je na kwotę 221.175 zł.
Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z wyliczoną przez uczestnika postępowania – inwestora kwotą grożącej szkody, zarzucając, że nie uprawdopodobnił on w wystarczającym stopniu grożącej mu szkody. Podniesiono przy tym, że skarżącego nie będzie stać na uiszczenie kaucji rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, stąd zawarto wniosek o nie wyznaczanie kaucji oraz wstrzymanie wykonania decyzji bez ustalania kaucji..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 art. 61 po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z przepisu art.61 § 3 p.p.s.a. wynika zatem, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć aktu, który kwalifikuje się do wykonania, gdy nadto uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
Podkreślić przy tym również należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd winien brać pod uwagę interesy prawne i stanowiska wszystkich stron postępowania, niebezpieczeństwo bowiem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art.61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę, lecz również po stronie innych uczestników postępowania /por.wyrok NSA z 10 lutego 2006r., II OZ 102/06, OSP/10/119/.
Przedmiotem skargi R.J.S. jest opisana wyżej decyzja Wojewody D. z dnia [...] 2009r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] 2008r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K.T. pozwolenia na budowę dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą i obsługą komunikacyjną przy ul. [...] na terenie działki nr 54 i 35 obr. K. we W..
Niewątpliwe jest zatem w sprawie, że przedmiotowa skarga wniesiona została do Sądu na decyzję o pozwoleniu na budowę, wydaną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./.
Zgodnie zaś z art.35a ust.1 Prawa budowlanego, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji.
Powyższy przepis wskazuje wprawdzie, że do uznania Sądu ustawodawca pozostawił tak samą kwestię ustalenia kaucji, jak i jej wysokość z powodu wstrzymania wykonania decyzji, lecz mając na uwadze przepis art.28 ust.1 Prawa budowlanego, w myśl którego - roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - stwierdzić należy, ze wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę ma szczególny charakter.
Na okoliczność tę zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając w postanowieniu z 22 listopada 2005r., sygn. akt II OZ 1026/2005 /nie publik., treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl/, że: " wykonywanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art.28 ust.1 Prawa budowlanego, jest realizacją "prawa do zabudowy", określonego w art.4 Prawa budowlanego, w związku z czym wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę powinno mieć charakter wyjątkowy, kiedy zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków /art.61 § 3 p.p.s.a./. Prawo zabudowy, będące fundamentalną zasadą Prawa budowlanego, jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art.3 pkt.11 Prawa budowlanego, jest więc po części też realizacją konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w przepisach art.21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie"...
Jak to już wyżej Sąd zauważył, z konstrukcji cyt. wyżej przepisu art.61 § 3 p.p.s.a. wynika , że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek uzasadniających uwzględnienie tegoż wniosku, czyli przedstawienia takich okoliczności, które uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Istotne jest przy tym, że postępowanie toczące się na skutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter wpadkowy. Oznacza to tyle, że w tym postępowaniu Sąd jedynie ocenia, czy spełnione są przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, o jakich stanowi przytoczony wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając przedmiotowy wniosek, Sąd nie bada merytorycznej zasadności samej skargi , gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008r., IOZ 410/08 - nie publik., treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl/, /.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza, że niewątpliwe jest w sprawie, iż sporna inwestycja realizowana jest na działce uczestnika postępowania – K.T..
Powoływanie się skarżącego na zniszczenie drzew /tuje/ oraz uszkodzenie ogrodzenia, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że wykazane zostały przesłanki z art. art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący R.J.S. nie wykazał, iż odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty merytoryczne mające wykazać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa - na tym etapie postępowania, jak to już Sąd wyżej podkreślił, nie mogą być brane pod uwagę.
Sąd rozstrzygając przedmiotowy wniosek skarżącego, miał także na względzie i to, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Jednakże to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienia NSA: z 15 lutego 2008r., II OZ 1202/07: z 22 lutego 2008r., II OZ 131/08; z 26 lutego 2008r., II OZ 145/08,nie publik., treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Wskazać nadto należy, iż w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania aktu, wydane na podstawie § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Również należy podkreślić, że postanowienie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o ostatecznym wyniku oceny zaskarżonej decyzji przez Sąd, nie ma ono wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie wniesionej przez skarżącego skargi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art.165 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.
Na marginesie sprawy, Sąd pragnie poinformować, że niniejsza sprawa /skarga/ przewidziana jest do rozpatrzenia na rozprawę w początkowym okresie I kwartału 2010r. Jednakże w sytuacji, gdy wniesione zostanie zażalenie na przedmiotowe postanowienie, sprawa będzie mogła być wyznaczona na rozprawę dopiero po rozpatrzeniu zażalenia przez NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło