IV SA/Wr 74/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom, , Protokolant: Specjalista Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2020 r. nr 0201-IWK.0150.300.2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2020 r. znak 458000-CWW.0150.15.2020.2; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi K. (dalej: K., skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z dnia 28 grudnia 2020 r. nr 0201-IWK.0150.300.2020 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: Naczelnik UCS, organ I instancji) z dnia 10 listopada 2020 r. nr 458000-CWW.0150.15.2020.2 o odmowie udostępnienia informacji publicznej odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej prowadzonych w latach 2015-2018 postępowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych określonych w załącznikach do wniosku w kolumnach: E, F, G, H, I tabel "dane ogólne" za lata 2015-2018 oraz we wszystkich kolumnach tabel "dane szczegółowe" za lata 2015-2018. Z akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że skarżąca pismem z dnia 11 lipca 2019 r. zwróciła się do Naczelnika UCS z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie prowadzonych w latach 2015-2018 postępowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych poprzez wypełnienie załącznika do tego wniosku przedstawionego w formie tabelarycznej. W zakładce dane ogólne zostały sformułowane następujące pytania: 1) Ile postępowań kontrolnych z udziałem organu toczyło się w 2015 r.? 2) Ile postępowań kontrolnych zostało wszczętych przez organ w 2015 r. ? 3) W ilu przypadkach postępowań kontrolnych toczących się z udziałem organu w 2015 r., postępowanie to dotyczyło zobowiązania podatkowego, którego termin przedawnienia upływał 31 grudnia 2015 r. 4) W ilu przypadkach, o których mowa komórce D1 wydano (do dnia dzisiejszego) decyzję na etapie postępowania II - instancyjnego (w przypadku, gdy decyzji II-instancyjnych w toku postępowania kontrolnego było więcej niż jedna, proszę o podanie daty wydania pierwszej)? Proszę również o wskazanie daty wydania oraz rodzaju poszczególnych decyzji w oparciu o treść art. 233 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (dalej jako O.p.). 5) W ilu przypadkach, o których mowa w komórce D1 wszczęto postępowanie kamę skarbowe po zakończeniu postępowania kontrolnego? 6) Ile przypadków wszczętych postępowań karnych skarbowych w 2015 r. spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i w wyniku tego zawieszenia zobowiązanie podatkowe nie wygasło w całości przed upływem ustawowego (5 - letniego) terminu przedawnienia? 7) W ilu przypadkach postępowań karnych skarbowych o których mowa w komórce G1 w momencie ich wszczęcia zobowiązanie podatkowe, którego bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu, było przedmiotem toczącego się postępowania kontrolnego? 8) W ilu przypadkach wskazanych w komórce H1 termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego uszczuplenie bądź narażenie na uszczuplenie było powodem wszczęcia postępowania karnego skarbowego, upływał 31 grudnia 2015 r.? 8) Daty decyzji II instancji według ich rodzaju (zgodnie z art. 233 O.p.) - art. 233 § 1 pkt 1 - art. 233 § 1 pkt 2 - art. 233 § 1 pkt 3 - art. 233 § 2 Analogiczne pytania zadano za lata 2016-2018. W zakładce dane szczegółowe zostały sformułowane następujące pytania: 1) Rok, w którym przypadał termin płatności zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem toczącego się postępowania kontrolnego, które zostało zawieszone w skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego. 2) Rodzaj podatku (proszę wybrać jedną z opcji: podatek dochodowy od osób fizycznych; podatek dochodowy od osób prawnych; podatek od towarów i usług; podatek akcyzowy, inne podatki). 3) Data dzienna wszczęcia postępowania karnego skarbowego. 4) Etap postępowania kontrolnego, na którym wszczęto postępowanie karne skarbowe (proszę wybrać jedną z opcji: przed wydaniem decyzji w I instancji; między doręczeniem decyzji a wniesieniem odwołania; w trakcie postępowania odwoławczego). 5) Czy postawiono zarzuty w postępowaniu karnym skarbowym? Proszę o wskazanie daty dziennej postawienia zarzutów. 6) Proszę o wskazanie kwoty uszczuplenia podatku w każdym przypadku postępowania karnego skarbowego, w którym postawiono zarzuty. 7) Czy postępowanie karne skarbowe na etapie postępowania przygotowawczego uległo zawieszeniu na podstawie art. 14a Kodeksu karnego skarbowego? Proszę o podanie daty zawieszenia oraz informacji na jakim etapie (etapy jak w kolumnie E) było postępowanie kontrolne w momencie zawieszenia postępowania karnego skarbowego. 8) Czy postępowanie karne skarbowe na etapie postępowania przygotowawczego uległo umorzeniu? Proszę o podanie daty umorzenia oraz informacji na jakim etapie (etapy jak w kolumnie E) było postępowanie kontrolne w momencie umorzenia postępowania karnego skarbowego. 9) Czy postępowanie karne skarbowe ciągle toczy się na etapie postępowania. przygotowawczego? 10) Czy postępowanie karne skarbowe przeniosło się na etap postępowania sądowego? Proszę o podanie daty wniesienia oraz rodzaju wniosku do sądu (akt oskarżenia, wniosek o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, wniosek o warunkowe umorzenie). 11) Czy zapadł wyrok w postępowaniu karnym skarbowym? Proszę o wskazanie daty oraz rodzaju rozstrzygnięcia, np.: uniewinniający, skazujący, umarzający. W uzasadnieniu wniosku K. wyjaśniła, że informacja publiczna służyć ma dokonaniu analizy sposobu korzystania przez organy administracji publicznej z normy zawartej w art. 70 § 6 pkt 1) Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), w szczególności - tego, kiedy i w jakich okolicznościach dochodzi do wszczynania postępowań karnych skarbowych, prowadzących do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wskazała się na prawdopodobieństwo instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych, tj. tylko i wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Na podstawie wieloletniej obserwacji praktyki działania organów skarbowych argumentowała, że w wielu przypadkach dochodzi do wszczęcia postępowania karnego skarbowego w trakcie toczącego się postępowania kontrolnego w ostatnim roku biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, pomimo że samo zjawisko wszczynania postępowań karnych skarbowych w trakcie postępowań kontrolnych jest zjawiskiem wręcz marginalnym. W podsumowaniu stwierdziła, że chciałaby zbadać, jakie szczególne okoliczności czy warunki prowadzą do podjęcia przez organy skarbowe decyzji o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w trakcie toczącego się postępowania kontrolnego. Żądana informacja publiczna ma służyć zgromadzeniu informacji na temat stosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w praktyce organów podatkowych i możliwość zajęcia stanowiska, bądź też wydania opinii w przedmiocie wszczynania postępowań karnych skarbowych w trakcie postępowań kontrolnych. Pismem z dnia 26 lipca 2019 r. Naczelnik UCS poinformował skarżącą o możliwości udostepnienia części żądanej informacji, tj. tej, którą posiada. W konsekwencji do pisma tego załączył informacje dotyczące postępowań kontrolnych za lata 2015-2018 ujęte w tabelach: dane ogólne – kolumny B-D (dane dotyczące liczby postępowań kontrolnych w toku, postępowań kontrolnych wszczętych oraz liczby przypadków postępowań kontrolnych toczących się z udziałem organu, w których postępowanie dotyczyło zobowiązania podatkowego, którego termin przedawnienia upływał 31 grudnia danego roku kalendarzowego w rozbiciu na poszczególne lata od 2015 r. do 2018 r.). Jednocześnie poinformował, że nie może udostępnić danych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r., ponieważ dane te posiada inny podmiot – Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Ww. pismem organ I instancji wyjaśnił ponadto, że nie posiada wyodrębnionego zbioru danych dotyczących pozostałego zakresu żądanych informacji, nie dysponuje "gotową" informacją. Wobec tego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) wezwał K. o wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego, ponieważ w tym zakresie informacja ta stanowi informację przetworzoną. Na wezwanie to skarżąca nie odpowiedziała. Decyzją z dnia 12 września 2019 r. nr 458000-CWO.0150.12.2019.3, wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., organ I instancji umorzył postępowanie o udostępnienie informacji publicznej wskazując, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wezwania organu o wykazanie, w jakim zakresie - w odniesieniu do wnioskowanej informacji publicznej - występuje przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor IAS decyzją z dnia 11 października 2019 r. nr 0201-IWK.0150.103.2019 uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku gdy wnioskodawca nie odpowie na wezwanie organu lub nie wykaże, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, to organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie umorzyć postępowanie w tym zakresie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 23 grudnia 2019 r. nr 458000-CWW.0150.2.2019.5 organ I instancji - w oparciu o art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej prowadzonych w latach 2015-2018 postępowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych określonych w załącznikach do wniosku w kolumnach: E, F, G, H, I tabel "dane ogólne" za lata 2015-2018 oraz we wszystkich kolumnach tabel "dane szczegółowe" za lata 2015-2018. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor IAS decyzją z dnia 5 lutego 2020 r. nr 0201-IWK.0150.31.2020 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organy obu instancji uznały, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., albowiem nie uprawdopodobniła i nie wskazała, przed jakim konkretnie organem czy instytucją państwa zamierza wykorzystać i przedstawić wyniki swoich analiz, które powinny doprowadzić do usprawnienia działania państwa. Wskutek rozpoznania skargi na decyzję Dyrektora IAS Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 czerwca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wr 151/20 uchylił tę decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku przeprowadził wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i odniósł ją do ustaleń w sprawie. Jednocześnie wskazał, że zawarta w tej decyzji argumentacja, którą można by ewentualnie uznać za próbę wypełnienia przez organ obowiązku wyczerpującego przedstawienia w decyzji odmownej powodów, dla których organ ten nie dostrzega spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – jest nazbyt ogólnikowa i w istocie nie dostarcza konkretnych argumentów, które mogłyby podważyć stanowisko, że w sprawie nie wystąpiła sporna przesłanka. We wskazaniach co do dalszego postępowania nakazał, by w toku ponownego rozpoznania sprawy organu poczynił ustalenia w zakresie posiadania dokumentów dotyczących postępowań kontrolnych i karnych skarbowych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r., a także ponownie ocenił spełnienie przez skarżącą przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w odniesieniu do informacji przetworzonej, którą organ I instancji jest w stanie sporządzić na podstawie dokumentów, jakie posiada, a których wcześniej nie udostępnił skarżącej. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 21 sierpnia 2020 r. Pismem z 15 października 2020 r. Naczelnik UCS ponownie wezwał skarżącą do wykazania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, aby dokonać przetworzenia żądanej informacji publicznej. Wskazał, że pismem z 26 lipca 2019 r. udostępnił K. informacje odnoszące się do postępowań kontrolnych za lata 2015-2018, które zostały ujęte w tabelach "dane ogólne" w kolumnach B-D. Natomiast w stosunku do pozostałych danych dot. postępowań kontrolnych i karnych skarbowych wykazanych w tabeli "dane ogólne" w kolumnach E-I oraz danych w tabeli "dane szczegółowe" za lata 2015-2018 została wydana decyzja z 23 grudnia 2019 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie. Poinformował, że ponownie rozpatrując sprawę, szczególnie istotny interes publiczny - którego WSA we Wrocławiu w ww. wyroku dopatrywał się już w samym wniosku o informację publiczną - zdezaktualizował się ze względu na orzecznictwo sądów administracyjnych - tj. utrzymane przez NSA wyroki WSA we Wrocławiu z 22 lipca 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 365/19 oraz I SA/Wr 366/19 - z którego wynika brak skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przez wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, jeżeli wszczęcie to miało na celu jedynie zawieszenie biegu tego terminu. Z tego powodu organ I instancji uznał za konieczne ponownie wezwanie skarżącej o wykazanie istnienia szczególnie istotnego interesu społecznego w udzieleniu wnioskowanej informacji, gdyż jest ona informacją przetworzoną. W odpowiedzi na to wezwanie K. przedstawiła obszerne uzasadnienie dla wykazania, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazała, że ze względu na skalę i sposób swojego działania posiada realną i konkretną możliwość wykorzystania uzyskanej informacji dla dobra ogółu, tj. dla poprawy funkcjonowania administracji publicznej. Do jej statutowych zadań należy przedstawianie stanowisk i opinii w zakresie stanowienia oraz stosowania prawa, opracowanie projektów aktów prawnych, w szczególności dotyczących prawa podatkowego, w tym podmiotom, które mają inicjatywę ustawodawczą. Celem udostępnienia informacji publicznej jest dokonanie analizy sposobu i skali skorzystania przez organy administracji publicznej z normy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. – w szczególności dokonanie analizy, kiedy i w jakich okolicznościach dochodzi do wszczynania postepowań karnych skarbowych prowadzących do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. K. chciałaby zbadać, jakie szczególne okoliczności czy warunki prowadzą do podjęcia przez organy skarbowe decyzji o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w trakcie toczącego się postepowania kontrolnego. W ocenie skarżącej, gdyby okazało się, ze przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jest wykorzystywany instrumentalnie przez organy skarbowe wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia przed jego upływem, taka praktyka działania – w świetle dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego – byłaby niezgodna z Konstytucją RP. Skarżąca wskazała ponadto – odwołując się do orzecznictwa - że istnienie szczególnie istotnego interesu w tożsamych sprawach potwierdziły sądy administracyjne. Wskazała, ze art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wymaga udowodnienia przez wnioskodawcę możliwości wykorzystania informacji publicznej, lecz przekonującego uprawdopodobnienia. Wskazała, że powoływanie się przez organ na wyroki NSA z 30 lipca 2020 r. (I FSK 42/20 oraz I FSK 128/20) nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrzenia wniosku skarżącej. Decyzją z dnia 10 listopada 2020 r. nr 458000-CWW.0150.15.2020.2 wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 11 lipca 2019 r., Naczelnik UCS odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej prowadzonych w latach 2015-2018 postępowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych określonych w załącznikach do wniosku w kolumnach: E, F, G, H, I tabel "dane ogólne" za lata 2015-2018 oraz we wszystkich kolumnach tabel "dane szczegółowe" za lata 2015-2018. W uzasadnieniu wskazał, że poza sporem pozostaje charakter żądanych informacji jako informacji publicznych. Następnie szczegółowo przedstawił przesłanki kwalifikujące informację publiczną jako informację przetworzoną i wskazał, że zdecydowana większość wnioskowanych przez skarżącą informacji stanowi informację przetworzoną, czego skarżąca nie kwestionuje. Te informacje, które można było uznać za informacje proste, zostały skarżącej udostępnione pismem z dnia 26 lipca 2019 r. Organ I instancji przeprowadził wykładnię prawa, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. i wskazał, że ustawodawca kładzie szczególny nacisk na kwalifikowaną formę interesu publicznego – poprzez sformułowanie "szczególnie istotne", wobec czego subiektywna ocena skarżącej, że w sprawie występuje szczególny interes publiczny, nie oznacza, że na organie ciąży obowiązek sporządzenia i przekazania żądanych informacji. Udostępnienie skarżącej żądanych informacji winno służyć ogólnie pojmowanemu dobru społecznemu i przyczynić się do poprawy funkcjonowania przestrzeni publicznej, a nie służyć realizacji prywatnych celów nawet większej grupy zawodowej. Powoływanie się przez skarżącą na statut K. wskazuje, że skarżąca nie kieruje się szczególnie istotnym interesem publicznym, lecz chce uzyskać informacje istotne z punktu widzenia jej indywidualnych interesów zawodowych. Ponadto, prawo do informacji publicznej nie może być rozumiane jako nieograniczony instrument do pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu organów administracji publicznej po to, aby na ich podstawie dokonać analizy funkcjonowania organów administracji skarbowej i przygotować dokumentację przeznaczoną do wykorzystania przez organy nadzoru i kontroli przestrzegania prawa. Nie każde subiektywne przekonanie o niezgodności z Konstytucją określonych przepisów prawa bądź o nieprawidłowościach w działalności i funkcjonowaniu organów administracji publicznej uzasadnia angażowanie tych organów do aktywności w zakresie przygotowania informacji przetworzonej kosztem realizowania przez te organy ich podstawowych kompetencji i zadań. Podmiot, który dostrzega takie nieprawidłowości, nie jest bezradny, gdyż może skorzystać z instrumentów kontroli społecznej i sygnalizować swoje stanowisko właściwym organom mogącym podejmować skuteczne działania w celu wyeliminowania nieprawidłowości. Naczelnik UCS wskazał ponadto, że wobec toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich postępowaniem dotyczącym konstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 ) O.p., pozyskanie wnioskowanych danych służyłoby wyłącznie poszerzeniu wiedzy skarżącej a nie interesowi publicznemu. W konsekwencji organ I instancji uznał, że dla wykazania szczególnej istotności interesu publicznego w sprawie nie jest wystarczający zamiar dokonania analizy, kiedy i w jakich okolicznościach dochodzi do wszczynania postepowań karnych skarbowych prowadzących do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych nawet przez pryzmat zadań statutowych realizowanych przez K. Opinia prawna stanowi tylko materiał analityczny i nie jest dokumentem wiążącym, nie przesądza o ostatecznym kierunku działania instytucji i wobec tego może, ale nie musi być wykorzystana do usprawnienia funkcjonowania organów państwa. Uzyskanie informacji przetworzonej przez skarżącą nie stwarza więc realnej możliwości poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. W sprawie nie ma też jednoznacznej oceny, że organy administracji stosują art. 70 § 6 pkt 1) O.p. godząc w interes publiczny, co oznacza, że materia objęta wnioskiem skarżącej nie jest jednoznacznie objęta zainteresowaniem i szczególnym interesem społeczeństwa. Organ I instancji wskazał ponadto, że dla oceny "szczególnej istotności" winna być brana pod uwagę niemożliwość szybkiego i sprawnego realizowania tych kompetencji w związku z koniecznością zaangażowania sił i środków w celu przygotowania informacji przetworzonej. Skarżąca nie wykazała w jaki sposób żądane informacje pozwalają na ustalenie, czy ww. przepis O.p. jest wykorzystywany instrumentalnie oraz nie udokumentowała i nie wykazała, że żądane informacje jest w stanie realnie wykorzystać dla szczególnie istotnego interesu publicznego. Odnośnie do związania wyrokiem WSA w sprawie Naczelnik UCS wskazał, że ponownie rozważył wszystkie kwestie wskazane przez sad i w wyniku ponownej analizy doszedł do tożsamych wniosków przyjętych w pierwotnej decyzji. Wskazał, że istotne znaczenie dla oceny zaistnienia szczególnego interesu publicznego w sprawie mają wyroki NSA z 30 lipca 2020 r. (I FSK 42/20 i I FSK 128/20), w sprawie ponadto proceduje już Trybunał Konstytucyjny, a także sądy administracyjne. Żądanie udzielenia przedmiotowej informacji stanowi jedynie chęć "zaistnienia w sprawie". Końcowo organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie może udostępnić danych dotyczących postępowań kontrolnych i karnych skarbowych (tj. danych wskazanych w tabeli "dane ogólne" kolumny E-I oraz danych w tabeli "dane szczegółowe") za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r., ponieważ w wyniku reformy administracji skarbowej informacje te za ww. okres znajdują się w posiadaniu Dyrektora IAS (art. 160 ustawy z 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej oraz art. 5 ust. 1a ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach). W odwołaniu od tej decyzji K. zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. poprzez uznanie, że w sprawie nie wykazano istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego przygotowanie zbioru informacji, o które wniosła skarżąca. W uzasadnieniu obszernie przedstawiła stanowisko i argumentację na poparcie zarzutu. Zarzuciła rażąco sprzeczną wykładnię ww. przepisu z wykładnią przeprowadzoną w wyroku WSA we Wrocławiu o sygn. akt IV SA/Wr 151/20. Decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. nr 0201-IWK.0150.300.2020 Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy ocenił, że w sprawie nie zmaterializowała się żadna z przesłanek art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołując się do wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1362/17 przedstawił, co należy rozumieć pod pojęciem informacji publicznej przetworzonej i wskazał, że Naczelnik UCS prawidłowo stwierdził, że wnioski skarżącej odpowiadają temu pojęciu. Podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie do zaistnienia w sprawie szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu informacji przetworzonej, żądanej przez skarżącą. Wskazał, że ponownie rozważając wszystkie kwestie miał na uwadze prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu zapadły w tej sprawie, a także okoliczność, że przytoczone przez skarżącą orzeczenia korzystne dla K. zostały objęte skargami kasacyjnymi. Organ odwoławczy stwierdził, że otrzymanie przez K. żądanych informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca nie wykazała, że jest w stanie realnie wykorzystać te informacje dla szczególnie istotnego interesu publicznego. Nie zgodził się z poglądem, ze z samego statusu prawnego K. wynikają dla skarżącej możliwości realnego wykorzystania żądanych informacji dla poprawy funkcjonowania organów administracji skarbowej. Wskazał, że z art. 56 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym nie wynika uprawnienie do formułowania wniosków lub opinii na temat działania organów podatkowych. Zarówno w ramach swoich celów statutowych jak i uprawnień wynikających z przepisów prawa skarżąca nie jest umocowana do kontroli lub nadzoru nad organami państwa, nie przysługuje jej również inicjatywa ustawodawcza. Co do współpracy K. z Rzecznikiem Praw Obywatelskich czy Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorców, to również oni nie mają samodzielnej inicjatywy ustawodawczej i mogą w ramach swoich kompetencji zwrócić się do właściwych organów o jej podjęcie, a do tego celu nie jest potrzebna informacja, o którą wnioskuje skarżąca. Ponadto, nawet gdyby okazało się, że dane te są tym podmiotom niezbędne do realizacji zadań, mogą samodzielnie – bez pośrednictwa K. – zwrócić się do organów podatkowych o te informacje. W skardze do WSA we Wrocławiu na tę decyzję Dyrektora IAS skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 Konstytucji w zakresie, w jakim organ odwoławczy uznał, że: 1) dostęp do informacji publicznej nie może być rozumiany jako "nieograniczony instrument pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu organów administracji publicznej po to , aby na ich podstawie można było dokonać analizy funkcjonowania organów administracji skarbowej i przygotować dokumentację przeznaczoną do wykorzystania przez organy nadzoru i kontroli przestrzegania prawa"; 2) w rozpatrywanej sprawie zaszły określone w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP przesłanki umożliwiające ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zarzuciła też naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. w zakresie , w jakim organ: 1) uznał, ze w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego; 2) uznał, że K. nie wykazała, ze żądane informacje jest w stanie realnie wykorzystać dla szczególnie istotnego interesu publicznego; 3) nie wykazał braku istnienia po stronie zainteresowanego przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Na tej podstawie K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o zobowiązanie organu do udzielenia skarżącej informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z 11 lipca 2019 r. oraz o zasadzenie od organu zwrotu kosztów postepowania dla skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała w szczególności, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego prawo dostępu do informacji publicznej ma stanowić instrument umożliwiający dokonywanie analizy funkcjonowania organów administracji skarbowej, w tym kontroli przestrzegania przez nie prawa, a określanie ograniczeń w tym zakresie należy do ustawodawcy, a nie do organów zobowiązanych do udostępnienia tej informacji. Skarżąca podniosła też, że wykazana możliwość zainicjowania zmian w sprawie (a w przekonaniu skarżącej nawet sama możliwość zidentyfikowania i nagłośnienia problemu wadliwej praktyki stosowania określonych regulacji przez organy administracji skarbowej) wypełnia przesłankę szczególnej istotności interesu publicznego dla udostępnienia żądanych informacji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r. o sygn. akt IV SA/Wr 478/21 stwierdził nieważność decyzji obu instancji z powodu kwalifikowanej wady, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uznał, że doszło w sprawie do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, która nie zawierała podpisu osoby działającej w imieniu organu piastuna organu lub osoby upoważnionej. Od wyroku tego organ odwoławczy wniósł skargę kasacyjną zaskarżając go w całości. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1294/22 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (p.p.s.a.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu (sąd I instancji). Uwzględnił zarzuty skargi kasacyjnej wskazując, że zarzut naruszenia prawa materialnego i zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ze sobą ściśle związane i oscylują wokół jednej kwestii, tj. oceny prawnej sytuacji, w której w aktach administracyjnych nie ma podpisanego egzemplarza decyzji organu I instancji (jest jedynie jej niepodpisany wydruk), a organ II instancji – działając na skutek odwołania – orzekł merytorycznie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy). Wskazał, że: "Okoliczność znajdowania się w aktach rozpatrywanej sprawy administracyjnej egzemplarza decyzji niezawierającego podpisu w żadnym stopniu nie uzasadnia stanowiska, iż ostateczna decyzja (...) posiada wadę kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadniać miało stwierdzenie jej nieważności (...). Skoro decyzja administracyjna stanowi władczą formę działania organu administracji publicznej w sprawach indywidualnych, a jej konieczne (obligatoryjne) elementy określone zostały w art. 107 § 1 k.p.a., to za uzasadnione uznać należy stanowisko, że uzewnętrznienie woli organu wywołujące skutki prawne określone tą decyzją może nastąpić z chwilą jej doręczenia adresatowi. Prowadzi to do wniosku, że zasadniczo stronie postępowania powinien być więc doręczany egzemplarz decyzji zawierający wymagany podpis, a więc jej oryginał, a nie jej odpis, czy też kopia. Strona postępowania jest bowiem uprawniona do otrzymania oryginału decyzji (...). W ten bowiem właśnie sposób dochodzi do prawidłowego zakomunikowania stronie postępowania woli organu, a więc tak, jak wymaga tego – gdy chodzi o formę – art. 107 § 1 k.p.a. (...) Pozostawienie więc w aktach sprawy egzemplarza decyzji bez podpisu (odpisu, kopii decyzji, czy też jej projektu) – w sytuacji braku podważenia okoliczności doręczenia stronie postępowania oryginału decyzji – nie może uzasadniać twierdzenia o nieważności wydanej w sprawie decyzji (czy też o jej nieistnieniu). Uwzględniając powyższe, za uzasadniony uznać należy wniosek, że dla prawnego bytu decyzji administracyjnej, a więc stwierdzenia istnienia ważnej decyzji wydanej przez właściwy organ administracji publicznej konieczne jest, aby co najmniej jeden egzemplarz decyzji (jej oryginał) zaopatrzony był w wymagany podpis, co nie wyklucza praktyki zaopatrywania przez organ administracji w wymagany podpis większą ilość egzemplarzy decyzji, celem doręczenia ich stronom oraz pozostawienia w aktach sprawy, co w konsekwencji skutkować będzie w tego rodzaju sytuacji istnieniem wielu jednolitych egzemplarzy decyzji" (zob. też wyrok NSA z 19 lipca 2017 r., II GSK 3118/15). Również w wyroku z dnia 13 września 2013 r., I OSK 2932/12, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "sam brak w aktach administracyjnych oryginału decyzji nie jest wystarczający do stwierdzenia nieistnienia decyzji, czy jej nieważności". W konsekwencji takiej wykładni prawa NSA stwierdził, że Sąd I instancji powinien był wyjaśnić, czy egzemplarz decyzji organu I instancji doręczony stronie postępowania jest opatrzony podpisem osoby reprezentującej ten organ, czy też nie. Jest to okoliczność relewantna, ponieważ w pierwszym przypadku w ogóle nie można mówić – w rozważanym tu aspekcie – o istotnym naruszeniu prawa, natomiast w drugim – owszem, można, przy czym jego implikacji niepodobna obecnie rozważać, skoro jak dotąd ma ono charakter hipotetyczny. NSA uznał, że sąd I instancji zaniechał poczynienia ustaleń w tej mierze, skonstatował jedynie brak w aktach administracyjnych podpisanego egzemplarza decyzji organu I instancji i już na tej podstawie stwierdził nieważność decyzji obu instancji. Rozstrzygnięcie to było zatem co najmniej przedwczesne. W konsekwencji za usprawiedliwioną należało uznać podstawę skargi kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy trafnie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. Po zwrocie akt do WSA we Wrocławiu zarządzeniem wstępnym z dnia 20 lutego 2025 r. sprawie nadano sygnaturę akt IV SA/Wr 74/25. Wykonując ww. wyrok NSA zarządzeniem z dnia 19 marca 2025 r. wezwano pełnomocnika Dyrektora IAS o wykazanie, czy doręczony stronie skarżącej egzemplarz decyzji Naczelnika UCS z dnia 10 listopada 2020 r. został podpisany przez osobę upoważnioną, natomiast stronę skarżącą wezwano do dołączenia do akt sprawy oryginału lub uwierzytelnionego odpisu doręczonej ww. decyzji. Na wezwanie to odpowiedział Dyrektor IAS pismem z 21 marca 2025 r. podając, że ww. decyzja została podpisana przez osobę uprawnioną, tj. Damiana Urbaniaka – zastępcę Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 kwietnia 2025 r. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora IAS podtrzymał wniosek o oddalenie skargi i podkreślił, że okoliczność wydania niewiążących opinii lub stanowisk przez organ samorządu zawodowego nie przesądza o wystąpieniu szczególnie istotnego interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Sprawa podlega ponownej kontroli legalności. Rozpoznając obecnie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pierwszej kolejności jest związany na podstawie art. 190 oraz art. 153 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1294/22. W wyroku tym NSA stwierdził przedwczesność stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, której egzemplarz znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy nie został w ogóle podpisany wskazując, że WSA we Wrocławiu powinien był najpierw wyjaśnić, czy egzemplarz decyzji organu I instancji doręczony stronie postępowania jest opatrzony podpisem osoby reprezentującej ten organ, czy też nie. Na wezwanie Sądu skierowane do obu stron postępowania, wyjaśnienie złożył Dyrektor IAS i w piśmie z dnia 21 marca 2025 r. oświadczył, że egzemplarz decyzji doręczony skarżącej został podpisany przez zastępcę Naczelnika UCS. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionowała ani na etapie skargi, ani po doręczeniu jej ww. wyjaśnień Dyrektora IAS. W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że choć w aktach administracyjnych sprawy zalega niepodpisany egzemplarz decyzji Naczelnika UCS z dnia 10 listopada 2020 r., jednak oryginał decyzji doręczony skarżącej zawiera podpis osoby upoważnionej i wobec tego – kierując się wykładnią prawa przedstawioną przez NSA w tej sprawie - wywołuje skutki prawne, a organ jest nią związany z chwilą doręczenia tej decyzji skarżącej, nastąpiło w dniu 17 listopada 2020 r. Jak wskazał NSA pozostawienie więc w aktach sprawy egzemplarza decyzji bez podpisu (odpisu, kopii decyzji, czy też jej projektu) – w sytuacji braku podważenia okoliczności doręczenia stronie postępowania oryginału decyzji – nie może uzasadniać twierdzenia o nieważności wydanej w sprawie decyzji (czy też o jej nieistnieniu). Dla prawnego bytu decyzji administracyjnej, a więc stwierdzenia istnienia ważnej decyzji wydanej przez właściwy organ administracji publicznej konieczne jest, aby co najmniej jeden egzemplarz decyzji (jej oryginał) zaopatrzony był w wymagany podpis. Oznacza, że złożenie do akt administracyjnych sprawy niepodpisanego egzemplarza decyzji organu I instancji z dnia 10 listopada 2020 r. w sytuacji, gdy oryginał tej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 k.p.a. w zw. art. 16 u.d.i.p. oraz został prawidłowo doręczony skarżącej – decyzja ta weszła do obrotu prawnego wywołując skutki prawne, w tym w zakresie poddania jej procedurze odwoławczej. Wniosek ten pozwala na przystąpienie przez Sąd do kontroli legalności zaskarżonej decyzji co meritum sprawy. Przedmiotem kontroli legalności jest odmowa udostępnienia informacji publicznej dotyczącej prowadzonych w latach 2015-2018 postępowań karnych skarbowych oraz odpowiednio z nimi powiązanych postępowań kontrolnych określonych w załącznikach do wniosku w kolumnach: E, F, G, H, I tabel "dane ogólne" za lata 2015-2018 oraz we wszystkich kolumnach tabel "dane szczegółowe" za lata 2015-2018 na wniosek skarżącej z dnia 11 lipca 2019 r. Należy jednak wskazać, że ze względu na art. 170 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) obecnie przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności winna uwzględniać ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wr 151/20, ponieważ poddana tej kontroli zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika UCS zostały wydane w następstwie tego wyroku. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, organy obu instancji nie uwzględniły w swych decyzjach oceny prawnej zawartej w ww. prawomocnym wyroku. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (zob. T. Woś, Komentarz do art. 153, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895; a także m.in. wyroki NSA z: 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06; 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 236/23 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (np. wyroki NSA z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21, z 22 lutego 2024 r., sygn. I OSK 2202/20, CBOSA). Istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, która wyrażona jest w uzasadnieniu, w motywach tego orzeczenia. Skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego (np. wyroki NSA: z 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 638/23; z 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 541/14; z 2 września 2016 r., sygn. akt II OSK 2971/14, , CBOSA). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Powszechnie przyjmuje się, że od takiej oceny prawnej można odstąpić, np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku (wyrok NSA z 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, CBOSA) lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (por.m.in. wyrok NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, CBOSA). Granicą obowiązywania związania prawomocnym wyrokiem jest tożsamość istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz brak zmiany stanu prawnego. Granice związania prawomocnym wyrokiem WSA o sygn. akt IV SA/Wr 151/20 wymagają oceny sprawy poddanej obecnie kontroli sądowej. Jednocześnie Sąd zauważa, że na ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku nie ma wpływu wyrok NSA z 17 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1294/22. Granice sprawy przed NSA nie obejmowały bowiem meritum sprawy. W konsekwencji powyższego konieczna jest ocena, czy w sprawie zaistniały przesłanki wyłączające związanie prawomocnym wyrokiem WSA. W sprawie nie doszło do zmiany stanu prawnego, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną wydania decyzji we wszystkich decyzjach organów był art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Brzmienie tych przepisów jak również innych, które miały zastosowanie w sprawie, nie zmieniło się po wydaniu tego wyroku. Oznacza to, że wykładnia prawa dokonana w prawomocnym wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Wr 151/20 wiąże również Sąd w składzie orzekającym. Nie doszło też do istotnej zmiany okoliczności faktycznych po wydaniu tego wyroku. Co prawda, organ pierwszej instancji ponownie wezwał skarżącą (pismem z 15 października 2020 r.) o wykazanie zaistnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej, jednak ani powody tego wezwania, ani odpowiedź skarżącej na to wezwanie nie stanowią o istotnej zmianie okoliczności faktycznych w sprawie. Sąd zauważa, że powodem tego wezwania były orzeczenia sądów administracyjnych, które – zdaniem organów – zdezaktualizowały ocenę prawną zawartą w prawomocnym wyroku, że już sam wniosek skarżącej o informację publiczną uzasadniał realne możliwości wykorzystania żądanej informacji przetworzonej. Orzeczenia te (wyrok WSA we Wrocławiu z 22 lipca 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 366/19 oraz wyrok NSA z 22 lipca 2019 r. o sygn. akt I FSK 128/20; wyrok WSA we Wrocławiu I SA/Wr 365/19 oraz wyrok NSA z 30 lipca 2020 r. o sygn. akt I FSK 42/20, wszystkie dostępne w CBOSA) wskazywały zasadniczo tezę, że: 1) sąd administracyjny może kontrolować, czy nie doszło do instrumentalnego wykorzystywania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. ze względu na wszystkie okoliczności sprawy podatkowej, a w szczególności w sytuacji, gdy wykorzystanie tego przepisu związane jest z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.), czy wywodzonej z prawa unijnego oraz art. 2 Konstytucji RP zasady uzasadnionych oczekiwań; 2) art. 70 § 6 pkt 1 o.p. nie może być tak odczytywany, że stanowi on podstawę do zawieszenia biegu terminu przedawnienia podatkowego w związku z każdym wszczęciem postępowania karnoskarbowego, jeżeli odwołanie się do wszczęcia postępowania karnoskarbowego, ze względu na okoliczności sprawy podatkowej, nastąpiło z przekroczeniem zasady zaufania do organów podatkowych, o której mowa w art. 121 o.p." Do obu wyroków NSA zgłoszone zostały zdania odrębne. Wniosek organów, że wyroki te zmieniły stan faktyczny sprawy jest bezzasadny. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. prawomocne wyroki sądów administracyjnych wiążą w konkretnej sprawie, tymczasem – jak dowodzi wniosek o informację publiczną i pisma skarżącej w toku postępowania na wszystkich etapach sprawy – uzasadnieniem żądania udostępnienia informacji przetworzonej nie było uzyskanie wyłącznie potwierdzenia "instrumentalnego wykorzystania przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p." przez organy podatkowe w orzeczeniach sądów administracyjnych w poszczególnych, jednostkowych sprawach. Na stan faktyczny w sprawie nie wpływa także odpowiedź skarżącej udzielona na ww. wezwanie organu pierwszej instancji. Odpowiedź ta powiela i rozwija stanowisko oraz argumentację z wniosku o informację publiczną, odwołania i skargi do WSA poprzedzających wydanie prawomocnego wyroku WSA z 10 czerwca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wr 151/20. Nie wskazuje nowych okoliczności faktycznych, których WSA nie uwzględniłby w wyroku. W konsekwencji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji musi być dokonana z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z 10 czerwca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wr 151/20. Wyrokiem tym uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a zatem z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Za niesporne w sprawie WSA uznał, że żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., która ponadto ma charakter przetworzony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W wskazaniach co do dalszego postępowania WSA wskazał, że "rzeczą organu pierwszej instancji będzie poczynienie ustaleń w zakresie posiadania dokumentów dotyczących postępowań kontrolnych i karnych skarbowych (tj. danych wskazanych w tabeli "dane ogólne" kol. E-I oraz danych w tabeli "dane szczegółowe") za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r., a także, ponowna ocena spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w odniesieniu do informacji przetworzonej, którą organ pierwszej instancji jest w stanie sporządzić na podstawie dokumentów jakie posiada, a których wcześniej nie udostępnił wnioskodawcy. Ocena spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powinna uwzględniać przedstawione w rozważaniach Sądu uwagi do co kierunku interpretacji spornej przesłanki na tle okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości ustrojowej podmiotu występującego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej." Zadaniem organów w ponownym postępowaniu było zatem: 1) poczynienie przez organ pierwszej instancji ustaleń w zakresie posiadania dokumentów dotyczących postępowań kontrolnych i karnych skarbowych (tj. danych wskazanych w tabeli "dane ogólne" kol. E-I oraz danych w tabeli "dane szczegółowe") za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r.; 2) ponowne ocenienie spełnienia przez skarżącą przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w odniesieniu do posiadanych dokumentów, których wcześniej nie udostępnił skarżącej na wniosek z 11 lipca 2019 r., przy czym ocena ta powinna uwzględniać przedstawione w rozważaniach sądu uwagi do co kierunku interpretacji spornej przesłanki na tle okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości ustrojowej podmiotu występującego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Akta administracyjne sprawy przekonują, że organy nie zastosowały się do ww. wyroku w żadnym z ww. zakresów. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że nie posiada dokumentów pozwalających na udostępnienie informacji postępowań kontrolnych i karnych skarbowych (tj. dane wskazane w tabeli "dane ogólne" kol. E-I oraz danych w tabeli "dane szczegółowe") za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r., ponieważ ich dysponentem jest inny organ – Dyrektor IAS. Bezpodstawnie pomijając jednak wskazaną w wyroku rozbieżność co do okresu, za jaki informacja nie mogła być udostępniona z powodu jej nieposiadania oraz okresu, za jaki organ odmówił jej udostępnienia z powodu niespełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nadal zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji z 10 listopada 2020 r. nie wyjaśniają powodu, dla którego odmowa udostępnienia informacji obejmuje również dane, których organ pierwszej instancji nie posiada. Jak uzasadniają organy obu instancji część informacji publicznej objęta wnioskiem skarżącej została jej udostępniona w piśmie z dnia 26 lipca 2019 r., a częścią informacji, precyzyjnie określoną, organ I instancji nie dysponuje, o czym poinformował w tym piśmie skarżącą odwołując się do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. i wskazując dysponenta tej informacji. Jest to jednak okoliczność, którą dostrzegł WSA w prawomocnym wyroku z 10 czerwca 2020 r. i nakazał jej doprecyzowanie. Z uzasadnienia obu decyzji wciąż nie wynika, dlaczego organ odmówił udostępnienia informacji za okres od 2015 r. do 2018 r., skoro twierdzi, że informacji takich za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r. nie posiada i w trybie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. poinformował o tym skarżącą. Nie wiadomo, czy informacje za okres od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r. posiada, lecz odmówił ich udostępnienia z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czy też omyłkowo określił okres, za który odmówił udostępnienia informacji. Organy obu instancji nie zrealizowały również drugiego ze wskazań prawomocnego wyroku. W wyroku tym WSA za istotę sporu uznał ocenę, czy skarżąca wykazała, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co stanowi przesłankę udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dokonał wykładni pojęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskazując, że nie może być ono definiowane w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od konkretnej sytuacji. Ocenił, że ustalenie, czy coś jest szczególnie istotne dla interesu publicznego zależy od okoliczności danej sprawy i w każdej sprawie należy to zbadać i ocenić indywidualnie. Wyjaśnił, że jest to pojęcie niedookreślone. Z kolei pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym. Obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Co do zasady, ujawnienie każdej informacji o działaniach podejmowanych przez władzę publiczną leży w kręgu zainteresowania obywatela, czy też, szeroko rozumianej opinii publicznej. Jednakże ustawodawca nie uzależnił udzielenia informacji publicznej przetworzonej od wykazania po stronie żądającego interesu publicznego, ale od wykazania, że uzyskanie informacji publicznej o takim charakterze będzie szczególnie istotne dla tego interesu. O szczególnie istotnym charakterze interesu publicznego decydują zarówno czynniki natury funkcjonalnej, jak i podmiotowej. W aspekcie funkcjonalnym, szczególny interes publiczny powinien być rozumiany w ten sposób, że uzyskanie informacji przetworzonej powinno przyczynić się do bardzo ważnych dla państwa, czy społeczeństwa działań, i że określona informacja przetworzona jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1941/13 i w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 149/12 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 i z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, CBOSA). Prawo do uzyskania informacji przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji publicznej. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonywujące uprawdopodobnienie. Prawomocnie ocenił, że wszystkie te przedstawione aspekty zawierające się w przesłance "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w okolicznościach faktycznych sprawy zostały spełnione i w konsekwencji podzielił stanowisko skarżącej tak co do przedstawionej przez nią wykładni przesłanki art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jak i argumentacji zmierzającej do wykazania, że skarżąca spełniła wymóg wykazania tej przesłanki w okolicznościach faktycznych sprawy, ponieważ: 1) stwierdził, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu społecznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. została w okolicznościach faktycznych sprawy spełniona i naświetlona we wniosku o udzielnie informacji publicznej; 2) stwierdził, że praktyka instrumentalnego stosowania przez organy skarbowe art. 70 § 6 pkt 1 O.p. stanowi zagadnienie, które może przyczynić się do poprawy pozycji obywateli – podatników w postępowaniach podatkowych prowadzonych z ich udziałem; 3) wskazał, że nie ma wątpliwości, że złożony przez skarżącą wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierza do wyjaśnienia, ujawnienia i następnie doprowadzenia do zmiany wątpliwej praktyki stosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p.; 4) K. jest podmiotem, który ma potencjalną możliwość wykorzystania objętych wnioskiem informacji dla dobra ogółu, w tym realna możliwość wykorzystania informacji w interesie publicznym; 5) stwierdził, że K. posiada prawne możliwości realnego wykorzystania żądanych informacji dla ochrony interesu publicznego i poprawy funkcjonowania organów skarbowej administracji publicznej, co wystarcza dla uznania, że uzyskanie przez K. wnioskowanej przetworzonej informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego; 6) ocenił, że pozycja ustrojowa skarżącej oraz wynikająca z tej pozycji już sama możliwość zajęcia (akcentowana przez stronę) stanowiska lub wydania opinii w odniesieniu do zagadnienia poruszonego we wniosku wymóg uprawdopodobnienia oczywiście spełnia, natomiast organ błędnie wywodzi, że o obowiązku wskazania przez wnioskodawcę na to, przed jakim konkretnie organem lub instytucją państwa zamierza on wykorzystać objęte wnioskiem informacje; 7) stwierdził, że okoliczności przemawiające za dopełnieniem przez stronę wymogu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynikały w sposób dostateczny z treści wniosku z dnia 11 lipca 2019 r. i zostały należycie zinterpretowane przez wnioskodawcę. "Jak to wynika z treści wniosku, występując o udzielenie informacji publicznej o określonej treści skarżąca przedstawiła powody wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem, nakreśliła wątpliwości związane z dostrzeżoną praktyką organów skarbowych w zakresie sposobu korzystania z przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., a nadto wskazała w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane od organu informacje (poprzez zajęcie stanowiska lub wydanie opinii w przedmiocie wszczynania postępowań karnych skarbowych w trakcie postępowań kontrolnych)". W ocenie WSA, odkrycie rzeczywistego stosowania przepisu prawa o szczególnym znaczeniu z punktu widzenia podatników, w sytuacji, gdy istnieją przypuszczenia, iż może dochodzić do wykorzystania przepisu niekoniecznie z celem jaki przyświecał ustawodawcy przy jego stosowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13, CBOSA) może być uznane za realizujące szczególny interes publiczny. Za niewątpliwie WSA uznał również, "mając na względzie ustawowe i statutowe zadania wnioskodawcy, nie można mieć wątpliwości, że strona skarżąca jest podmiotem, który ma konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu. Innymi słowy, skarżąca posiada w ramach swoich ustawowych i statutowych obowiązków potencjalną możliwość wpływu na zmianę praktyki stosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Może również, jako osoba prawna, składać petycje w sprawach mieszczących się w zakresie jej zadań i kompetencji, a przez to wpływać na kształtowanie nowych standardów funkcjonowania administracji skarbowej". WSA podkreślił, że nie podziela stanowiska organów orzekających w sprawie a zarzucających skarżącej, że nie wskazała ona we wniosku przed jakim konkretnie organem państwa lub instytucją zamierza wykorzystać i przedstawić wyniki swoich analiz, zmierzających do usprawnienia funkcjonowania państwa. "Tego rodzaju obowiązku strona skarżąca nie posiadała, a zatem, wystarczającym było wskazanie przez nią we wniosku, że intencją wystąpienia z wnioskiem jest dokonanie analizy okoliczności w jakich dochodzi do stosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p., celem zajęcia stanowiska lub wydania opinii w przedmiocie wszczynania postępowań karnych skarbowych w trakcie postępowań kontrolnych".; 8) nie znalazł podstaw do ograniczenia w sprawie prawa do informacji publicznej z uwagi na treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i uznać, że w okolicznościach sprawy wzgląd na porządek publiczny zasługuje na większa ochronę niż zaakcentowane przez skarżąca dobro ogółu podatników rozpatrywane w kontekście skutków potencjalnych nadużyć art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Obecnie, wedle organu odwoławczego, skarżąca nie wykazała, że udostępnienie informacji przetworzonej jest uzasadnione szczególnie istotnym interesem publicznym, tzn. że jest w stanie realnie wykorzystać te informacje dla szczególnie istotnego interesu publicznego. Takiej przesłanki nie spełnia ani status K., ani zadania wskazane w jej statucie, ani subiektywne przekonanie o niezgodności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z Konstytucją RP. Ponadto nie służy ogólnie pojmowanemu dobru społecznemu i nie przyczyni się do poprawy funkcjonowania przestrzeni publicznej (ponieważ służy realizacji celów większej grupy zawodowej), natomiast przygotowana przez K. opinia (oraz raport dotyczący praktyki urzędów skarbowych) w oparciu o żądane informacje może, ale nie musi być wykorzystana do usprawnienia funkcjonowania organów państwa odpowiedzialnych za kształtowanie polityki fiskalnej i nie stwarza realnej możliwości poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Ze względu na już zapadłe orzeczenia, procedowanie przez sądy administracyjne i Trybunał Konstytucyjny (sprawy K 31/14, SK 100/19) zgodności ww. przepisu O.p. z Konstytucją RP, których skarżąca nie jest uczestnikiem – wypełnienie jej żądania służyłoby wyłącznie poszerzeniu wiedzy K., a nie interesowi publicznemu. Skarżącej nie służy też inicjatywa ustawodawcza. Wnioskom tym skarżąca zaprzeczyła powołując się na prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 10 czerwca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wr 151/20. Organ odwoławczy kwestionując w zaskarżonej decyzji spełnienie przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w uzyskaniu żądanej informacji przetworzonej dokonał oceny zaistnienia tej przesłanki nie tylko sprzecznie z prawomocnym wyrokiem WSA, ale w zakresie już prawomocnie ocenionym przez WSA. W istocie więc nie wykonał prawomocnego wyroku. Zadaniem organów była bowiem ponowna ocena spełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p wedle podanego przez sąd wzorca w odniesieniu do konkretnego zakresu informacji, tj. informacji przetworzonej, którą organ pierwszej instancji jest w stanie sporządzić na podstawie posiadanych dokumentów z uwzględnieniem - jeśli to możliwe - okresu od 1 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2017 r. WSA stwierdził jednoznacznie, że już sam wniosek o informację publiczną uzasadnia, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ miał prawo i możliwość zaskarżenia ww. wyroku WSA, czego nie uczynił. Nie może być przedmiotem ponownej oceny – w dodatku sprzecznej z tym wyrokiem – ani możliwość realnego wykorzystania informacji przetworzonej dla szczególnie istotnego interesu publicznego, ani status K. w kontekście tej okoliczności. Wbrew twierdzeniom organów, wskazane przez nie orzeczenia sądowe - zarówno te, które odnosiły się do zagadnienia praktyki stosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w indywidualnej sprawie, jak i te które odmiennie niż WSA w ww. prawomocnym wyroku oceniły spełnienie przez K. przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w podobnych sprawach - nie dezaktualizują oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku WSA. Orzeczenia te nie wpływają na prawomocną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przedstawioną w ww. wyroku w kontekście przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", która WSA w prawomocnym wyroku szczegółowo odniósł do okoliczności faktycznych w sprawie. Jak Sąd już wskazał, okoliczności te nie uległy zmianie po wydaniu tego wyroku. Na prawomocną ocenę prawną nie wpływa też uchwała siedmiu sędziów NSA z 24 maja 2021 r. o sygn. akt I FPS 1/21 (CBOSA) ani też postępowania, które toczyły się lub jeszcze nie są rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny (w tym K 31/14, SK 100/19, SK 50/20, SK 52/21, SK 78/24). Nie mają znaczenia także pozostałe argumenty organu odwoławczego, że: 1) uzyskanie informacji przetworzonej w spornym zakresie służy realizacji celów większej grupy zawodowej, a nie dobru społecznemu, 2) przygotowana przez K. opinia (oraz raport dotyczący praktyki urzędów skarbowych) w oparciu o żądane informacje może, ale nie musi być wykorzystana do usprawnienia funkcjonowania organów państwa odpowiedzialnych za kształtowanie polityki fiskalnej i nie stwarza realnej możliwości poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego ; 3) skarżącej nie przysługuje prawo inicjatywy ustawodawczej - skoro w prawomocnym wyroku WSA z 10 czerwca 2020 r. sąd ocenił, że pozycja ustrojowa skarżącej oraz wynikająca z tej pozycji już sama możliwość zajęcia stanowiska lub wydania opinii spełnia wymóg uprawdopodobnienia wykorzystania informacji przetworzonej dla szczególnie istotnego interesu publicznego. W konsekwencji należy uznać, że organy obu instancji nie wykonały prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z 10 czerwca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Wr 151/20, którym były związane na podstawie art. 153 i art. 170 p.p.s.a. wobec braku zaistnienia okoliczności wyłączających to związanie. Oznacza to, że naruszyły art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zatem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł. W ponownym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.