IV SAB/Wr 169/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczącej czynności przeglądu akt sprawy w postępowaniu przygotowawczym postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 169/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę skarżącego na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Z. w przedmiocie informacji dotyczącej czynności przeglądu akt sprawy w postępowaniu przygotowawczym. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 20 lipca 2021 r. Pismem z dnia 7 września 2021 r., zgodnie z treścią postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SPP/Wr 189/21 Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. T. N. W dniu 29 października 2021 r. adw. T. N. wniósł z przekroczeniem terminu, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 17 czerwca 2021 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z dnia 22 marca 2022 r. Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej we W. o wyznaczenie innego adwokata dla strony skarżącej. Pismem z dnia 30 marca 2022 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. P. S. Pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2021 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł skargę kasacyjną od ww. postanowienia. Uzasadniając wniosek pełnomocnik poinformował, że dnia 30 marca 2022 r. został wyznaczony pełnomocnikiem skarżącego (w miejsce poprzedniego pełnomocnika z urzędu). Pismo zawiadamiające zostało doręczone nowemu pełnomocnikowi w dniu 6 kwietna 2022. Z uwagi na Święta Wielkanocne pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami postępowania dopiero w dniu 21 kwietnia 2022 r. Wtedy to pełnomocnik uzyskał wiedzę o stanie postępowania oraz ustalił, że wymagane jest sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika, w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał, że czynności zapoznania się z aktami sprawy dokonano w najszybszym możliwym terminie, tj. w dniu 21 kwietnia 2022 r. Spełniono zatem wszystkie wymogi do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z dnia 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z dnia 2 października 2014 r., II OZ 1011/14). Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej przez drugiego pełnomocnika ustanowionego z urzędu po doręczeniu skarżącemu odpisu postanowienia z uzasadnieniem. W tej sytuacji należy wskazać na treść art. 177 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się jednolity kierunek wykładni art. 177 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia następuje odnowienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez liczenie tego terminu od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak skutek odnowienia ma tylko zawiadomienie pierwszego pełnomocnika z urzędu. W przypadku zatem zmiany takiego pełnomocnika z jakiejkolwiek przyczyny mocą zarządzenia organu samorządu zawodowego nie następuje ponowne odnowienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i termin ten winien być liczony od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika. Zarazem, jeżeli kolejny pełnomocnik wnosi skargę kasacyjną po upływie terminu liczonego od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika, ale w terminie 30 dni od zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu, okoliczność ta może stanowić co najwyżej podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia tej skargi (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20.01.2017r., sygn. akt II OZ 15/17; z dnia 7.07.2017r., sygn. akt II OZ 715/17; z dnia 12.09.2017r., sygn. akt II GZ 656/17; z dnia 14.12.2017r., sygn. akt I OZ 1681/17; z dnia 31.08.2018r., sygn. akt I FZ 210/18; z dnia 12.10.2018r., sygn. akt I OZ 944/18; z dnia 20.11.2018r., sygn. akt I OZ 1100/18; z dnia 25.08.2017r., sygn. akt I OZ 1248/17; z dnia 11.10.2017r., sygn. akt II OZ 1212/17). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że po doręczeniu skarżącemu odpisu postanowienia z uzasadnieniem w dniu 20 lipca 2021 r., stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2021 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia 7 września 2021 r. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adw. T. N. Z powodu wniosku skarżącego o zmianę pełnomocnika z dnia 1 grudnia 2021 r., adw. T. N. został zwolniony z obowiązku zastępowania skarżącego. W konsekwencji powyższego, Rada Adwokacka we W., pismem z dnia 30 marca 2022 r. wyznaczyła dla skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem, drugiego pełnomocnika w osobie adw. P. S. Nowy pełnomocnik odebrał pismo o wyznaczeniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. Pełnomocnik ten wniósł skargę kasacyjną w dniu 28 kwietnia 2022 r. (data stempla pocztowego). W przedmiotowej sprawie, pierwszemu pełnomocnikowi adw. T. N. termin do wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z art. 177 § 3 p.p.s.a., otworzył się w dniu odebrania informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego (pismo ORA z dnia 7 września 2021 r. doręczone w dniu 10 września 2021 r.) i upływał z dniem 11 października 2021 r.). Nowy pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną po upływie terminu liczonego od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika, jednak otworzył mu się termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z dniem doręczenia informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem. Nowy pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 17 czerwca 2021 r. i jednocześnie dokonał czynności wniesienia skargi kasacyjnej. Należy też uznać, że spełniona została przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż pełnomocnikowi skarżącego nie można zarzucić winy rozumianej jako brak należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Uchybienie terminu wynikało z realizacji przez skarżącego przysługującego mu prawa do sądu, obejmującego przyznanie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek o przywrócenie terminu za uzasadniony i w oparciu o treść art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".