IV SA/Gl 464/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-12-17

Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Prezydenta Miasta o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, oparte na ogólnych zarzutach dotyczących organizacji pracy i stanu technicznego budynków, spełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków" wymaganą przez art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, uznając, że ogólne zarzuty dotyczące organizacji pracy i stanu technicznego budynków nie spełniają wymogu "szczególnie uzasadnionych przypadków" określonych w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Odwołanie w tym trybie wymaga wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności, które zagrażają interesowi publicznemu lub uniemożliwiają efektywne funkcjonowanie placówki, a nie jedynie negatywnej oceny pracy czy uchybień finansowych, które powinny być rozpatrywane w innym trybie.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta odwołał dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, wskazując na zawieszenie zajęć dydaktycznych mimo dobrego stanu technicznego budynków, zaniedbania w utrzymaniu dachów oraz brak współpracy. Dyrektor wezwał do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując zarzuty i przedstawiając własną wersję wydarzeń dotyczącą stanu technicznego budynków i organizacji pracy. Po odmowie usunięcia naruszenia, dyrektor wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia i określił, że nie podlega ono wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie spraw dyrektorów szkół stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia i określa, że nie podlega ono wykonaniu. Pismem z dnia [...]Prezydent Miasta S., powołując się na art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 i art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), odwołał M. W. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Sportowych w S. bez wypowiedzenia z dniem [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] M. W. zawiesił zajęcia dydaktyczne w szkołach wchodzących w skład Zespołu Szkół Sportowych mimo, iż stan techniczny budynków umożliwiał prowadzenie zajęć szkolnych i wymagał jedynie dostosowania rozkładu zajęć uczniów do aktualnej sytuacji lokalowej, jak również wykazał brak odpowiedzialności za powierzoną szkołę, bowiem obecny stan techniczny dachów jest wynikiem jego zaniedbań w ostatnich latach, a uznanie w zaistniałej sytuacji priorytetu remontu podłóg, spowodowało dalsze pogorszenie stanu technicznego dachów. Nadto, swoim postępowaniem M. W. wykazał nie tylko brak chęci współpracy z organem prowadzącym, ale również lekceważący stosunek do organu nadzorującego szkołę, czym utracił zaufanie przełożonych. Powyższe pismo zostało odebrane przez M. W. w dniu [...] z zastrzeżeniem, że jego uzasadnienie jest błędne. Pismem z dnia [...] M. W. wezwał Prezydenta Miasta S. do usunięcia naruszenia prawa, w szczególności art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i uchylenia zarządzenia z dnia [...] w sprawie jego odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Sportowych w S. W uzasadnieniu tego wniosku szczegółowo ustosunkował się do postawionych mu zarzutów, podnosząc, iż są one bezzasadne i zostały oparte na nieprawdziwych twierdzeniach. Uznał, iż w sprawie nie zaszły "przypadki szczególnie uzasadnione" warunkujące odwołanie w trybie natychmiastowym oraz opisał okoliczności, które miały miejsce w dniach [...]. Powołał się na dokonane w dniu [...] oględziny Zespołu Szkół Sportowych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z którego został sporządzony protokół w sprawie stanu technicznego budynków, podpisany również przez niego jako dyrektora. Wtedy to, uzyskał zapewnienie, że w dniu następnym otrzyma decyzję o takiej treści, jak ustna informacja, że wyłączone muszą być pomieszczenia sali gimnastycznej i komputerowej oraz pomieszczenia dydaktyczne w budynku gimnazjum i liceum. Niezwłocznie powiadomił o tym Zastępcę Prezydenta Miasta S. prosząc o pomoc w podjęciu dalszej decyzji co do dalszych działań oraz otrzymał zapewnienie, że ma oczekiwać na wynik rozmowy tego Prezydenta z Inspektorem Nadzoru. Do godziny 12³º wykonał dwa telefony, a za kwadrans piętnasta zwołał apel i poinformował o zmianie organizacji pracy szkoły w dniu następnym tj. [...] W dalszej kolejności zwołał Konferencję Rad Pedagogicznych Gimnazjum nr[...] i[...] Liceum Ogólnokształcącego w celu podjęcia czynności zabezpieczających działalność edukacyjną szkoły w dniach [...] na wypadek braku możliwości korzystania z wyłączonych pomieszczeń dydaktycznych. Nauczyciele i wychowawcy przedstawili propozycję zajęć w terenie, zgodnie z planem pracy wychowawcy oraz realizację ścieżek edukacyjnych. Jednocześnie około godziny 14ºº powiadomił drogą faksową organ prowadzący i organ nadzoru pedagogicznego o zmianie organizacji pracy w dniu [...] Odpowiadając na wniosek Prezydent Miasta S. stwierdził, że odwołanie ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Sportowych nie nastąpiło zarządzeniem, dlatego wniosek złożony przez M. W. jest bezzasadny (pismo z dnia [...] k - 16 akt administracyjnych). Nadto, pismo o z dnia [...] o jego odwołaniu wskazuje podstawę prawną i tryb podjętej w sprawie decyzji. Doręczenie M. W. odpowiedzi na wniosek nastąpiło w dniu [...](k- 16 akt administracyjnych druga strona). M. W. w dniu [...] wniósł skargę na zarządzenie z dnia [...] w sprawie jego odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Sportowych w S., któremu ponownie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, że zaszły przypadki szczególnie uzasadnione do jego odwołania w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia i to przed uzyskaniem opinii kuratora oświaty. W uzasadnieniu wskazał, iż przytoczona podstawa odwołania nie kwalifikuje się jako szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Jednocześnie zaprzeczył, jakoby sformułowane przeciw niemu przykłady zarzutów w rzeczywistości miały miejsce. Powołał się na treść art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty akcentując, że dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy i odpowiada za bezpieczeństwo uczniów, dlatego dokonał zmiany organizacji pracy w dniu [...] Następnie na ustne polecenie Prezydenta Miasta S. w dniu [...] uruchomił zajęcia dydaktyczne na terenie szkoły za wyjątkiem uprzednio wyłączonych 11 pomieszczeń dydaktycznych, w tym 7 na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z miesiąca września 2008 r. Dodatkowo, powołał się na odbytą w dniu [...] rozmowę telefoniczną z Kuratorem Oświaty w K., wskazującą na odwołanie przed uzyskaniem pozytywnej jego opinii w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, bowiem uzyskał pozytywną opinię kuratora oświaty w dniu odwołania skarżącego. Nadto, w sprawie miały miejsce szczególne okoliczności, które uzasadniały odwołanie skarżącego ze stanowiska dyrektora. Przyznał, że zły stan techniczny budynków szkoły był mu znany i na ten cel przekazywane były stosowne środki, zgodnie z wnioskami dyrektora łącznie przekazano w 2008 r. kwotę [...] zł., ale nie została ona w całości wykorzystana, gdyż dyrektor zwrócił na koniec 2008 r. kwotę [...] zł. Dodatkowo, jego zdaniem, zmiana organizacji zajęć w dniu [...] była znacznie wcześniej przygotowana i nie mogła wynikać z jakichkolwiek ustaleń z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, jak również była nagłośniona w mediach. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. skarżący wyjaśnił, że w miesiącu lutym 2008 r. wydana została decyzja zobowiązująca do naprawy stanu podłóg w Zespole Szkół Sportowych, a wykonując obowiązki z zakresu dyscypliny budżetowej zmuszony był zwrócić środki niewykorzystane w 2008 r. na cele remontowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych aktów i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Kwestia charakteru prawnego aktów odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (powołania na to stanowisko) nie budzi w doktrynie większych wątpliwości. Co prawda ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) nie wskazuje formy prawnej działania organu prowadzącego w sprawie odwołania (albo powierzenia) nauczycielowi stanowiska kierowniczego, to nie ulega wątpliwości, że w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone między innymi w art. 38 ust. 1 tej ustawy wykonuje odpowiednio - wójt, burmistrz i prezydent miasta, określany w dalszej części uzasadnienia jako organ odwołujący. Formą działania tego jednoosobowego organu prowadzącego winien być akt administracyjny np. zarządzenie, wydany w oparciu o normę materialno-prawną, w tym przypadku przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Przesądzone zostało już w judykaturze, iż odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, zawartych w przepisach o charakterze publicznoprawnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r. o sygn. akt I OSK 296/05 (Lex nr 186659) personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Bezspornie akt ten ma wpływ na sytuację prawną nauczyciela odwołanego ze stanowiska dyrektora szkoły i niewątpliwie dotyka jego interesu prawnego rozumianego jako zobiektywizowana, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Odwołanie, mimo że wywołuje skutki w sferze prawa pracy, nie jest generalnie czynnością z zakresu prawa pracy. W tym zakresie przywołać przyjdzie uchwałę z dnia 16 grudnia 1996r. (sygn. akt OPS 6/96), w której Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że akt odwołania, podobnie jak powierzenia stanowiska dyrektora szkoły traktować należy jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do jego zadań publicznych. Akty te, winny być postrzegane jako akty administracyjne, które dodatkowo wywołują prawne skutki w sferze regulowanej prawem pracy. Zatem legalność aktu odwołującego dyrektora może być kwestionowana tylko w postępowaniu uregulowanym w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) albo bezpośrednio przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi odwołanego dyrektora, zupełnie inną kwestią jest natomiast dochodzenie przez niego innych roszczeń (typu odszkodowawczego) w związku z następstwami odwołania w sferze stosunku pracy. Fakt, że akt administracyjny wywiera skutki w sferze prawa pracy nie skutkuje jego wyłączeniem z kontroli przez sąd administracyjny, pod względem zgodności z prawem. Zdaniem składu orzekającego, pogląd ten należy w pełni zaakceptować. Dodatkowo oba rodzaje kontroli, tj. przed sądem administracyjnym i sądem powszechnym nie wykluczają się wzajemnie, lecz odwrotnie - są komplementarne. Nie ma więc niebezpieczeństwa powstania kolizji na skutek zbiegu dwóch różnych postępowań dotyczących tej samej materii z tego powodu, że odmienny jest przedmiot tych postępowań (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 1994 r., sygn. akt 10/93 - OTK 1994 r. Nr 2, poz. 46). W orzecznictwie sądów administracyjnych w ostatnim czasie dominujący jest pogląd o istnieniu interesu prawnego po stronie odwołanego dyrektora w zaskarżeniu do sądu administracyjnego aktu o odwołaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 września 2005 r., sygn. I OSK 456/05, z 18 lipca 2006 r., sygn. I OSK 648/06, z 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 237/07, z 18 kwietnia 2008 r., sygn. I OSK 86/08). Rozpoznając niniejszą sprawę zauważyć przyjdzie, że skarżący jest podmiotem uprawnionym w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie przy uwzględnieniu regulacji szczególnej wynikającej z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r. o sygn. akt I OSK 637/08, publ. w internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń). Niesporne jest również wyczerpanie procedury zaskarżenia zarządzenia do sądu administracyjnego, bowiem przed wniesieniem skargi skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa i w ustawowym terminie złożył skargę. Zatem, wymogi formalne jej złożenia zostały spełnione. Sąd dopatrzył się w zaskarżonym zarządzeniu naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Powołany przepis daje możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, jeżeli zostały spełnione łącznie dwie przesłanki: - zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione, - kurator oświaty wyraził pozytywną opinię w kwestii odwołania. Pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz z pewnością nie dotyczy negatywnej oceny pracy i negatywnej oceny wykonywanych zadań przez nauczyciela, gdyż te okoliczności zostały unormowane w innym przepisie tj. art. 38 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W judykaturze niekwestionowany jest pogląd, że w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" stanowiących podstawę do odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora nie mieści się każde naruszenie prawa przez tę osobę (wyrok WSA z dnia 9 maja 2001 r. II SA 3293/00 - publ. Pr. Pracy 2001/9/41), zaś organ odwołujący dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty winien kierować się przesłankami określonymi w art. 52 Kodeksu pracy (wyrok WSA z 12 lutego 2002 r. sygn. I SA 2743/01). Sąd orzekający podziela powyższy pogląd, zauważając także, iż odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, w trybie określonym w zaskarżonym zarządzeniu, powinno mieć miejsce tylko wtedy, gdy dalsze kierowanie placówką oświatową przez nauczyciela stanowi istotne zagrożenia dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów, jest nie do przyjęcia. "Przypadek szczególnie uzasadniony" nie może być utożsamiany wyłącznie z sytuacjami dającymi podstawę do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, co nie oznacza, że przyczyny odwołania z funkcji dyrektora winny być tożsame z przyczynami pozwalającymi na rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę, że rozumienie wskazanego pojęcia będzie podobne do analogicznego zwrotu zawartego w art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświat, z tym, iż tam mowa jest jedynie o "uzasadnionych przypadkach". W omawianej regulacji art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ustawodawca położył wyjątkowy nacisk na słowo "szczególnie". Dodanie przysłówka "szczególnie" znacznie zawęża pole zastosowania tego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych i nadzwyczajnych. Jedynie wystąpienie powyższych okoliczności daje organowi odwołującemu prawo do rozważenia konieczności odwołania dyrektora będącego nauczycielem ze stanowiska kierowniczego (por. M. Pilich "Ustawa o systemie oświaty. Komentarz", Dom Wydawniczy ABC wyd. z 2006 r., s. 380 i nast.). Owe szczególne okoliczności muszą mieć taką postać, iż uniemożliwiają nauczycielowi dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej z przyczyn od niego niezależnych lub leżących po jego stronie, co pozbawia placówkę realnego kierownictwa i uniemożliwia jej efektywne funkcjonowanie tj. realizację zadań w zakresie nauczania i wychowania (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2002 r.., sygn. akt SA/Rz 1969/01 - niepublikowany i wyrok NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1076/06, Lex nr 281273). Zatem ewentualne zastosowanie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ulega zdecydowanemu zawężeniu. Musi to być taka sytuacja, w której zachodzi natychmiastowa konieczność przerwania czynności dyrektora w związku z zagrożeniem interesu publicznego. Nawet wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie determinuje organu odwołującego do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Słowo "może" użyte w tym przepisie, stanowi bowiem uprawnienie do rozważenia zasadności odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, pozostawiając decyzję w tym zakresie uznaniu organu odwołującego. Oczywiste jest, że w sytuacji zastosowania tego przepisu organ odwołujący ma obowiązek dokładnego, starannego i szczegółowego uzasadnienia aktu administracyjnego, tak aby obroniło się ono przed zarzutem jego dowolności i brakiem obiektywności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r., III RN 3/97, OSNAPiUS 1997 r. Nr 19, poz. 369 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r., I PK 103/03, OSNP 2004 r. Nr 21, poz. 371). Zakres swobody przy odwołaniu z funkcji kierowniczej dyrektora szkoły jest ograniczony przepisami, a sfera uznania organu odwołującego jest co prawda znaczna, ale niepełna, bo musi on uwzględniać między innymi ograniczenia wyraźnie ustanowione w art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Przepis ten - jako stwarzający gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli - musi być zarówno przez organy odwołujące, jak i przez organy nadzorujące, a także sprawujące kontrolę legalności aktów podejmowanych w tym zakresie (także przez sąd pracy), traktowany ze szczególną uwagą. Jeśli bowiem ustawodawca stwarza dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) szczególne i dosyć rygorystyczne gwarancje, to konieczne jest dołożenie wszelkich starań, by gwarancje te stały się rzeczywiście funkcjonujące w praktyce. W wyroku z dnia 19 lutego 1997 r., III RN 3/97, Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania nauczyciela "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", co oznacza, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione oraz uargumentowane w uzasadnieniu podjętego aktu, zaś ów wywód i argumentacja powinny podlegać wnikliwej kontroli zarówno organów nadzoru, jak i Sądu. Kwestią wymagającą rozpatrzenia przez Sąd stała się zatem ocena, czy podejmując zaskarżone zarządzenie organ odwołujący należycie wskazał i uzasadnił w sprawie okoliczności uzasadniające odwołanie skarżącego, w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W rozpatrywanej sprawie organ odwołujący powziął zamiar odwołania skarżącego z uwagi na okoliczności, które zaszły w dniu [...] wiedząc już wcześniej, co sam przyznał w odpowiedzi na skargę, o złym stanie technicznym budynków Zespołu Szkół Sportowych i nie wykorzystaniu środków finansowych przeznaczonych na ten cel w roku 2008. W ocenie Sądu, przyczyny odwołania skarżącego opierają się wyłącznie na sformułowaniu w stosunku do skarżącego w sposób bardzo ogólny zarzutów, które nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków". Dokonanie zmiany w organizacji pracy szkoły stanowi okoliczność niewystarczającą do dokonania oceny przez organ odwołujący, iż skarżący dopuścił się wyjątkowo ciężkich uchybień w sprawowaniu obowiązków kierowniczych. Sąd nie wnikał ani w zasadność, ani też w obiektywizm zarzutów będących powodem odwołania skarżącego, jednak uznał, że sam charakter wymienionych "przewinień" nie nosi cech analogicznych do zwolnienia tzw. dyscyplinarnego, o jakim można mówić w świetle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Organ odwołujący nie wykazał w sposób wyczerpujący i wyrazisty, iż zaistniała konieczność takiego nadzwyczajnego i natychmiastowego odwołania skarżącego z pełnionej przez niego funkcji. Jeżeli chodzi o zarzut nieprawidłowości z zakresu gospodarki finansowej zauważyć przyjdzie, że organ odwołujący nie wykazał, aby stwierdzone nieprawidłowości miały charakter powtarzający się, tzn. były już przedmiotem wcześniejszych kontroli i ustaleń tego organu. Wówczas bowiem zasadnym stawałby się zarzut "permanentnego" naruszania przepisów prawa badź też "utraty zaufania", który przejawiałby się nie respektowaniem przez dyrektora zaleceń organu, pomimo uprzedniego wytknięcia już nieprawidłowości w tym zakresie. Dyrektor szkoły jako kierownik jednostki niewątpliwie ponosi odpowiedzialność z zakresu gospodarki finansowej z racji nadzoru nad pionem gospodarczo-finansowym w szkole, ale stanowić może przesłankę do dokonania oceny pracy dyrektora i ewentualnego odwołania go w innym trybie tj. przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zwraca uwagę jednak fakt, iż akta sprawy nie zawierają informacji, aby w stosunku do skarżącego prowadzone zostało jakiekolwiek postępowanie w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Dodatkowo należy przypomnieć, że co do konsekwencji uchybień w zakresie rachunkowości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie już prezentowano pogląd, że nie mogą one stanowić "przypadku szczególnie uzasadnionego" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Takiego przypadku nie mogą stanowić także uchybienia w zakresie organizacji pracy szkoły (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05, Lex nr 192086; wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r., sygn. II SA/Wr 472/96, OwSS 1997/2/53; wyrok z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 49/09; wyrok z 26 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 948/09 - publ. w internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń). Zdaniem Sądu, organ odwołujący podejmując zaskarżone zarządzenie nie wykazał i nie uzasadnił w należyty sposób, aby w sprawie zaistniały okoliczności kwalifikowane jako "szczególnie uzasadnione przypadki", uzasadniające odwołanie skarżącego, w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tym samym przekroczył granicę uznania zakreśloną treścią wskazanego przepisu. W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 6 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na uwadze również art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło