III SA/Wr 983/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2020 r. Nr [...]. M. W. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2020 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS, Zakład) z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją z dnia 15 lipca 2020 r., nr 470000/71/410073/2020/ZPWWO organ na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie z opłacania składek za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – dalej: ustawa COVID, i wskazał, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania ze względu na niedopełnienie przez stronę obowiązku przesłania dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. w terminie do 30 czerwca 2020 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 22 lipca 2020 r. skarżący podniósł, że prawidłowo złożył dokumenty w dniu 30 czerwca 2020 r. w Inspektoracie ZUS we Wrocławiu, natomiast z uwagi na remont Sali operacyjnej i brak urzędomatu dokumenty zostały umieszczone w skrzynce podawczej bez możliwości pobrania potwierdzenia ich złożenia. Skarżoną obecnie decyzją z 22 września 2020 r., Zakład utrzymał swoje rozstrzygnięcie z 15 lipca 2020 r. W uzasadnieniu stwierdził, że warunkiem zwolnienia z opłacania składek ZUS na podstawie art. 31zq ust. 3 ustawy COVID jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych za maja 2020 nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Z ponownej weryfikacji konta skarżącego wynika, ze prawidłowe dokumenty rozliczeniowe złożył on 16 lipca 2020 r. tj. po wyznaczonym terminie. Pismem z dnia 16 października 2020 r. skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję Zakładu, ponownie podnosząc, że dokumenty za maj zostały złożone 29 czerwca 2020 r., a więc w terminie , w I inspektoracie ZUS we Wrocławiu przy ul. Reymonta, choć z uwagi na remont Sali operacyjnej i brak urzędomatu nie było możliwe otrzymanie potwierdzenia ich złożenia. Natomiast 16 lipca została złożona jedynie korekta co do liczby osób podlegających ubezpieczeniu (wykreślono jednego ubezpieczonego), kwota składki pozostała bez zmian. Spełniono więc wszystkie warunki zwolnienia wynikające z ustawy COVID. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej. W odpowiedzi na skargę wskazano, że w I inspektoracie ZUS Nie ma dokumentów skarżącego, złożonych przed 30 czerwca 2020 r., a w placówce ZUS istnieje dziennik podawczy, w którym można uzyskać potwierdzenie złożenia dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazać również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktach administracyjnych. Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, sąd uznał, że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu z 5 sierpnia 2020 r. O uchyleniu ww. decyzji przesądziły uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Zaznaczyć również trzeba, że w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (por. wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1162/07, publ.j.w.) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2099/05, publ.j.w.). "Akta sprawy" w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, publ.j.w.). Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. COVID-19. W myśl art. 31zo ust. 2 tej ustawy na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Przepis art. 31zo ust. 4 ustawy stanowi natomiast, że w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, osoby z nią współpracującej przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 2b i osoby duchownej zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej ją najniższej podstawy wymiaru tych składek. Zgodnie z art. 31zq ust. 1 ww. ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Przy czym zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 15 lipca 2020 r. powołany został art. 31 zq ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2021, poz. 2095 ze zm.) – dalej: ustawa COVID zgodnie z art..31zo ust. 1 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Przepis art. 31zp ust. 1 ww. ustawy stanowi z kolei, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przy czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z ww. obowiązku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19). O zwolnieniu informuje płatnika składek (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7), od której - zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 - płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym kontekście należy w pierwszej kolejności wskazać na brak podstaw do wydania w takiej sytuacji rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Regulacja powyższa stanowi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego (odpowiednio w całości lub w części), gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Jak zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, ta forma rozstrzygnięcia powinna być traktowana jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na wystąpienie trwałej przeszkody uniemożliwiającej wydanie decyzji co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 1634/96, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 689/07, opubl. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Umorzenie postępowania jest bowiem orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Tak więc art. 105 § 1 k.p.a. znajdzie zastosowanie wówczas, gdy wszczęte już postępowanie okazało się bezprzedmiotowe, tj. gdy w toku postępowania wystąpiła przeszkoda do rozpatrzenia sprawy mająca charakter trwały i nieusuwalny (np. przestał istnieć przedmiot postępowania, gdyż wycofano wniosek). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Świadczy o tym zarówno fakt, że skarżący wyraźnie wskazuje, że domaga się zwolnienia z opłacania składek i że dopełnił wszystkich, także formalnych ( złożenie deklaracji) warunków zwolnienia - a więc jego żądanie pozostaje aktualne. Istniały i istnieją jednocześnie przepisy prawa materialnego (art. 31zo ust. 1 ustawy COVID), pozwalające na rozstrzygnięcie wniosku. Również samo uzasadnienie decyzji, jakkolwiek niezwykle lakoniczne, wskazuje de facto na brak możliwości zwolnienia, a nie brak możliwości orzeczenia o zasadności wniosku strony. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania (zob. wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2004 r. sygn. akt IV SA 3439/02; wyrok WSA w Rzeszowie z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1107/10; wyrok NSA z 14 października 2010 r. sygn. akt II GSK 910/09, CBOSA). Jeżeli natomiast żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to wówczas mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tego postępowania i postępowanie takie powinno ulec umorzeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/05; wyrok NSA z 21 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1393/09, CBOSA), niezależnie od tego, czy sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej przed datą wszczęcia postępowania, czy utraciła taki charakter w jego toku. Przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana co do zasady w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku zwolnienia o którym mowa w art. 31zo ustawy COVID zasadność żądania należy oceniać zarówno w pod kątem spełnienia przesłanek materialnych zwolnienia, jak i formalnych, do których należy złożenie deklaracji rozliczeniowych. Dokonuje się to właśnie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Negatywna ocena spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek jest zawsze rezultatem przeprowadzenia postępowania w określonym zakresie i nie może w związku z tym skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, ale prowadzi do wydania decyzji o odmowie zwolnienia. Zatem już z uwagi na nieprawidłową podstawę i formę rozstrzygnięcia , jaką było umorzenie postępowania w niniejszej sprawie zamiast wydania decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, Sąd musiał orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jako nieprawidłowych. Zważywszy zarazem na wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty, a jednocześnie okoliczności podnoszone przez skarżącego, Sąd zauważa, że wydanie decyzji negatywnej w oparciu o treść art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID wymaga od organu przedstawienia rzetelnego uzasadnienia decyzji, w szczególności w odniesieniu do faktów, z których wywodzi skautki prawne. Obowiązek taki ciąży na organie na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. stanowiącego, iż uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe i ściśle wiąże się realizacją ogólnych zasad postępowania, wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w świetle których organ jest zobowiązany podejmować wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrać i ocenić wszechstronnie całość dowodów. Tymczasem okoliczności podnoszone przez skarżącego, który twierdzi, że deklaracje złożył wskazując jednocześnie na szczególne warunki, w jakich to miało miejsce, zostały pozostawione całkowicie poza oceną organu, który w żaden sposób nie odniósł się do nich w swoim rozstrzygnięciu. Stanowi to również o naruszeniu wskazanych wyżej regulacji, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego przypomnieć trzeba, że wprowadzenie w ustawie COVID-19 szczególnych rozwiązań, w tym ulg i zwolnień związanych z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio nie korzystali. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera realizacja zasady praworządności, wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.). Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 6 września 2001 r. sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Konkretyzację zasady informowania stanowi treść art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sposób procedowania wniosku w niniejszej sprawie świadczy o naruszeniu art. 9 k.p.a. Strona, jak podaje sam organ, złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. w dniu 8 kwietnia 2020 r. Prowadząc w tym zakresie postępowanie administracyjne organ powinien był zatem - mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie - udzielić skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m. in. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Kierując się treścią art. 9 k.p.a., Zakład powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku brakuje. Z akt spraw nie wynika jednak, by ZUS wypełnił obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a., i poinformował stronę o braku deklaracji rozliczeniowych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Nie wezwał strony do złożenia wymaganych dokumentów, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i nie czuwał tym samym, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej niewiedzy prawnej. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że organ podjął starania, by w porę poinformować skarżącego, że bez złożenia brakujących dokumentów jego wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Skarżący przed upływem ustawowego terminu na złożenie deklaracji nie otrzymał więc od organu informacji o braku przesłania wypełnionych w terminie deklaracji rozliczeniowej za siebie, od których uzależnione jest zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek – mimo że od daty wpływu wniosku (8 kwietnia 2020 r.) organ miał wystarczająco dużo czasu, by dokonać wstępnej oceny wniosku. Jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., wówczas skarżący miałby możliwość dotrzymania terminu i złożenia wymaganej dokumentacji. W konsekwencji organ naruszył również obowiązek wynikający z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Przepis art. 79a § 1 k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Zgodnie z intencją ustawodawcy strona nie powinna zostać zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zostać zmuszona do kwestionowania decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie zaskarżania rozstrzygnięć (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, CBOSA). Z akt sprawy wynika zarazem, że skarżący niewątpliwie złożyła już wymagane deklaracje 13 sierpnia 2020 r., już po wydaniu przez ZUS niekorzystnej dla niej decyzji, jednak przed ostatecznym zakończeniem postępowania , bo jednocześnie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. A zatem na moment ponownego rozpoznania sprawy organ dysponował już wymaganymi dokumentami. W tym miejscu ponownie trzeba podkreślić, że stan epidemii i uchwalane w tym czasie przepisy wdrażające programy pomocowe, ulegają częstym zmianom, stąd też ustawodawca mając również na uwadze stopień ich skomplikowania, wprowadza również przepisy, które mają ułatwić/zapewnić stronom możliwość realnego skorzystania z pomocy. Do takich przepisów należy zaliczyć obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodany ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane wyżej regulacje wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt . III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21). Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinno zmierzać stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, a także uwzględnia też istotny postulat, by płatnicy składek nie byli traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych. Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadzi postępowanie i wyda rozstrzygniecie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów kpa, uwzględniając stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku oraz mając na uwadze, że strona skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.