I SA/Po 750/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-11-18

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Jerzy Małecki, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty zaciągnięcia kredytu (odsetki i prowizje) na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, mające na celu utrzymanie płynności finansowej i realizację zobowiązań podatkowych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Koszty zaciągnięcia kredytu (odsetki i prowizje) na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, służące utrzymaniu płynności finansowej spółki i realizacji zobowiązań podatkowych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Działanie to jest racjonalne z gospodarczego punktu widzenia, zgodne z celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jakim jest osiąganie zysku, a jego wykluczenie mogłoby naruszać zasady swobodnego przepływu kapitału w Unii Europejskiej.
Stan faktyczny
Spółka "X" SA złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zaciągnięciem kredytu na wypłatę dywidendy. Spółka argumentowała, że kredyt ten jest niezbędny do utrzymania płynności finansowej w okresach wzmożonych wypłat dywidend i zobowiązań podatkowych, zwłaszcza akcyzowych. Organ podatkowy uznał te koszty za niekwalifikujące się do kosztów uzyskania przychodów, twierdząc, że nie można ich powiązać z przychodem spółki. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie NSA Jerzy Małecki WSA Roman Wiatrowski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "X" SA w J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. I. uchyla zaskarżoną interpretację ; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącej Spółki "X" SA w J. kwotę [...] zł ( [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki W dniu 04 października 2007 r. "X" SA w J. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zaciągnięciem kredytu na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy. W złożonym wniosku wnioskodawczyni przedstawiła zdarzenie przyszłe wskazując, że Spółka "X", co roku wypracowuje zysk netto, który akcjonariusze Spółki, na zwoływanym co roku Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu, przeznaczają albo bezpośrednio na wypłatę dywidendy albo na "kapitał rezerwowy na wypłatę dywidendy", przy czym w tym drugim przypadku wypłata dywidendy następuje przeważnie w następnym roku kalendarzowym lub finansowym na podstawie podjętej w tym celu uchwały przez akcjonariuszy Spółki. Spółka za rok finansowy, który skończył się 30 września 2007 r. wypracowała zysk netto, który będzie podlegał podziałowi przez akcjonariuszy, głównie na wypłatę dywidendy. Ponadto Spółka posiada środki z zysku netto z lat poprzednich na "kapitale rezerwowym przeznaczonym na wypłatę dywidendy". Zarząd Spółki spodziewa się, że odpowiednie uchwały o wypłacie tych środków na dywidendy dla akcjonariuszy zostaną podjęte przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy w nowym roku finansowym rozpoczynającym się od 1 października 2007 r. Zarząd Spółki, analizując sytuację finansową Spółki w nowym roku finansowym, to jest w okresie wzmożonych wypłat dywidend z obu źródeł (zysku netto za rok kończący się 30 września 2007 r. i z "kapitału rezerwowego przeznaczonego na wypłatę dywidendy"), doszedł do wniosku, że dla utrzymania płynności finansowej Spółki będzie konieczne zaciągnięcie kredytu w banku finansującym lub otrzymanie pożyczki w jednostce powiązanej, należącej, podobnie jak Spółka do koncernu [...] i zajmującej się finansowaniem przedsięwzięć gospodarczych podmiotów powiązanych, przy czym podmiot powiązany udzielający pożyczki nie jest, ani udziałowcem Spółki, ani nią nie zarządza, zarówno w sposób bezpośredni, jak i pośredni. Spółka podała, że oprócz wypracowania dodatniego wyniku finansowego utrzymanie płynności finansowej Spółki, jest jednym z ważnych zadań kierownictwa Spółki. Spółka, jako producent wyrobów akcyzowych, wypełniając swoje obowiązki podatkowe, dokonuje zapłaty dziennych zaliczek na podatek akcyzowy bez zbędnej zwłoki i wg ustalonych stawek podatkowych. Nałożony przez przepisy ustawowe obowiązek podatkowy dotyczy również innych podatków: VAT, PIT i CIT. Nie mają one już jednak takiego dużego znaczenia w zachowaniu płynności finansowej Spółki, jak podatek akcyzowy. Zarząd Spółki przeznaczy otrzymany kredyt z banku finansującego (pożyczkę od jednostki powiązanej) na sfinansowanie wzrastających zobowiązań Spółki w momencie wypłaty dywidendy i podatku akcyzowego. Koszty zaciągnięcia kredytu (otrzymanej pożyczki) Spółka uzna za koszt pośredni działalności gospodarczej i zaliczy je do kosztów uzyskania przychodów. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy koszt zaciągnięcia kredytu (uzyskania pożyczki) na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy Spółki, a więc odsetki i prowizje, którego celem byłoby utrzymanie płynności finansowej i bezproblemowe realizowanie zobowiązań podatkowych, głównie w podatku akcyzowym, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. Nr 54, poz. 654 – powoływana dalej jako: "u.p.d.o.p.")? Zdaniem wnioskodawczyni, koszty poniesione na zaciągnięcie kredytu lub pożyczki, przez które rozumie się odsetki i prowizje związane z kredytem lub pożyczką są kosztem uzyskania przychodów w świetle art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. W ocenie wnioskodawczyni, gdyby ustawodawca chciał uznać koszty odsetek i prowizji od zaciągniętego kredytu lub uzyskanej pożyczki na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy lub udziałowców, jako koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, wymieniłby je w art. 16 u.p.d.o.p. Tym samym dalsze rozpatrywanie czy koszty odsetek i prowizji od zaciągniętego kredytu lub otrzymanej pożyczki na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy lub udziałowców - są kosztem czy nie są kosztem uzyskania przychodów wydaje się być w ocenie zainteresowanej niepotrzebne, gdyż ustawodawca już to rozstrzygnął, nie kwalifikując ich do art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Wnioskodawczyni powołując się na art. 347 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037), wskazała, że zysk wykazany w sprawozdaniu finansowym, jako efekt pozytywnej działalności spółki, dodatkowo zbadany przez biegłego rewidenta dla potwierdzenia prawidłowości jego wyliczenia, staje się dla akcjonariuszy prawem do udziału w nim w przypadku przeznaczenia tego zysku do wypłaty w formie dywidendy przez walne zgromadzenie akcjonariuszy. Zatem wypracowanie zysku przez spółkę od wyłożonego przez akcjonariuszy kapitału akcyjnego, jak i wypłata tego zysku na rzecz akcjonariuszy jest, jak podkreśliła Spółka podstawową zasadą funkcjonowania spółek akcyjnych. Wypracowanie zysku przez spółkę odbywa się poprzez osiąganie przychodów wyższych niż poniesione koszty tych przychodów. Zatem wypłata dywidendy jest wypłatą zysku osiągniętego z uzyskanych przez spółkę przychodów. Spółka, wypełniając to prawo akcjonariuszy do dywidendy, jako wypłatę zysku osiągniętego z uzyskanych przez spółkę przychodów, ma prawo do zaciągania kredytów (otrzymywania pożyczek) na wypłatę dywidendy oraz zaliczenia kosztów odsetek i prowizji związanych z tymi kredytami lub pożyczkami do kosztów uzyskania przychodów. Nie można zdaniem wnioskodawczyni oddzielić kosztów ponoszonych na uzyskiwanie przychodów i wypracowanie zysku w działalności gospodarczej od kosztów ponoszonych na wypłatę tego wypracowanego zysku, jako dywidendy dla akcjonariuszy, skoro wypłata dywidendy jest jakby zwieńczeniem efektów działalności gospodarczej. Spółka podała, że będzie zaciągała kredyt (lub uzyskiwała pożyczkę) w okresie, w którym nastąpi spiętrzenie płatności podatkowych, szczególnie w podatku akcyzowym oraz wypłata dywidendy dla akcjonariuszy. Oba te momenty są nieodłącznym elementem działalności gospodarczej. Zarówno spełnianie obowiązku podatkowego, jak i wypełnianie prawa akcjonariuszy do wypłaty dywidendy przez Spółkę, zobowiązują Zarząd Spółki do takiego nią zarządzania, by zapewnić utrzymanie płynności finansowej Spółki w jej najtrudniejszych momentach. Dla utrzymania tej płynności stosuje się politykę kredytową, polegająca na zaciąganiu kredytów (otrzymaniu pożyczek). Koszty zaś tych kredytów (pożyczek) mają związek z bieżącą działalnością Spółki i uzyskiwanymi przez nią przychodami. W dniu [...] nr [...], organ podatkowy wydał w przedmiotowej sprawie indywidualną interpretację prawa podatkowego, w której uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wydatki na spłatę pożyczki (kredytu) poniesione przez pożyczkobiorcę (kredytobiorcę) nie stanowią dla niego kosztów uzyskania przychodów. Według organu podatkowego kosztem u pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) są skapitalizowane odsetki lub odsetki zapłacone, co według niego zostało wyrażone w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 10 i art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. Natomiast warunkami kwalifikującymi dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, są: a) poniesienie kosztu w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, b) niezakwalifikowanie go do grupy kosztów nieuznawanych przez ustawę za koszty uzyskania przychodów. W ocenie organu możliwość zaliczenia wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona jest od powiązania poniesionego wydatku z działalnością gospodarczą podatnika. W związku z powyższym zapłacone odsetki i prowizja od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na wypłatę dywidendy - nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu Spółki, gdyż trudno powiązać je z jakimkolwiek przychodem Spółki. Organ podkreślił, że dywidenda jest dochodem z tytułu posiadanych udziałów lub akcji w spółce kapitałowej. Prawo do dywidendy jest podstawowym uprawnieniem udziałowym wspólnika bądź akcjonariusza, wynikającym z faktu wniesienia przez niego określonego kapitału, w celu osiągnięcia z tego tytułu zysku. Możliwość wypłaty dywidendy uzależniona jest zatem od wystąpienia w spółce czystego zysku i stanowi dochód akcjonariusza. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że zgodnie z przepisami u.p.d.o.p. wypłata dywidendy nie stanowi wydatku umożliwiającego powstanie przychodu, ani też nie jest związana z utrzymaniem bądź zabezpieczeniem źródła przychodu. Tym samym nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Konsekwentnie, także odsetki i prowizja od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na wypłatę dywidendy, jako związane z wydatkami nie stanowiącymi kosztu podatkowego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając: - niewłaściwą interpretację art. 15 ust. 1, u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że koszty zapłaty odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy dla utrzymania płynności finansowej Spółki nie stanowią kosztu uzyskania przychodów, - naruszenie art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. - zwana dalej "O.p.") w związku z brakiem wyjaśnienia zasadności zastosowanych przesłanek w zawartym stanowisku, - naruszenie art. 14 c O.p. w związku z brakiem oceny stanowiska wnioskodawcy i uzasadnienia prawnego, - naruszenie art.210 par.4 O.p. z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego swojego stanowiska poprzez brak wskazania faktów, którym organ podatkowy dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. - naruszenie art. 217 par. 2 oraz art. 219 O.p. w związku z brakiem uzasadnienia faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Przedmiotowej interpretacji zarzucono naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego: tj. art. 15 ust. 1 i 16 ust. 1 u.p.d.o.p. 2) postępowania mogące mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 14c O.p. Skarżąca nie zgodziła się z organem, odnośnie niespełnienia przez nią warunków koniecznych do zakwalifikowania kosztów zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy do kosztów uzyskania przychodów. W jej opinii dywidenda wystąpi tylko wówczas, gdy generowane są zyski, a nie straty z działalności gospodarczej. A więc związek przyczynowy jest tutaj jednoznaczny. Nie ma bowiem dywidendy w przypadku braku zysku Spółki. Nie ma zysku bez uzyskiwania przychodów wyższych niż koszty działalności gospodarczej. Strona podkreśliła również, iż organ podatkowy wskazał w interpretacji na konieczność istnienia związku przyczynowego wydatku z przychodem. Tymczasem z brzmienia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. wynika, iż koszty muszą być poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Nie uwzględniając powyższych argumentów przy wydawaniu interpretacji organ podatkowy, zdaniem Spółki, dokonał nieuzasadnionego zawężenia definicji kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem skarżącej koszty zapłaconych odsetek należy traktować, jako pośrednio związane z działalnością. Dlatego stanowisko, jakoby trudno je powiązać z jakimkolwiek przychodem Spółki jest błędne. Spółka ponadto wywodzi, iż zarówno wypłata dywidendy, jak i podatek dochodowy od osób prawnych jest elementem podziału zysku, a skoro nikt nie kwestionuje odsetek od kredytu na zapłacenie podatku dochodowego, jako kosztu uzyskania przychodu konsekwentnie wypłata dywidendy powinna być traktowana w ten sam sposób. Ponadto skarżąca stoi na stanowisku, iż skoro art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. nie zawiera wyłączenia z kosztów odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy to należy je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał stanowisko zawarte w wydanej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 listopada 2008 r. przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. I SA/Po 1549/08 skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd odstąpił od merytorycznej analizy interpretacji, uznając iż stwierdzone w sprawie uchybienia proceduralne dotyczące postępowania w sprawie wydania interpretacji są wystarczającą podstawą uwzględnienia skargi. Zdaniem Sądu, organ uchybił terminowi do wydania interpretacji przewidzianemu w art. 14d O.p., który w ocenie Sądu można uznać za zachowany tylko wówczas, gdy przed jego upływem interpretacja zostanie skutecznie doręczona wnioskodawcy. Od wymienionego wyżej wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał w dniu 05 sierpnia 2010 r. pod sygn. II FSK 845/09. Uchylając wyrok sądu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej, okazały się słuszne bowiem ich zasadność potwierdzona została uchwałą Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. II FPS 7/09 (System Informacji Prawnej LEX – Lex nr 530904; ZNSA z 2010 r., nr 2, str. 114; POP z 2010 r., nr 2, str. 119; Dor. Pod. z 2010 r., nr 4, str. 22; OSP z 2010 r. nr 4, str. 39). Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: W określonych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.). przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa materialnego, w stopniu nakazującym uchylenie tej interpretacji. W niniejszej sprawie spór toczy się o to, czy koszt zaciągnięcia kredytu (w postaci odsetek i prowizji) na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy Spółki, którego celem byłoby utrzymanie płynności finansowej i bezproblemowe realizowanie zobowiązań podatkowych, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z dyspozycją ww. przepisu kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Należy zwrócić uwagę, tak jak zrobił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2010 r., sygn. II FSK 2118/09, że "finalnym" celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i jej wspólników jest osiąganie zysku. Nie można jednak wiązać przedmiotowego kredytu bezpośrednio z tym celem. Bezpośrednim celem zaciągnięcia takiego kredytu jest bowiem zabezpieczenie źródła przychodu, jakim jest działalność gospodarcza oraz zabezpieczenie płynności finansowej spółki. Orzecznictwo sądowe dostrzega ten aspekt sprawy w coraz większym stopniu (por. m.in. wyroki z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 382/07, z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1976/08, z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 214/09, z dnia 16 września 2009 r., sygn. III SA/Wa 1152/09). Na uwagę w niniejszej sprawie zasługują szczególnie tezy orzeczenia NSA z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 234/08, w którym Sąd uchylając orzeczenie sądu I instancji podkreślił m.in., że zaciągnięcie przez spółkę kredytu na wypłatę dywidendy należy taktować, jako wydatek związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., albowiem osiąganie zysku jest zarówno podstawowym celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i wspólników, których kapitał zaangażowany jest w funkcjonowanie spółki i osiąganie przez nią przychodów. W uzasadnieniu orzeczenia NSA odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wskazał także, iż źródłem przychodów spółki była działalność gospodarcza (art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.), a spółka była przedsiębiorcą, którego celem była maksymalizacja zysku i prowadzenie prawidłowej gospodarczo działalności. Z tego powodu, w ocenie NSA "wycofywanie" już zaangażowanych w działalność gospodarczą środków finansowych, tylko po to by zapewnić je na przyszłą wypłatę dywidendy, byłoby działaniem nieracjonalnym i w dodatku prowadziłoby do strat związanych z karami umownymi, odszkodowaniami itp. Podobnie nieracjonalnymi z gospodarczego punktu widzenia byłyby takie działania spółki, które polegałyby na nieangażowaniu własnego kapitału w działalność gospodarczą tylko po to by zapewnić środki finansowe na przyszłą wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, a której termin wypłaty jest nieznany. NSA podkreślił, iż prawidłowo prowadzona spółka akcyjna to taka, która dotrzymuje zawartych umów i nie wycofuje się z nich, a także i taka, która nie przechowuje kapitału bez angażowania go w przedsięwzięcia gospodarcze. Prowadzenie działalności gospodarczej w dobie rozwiniętej gospodarki rynkowej musi prowadzić w sposób nieunikniony do korzystania z kredytów bankowych. Odsetki zaś od takiego kredytu będą zawsze kosztami zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Zdaniem NSA przyjęcie stanowiska, iż odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy akcjonariuszowi spółki nie mogą być traktowane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. – naruszałoby również zasady wynikające z przepisu art. 56 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm. - powoływany dalej jako: Traktat). Przepis ten zakazuje stosowania przez Państwa Członkowskie wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału. Ograniczenia te, w związku z ich niezdefiniowaniem przez postanowienia Traktatu, wyprowadza się z nomenklatury załączonej do Dyrektywy Rady z dnia 24 czerwca 1988 r. w sprawie wykonania art. 67 Traktatu 88/361/EWG (Dz. Urz. UE L Nr 178, s. 5, Dz. Urz. UE - sp. 10-1-10 – powoływana dalej jako: Dyrektywa). Przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie, to znaczy wszelkiego rodzaju inwestycje dokonywane przez osoby fizyczne lub prawne, które służą ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych i bezpośrednich powiązań między osobą, która wniosła kapitał, a przedsiębiorcą, któremu udostępniła ona kapitał w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W odniesieniu do udziału w nowych lub istniejących już przedsiębiorstwach cel polegający na ustanowieniu lub utrzymaniu trwałych powiązań zakłada, że akcje znajdujące się w posiadaniu akcjonariusza pozwalają mu na mocy przepisów krajowych dotyczących spółek akcyjnych lub też w inny sposób, na aktywny udział w zarządzaniu tą spółką lub na sprawowanie nad nią kontroli. W odniesieniu do tej formy inwestycji - jako ograniczenia w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy kwalifikować te przepisy krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał (wyrok TS z dnia 23 października 2007 r., C-112/05, Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Federalna Niemiec). Podobnie w innym wyroku TS (wyrok z dnia 28 września 2006 r., C-282/04, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów) stwierdził, że przepływem kapitału w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu są w szczególności inwestycje bezpośrednie w formie udziału w danym przedsiębiorstwie poprzez posiadanie akcji, które przyznają możliwość rzeczywistego udziału w zarządzaniu spółką lub sprawowaniu nad nią kontroli (inwestycje zwane bezpośrednimi), jak również nabycie papierów wartościowych na rynku kapitałowym dokonane jedynie w celu lokaty kapitału bez zamiaru uczestnictwa w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub sprawowania nad nim kontroli. Do ograniczeń w rozumieniu art. 56 ust. 1 Traktatu należy zakwalifikować te środki krajowe, które mogą stanowić przeszkodę lub ograniczać nabycie akcji w danych spółkach lub które są w stanie zniechęcić inwestorów z innych Państw Członkowskich do inwestowania w ich kapitał. W innych z kolei wyrokach (wyrok z dnia 7 września 2004 r., C-319/02, P. Manninen v. Finlandia; wyrok z dnia 4 czerwca 2002 r., C-503/99, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Belgii) TS podkreślał, że swobodny przepływ kapitału, jako traktatowa zasada podstawowa, może być ograniczony przez regulację krajową jedynie wtedy, gdy ta ostatnia jest uzasadniona przyczynami wskazanymi w art. 58 ust. 1 Traktatu lub też nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Ponadto, aby być uzasadniona, regulacja krajowa powinna być stosowna do celu, do którego dąży i nie powinna wychodzić poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia - tak aby zostało spełnione kryterium proporcjonalności. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prezentowane we wskazanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkich sądów administracyjnych oraz TS. Stwierdzić należy, iż dywidenda jest związana z działalnością spółki i w zasadzie jest elementem koniecznym jej działalności, jednakże wypłacenie dywidendy powoduje drenaż środków finansowych przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej i aby zapewnić dostateczną ilość środków, koniecznym może być ich uzyskanie z innych źródeł, a więc np. z kredytu bankowego udzielonego na prowadzenie działalności gospodarczej. Można również zauważyć, iż kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej (z wyłączeniem kredytu na wypłatę dywidendy), jak i kredyt na wypłatę dywidendy są w swym celu podobne, oba służą zapewnieniu płynności finansowej lub jej zwiększeniu w celu rozwoju gospodarczego spółki. W konsekwencji, w odniesieniu do stanowiska organu podatkowego, który uznał, że odsetki i prowizja od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na wypłatę dywidendy, jako związane z wydatkami nie stanowiącymi kosztu podatkowego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów za trafne należy uznać, podniesione w skardze, zarzuty naruszenia: art. 15 ust.1 i art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez ich niewłaściwą interpretację. Na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał zatem, że zaskarżona interpretacja indywidualna wydana została z naruszeniem prawa materialnego. W wyniku czego ten akt został wyeliminowany z obrotu prawnego, co oznacza, że zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu. Na wniosek strony skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 P.p.s.a. |/-/ R. Wiatrowski |/-/ K. Nikodem |/-/ J. Małecki |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło