III PZP 11/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Zaziemski (sprawozdawca). Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska, A. Grymaszewski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL E. Wiśniewskiej w sprawie z wniosku Jerzego W. przeciwko Muzeum Okręgowemu w R. o odprawę po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 29 marca 1983 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach postanowieniem z dnia 4 lutego 1983 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy do rozpoznania roszczenia pracownika o odprawę w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia przewidzianą w uchwale nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195) właściwa jest komisja rozjemcza, czy też terenowa komisja odwoławcza ds. pracy, jeżeli sporne są przyczyny rozwiązania umowy o pracę?"powziął następującą uchwałę:Do rozpoznania roszczenia pracownika o sześciomiesięczną odprawę przewidzianą w § 6 ust. 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195) właściwa jest komisja rozjemcza także wówczas, gdy sporne są przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się zasądzenia od pozwanego Muzeum odprawy w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia przewidzianego w uchwale nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195). Terenowa Komisja Rozjemcza w R. orzeczeniem z dnia 14.XII.1982 r. uwzględniła jego roszczenie.Zdaniem tej Komisji wnioskodawca spełnia warunki przewidziane w uchwale do otrzymania powyższej odprawy, gdyż jego stanowisko pracy uległo likwidacji, a wnioskodawca, rezygnując z zatrudnienia w uspołecznionych zakładach pracy, czyni starania w podjęciu działalności zarobkowej w rzemiośle.W złożonym odwołaniu pozwane Muzeum wnosi o zmianę orzeczenia Terenowej Komisji Rozjemczej w R. i oddalenie w całości roszczenia wnioskodawcy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając odwołanie pozwanego Muzeum, powziął poważne wątpliwości, których treść ujął w zaznaczonym w sentencji pytaniu prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 248 § 1 pkt 1 i art. 249 k.p. zakładowe i terenowe komisje rozjemcze są uprawnione między innymi do rozstrzygania sporów dotyczących różnego rodzaju świadczeń należnych pracownikom, a wynikających ze stosunku pracy.Taki charakter ma również sześciomiesięczna odprawa przewidziana w § 6 ust. 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195).Wymienione organy, orzekając o powyższym świadczeniu, nie mogą być pozbawione prawa do samodzielnego dokonywania ustaleń niezbędnych dla stwierdzenia istnienia przesłanek uprawniających do tego świadczenia, a w szczególności przyczyn rozwiązania stosunku pracy - nawet w przypadku, gdy te przyczyny są sporne między stronami.Nie znajduje zatem podstaw prawnych sugerowana w uzasadnieniu przedstawionego pytania Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych konieczność przekazywania spraw o powyższą odprawę terenowej komisji odwoławczej do spraw pracy w przypadku, gdy sporne są przyczyny rozwiązania umowy o pracę, a pozostawienie w komisji rozjemczej spraw, w których spór ogranicza się wyłącznie do ustalenia wysokości roszczenia. Ustalenie bowiem przyczyn rozwiązania stosunku pracy stanowi jedynie przesłankę dla rozstrzygnięcia o uprawnieniu do sześciomiesięcznej odprawy i ustalenia takiego władna jest dokonać w każdym przypadku komisja rozjemcza rozpatrująca spór o odprawę.Powołana w uzasadnieniu przedstawionego pytania uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 1977 r. V PZP 4/77 (OSNCP 1977, z. 10, poz. 174) dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego i nie może mieć w sprawie zastosowania.Natomiast podobne stanowisko, jak w rozpoznawanej sprawie, zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 1 czerwca 1982 r. III PZP 14/82 (OSNCP 1982, z. 11-12, poz. 168) oraz w uzasadnieniu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1983 r. sygn. akt III PZP 60/82.Z tych względów orzeczono jak w uchwale.