II SA/Ke 583/11

WyrokWSA w Kielcach2011-10-13

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uwzględnić skutki odbycia szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych wobec kierowcy, który przed rozpoczęciem szkolenia przekroczył limit 24 punktów karnych, i czy odmowa zastosowania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r. jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uwzględnić zmniejszenia liczby punktów karnych na podstawie odbycia szkolenia, jeśli kierowca przed jego rozpoczęciem przekroczył limit 24 punktów. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, mimo że wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, powinien być stosowany przez organy administracji, natomiast sąd administracyjny może odmówić jego zastosowania. W sprawie stwierdzono naruszenie zasady praworządności przez organ odwoławczy, który bezzasadnie odmówił zastosowania tego przepisu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Kierowca K. O. przekroczył 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta skierował go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uwzględniając zaświadczenie o odbyciu przez K. O. szkolenia zmniejszającego liczbę punktów. Prokurator zaskarżył decyzję Kolegium, kwestionując prawidłowość uwzględnienia skutków szkolenia po przekroczeniu limitu 24 punktów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 10 marca 2011r. znak: SKO.RD-52/756/24/2011 w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję Starosty S. z dnia [...] znak: [...] orzekającą o skierowaniu K. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – egzamin teoretyczny i praktyczny, w zakresie prawa jazdy kat. B, w terminie do dnia 28 lutego 2011r. pod rygorem cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, i umorzyło postępowanie organu I instancji. Organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 23.11.2010r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji [...] o skierowanie K. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu wskazano 4 przypadki naruszenia przepisów w okresie od 29.03.2010r. do 8.05.2010r., za które K. O. uzyskał łącznie 25 punktów karnych. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] organ I instancji skierował K. O. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. A,B stosownie do dyspozycji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od tej decyzji K. O. podniósł, iż w dniu [...] odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (dalej WORD) szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 cyt. ustawy, w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, na dowód czego przedstawił kopię zaświadczenia z WORD o odbyciu szkolenia w dniu [...] Dokonując oceny zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym podkreślając, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przepis ten określa, iż ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, która określonemu naruszeniu przypisuje odpowiednią liczbę punktów i wpisuje do ewidencji. Zgodnie z art. 130 ust. 3 kierowca wpisany do ewidencji, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Skutki odbycia szkolenia reguluje ust. 6 § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010r. (sygn. I OSK 885/09), uznający za niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym - przepis § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002r., uniemożliwiający odliczenie punktów karnych, pomimo odbytego szkolenia w przypadku przekroczenia 24 punktów, odmówił zastosowania tego przepisu. Kolegium podzieliło argumentację NSA, że zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym upoważnienie daje podstawę do określenia w rozporządzeniu jedynie liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, nie zaś wprowadzenia dodatkowych ograniczeń w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych. W ocenie Kolegium, skoro K. O. odbył w dniu [...] szkolenie w WORD, to zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym liczbę punktów zgromadzonych w okresie od 29.03.2010r. do 8.05.2010r. należy pomniejszyć o 6. Powyższe oznacza, że K. O. ma na koncie 19 punktów. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy, brak zatem podstaw do kierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Ubocznie organ zauważył, iż w świetle orzecznictwa NSA brak jest podstaw prawnych do określania terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na taki egzamin (wyroki z dnia 21 lipca 2009r. sygn. I OSK 960/08, z dnia 7 sierpnia 2009r., sygn. I OSK 1217/08). W szczególności terminu przystąpienia do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje nie przewiduje art. 114 Prawa o ruchu drogowym. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił obrazę prawa materialnego: - art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez błędne przyjęcie, iż odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ww. ustawy wywołuje automatycznie skutki określone w § 8 ust. 4 ww. rozporządzenia, tj. zmniejszenie o 6 liczby punktów, podczas gdy zgodnie z ust. 6 tego przepisu odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Prokurator wskazał, iż Starosta nie jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania. - art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym polegającą na błędnym przyjęciu, że udział w szkoleniu, o którym mowa w § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia, po skierowaniu wniosku do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu, wywołuje skutki w postaci zmniejszenia ilości punktów, podczas gdy wg prawidłowej interpretacji zmniejszenie liczby punktów w drodze odbycia szkolenia może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów. W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, iż Kolegium odmawiając zastosowania § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia i bezpodstawnie odliczając 6 punktów karnych tylko na podstawie zaświadczenia o odbyciu przez K. O. szkolenia naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Poza tym organ administracji w przeciwieństwie do sądu nie może w procesie stosowania prawa dokonywać kontroli aktów podstawowych z ustawą czy konstytucją. Zdaniem Prokuratora, zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jedynie Policja, jako instytucja prowadząca ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, może przypisywać punkty za naruszenia, dokonywać wpisów i usuwać wpisy z ewidencji. Starosta związany jest wskazaną przez Policję liczbą przypisanych punktów karnych. Wpis do ewidencji, jako czynność materialno-techniczna podlega kontroli sądowoadministracyjnej, lecz kwestia ta nie może być rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów karnych uwidocznionych w ewidencji stanowi podstawę rozstrzygnięcia o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W ocenie Prokuratora analiza przepisów art. 114 ust. 1 i art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że szkolenie mające na celu zmniejszenie ilości otrzymanych punktów karnych dotyczy jedynie kierowców, którzy do dnia podjęcia szkolenia nie przekroczyli limitu 24 punktów. Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. II SA/Bd 303/09, wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. I OSK 275/10), wskazał, że udział w szkoleniu nie może być sposobem na uniknięcie sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu limitu 24 punktów, a służyć świadomej i celowej kontroli sytuacji przez kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że zaświadczenie z WORD o odbyciu szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma walor dokumentu urzędowego, podobnie jak dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Z tego względu korzysta z takiego samego domniemania prawdziwości i może stanowić podstawę obalenia domniemania prawdziwości danych zawartych w ewidencji (art. 76 § 1 i 3 k.p.a.). Dlatego też, z uwagi na treść art. 7 i 77 § 1 k.p.a., Kolegium obowiązane było wziąć pod uwagę skutki odbycia przedmiotowego szkolenia w niniejszym postępowaniu. Nie oznaczało to jednak zmiany danych zawartych w ewidencji a jedynie uwzględnienie stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Kolegium stwierdziło, iż nałożenie przez organ administracji określonych obowiązków mocą decyzji administracyjnych musi wynikać ze ściśle określonej normy prawnej. Z brzmienia art. 130 ust. 3 nie wynika, aby możliwość uczestniczenia w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Poza sporem pozostaje w sprawie okoliczność, że K. O. w okresie od 29.03.2010r. do 8.05.2010r. czterokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które uzyskał łącznie 25 punktów karnych. Przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego stanowiło podstawę wniosku Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 23.11.2010r. o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Stosownie zaś do ust. 3 art. 130, kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z regulacji § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem) wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Podstawą stwierdzenia Kolegium o bezprzedmiotowości postępowania było uznanie, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na przekroczenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy. Wymaga podkreślenia, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Źródłami prawa powszechnie obowiązującego zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 KonstytucjiKonstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego – na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższe oznacza, że organy administracji nie mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia nawet w sytuacji gdy jest on wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Sąd natomiast związany jest wyłącznie Konstytucją i ustawami. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji, sędziwie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zasada ta została powtórzona w art. 4 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zatem Sąd Administracyjny może w konkretnej sprawie odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego, jeżeli uzna, że przepis ten narusza Konstytucję lub ustawy. W rozpoznawanej sprawie Kolegium odmawiając zastosowania art. 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002r. naruszyło wyrażoną w art. 6 kpa zasadę praworządności w sposób mający istotny wpływ na jej wynik. Trzeba również podnieść, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne na gruncie wskazanego unormowania nie zajęło jednoznacznego stanowiska odnośnie przekroczenia delegacji ustawowej w § 8 ust. 6. W wyroku z dnia 22 marca 2011r. (sygn. akt I OSK 723/10) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010r. (sygn. akt I OSK 275/10), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 878/08). Wprawdzie w powołanych orzeczeniach przedmiotem rozpoznania była sprawa dotycząca skierowania kierowcy na badanie psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, jednak z uwagi na ten sam cel regulacji zawartych w art. 124 ust.1 pkt 2 lit b jak i w art. 114 ust.1 pkt 1 lit b Prawa o ruchu drogowym, rozważania zawarte w uzasadnieniach tych wyroków mają pełne zastosowanie w niniejszej sprawie i skład orzekający w pełni je podziela. Zapis zawarty w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy, a zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "podlega" nie budzi żadnych wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust.1 ustawy. Oceny takiej nie zmienia fakt, że postępowanie z art. 114 ust.1 pkt 1lit b prowadzone jest na wniosek komendanta wojewódzkiego policji. Przepis wskazuje tu jedynie organ właściwy do złożenia wniosku, nie pozostawiając mu jednak swobody uznaniowej w tym zakresie, gdyż w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów komendant wojewódzki policji zobowiązany jest do złożenia wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Pozostaje do rozważenia kwestia możliwości uwzględnienia przez organ odbycia szkolenia i jego skutków w postaci zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem przekroczyła 24 punkty karne. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy (§ 6 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia). Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę jako organ administracji publicznej, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji Starosta nie jest władny dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną mu zgodnie z ewidencją z powodu naruszeń, których się dopuścił. Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie, w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006r. I OSK 1087/05). Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Z analizy przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia wynika, iż skutki zmniejszenia ilości punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego spowodowane odbyciem szkolenia mogą dotyczyć wyłącznie osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo nie przekroczyła 24 punktów. Oznacza to, że wbrew podniesionym w odpowiedzi na skargę twierdzeniom Kolegium, zasady i reguły postępowania wyrażone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie uzasadniają przyjęcia, iż organ odwoławczy zobowiązany jest do uwzględnienia skutków jakie powoduje odbycie szkolenia bez względu na termin, w którym ono nastąpiło. Uwzględnienie wszelkich zmian stanu faktycznego może nastąpić tylko w odniesieniu do konkretnego stanu prawnego, a ten z uwagi na istniejące unormowania nie daje organowi odwoławczemu podstaw do działania we wskazanym wyżej zakresie. Zaprezentowana wykładnia omawianych przepisów jest również zgodna z istotą systemu punktowego represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz z celami, jakim ma system ten służyć. System ten umożliwia kierowcy samokontrolę i samodoskonalenie. Otrzymanie ostrzeżenia stanowi dla kierowcy sygnał, iż dalsze naruszanie przepisów ruchu drogowego może spowodować skierowanie go na egzamin sprawdzający lub odebranie prawa jazdy; zmusza go to do bardziej ostrożnej jazdy. W konsekwencji prowadzi do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego (R.A. Stefański, (w:) Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LEX, 2008, wyd. III.). Temu samemu celowi służy również instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego w drodze udziału w szkoleniu, którego rolą jest uświadomienie skutków naruszania przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza przepisów kształtujących zasady bezpiecznego zachowania się w tym ruchu. Aby przedstawione cele zmniejszania liczby punktów za udział w takim szkoleniu mogły zostać spełnione, koniecznym jest aby kierowcy naruszający przepisy ruchu drogowego świadomie i odpowiedzialnie kontrolowali swoją sytuację i podejmowali zawczasu dopuszczone przez prawo działania prowadzące do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie może natomiast być tylko sposobem na uniknięcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Dlatego nie można zaakceptować wykładni przepisów Prawa o ruchu drogowym, dopuszczającej stosowanie art. 130 ust. 3 tej ustawy bez względu na liczbę otrzymanych przez kierowcę punktów. Pogląd, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych, po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby w ogóle możliwość stosowania środka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Ujawnione naruszenie prawa procesowego polegające na uchybieniu przez Kolegium art. 6 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę zastosowania w sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia i w rezultacie przyjęcie, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. Na aprobatę zasługuje zaprezentowany przez Kolegium pogląd, że określenie w decyzji organu I instancji terminu do poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Nie jest nim w szczególności przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, nie przewiduje natomiast terminu sprawdzenia kwalifikacji, ani nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim terminie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2010r. sygn. I OSK 190/10, z dnia 13 października 2010r. sygn. I OSK 1702/09).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło