II SA/Wr 535/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Porozumienia S.B. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla strefy aktywności gospodarczej w rejonie kopalni diabazu ze złoża [...] w gminie B. postanawia odrzucić skargę. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi Porozumienia S.B. jest uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla strefy aktywności gospodarczej w rejonie kopalni diabazu ze złoża [...] w gminie B.. Zaskarżenie takiej uchwały do sądu administracyjnego jest możliwe na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 3 art. 101). Do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007/3/60). Zgodnie zaś z w/w przepisem art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W myśl wyżej powołanego art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi zatem trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem już z dniem wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku przerwaniu ulega bieg tego terminu. Natomiast w sytuacji udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, od dnia doręczenia wzywającemu tej odpowiedzi rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni do złożenia skargi wskazany w art. 53 § 2 ab initio p.p.s.a.. Jeżeli natomiast organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie to termin do wniesienia skargi wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli natomiast w tym okresie (sześćdziesięciu dni) organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to termin sześćdziesięciu dni biegnie nieprzerwanie, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, strona z kolei może wnieść skargę przed upływem tego terminu. Jedynie w sytuacji doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie strony przed upływem owych sześćdziesięciu dni, otwiera swój bieg nowy, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie, o którym mowa w art. 53 § 2 ab initio p.p.s.a. (por. uchwała NSA sygn. akt II OPS 2/07). Zgodnie z w/w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącym lex specialis wobec przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a, nie ulega wątpliwości, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w niniejszej sprawie było uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, ze już pismem z dnia 3 września 2010 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w B. w tym samym dniu, tj. 3 września 2010 r., Porozumienie S.B. wezwało Radę Miejską w B. do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały. Z uwagi na brak odpowiedzi na to wezwanie sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie upłynął w dniu 2 listopada 2010 r.. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została natomiast wniesiona przez stronę skarżącą w dniu 3 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę), czyli z uchybieniem terminu określonego w cyt. wyżej przepisie art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy przy tym zauważyć, że wprawdzie w skardze strona skarżąca wskazała, że pismem z dnia 10 maja 2011 r. wezwała Radę Miejską w B. do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, zaś Rada w dniu 31 maja 2011 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia tego wezwania, w którym uznała wezwanie za bezzasadne, jednakże wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 maja 2011 r. jest kolejnym, bo już drugim wezwaniem w trybie art.101 ust.1 u.s.g., jakie zostało skierowane do Rady Miejskiej w B. w związku z zaskarżoną uchwałą Nr [...]. Niesporne jest bowiem w sprawie, że na pierwsze wezwanie, tj. z dnia 3 września 2010r. - organ nie udzielił odpowiedzi w formie uchwały, a jedynie przesłał stronie skarżącej pismo z dnia 21 października 2010 r. znak [...], które zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 22 października 2010 r.. Po otrzymaniu tego pisma skarżące Porozumienie wniosło w dniu 19 listopada 2010 r. skargę do WSA we Wrocławiu, która jednak postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 729/10 - została odrzucona. Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że ponowne wystosowanie przez stronę skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 maja 2011 r. (doręczone organowi w dniu 12 maja 2011 r.) dotyczące uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...] nie może zostać uznane za skuteczne, a bieg terminu do wniesienia przedmiotowej skargi należy liczyć od dnia skierowania pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 3 września 2010 r. (złożonego w dniu 3 września 2010 r.). Jak stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 9 września 2010 r. (sygn. akt II OSK 1624/10) "nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi, na podstawie przepisów przewidujących skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. (...) wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością przysługującą stronie tylko jeden raz. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. Jeżeli skarga z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu zostanie odrzucona, to ponowne wniesienie jej w tej samej sprawie byłoby podważeniem sensu istnienia rygorów procesowych i skutków ich stosowania.". Stanowisko powyższe zostało już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. "Ilekroć ustawodawca mówi w przepisach prawnych o środkach odwoławczych, ma na myśli, prawo określonego podmiotu do jednokrotnego wniesienia danego środka od danego aktu administracyjnego. Traktując wezwanie do usunięcia naruszenia jako surogat środka odwoławczego, nie ma jednocześnie podstaw by je traktować inaczej, niż określają to przepisy w stosunku do klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. Jeżeli skarga z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu zostanie odrzucona, to ponowne wniesienie jej w tej samej sprawie byłoby podważeniem sensu istnienia rygorów procesowych i skutków ich stosowania. Tym samym, wezwanie do usunięcia naruszenia jest czynnością prawną przysługującą konkretnemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02 wydane na gruncie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz następnie powtórzone w obecnie obowiązującym stanie prawnym w postanowieniu z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II GSK 212/06 i z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 264/09, a także postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 754/08, publ. LEX nr 506026; postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 605/09, publ. Wspólnota z 2009 r., nr 38, poz.; z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 970/09, publ. LEX nr 530204; z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 963/09, publ. LEX Nr 531743; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 678/08, publ. LEX nr 504538; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 235/10, publ. Wspólnota 2010/20/27). "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest czynnością prawną (wywołuje określone skutki prawne) przysługującą danemu podmiotowi (stronie postępowania) w stosunku do określonej uchwały czy zarządzenia jednokrotnie. Mimo, że przepisy prawa expressis verbis nie zabraniają ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, należy uznać, iż wniesienie skargi do sądu po kolejnym, przedmiotowo tożsamym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, nawet z zachowaniem terminów o których mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., należy uznać za niedopuszczalne" (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 374/08, publ. LEX nr 506883). W konsekwencji ustalenia, że skoro strona skarżąca wyczerpała uprzednio prawną możliwość kwestionowania zaskarżonej uchwały w trybie określonym w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, to kolejne wezwanie nie mogło wywołać skutku procesowego polegającego na przesunięciu początku biegu terminu do wniesienia skargi. Tym samym należy stwierdzić, że termin do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę upłynął z dniem upływu 60 dnia od daty złożenia pierwszego wezwania, czyli wezwania z dnia 3 września 2010 r.. Oznacza to, że niniejsza skarga wniesiona w dniu 4 lipca 2011 r. została wniesiona po terminie, o którym stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a.. W tej sytuacji należało uznać wniesioną skargę jako niedopuszczalną i odrzucić ją jako wniesioną z uchybieniem termin do jej wniesienia, liczonego od momentu skierowania pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym należało stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.