II SA/Gd 49/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-03-23

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, gdy roboty zostały już zakończone i nie wstrzymano ich prowadzenia?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku przedstawienia ekspertyzy na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone i nie wstrzymano ich prowadzenia. W takiej sytuacji obowiązek przedstawienia oceny technicznej lub ekspertyzy może być nałożony jedynie na podstawie art. 81c ust. 2 tej ustawy. Ponadto decyzja organu odwoławczego, która uchyla postanowienie organu I instancji, a jednocześnie nie rozstrzyga co do istoty sprawy i nie przekazuje jej do ponownego rozpoznania, jest sprzeczna z art. 138 k.p.a. i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie wobec K. S. w związku z wykonaniem robót budowlanych w lokalu usługowym bez wymaganego pozwolenia. Organ nałożył obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej dotyczącej wykonanych robót. K. S. zakwestionował ten obowiązek, twierdząc, że nie wykonywał robót w wskazanym okresie. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji, stwierdzając brak podstaw do nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2010 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej w S. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r., nr [[...]], wydanym na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej jako "ustawa - Prawo budowlane"), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. S. przedstawienie, w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia, ekspertyzy technicznej dotyczącej dotychczas wykonanych robót budowlanych w lokalu usługowym – barze [[...]] zlokalizowanym na parterze budynku przy ul. B. w S. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu z uwagi na prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu usługowego - Baru [[...]] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, iż już raz prowadzone było postępowanie w sprawie dokonanej w 2001 roku nielegalnej przebudowy baru [[...]] w S., które zakończyło się decyzją nr [[...]] z dnia 14 czerwca 2004 r. nakazującą K. S. w pomieszczeniach baru [[...]] przywrócić uprzednio istniejący stan budynku. Przeprowadzona dnia 11 marca 2010 r. kontrola w pomieszczeniach baru potwierdziła fakt wypełnienia przez K. S. obowiązku przywrócenia poprzedniego stanu lokalu. Organ wskazał nadto, iż wskutek ponownej kontroli w dniu 25 czerwca 2010 r. w budynku przy ul. B. w S. ustalił, że w pomieszczeniach baru [[...]] po raz kolejny wykonane zostały roboty budowlane polegające na przebudowie tego lokalu, obejmujące m.in. ponowne wykonanie antresoli w części nad pomieszczeniem szaf chłodniczych (pomieszczenie zaplecza kuchennego sali konsumpcyjnej baru), rozebranie ściany dzielącej pomieszczenie szaf chłodniczych i salę konsumpcyjną na całej wysokości kondygnacji parteru (pod i na antresoli), wykonanie otworu drzwiowego do pomieszczenia toalety dostępnego z poziomu antresoli. Organ ustalił, że ww. roboty budowlane wykonano w okresie od 11 marca 2010 r. do 25 czerwca 2010 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zakres wykonanych robót budowlanych w pomieszczeniach baru [[...]] obligował zatem organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i prowadzenia go w trybie art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane. Z tych też przyczyn, organ nadzoru nałożył obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej określającej zgodność dotychczas wykonanych robót budowlanych w lokalu usługowym z przepisami warunków technicznych i zasadami wiedzy technicznej. Organ zacytował treść art. 50 ustawy - Prawo budowlane i wyjaśnił, że w związku z ustaleniem faktu zakończenia robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem, zrezygnował z nakazu wstrzymania wykonywania robót budowlanych, gdyż w przedmiotowej sytuacji jest on zbędny. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. S. stwierdził, iż żadnych prac budowlanych w okresie od 11 marca 2010 r. do 26 czerwca 2010 r. nie wykonywał, ponieważ w tym okresie prowadził działalność gospodarczą w lokalu. Wcześniejsza kontrola w dniu 11 marca 2010 r. wykazała przeprowadzenie robót budowlanych, co jednak nie miało wpływu na stan techniczny całego budynku. Przeprowadzone roboty budowlane zmierzały do rozbiórki antresoli. W ocenie strony ekspertyzę winna wykonać Wspólnota Mieszkaniowa, skoro twierdzi, że wykonane w marcu 2010 r. roboty budowlane doprowadziły do złego stanu budynków przy ul. B. [[...]] i [[...]] w S. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r., nr [[...]], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako k.p.a.) i art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził brak podstaw do nałożenia, w trybie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, obowiązku przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych - bez wstrzymania tym postanowieniem prowadzenia robót. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych przez K. S. robót budowlanych w przedmiotowym lokalu usługowym. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, iż art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane daje organowi nadzoru budowlanego możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz - tylko w połączeniu z wstrzymaniem prowadzenia robót budowlanych, wykonywanych jak określono w przesłankach z art. 50 cyt. ustawy. W omawianej sprawie organ pierwszej instancji nie wstrzymał zaskarżonym postanowieniem ww. robót budowlanych, gdyż, jak ustalił - zostały już zakończone. W tej sytuacji, jeżeli powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości robót, organ mógł nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiedniej oceny technicznej lub ekspertyzy jedynie w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 ww. ustawy. Odnosząc się do treści zażalenie organ stwierdził, iż jest ona logicznie sprzeczna z ustalonym stanem faktycznym i przez to pozbawiona wiarygodności: skarżący "przeprowadzał roboty budowlane zmierzające do rozbiórki antresoli i innych nakazanych prac", a jednak wszystkie elementy objęte uprzednim nakazem rozbiórki pojawiły się w barze [[...]] ponownie. W skardze na powyższe postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. B. w S. wniosła o jego uchylenie. Skarżąca podała, iż w dniu 7 października 2010 r. organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wydał decyzję nakazującą K. S. doprowadzenie budynku przy ul. B. w S. do stanu poprzedniego poprzez wykonanie robót budowlanych wskazanych w tej decyzji, co było konsekwencją braku przedstawienia przez inwestora K. S. dokumentów, o których mowa w postanowieniu organu z dnia 10 sierpnia 2010 r., [[...]]. Skarżąca zakwestionowała zasadność postanowienia organu odwoławczego podnosząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy wiodącą kwestią nie powinno być badanie jakości robót budowlanych ani stanu technicznego przedmiotowego lokalu, o czym stanowi przepis art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane; rzeczą organu I instancji powinno być bowiem dokonanie oceny czy inwestor K. S. działał w warunkach samowoli budowlanej, tj. w jakim zakresie inwestor wykonał roboty budowlane i czy były one prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tymczasem powyższym ustaleniom nie służy przepis art. 81c ust. 2 cyt. ustawy, przewidujący jedynie nałożenie obowiązku przedstawienia przewidzianych tam środków dowodowych (ocena techniczna lub ekspertyza). Skarżąca podkreśliła, iż przytoczona interpretacja przepisu art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wykluczająca jego stosowanie do przypadków samowoli budowlanej, jest stosowana przez sądy administracyjne. Na potwierdzenie załączyła treści dwóch wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1403/07, oraz z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 827/05. Jednocześnie skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie - gdy rozbudowa przedmiotowego lokalu nastąpiła bez decyzji o pozwoleniu na budowę - winien znaleźć zastosowanie przepis art. 49 ust. 3 w związku z ust. 1 i art. 48 powyższej ustawy Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2010 roku oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2010 roku zostały wydane na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Przyjmując, iż organ I instancji prawidłowo określił zakres wykonanych bez pozwolenia na budowę robót: wykonanie antresoli w części nad pomieszczeniem szaf chłodniczych, rozebranie ściany dzielącej pomieszczenie szaf chłodniczych i salę konsumpcyjną na całej wysokości kondygnacji parteru (pod i na antresoli), wykonanie otworu drzwiowego do pomieszczenia toalety dostępnego z poziomu antresoli, Sąd uznał, że organy prawidłowo wszczęły w niniejszej sprawie postępowanie i prowadziły je na podstawie przepisów art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z treścią przepisów zawartych w art. 28 - 31 ww. ustawy przedmiotowe roboty wymagały pozwolenia na budowę. Nie stanowiły one przy tym rozbudowy obiektu budowlanego lub jego części, a jedynie jego przebudowę (art. 3 pkt 6 i 7a ustawy - Prawo budowlane). W tym stanie rzeczy stanowisko skarżącej, zgodnie z którym w sprawie winny mieć zastosowane przepisy art. 48 i 49 ustawy - Prawo budowlanego było bezzasadne. Nie znajdował w sprawie zastosowania również art. 49b ww. ustawy. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane: w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 pkt 1 i 2 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Z art. 50 ust. 2 wynika, iż w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy podać przyczynę wstrzymania robót i ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Przepis art. 50 ust. 3 cyt. ustawy, na którym zostało oparte postanowienie organu I instancji, stanowi zaś, iż w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Art. 51 ust. 1 ustawy stanowi, iż przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 , właściwy organ w drodze decyzji: - nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo - nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). Z art. 51 ust. 3 wynika nadto, iż po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane stanowi zaś, iż przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 cyt. ustawy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z treści przedmiotowego przepisu, zdaniem Sądu, jasno wynika, iż w sytuacji gdy organ stwierdzi, że roboty budowlane, wykonywane bez pozwolenia na budowę, zostały zakończone, organ nie może w ogóle wydawać rozstrzygnięć opartych na przepisach art. 50 ustawy - Prawo budowlane. Art. 51 ust. 1 odsyła bowiem jedynie do regulacji zawartych w art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi przy tym na stanowisku, iż decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane (nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem) nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedłożenia określonej dokumentacji. W wyrokach sądów administracyjnych wskazuje się, że zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny są elementem postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia .przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku gdy roboty budowlane są wykonywane, organ nadzoru budowlanego może już na etapie postanowienia wstrzymującego roboty budowlane wydanego, w oparciu o art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (art. 50 ust. 3). Jeżeli natomiast postępowanie dotyczy wykonanych robót, zdaniem Sądu, wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą, nie istnieją przeszkody do zastosowania samodzielnej podstawy z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, w tej sytuacji brak jest bowiem przesłanek do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 i 3. W orzecznictwie sądów administracyjnych ten pogląd jest przeważający. W licznych orzeczeniach wojewódzkie sądy administracyjne podkreślają, że organ nadzoru budowlanego może na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydać decyzję tylko jednokrotnie, a w związku z tym, nakładając w tym trybie obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, blokuje sobie możliwość rozstrzygnięcia w przyszłości o istocie sprawy, czyli doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ jest zobowiązany do zgromadzenia materiału dowodowego, w celu ustalenia zakresu robót wymaganych do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, będących przedmiotem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie może zatem żądać jedynie przedłożenia przez inwestora odpowiednich dokumentów. Powyższy pogląd został zaprezentowany m. in. w następujących prawomocnych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych: w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt IV SA 74/03, w Warszawie z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 322/05, w Warszawie z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1323/05, w Olsztynie z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 537/06, w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 45/07, w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 208/08, w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 784/08, w Łodzi z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 510/08, w Warszawie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1043/09. Stanowisko to zostało także zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 163/05, z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 995/05, z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 191/06 (wszystkie wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zatem organ odwoławczy słusznie stwierdził, iż nie można było nałożyć w trybie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane obowiązku przedstawienia ekspertyzy w sytuacji gdy w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania robót budowlanych, ponieważ zostały one już wykonane. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym w sprawie dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych możliwe jest zastosowanie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił jednak postanowienie organu odwoławczego, zawierające powyższe poglądy, ponieważ stwierdził, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musiał w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale mógł wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu, co też w niniejszej sprawie uczynił. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i stwierdził brak podstaw do nałożenia, w trybie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, obowiązku przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych - bez wstrzymania tym postanowieniem prowadzenia robót. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. a także art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził przy tym w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, iż w ten sposób orzekł co do istoty sprawy. Art. 138 k.p.a. stanowi: - art. 138 § 1: Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. - art. 138 § 2: Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powyższy przepis znajduje zastosowanie do postępowania prowadzonego wskutek wniesienia zażalenia na postanowienie na podstawie art. 144 k.p.a. Należy w tym miejscu podkreślić, iż art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane stanowią pewną całość. Regulują one bowiem wspólnie postępowanie legalizacyjne, dotyczące nielegalnie wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Celem tego postępowania jest doprowadzenie nielegalnie wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co dzieje się poprzez wydanie decyzji opartej na treści art. 51 ustawy - Prawo budowlane, która winna precyzyjnie ustalać zakres czynności i robót budowlanych, których wykonanie może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. W tym celu organy zobowiązane są w pierwszej kolejności rzetelnie poczynić ustalenia faktyczne, aby dokładnie określić zakres czynności i robót, które powinien wykonać inwestor legalizując przeprowadzone roboty budowlane. W niniejszej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy nie zakwestionował ustalenia organu I instancji, zgodnie z którym K. S. wykonał roboty budowlane bez pozwolenia na budowę, a jedynie stwierdził, że jeżeli istniały wątpliwości co do jakości wykonanych robót, to postanowienie o charakterze dowodowym, wobec zakończenia robót, powinno zostać wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Organ uważał zatem, że postępowanie w sprawie nielegalnie wykonanych robót powinno toczyć się dalej. Mimo takiego stanowiska, wydał orzeczenie, w którym stwierdził jedynie brak podstaw do nałożenia, w trybie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, obowiązku przedstawienia ekspertyzy. Orzeczenie to, wbrew stanowisku organu, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ponieważ niniejsze postępowanie nie toczy się jedynie w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót w trybie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, tylko w sprawie robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę. Organ nie przekazał także sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Tym samym, w ocenie Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał orzeczenie nie przewidziane w treści art. 138 k.p.a., naruszając ten przepis w stopniu mającym istotony wpływ na wynik sprawy. Jeżeli bowiem organ odwoławczy uważał, iż brak było podstaw do stosowania w sprawie art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, powinien był albo sam zbadać konieczność wydania postanowienia o charakterze dowodowym na podstawie art. 81c ust. 2 ww. ustawy (nakładając obowiązek dostarczenia oceny technicznej lub ekspertyzy na tej podstawie orzekłby co do istoty), albo uchylić orzeczenie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na uchylenie zaskarżonego postanowienia sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ II instancji, który winien uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ odwoławczy winien przy tym mieć również na uwadze, iż z akt organu I instancji wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 7 października 2010 r. wydał w niniejszej sprawie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, decyzję nr [[...]], nakazującą K. S. doprowadzenie budynku przy ul. B. w S. do stanu poprzedniego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło