VI KZP 40/83

UchwałaIzba Karna1983-10-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 2 § 1 k.k. powinien być stosowany w kwestii amnestii na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy o amnestii, czy odnosi się on tylko do merytorycznego rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że art. 2 § 1 k.k. nie stosuje się do orzekania w kwestii amnestii na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy o amnestii. Oznacza to, że prawomocne wyroki nie podlegają zmianie na podstawie późniejszych zmian przepisów dotyczących "mienia znacznej wartości", jeśli ustawa o amnestii wyłącza stosowanie art. 6 ust. 1 w takich przypadkach. Decydująca jest treść prawomocnego wyroku.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki we Wrocławiu przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 2 § 1 k.k. w kontekście amnestii przewidzianej w ustawie z dnia 21 lipca 1983 r. Wątpliwość dotyczyła sytuacji, gdy po wydaniu prawomocnego wyroku zmieniły się przepisy określające "mienie znacznej wartości", a ustawa o amnestii wyłączała stosowanie warunkowego przedterminowego zwolnienia w przypadku popełnienia przestępstw, gdzie zagarnięto mienie znacznej wartości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przekazane zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: J. Cieślak, H. Kwaśny (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wandy A. w kwestii warunkowego przedterminowego zwolnienia stosowanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii, po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu - postanowieniem z dnia 12 sierpnia 1983 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy;"Czy art. 2 § 1 k.k. powinien być stosowany również w razie orzekania w kwestii amnestii ze względu na art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii (Dz. U. Nr 39, poz. 177), czy odnosi się on tylko do orzekania mającego na celu merytoryczne rozpoznanie sprawy"?uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii (Dz. U. Nr 39, poz. 177) w art. 6 ust. 1 przewiduje możliwość warunkowego przedterminowego zwolnienia już po odbyciu połowy kary pozbawienia wolności, jeżeli sprawca: 1) ukończył - kobieta 50 lat, a mężczyzna - 60 lat, albo 2) do dnia wejścia w życie ustawy sprawował sam pieczę nad dzieckiem do lat 16, do której wykonywania są obowiązani rodzice. Wymieniona ustawa w art. 6 ust. 2 zawiera wykaz przestępstw, do których ust. 1 tego artykułu nie stosuje się. Ów wykaz obejmuje między innymi zbrodnie określone w art. 201 i 202 § 2 k.k.: "(...) jeżeli zagarnięto mienie znacznej wartości" (art. 6 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy).W związku z tym, że ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz. U. Nr 16, poz. 125) zmieniła między innymi określenie kwotowe "mienia znacznej wartości", zawarte w art. 120 § 9 k.k., podwyższając je z 100.000 zł do 300.000 zł, Sąd Wojewódzki powziął wątpliwości co do tego, czy w wypadku, gdy w czasie wyrokowania ustawa przewidywała inne kryteria pojęcia: "mienie znacznej wartości" niż w czasie orzekania w kwestii warunkowego przedterminowego zwolnienia, sąd orzekający w razie zastosowania tej formy zwolnienia może - na podstawie art. 2 § 1 k.k. - dokonać zmiany oceny prawnej czynu prawomocnie przypisanego skazanemu.Uzasadnienie prawnePrzechodząc do rozważenia tak rozumianego zagadnienia prawnego, stwierdzić należy, co następuje:Powołana ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach nie zawiera przepisów intertemporalnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się w związku z tym, że przy wykładni tej ustawy mają zastosowanie ogólne reguły obowiązujące przy zmianie ustawy, okrślone w art. 2 § 1 k.k.; por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 7 sierpnia 1982 r. - VI KZP 20/82 (OSNKW 1983, z. 1-2, poz. 1), z dnia 8 października 1982 r. - VI KZP 28/82 (OSNKW 1983, z. 1-2, poz. 6) i z dnia 11 maja 1983 r. - VI KZP 8/83 (OSNKW 1983, z. 6, poz. 39). Wobec tego, że art. 2 § 1 k.k. za punkt wyjścia do oceny, którą ustawę należy stosować, przyjmuje czas orzekania, uznać trzeba, że prawomocne wyroki nie podlegają zmianie z mocy cytowanej ostatnio ustawy (tj. z dnia 26 maja 1982 r.).Uwzględniając te zasady, stwierdzić należy, że w sytuacji, której dotyczy pytanie, o tym, czy sprawca został skazany za wymienione w art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii przestępstwo określone w art. 201 lub 202 § 2 k.k. decyduje treść prawomocnego wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 390 § 1 KPKart. 2 § 1 KKart. 6 ust. 2art. 6 ust. 1art. 201art. 120 § 9 KK§ 1§ 2§ 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.