IV SA/Wr 91/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Sylwia Zdyb po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. G. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 357/10 zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2010 r. postanawia: odrzucić skargę. Wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Wywiedziona przez J. G. skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 34/11. W dniu [...] r. J. G. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 357/10, domagając się uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przepis art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wywodząc, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym o sygn. akt IV SA/Wr 357/10 wskutek naruszenia przepisów prawa został pozbawiony możliwości działania i podejmowania czynności procesowych oraz nie mógł wskazać okoliczności faktycznych, niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w dniu [...] r. w swoim domowym archiwum zauważyła nieotwartą, zaadresowaną na swoje nazwisko kopertę, która zawierała oryginalną decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Po zapoznaniu się z treścią wskazanej decyzji skarżący dowiedział się o odmiennym stanie faktycznym zapadłym w jego sprawie, bowiem z jej treści wynikało, że decyzją Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. nr [...] został zwolniony ze służby w policji na podstawie art. 41 pkt 2 ust. 4 lub art. 69 ustawy o Policji, a zatem z uwagi na "zwolnienie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie na emeryturę". Natomiast z rozkazu personalnego z dnia [...] r. nr [...] wynika, że podstawą zwolnienia skarżącego z policji jest "skazanie przez sąd karny za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego". W obu decyzjach zatem są odmienne podstawy zwolnienia skarżącego ze służby w policji. Według skarżącego Komendant Miejski Policji we W. - na podstawie art. 46a ustawy o Policji, w związku z § 1 ust. 2, § 3 ust. 2 pkt.3 lit. r Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych - miał obowiązek przy kompletowaniu akt sprawy przed przekazaniem ich do organu II instancji dołączyć do nich odpis oryginału decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...]. Zdaniem skarżącego brak w aktach odpisu wskazanej decyzji miało znaczenie dla sprawy, ponieważ sąd orzekający w sprawie domniemywał, że skarżący został zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 4 ustawy o Policji, natomiast wspomniana decyzja nr [...] w oczywisty sposób temu przeczy. Skarżący wskazał dalej , że nie wiadomo mu kto odebrał przesyłkę, zawierającą odnalezioną w domowym archiwum decyzję , przypuszcza, że mógł to być ktoś z jego rodziny. Jeżeli jednak odebrał osobiście przesyłkę pocztową, to we [...] roku miał ograniczoną zdolność procesową, gdyż z powodu zażywania leków psychotropowych, cierpiał na schorzenie mogące ograniczyć zdolność właściwej oceny jego sytuacji. Ponadto skarżący podniósł ,że Komendant Wojewódzki Policji we W., nie doręczył mu decyzji z dnia [...] r. nr [...], zaś wykrycie przez niego decyzji z dnia [...] r. nr [...] jest okolicznością faktyczną i środkiem dowodowym, który może zmienić podstawę faktyczną rozstrzygnięcia i mieć wpływ na treść orzeczenia.głrawa nie mogracyjnym a 03.09.rocławiu, a 2008 r. godów . Według skarżącego pierwotny tekst decyzji z dnia [...] r. nr [...] został podrobiony, a w oryginalnym tekście wskazanej decyzji podstawą prawną zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt. 4 lub art. 69 ustawy o Policji. Z tego też powodu w postępowaniu odwoławczym pozbawiono go prawa do korzystania z profesjonalnego pełnomocnika oraz nie poinformowano go o przysługujących mu prawach, bowiem gdyby miał świadomość istnienia decyzji nr [...] powołałby się na nią w postępowaniu odwoławczym przed organami administracyjnymi policji oraz w swojej skardze z dnia [...] r. wniesionej do Sądu. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, jako nieopartej na uzasadnionej podstawie. Według organu skoro skarżący jako podstawę skargi wskazał naruszenie prawa, skutkujące brakiem możności działania na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to winien był wykazać niemożność działania przed sądem. Natomiast skarżący tego nie wykazał, gdyż swoje rozważania odniósł do czynności organów administracyjnych, a nie do czynności sądów, które rozpatrywały w dwóch instancjach sprawę jego skargi na decyzję o zwolnieniu go ze służby w Policji. Organ podniósł, że skarżący nie był pozbawiony możności działania w postępowaniu sądowym prowadzonym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 357/10, bowiem uczestniczył on w rozprawie w dniu 6 października 2010 r., na której była rozpatrywana jego skarga i brał w niej czynny udział. Ponadto po oddaleniu skargi, skarżący wywiódł skargę kasacyjną, obszernie uzasadnioną na 23 stronach. Powyższe okoliczności - według organu- wskazują na to, że zarzut pozbawienia skarżącego możności działania w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniony i pozbawiony podstaw. Na rozprawie w dniu [...] r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu skarżący oświadczył, że popiera skargę o wznowienie postępowania z tą modyfikacją, że nie podtrzymuje zarzutu podrobienia decyzji, albowiem ma świadomość, że w tym zakresie sądem właściwym byłby Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast skargę o wznowienie przed wojewódzkim sądem administarcyjnym opiera na twierdzeniu, że akta sprawy administracyjnej dołączone do akt sądowych o sygn. akt IV SA/Wr 357/10 nie miały waloru kompletności. Według skarżącego gdyby dołączono do nich decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z [...] r. o nr. [...] inaczej sformułowałby zarówno odwołanie od decyzji jak i zarzuty do skargi. W jego ocenie z tego powodu doszło do naruszenia przepisów wskutek, czego nie mógł należycie obronić swoich praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (zwanej dalej p.p.s.a.) dopuszcza możliwość wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Badanie merytorycznej zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych. W pierwszej kolejności skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega badaniu przez Sąd pod kątem dopuszczalności o dwojakim charakterze, a mianowicie dopuszczalności samej skargi i dopuszczalności wznowienia postępowania. Przy czym o dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego decyduje zachowanie ustawowego terminu oraz oparcie skargi na ustawowych podstawach wymienionych w przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. Nadzwyczajny charakter środka prawnego, jakim jest skarga o wznowienie postępowania sprawia, że wznowienie postępowania sądowego, mogące prowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Warunkiem dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania jest oparcie jej na ustawowej przesłance wznowienia wymienionej w art. 271 - 273 p.p.s.a. oraz zachowanie terminu do jej wniesienia (art. 280 § 1 p.p.s.a). Niespełnienie choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność rozpoznania skargi, co w konsekwencji skutkuje jej odrzuceniem. Wskazac również należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego podlega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej postawa wznowienia została sformułowana w sposób dający się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę, ale także wówczas gdy w rzeczywistości podstawa taka nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt III CSK 56/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1201/06, publ. Lex 401621, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04, publ. Lex 15896, z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06, publ. Lex nr 341337, z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 257/11, publ. Lex nr 1071226; z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1051/09). Natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Podczas badania wstępnego skargi o wznowienie postępowania sąd ogranicza się jedynie do ustalenia, czy podstawa przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw określonych w ustawie. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności , jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Istotne jest przy tym, że powołując się na brak możliwości działania, wnoszący skargę o wznowienie postępowania nie tylko winien uprawdopodobnić ten zarzut, ale przede wszystkim wskazać konkretne przepisy prawa wskutek naruszenia których strona została pozbawiona możności działania (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2637/11, publ. LEX nr 1104204). Jak wynika z art. 281 p.p.s.a. badanie dopuszczalności wznowienia może przybrać dwojaką postać. Po pierwsze, polegać ono może jedynie na badaniu dopuszczalności wznowienia, a więc sprawdzeniu, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu oraz czy rzeczywiście opiera się na ustawowej przesłance. Negatywny wynik tego badania skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania , zaś pozytywny przystąpieniem do rozpoznania sprawy. Po drugie, sąd może połączyć oba te stadia i wydać - po merytorycznym rozpoznaniu sprawy - orzeczenie rozstrzygające o zasadności skargi, które implicite zawiera decyzję o dopuszczeniu wznowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 406/07, publ. Lex 469203). W badanej sprawie przedmiotem skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2010 r., wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 357/10. Powyższe orzeczenie uzyskało walor prawomocności w dniu 8 kwietnia 2011 r. po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego. A zatem została spełniona przesłanka z art. 270 p.p.s.a. Skargę o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego skarżący oparł na podstawie określonej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., podnosząc, że wskutek naruszenia przepisów prawa został pozbawiony możliwości działania i podejmowania czynności procesowych oraz nie mógł wskazać okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał również, że w postępowaniu odwoławczym pozbawiono go prawa do korzystania z profesjonalnego pełnomocnika oraz nie poinformowano o przysługujących mu prawach. W tym miejscu wskazać należy, że niemożność działania, o której mowa w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc niemożność obrony swoich praw, jest pozbawieniem strony możliwości podejmowania w postępowaniu czynności procesowych. Nadto o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania - w innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2866/05; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 412/05; uchwała SN z dnia 14 kwietnia 1980 r., sygn. akt III CZP 19/80, publ. OSNCP 1980/11/205; wyrok SN z dnia 21 czerwca 1961 r., sygn. akt III CR 953/60, publ. OSPiKA 1963/6/137). Zatem uznać można, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym zapewnienie możności działania strony rozumieć należy przede wszystkim jako umożliwienie stronie dokonywania czynności procesowych poprzez m.in. prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i umożliwienie stronie w nich uczestniczenia, a także umożliwienie składania pism procesowych. "Generalnie powiedzieć można, że jeśli strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to nie sposób uznać, że była ona pozbawiona wskutek naruszenia przepisów prawa możności działania" (zob. postanowienie NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1051/09, publ. Lex nr 740439). Wymaga też podkreślenia, że wznowienie postępowania sądowego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Żądając wznowienia postępowania sądowego strona ma obowiązek wykazać zaistnienie okoliczności wskazanych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogą stanowić podstawę wznowienia tego postępowania. Analiza materiału aktowego postępowania sądowo-administracyjnego zawisłego przez tutejszym sądem o sygn. akt IV SA/Wr 357/10 wskazuje na to , że skarżącemu zapewniono w postępowaniu sądowo-administracyjnym możność brania czynnego udziału w postępowaniu i z tej możliwości skarżący korzystał, składając pisma procesowe z dnia [...] r. o rozpoznanie jego skargi poza kolejnością oraz z dnia [...] r. rozszerzające argumentację zawartą w odwołaniu i skardze. Skarżący uczestniczył również w rozprawie w dniu [...] r., na której został ogłoszony wyrok, zaś w dniu [...] r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie wniósł skargę kasacyjną od zapadłego w jego sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 357/10. W świetle powyższych ujawnionych okoliczności sprawy sformułowana przez skarżącego podstawa wznowieniowa nie odpowiada w rzeczywistości przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., na którą powołuje się on w skardze . Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w toku postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 357/10 nie pozbawił skarżącego możności działania w rozumieniu wskazanego przepisu, to bezpośrednio niezwiązana z jego brzmieniem argumentacja skargi o wznowienie postępowania skutkuje uznaniem, bez konieczności merytorycznego badania jej zasadności, że nie może ona doprowadzić do skutecznego wznowienia postępowania w sprawie. W rezultacie niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie powołanej przez skarżącego przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli już z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynika, że skarżący nie wskazuje w istocie na wystąpienie tej przesłanki w sprawie. Ponownie w tym miejscu podkreślić należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem kontroli orzeczeń sądowych w tym sensie, że służy weryfikacji takich wadliwych orzeczeń, które z uwagi na przymiot prawomocności nie mogą być zaskarżone czy też wzruszone środkami prawnymi przysługującymi w zwykłym trybie. Natomiast postępowanie wywołane skargą o wznowienie postępowania sądowego nie jest drogą prawną do sanowania uchybień, braków postępowania administracyjnego czy też zaniechań odwołania, skargi, czy skargi kasacyjnej. W każdym bądź razie skarga o wznowienie postępowania nie służy korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu sprawy we wcześniejszym postępowaniu. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że jeżeli z samego uzasadnienia skargi wynika,że podnoszona podstawa wznowienia postepowania nie zachodzi , taka skarga jako nie oparta na ustawowej postawie wznowienia podlega odrzuceniu. Z kolei brak ustawowej podstawy wznowienia , skutkujący odrzuceniem skargi o wznowienie postepowania sądowego , czyni zbędnym poczynienie ustaleń w zakresie zachowania terminiu do wniesienia takiej skargi . Z powyższych względów skarga o wznowienie postępowania, jako nieoparta na ustawowej podstawie, podlegała odrzuceniu w myśl art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.