I OSK 274/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-10
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Monika Nowicka, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ostateczna decyzja przyznająca emerytowanemu policjantowi równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie przepisów, które następnie zostały uchylone, nadal wywołuje skutki prawne i może być realizowana poprzez wypłatę świadczenia, mimo braku obowiązujących przepisów wykonawczych określających wysokość tego świadczenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ostateczna decyzja przyznająca emerytowanemu policjantowi równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego nadal wywołuje skutki prawne i może być realizowana, nawet po uchyleniu przepisów, na podstawie których została wydana. Uchylenie podstawy prawnej decyzji nie powoduje automatycznego wygaśnięcia uprawnień nabytych na jej podstawie, dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób przewidziany prawem. W takiej sytuacji organ powinien ustalić wysokość świadczenia na podstawie obowiązujących przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty A. K., emerytowanemu policjantowi, równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2010 r. A. K. posiadał ostateczną decyzję z 2002 r. przyznającą mu prawo do tego świadczenia. Organy policji odmówiły wypłaty, powołując się na uchylenie przepisów rozporządzenia MSWiA z 2002 r., które przyznawało takie uprawnienia emerytom i rencistom policyjnym od 1 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że ostateczna decyzja z 2002 r. nadal obowiązuje. Komendant Wojewódzki Policji złożył skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 492/11 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu za 2010r. oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 492/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty A. K. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za 2010 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] o odmowie A. K. wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu za rok 2010. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona od dnia 16 kwietnia 1991 r. jest emerytowanym policjantem. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. Komendant Powiatowy w Lubaniu przyznał stronie prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, na podstawie której strona, jako emerytowany policjant, pobierała to świadczenie. Zasady przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego regulowało rozporz. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 21002 r. ( Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.). Przedmiotowe świadczenie strona pobierała do 2005 r. Z dniem 1 stycznia 2006 r. uchylono przepis § 8 ww. z dnia 28 czerwca 2002 r. uprawniający emerytów i rencistów do pobierania powyższych świadczeń.
Dnia 30 kwietnia 2010 r. strona zwróciła się o wypłatę równoważnika pieniężnego na remont lokalu mieszkalnego m. in. za 2010 r.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]10.2010 r. Nr [...], Komendant Powiatowy Policji odmówił stronie prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu za 2010 r. powołując się na rozporządzenie MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246), którym dokonano nowelizacji rozporządzenia tegoż organu z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu (Dz. U. Nr 100, poz. 919), poprzez uchylenie § 8 tego rozporządzenia odnoszącego się wprost do emerytów i rencistów policyjnych, a także członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu itp., o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67). W wyniku skargi strony na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, jak i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] września 2010 r., zobowiązując organ I instancji do ponownego rozpatrzenia wniosku strony z dnia 29.04.2010 r. zawierającego żądanie wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za 2010 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji ponownie odmówił stronie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2010 r., stwierdzając, że na mocy decyzji z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] komendanta Powiatowego Policji strona nabyła prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego i decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Wezwanie o wypłatę równoważnika pieniężnego wskazuje, że raczej należy przyjąć, iż strona domaga się realizacji decyzji nr [...] przez dokonanie wypłaty. Takie stanowisko zajął sąd administracyjny w wyroku z dnia 15.02.2011 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji powołał się na nowelizację rozporządzenia MSWiA, która z dniem 1 stycznia 2006 r. uchyliła przepisy § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. przyznające emerytom i rencistom policyjnym prawo do tego równoważnika, stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, przesądzające o przysługiwaniu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego wyłącznie czynnym funkcjonariuszom, i przesądzające o bezzasadności domagania się wypłaty świadczenia przez stronę. Organ podniósł, że jedyną podstawą przedmiotowego świadczenia jest ostateczna decyzja przyznająca stronie to prawo.
Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu podkreślił, że strona pobierała świadczenie w postaci równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego do roku 2005, bowiem z dniem 1 stycznia 2006 r. przepis § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. zawierający uprawnienie w tym zakresie został uchylony, co tym samym pozbawiło prawa do tego świadczenia osoby pobierające je z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego. Zdaniem organu II instancji, z chwilą wyeliminowania z porządku prawnego przepisu § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. zapisy tego aktu wykonawczego nie mogą stanowić podstawy do naliczania równoważnika emerytom i rencistom policyjnym. Odnosząc się do istniejącej w obiegu ostatecznej decyzji przyznającej stronie prawo do przedmiotowego równoważnika organ powołał się na wyrok WSA w Opolu z dnia 8 lipca 2010 r. (sygn. IISA/Op 317/10), w którym sąd stwierdził, że nie można nie dostrzec, że w decyzji przyznającej równoważnik równocześnie określono, iż będzie on wypłacany corocznie, a jego wysokość zostanie ustalona każdorazowo wg obowiązujących stawek.
Na powyższą decyzję skargę złożył A. K. zarzucając jej sprzeczność z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i jego argumentację, zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu I instancji istotę sporu stanowi zagadnienie, czy zgodna z zasadą legalizmu jest decyzja odmawiająca skarżącemu – emerytowanemu policjantowi - wypłaty równoważnika z tytułu remontu lokalu mieszkalnego ze względu na brak przepisów wykonawczych będących podstawą wypłaty tego równoważnika wobec istnienia w obrocie prawnym decyzji administracyjnej nadającej skarżącemu uprawnienie do otrzymania tego równoważnika. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego skarżący na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzja ta jest decyzją ostateczną i pozostaje w obrocie prawnym. Natomiast przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiająca skarżącemu wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu za rok 2010 r. ze względu na wyeliminowanie z porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2006 r. przepisu § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu, który odnosił się wprost m. in. do emerytów i rencistów policyjnych, w wyniku czego zapisy tego aktu wykonawczego nie mogą stanowić podstawy do naliczania równoważnika emerytom i rencistom policyjnym.
Wedle WSA we Wrocławiu w doktrynie prawa administracyjnego reprezentowane jest stanowisko, iż zdolność wywoływania przez decyzję administracyjną określonych skutków prawnych trwa dopóty, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego, co może nastąpić poprzez wprowadzenie przez ustawodawcę ściśle określonej normy intertemporalnej, przewidującej taki skutek, albo też w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Nowelizacja rozporządzenia wykonawczego, które w przepisie § 8 przyznawało m. in. emerytowanym policjantom prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie skutkowała wygaśnięciem decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu to prawo. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. (sygn. I OSK 1105/10), dopóki decyzje te nie zostaną zweryfikowane w sposób przewidziany prawem, dopóty będą wywoływać skutki prawne wiążące trwale podmioty i strony zainteresowane ich rozstrzygnięciem. Natomiast ze sformułowania art. 16 § 1 K.p.a. wynika, iż decyzja ostateczna nie tylko jest decyzją, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, lecz jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, toteż nie może być ona ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego poza przypadkami przewidzianymi w przepisach K.p.a. Dopuszczalne jest także stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, gdy w przepisach przewidziano taki skutek, lub gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa – przestał istnieć podmiot stosunku prawnego, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony (por. wyroki NSA z dnia 26.10.2010 r. sygn. I OSK 541/10; z dnia 31.08.2010 r. sygn. I OSK 407/10 i I OSK 415/10.). W wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. (sygn. akt I OSK 953/07) NSA stwierdził, że "w razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym wypadku decyzje takie nie stają się bezprzedmiotowe". Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) w przepisach przejściowych takiego przepisu nie zawierało. Samo uchylenie podstawy prawnej wydanych wcześniej decyzji powoduje, że z dniem wejścia w życie takiej zmiany prawa przestaje obowiązywać podstawa prawna do wydawania takich decyzji w przyszłości. Nie powoduje to natomiast wygaśnięcia uprawnień nabytych na podstawie decyzji wydanych w przeszłości, opartych na obowiązującej wówczas podstawie prawnej. Przyjęcie innego stanowiska, pomijającego byt prawny istniejącej w obrocie decyzji, dającej uprawnienia skarżącemu do domagania się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, prowadzi do naruszenia zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).
Nie wdając się jednakże w ocenę legalności decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienie do równoważnika za remont mieszkania, bowiem kwestia ta nie stanowiła przedmiotu kontroli Sąd I instancji w sprawie, zauważając, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29.11.2004r. (sygn. K 7/04, OTK-A 2004/10/109) wyraźnie wskazał na przepisy art. 92 ust. 1 i art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z których wynika, iż równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi w służbie czynnej, a w wyroku z dnia 27.10.2008 r. (sygn. U 4/08, OTK-A 2008/8/141) wyraźnie stwierdził, co prawda odnośnie przysługiwania emerytom i rencistom policyjnym równoważnika pieniężnego za brak lokalu, że "(..) uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro takie nie wynikało z ustawy.(..)", powtórzyć należy, że tylko wyeliminowanie decyzji Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. nadającej prawo skarżącemu do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego otworzy możliwości rozstrzygania w zakresie objętym wnioskiem strony – a więc domagania się wypłaty tego równoważnika i w tym kierunku winien organ administracji podjąć czynności.
WSA we Wrocławiu, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 24.11.2010 r. sygn. I OSK 1105/10), uznał zatem, że "zmiana rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, dokonana z dniem 1 stycznia 2006 r. rozporządzeniem MSWiA z dnia z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, pozostawała bez wpływu na uprawnienia emerytów i rencistów wynikające z ostatecznych decyzji o przyznaniu im prawa do omawianego świadczenia". W takiej sytuacji decyzje odmawiające skarżącemu prawa do świadczenia są sprzeczne z prawem, bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja, która to świadczenie skarżącemu przyznaje.
W dniu 23 grudnia 2011 r. skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył Komendant Wojewódzki policji we Wrocławiu. Zarzucił on wyrokowi Sądu I instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 134, 135 i 152 P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie i uwzględnienie skargi, podczas gdy decyzje wydane przez organy obu instancji są zgodne z prawem;
• art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a polegające na tym, że w pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd nie rozpatrzył wpływu zakresu uprawnienia A. K. do otrzymania świadczenia, podczas gdy z decyzji Komendanta Rejonowego Policji w Lubaniu z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] i treści przepisów wynika, że równoważnik pieniężny wypłaca się na podstawie corocznego składanego oświadczenia mieszkaniowego, a jego wysokość ustala się każdorazowo przy uwzględnianiu stanu prawnego obowiązującego w dacie kolejnej oceny,
• art. 170 P.p.s.a i art. 153 P.p.s.a poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w wyrokach WSA we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2010 r. (sygn. akt IV SA/Wr 174/10) oraz w wyroku NSA z dnia 3 lutego 2011 r. (sygn. akt I OSK 1529/10), w zakresie uprawnienia skarżącego do otrzymania równoważnika wiąże organy w zakresie wypłaty równoważnika w sytuacji braku przepisów wykonawczych określających wysokości tego świadczenia dla emerytów.
• bezzasadne zarzucenie organowi, że uchylone decyzje ignorują moc obowiązującą i trwałość decyzji, podczas gdy podstawa faktyczne i prawna uchylonych decyzji dotyczy ustalenia wysokości i wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, a zatem jest inna od postawy faktycznej i prawnej decyzji z dnia [...] maja 2002 r. nr [...].
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
• art. 91 ustawy o Policji w związku z art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że organy wadliwie zastosowały te przepisy i w rezultacie błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że decyzja z [...] maja 2002 r. nadal wywołuje skutek prawny w postaci obowiązku wypłaty A. K. równoważnika za remont lokalu mieszkalnego
• naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że decyzja z [...] maja 2002 r. nadal wywołuje skutek prawny w postaci obowiązku wypłaty A. K. równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, podczas gdy ustawa o Policji nie przewiduje i nigdy nie przewidywalna możliwości wypłacania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego emerytom policyjnym.
Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu nie można wywodzić uprawnień emerytów i rencistów policyjnych z treści przepisów ustawy o Policji. Art. 91 ust. 1 ustawy o policji nie dawał takiego uprawnienia emerytom. Nadto uchylenie § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania powoduje, że odpadła podstawa prawna do przyznawania świadczenia emerytom. W skardze podkreślono, że WSA we Wrocławiu nie rozpatrzył wpływu, jaki na zakres uprawnienia strony miała treść decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu z dnia [...] maja 2002 r. (Nr [...]) przyznającej skarżącemu – jako emerytowi – prawo do równoważnika za remont zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego, określając jednocześnie, iż będzie on wypłacany corocznie na podstawie składanego przez stronę oświadczenia mieszkaniowego, a jego wysokość ustalona zostanie każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek. Tak więc postępowanie w sprawie wypłaty równoważnika powinno być wszczynane co roku, ma charakter odrębnego postępowania, które kończy się odrębnym rozstrzygnięciem. Tymczasem wobec braku innych regulacji dotyczących emerytów i rencistów policyjnych, od dnia 1 stycznia 2006 r. brak jest też podstaw prawnych do wyliczenia równoważnika za remont dla tej grupy osób. Tak, więc zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną walor trwałości decyzji z 2002 r. nie skutkuje uprawnieniem do otrzymywania świadczenia, które jest co roku weryfikowane, a więc w sytuacji, gdy brak jest podstawy do wypłaty świadczenia, nie jest ono wypłacane.
Jednocześnie w skardze zauważono, że uprawnienie do otrzymywania równoważnik za remont lokalu mieszkalnego powinno wynikać z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Tymczasem uchylony zapis § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania wychodził poza upoważnienie ustawowe wyrażone w art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, a wiec jego uchylenie jest zgodne z art. 2 Konstytucji, co potwierdziły orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wydane w tego typu sprawach.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. K. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Na wstępie należy zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do zarzucenia Sądowi I instancji nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa administracyjnego materialnego i przez to wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia. W tym miejscu jednak należy podnieść, że Sąd I instancji prawidłowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku regulacje prawne dotyczące równoważnika za remont lokalu dla emerytów i rencistów policyjnych i wywiódł, że zmiana rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie miała wpływu na uprawnienia emerytów i rencistów wynikające z ostatecznych decyzji o przyznaniu im tego uprawnienia. Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest trafne. Decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu z dnia [...] maja 2002 r. przyznająca A. K. równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jak wynika z jej treści, została wydana na podstawie art. 91 ust.1 ustawy o Policji oraz § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106 poz. 1212). Według § 11 wymienionego rozporządzenia emerytom i rencistom policyjnym przyznaje się równoważniki pieniężne za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego lub za brak lokalu mieszkalnego w wysokości określonej w niniejszym zarządzeniu. Również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w §8 przewidywało uprawnienia emerytów i rencistów policyjnych do równoważnika za remont lokalu. Należy zauważyć, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych dnia 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) zmieniające wskazane wyżej rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. wprawdzie uchyliło § 8, lecz nie zawierało żadnych regulacji prawnych dotyczących równoważników przyznanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Rozporządzenie nowelizujące nie zawierało też postanowień o działaniu nowych przepisów z mocą wsteczną. Bezspornym jest zarówno to, że z dniem 1 stycznia 2006 r. utracił moc przepis, na podstawie którego emeryci i renciści policyjni otrzymywali równoważnik za remont lokalu, jak również i to, że nowa regulacja prawna nie zawiera żadnych postanowień dotyczących losu decyzji administracyjnych wydanych na podstawie dotychczasowego stanu prawnego. Skoro tak, to decyzje te nadal wiążą, mimo że przestała istnieć podstawa prawna uzasadniająca ich wydanie. Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że zdolność wywoływania przez decyzję administracyjną skutków prawnych trwa dopóty, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić w sposób generalny poprzez wprowadzenie przez ustawodawcę określonej normy intertemporalnej bądź w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Dopóki decyzja ostateczna, bo taką jest decyzja, na mocy której został przyznany stronie równoważnik za remont lokalu, pozostaje w obrocie prawnym i nie zostanie zweryfikowana (art.16 §1 zd.2 K.p.a.), to wywołuje określone skutki prawne. Uwzględnić też należy, że decyzja o przyznaniu równoważnika została wydana, gdy A. K. był już na emeryturze.
Tak więc, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, decyzja przyznająca uprawnienie skarżącemu może być realizowana przez jego wypłatę. W niniejszej sprawie organ, biorąc pod uwagę przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu oraz decyzję przyznającą skarżącemu równoważnik, powinien ustalić wysokość świadczenia na podstawie obowiązujących obecnie przepisów (por. wyroki NSA: z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1711/11, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2016/11).
Niezrozumiały jest zarzut skarżącego, dotyczący błędnego zastosowania art. 153 P.p.s.a.. Skoro zarówno w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 174/10 jak i w wyroku NSA z 3 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1529/10 dokładnie wskazano, że jak długo decyzja o przyznaniu skarżącemu prawa do równoważnika nie zostanie wyeliminowana z obrotu, to nadal wywołuje skutki prawne, to obowiązkiem organu administracji jest podporządkowanie orzeczeniu niezawisłego sądu. Sąd I instancji prawidłowo, zatem uznał, że ww. orzeczenia sądów administracyjnych wiążą organy policji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło