II SA/Wr 13/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-03-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia NSA Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy W.D., właściciel działki nr 303, oddalonej od planowanej inwestycji elektrowni wiatrowych o około 500 m, posiadał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji, czy zasadne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel działki nr 303, oddalonej od planowanej inwestycji elektrowni wiatrowych o około 500 m, nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na jego działkę w sposób uzasadniający nadanie mu statusu strony. W związku z tym, brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym do uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Skarżący W.D. domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej elektrowni wiatrowej, twierdząc, że jest stroną postępowania ze względu na posiadanie działki nr 303 w pobliżu inwestycji. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że działka skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, a tym samym W.D. nie posiadał przymiotu strony. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalania kręgu stron, prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz uzasadniania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2012r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy O. na podstawie
art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] r. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. ,,Elektrownia wiatrowa złożona z nie więcej niż 4 turbin o łącznej mocy 4,1 MW przy zachowaniu mocy jednostkowej do 2,3 MW i wysokości całkowitej pojedynczego obiektu do 140 m wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną", planowanego do realizacji w miejscowości G.O. na działkach
nr 274/2 i 274/3 (AM-1, obręb G.O.).
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że planowana inwestycja polega na budowie trzech elektrowni wiatrowych każda o mocy 800 kW wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą: stacje transformatorowe, kontenerową stację transformatorową wraz z punktem kontrolno-pomiarowym, place manewrowe oraz linie kablowe na działkach nr 274/2, 274/3, 281, 272/2, 273/1 AM-1 obręb G.O. w miejscowości G.O., gm. O.. Wyniki przedstawionych badań, wykonane przez 2 różnych specjalistów, dwoma różnymi certyfikowanymi programami do obliczania propagacji hałasu wskazują, że zasięg izofony o natężeniu 45 dB, mierzony na poziomie 1,5 m, nie wykracza poza obszar wyznaczony elipsą o osiach długości 780 m kierunku północno-wschodnim oraz 560 m w kierunku południowo wschodnim. Na podstawie posiadanych informacji można przyjąć również, że oddziaływanie elektrowni wiatrowych w zakresie emisji infradźwięków i promieniowania elektromagnetycznego nie występuje. Praca elektrowni wiatrowych nie stanowi źródła infradźwięków o poziomach mogących zagrozić zdrowiu ludzi, co potwierdzają badania przeprowadzone przez dr inż. R.I. i dr inż. A.Z. z Politechniki K. na farmie wiatrowej złożonej z dziewięciu elektrowni typu VESTAS V80 -2,0 MW OptiSpeed. Emisja infradźwięków może powodować negatywne oddziaływanie w sytuacji, w której natężenie poziomu hałasu przekracza poziom 130 dB. Każda z trzech elektrowni o mocy 800 kW (Enercon E-53) emituje dźwięk o natężeniu w źródle nie większym niż LAeq=102 dB przy prędkości 8,0 m/s. Większość naukowców jest zgodna, że nie ma żadnych dowodów na to, by hałas czy infradźwięki, których źródłem są elektrownie wiatrowe, wywierały negatywny wpływ na zdrowie i samopoczucie ludzi. Ze względu na lokalizację turbiny wiatrowej na wysokości ok. 100 m nad poziomem gruntu poziom pola elektromagnetycznego generowanego przez elementy elektrowni na poziomie terenu (na wysokości 2 m) jest w praktyce pomijalny. Urządzenia generujące fale elektromagnetyczne (zarówno generator jak i transformator) znajdują się wewnątrz gondoli i są zamknięte w przestrzeni otoczonej metalowym przewodnikiem o właściwościach ekranujących, co w konsekwencji powoduje, że efektywny wpływ elektrowni wiatrowej na kształt klimatu elektromagnetycznego środowiska jest nieznaczący. Pole generowane przez generator jest polem o częstotliwości 100Hz, natomiast pole generowane przez transformator - polem o częstotliwości 50Hz. Wypadkowe natężenie pola elektrycznego na wysokości 2 m n.p.t. wynosi ok. 9 V/m, natomiast wypadkowe pole magnetyczne wynosi ok. 4,5 A/m.
Wyznaczając zasięg oddziaływania przedsięwzięcia organ uwzględnił faktyczne uwarunkowania dotyczące przeznaczenia i rodzaju terenu w rejonie planowanej inwestycji, skalę przedsięwzięcia (zespół trzech turbin wiatrowych) oraz możliwe rodzaje oddziaływania. W promieniu co najmniej 500 m od miejsca lokalizacji elektrowni wiatrowej stwierdzono występowanie gruntów ornych. Najbliższa istniejąca zabudowa zagrodowa położona jest w odległości 577 m od miejsca posadowienia konstrukcji wsporczej najbardziej wysuniętej na północ turbiny. Użytki rolne nie należą do obszarów objętych ochroną akustyczną, wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
(Dz. U. Nr 120 poz. 826). Wójt Gminy O. nie podziela przy tym poglądu wyrażonego w uzasadnieniu decyzji [...], że "w zakresie emisji hałasu na nieruchomości niezabudowane i niepodlegające ochronie przed hałasem winien zostać określony co najmniej dla wartości 45 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej". W takiej sytuacji nie bez znaczenia pozostaje kierunek możliwej kontynuacji funkcji zagospodarowania przestrzennego w rejonie wskazywanej przez W.D. działki nr 303. Wziąwszy powyższe pod uwagę organ pierwszej instancji uznaje za prawidłowe przyjęcie dopuszczalnego poziomu hałasu na istniejącym obecnie użytku rolnym skarżącego, na poziomie odpowiadającym terenom zabudowy zagrodowej, tj. 55 dB w porze dziennej oraz 45 dB w porze nocnej. Ponieważ nieruchomość należąca do skarżącego nie jest zabudowana, zasięg oddziaływania powinny wyznaczać izofony natężenia hałasu obliczone na wysokości 1,5 m. Na podstawie uzupełnionych w postępowaniu wznowieniowym dowodów stwierdzono, że zasięg oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie dominującego niekorzystnego oddziaływania, jakim w omawianym przypadku jest hałas, nie obejmuje działki nr 303 należącej do skarżącego. Odległość planowanego przedsięwzięcia do granic nieruchomości wskazywanej przez W.D. wynosi bezspornie więcej niż 280 m (połowa długości elipsy w kierunku południowo-wschodnim), co powoduje, że znajduje się ona poza ustalonym zasięgiem oddziaływania w zakresie emisji hałasu.
Efektem migotania określa się poruszające po podłożu cienie rzucane przez obracające się śmigła elektrowni. Długość cienia uzależniona jest od położenia Słońca na horyzoncie i zmienia się w zależności od pory roku oraz pory dnia. Najdłuższy cień rzucany przez przeszkodę o wysokości ok. 140 m nie powinien przekraczać 300 m i występuje w zasadzie na końcu letniego oraz w południe zimowego dnia. Najkrótszy cień rzucany jest w południe i dla elektrowni o wysokości ok. 140 m nie powinien być dłuższy niż 180 m przez większą część dnia. Analogicznie dla elektrowni o wysokości 100 m długość najdłuższego cienia wyniesie ok. 215 m, a długość najkrótszego
ok. 56 m. Bezspornie działka nr 303 należąca do W.D. oddalona jest od miejsca planowanego przedsięwzięcia o ok. 500 m w kierunku zachodnim i znajduje się poza wyżej wskazanym zasięgiem oddziaływania inwestycji w zakresie efektu migotania cieni.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] Wójta Gminy O. z dnia [...] r. skarżący wskazuje, że realizacja przedsięwzięcia objętego ww. decyzją środowiskową spowoduje obniżenie wartości działki i utratę korzyści finansowych. "Nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości" (wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r.,
II GSK 163/06, lex nr 274855). Przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA z dnia 18 października 2007 r., II SA/Lu 542/07, LEX nr 413527 oraz wyrok WSA z dnia 25 lutego 2008 r.
II SA/Op 578/07, LEX nr 510776). Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, granice obszaru oddziaływania wyznacza oddziaływanie faktyczne, polegające w szczególności na emisji zanieczyszczeń, powodowaniu nadmiernego hałasu, a nawet utrudnianiu nasłonecznienia. Ocena prawna dopuszczalności tych wpływów powinna opierać się na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, dotyczących tychże sfer oddziaływania. Takimi przepisami, określającymi zasięg oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia na środowisko są przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późniejszymi zmianami)
i wydane z upoważnienia tej ustawy przepisy wykonawcze. Ocena możliwości spadku wartości nieruchomości z pewnością do zakresu badania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie należy. Uwzględniając stanowisko Kolegium, wyrażone w uzasadnieniu decyzji [...], ograniczono się do zebrania niezbędnych dokumentów świadczących o faktycznym oddziaływaniu przedsięwzięcia w zakresie ustalonych znaczących rodzajów emisji. Na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego Wójt Gminy O. dokonał oceny możliwego oddziaływania przedsięwzięcia i uznał, że zgromadzone dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia kwestii posiadania przymiotu strony przez W.D.. Rozpatrując oddziaływanie na gruncie uzupełnionych akt sprawy, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, nie stwierdzono, żeby działka nr 303 znajdowała się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Z uzupełnionego w postępowaniu wyjaśniającym materiału dowodowego nie można wyprowadzić twierdzenia o istnieniu związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy zespołem elektrowni wiatrowych planowanych na działkach nr 274/2 i 274/3, a działką nr 303. W toku postępowania co do przyczyn wznowienia nie stwierdzono, by eksploatacja zespołu trzech elektrowni wiatrowych wpłynęła na zmianę sposobu lub kierunku zagospodarowania gruntów rolnych należących do skarżącego albo w jakikolwiek sposób utrudniła dotychczasowe i przyszłe użytkowanie tych nieruchomości. Standardy emisyjne dotyczące hałasu, infradźwięków czy pól elektromagnetycznych na działce nr 303 nie zostaną przekroczone, a osoby przebywające na tej działce w ramach wykonywanych prac polowych nie zostaną narażone na niepożądane oddziaływanie ze strony elektrowni wiatrowych. W świetle powyższego, W.D. nie mógłby uzyskać przymiotu strony w prowadzonym przez Wójta Gminy O. postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Elektrownia wiatrowa złożona z nie więcej niż 4 turbin o łącznej mocy 4,1 MW przy zachowaniu mocy jednostkowej do 2,3 MW i wysokości całkowitej pojedynczego obiektu do 140 m wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną", planowanego do realizacji w miejscowości G.O. na działkach nr 274/2 i 274/3 (AM-1, obręb G.O.). Skoro W.D. nie mógł być stroną ww. postępowania to nie posiada również legitymacji procesowej do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec powyższego obowiązkiem organu było odmówić uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. co niniejszym uczyniono.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ wznawia postępowanie na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., m.in. w przypadku konieczności zbadania na gruncie akt sprawy czy podanie pochodzi od strony. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w ostatniej instancji, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Ww. odmowa następuje w formie decyzji administracyjnej. Należy tu zaznaczyć, że w niniejszej sprawie organ postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r., wydaną przez Wójta Gminy O..
Odwołanie od tej decyzji wniósł W.D. zarzucając organowi
I instancji:
- naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, że W.D. nie ma przymiotu strony, mimo że "posiada on działkę w strefie oddziaływania inwestycji";
- naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., z uwagi na ich niezastosowanie, polegające na tym, że organ pierwszej instancji przeprowadził badania dotyczące hałasu oraz migotania cieniem w sposób nieprecyzyjny, niedokładny i niekonsekwentny, poprzez oparcie wniosków na temat emisji hałasu dla konkretnego rodzaju turbiny, a zarazem powoływanie się na opinię biegłego W.P., który stwierdził, że na tym etapie procesu inwestycyjnego inwestor nie może wskazać konkretnego modelu turbiny wiatrowej, co umożliwiałoby precyzyjne określenie wysokości wieży oraz średnicy wirnika;
- naruszenie art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez stwierdzenie, wbrew przepisom, że najniższy poziom dopuszczalnego hałasu nie wynosi w porze dziennej
45 dB, a w nocnej 40 dB;
- naruszenie art. 149 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w tym, że organ nie rozstrzygnął sprawy na nowo i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, eliminując wady poprzednio prowadzonego postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji zważył, co następuje:
Przede wszystkim organ podtrzymał w całości swoją argumentację prawną z poprzedniej decyzji z dnia [...] r. sygn. akt [...].
Odnosząc się do ustaleń faktycznych poczynionych w poprzednio prowadzonym postępowaniu odwoławczym przypomniano, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło, iż w zgromadzonych przez organ pierwszej instancji aktach sprawy brak wystarczających podstaw do bezspornego uznania, że W.D. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 8 grudnia 2009 r. Kolegium zaznaczyło jednak, że nie oznacza to, iż obecnie - na etapie badania, czy istotnie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - organ pierwszej instancji ma gromadzić od nowa materiał dowodowy sprawy, czy też przeprowadzać ocenę oddziaływania na środowisko, której na etapie postępowania zwykłego nie przeprowadzano. Musi jednak zgromadzić wszelkie możliwe materiały dowodowe, które zobrazują, jaki dokładnie będzie zasięg oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych na działkach nr 274/2 i nr 274/3. Za właściwe Kolegium uznało wystąpienie do Starosty Powiatu O. o przekazanie posiadanych przez ten organ materiałów dowodowych dotyczących oddziaływania na środowisko wskazanego przedsięwzięcia, zgromadzonych w postępowaniu w sprawie wydania ww. pozwolenia na budowę, w którym - jak ustalono - precyzowano parametry instalacji.
Organ pierwszej instancji zastosował się do zaleceń Kolegium. Zapoznał się z materiałami dowodowymi zgromadzonymi w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę trzech turbin wiatrowych na działkach nr 274/2 i nr 274/3
i wyciągnął na ich postawie wskazane wyżej wnioski. Ponieważ Kolegium zobowiązane jest do ponownego rozpatrzenia sprawy, również zażądało od organu administracji architektoniczno-budowlanej akt postępowania w sprawie zatwierdzenia pozwolenia na budowę i wydania pozwolenia na budowę trzech turbin wiatrowych na działkach nr 274/2 i nr 274/3. Po otrzymaniu tych akt - pismem z dnia 22 września 2011 r. - Kolegium zawiadomiło E.J., A.J. i W.D. (działających przez pełnomocników) o prawie do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, w tym - prawie zapoznania się z aktami znajdującymi się w dyspozycji Kolegium.
Kolegium oczywiście zdaje sobie sprawę z odmienności postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań i postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Zadaniem Kolegium w niniejszej sprawie (podobnie jak organu pierwszej instancji) było jednak ustalenie, czy planowane na działkach nr 274/2 i nr 274/3 przedsięwzięcie może w jakikolwiek sposób oddziaływać na działkę nr 303, należącą do W.D., a w konsekwencji - czy posiadał on przymiot strony w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia planowanego na działkach nr 274/2 i nr 274/3, lecz nie brał w nim - bez własnej winy - udziału. Tylko bowiem stwierdzenie zaistnienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pozwalałoby przejść do kolejnego etapu postępowania wznowieniowego, a więc rozpatrywania sprawy od nowa. Jednocześnie Kolegium - na tym wstępnym de facto etapie wznowionego postępowania - nie mogło zobowiązywać inwestora do uzupełniania materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, której dotyczył wniosek o wznowienie. Przed ustaleniem, czy istotnie w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wskazana przez wnioskodawcę (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia. Tylko zaś w takim postępowaniu można byłoby - ewentualnie - nałożyć na podmiot planujący realizację przedsięwzięcia obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w którym szczegółowo analizowano by zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Kolegium musiało więc poszukiwać wszelkich dowodów, które pomogłyby ustalić, czy w postępowaniu, którego dotyczył wniosek o wznowienie, prawidłowo ustalono krąg stron, pomijając w nim W.D. (jeszcze raz powtórzyć trzeba, że w postępowaniu, którego dotyczył wniosek W.D., nie przeprowadzano oceny oddziaływania na środowisko - stwierdzono brak potrzeby przeprowadzania takiej oceny).
Jak wspominano w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...] r.,
art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - stanowiący podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji (i wówczas i obecnie) - ma zastosowanie w sytuacji, gdy po zbadaniu (rozpoznaniu w myśl art. 149 § 2 k.p.a.), czy zaistniała powołana we wniosku przesłanka wznowieniowa, organ stwierdza, że taka przesłanka w rzeczywistości nie zaistniała (zob. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., II SA/Lu 672/2009, LexPolonica nr 2239757). Ocena, iż określony podmiot nie posiada przymiotu strony i nie może skutecznie żądać wznowienia, powinna prowadzić do odmowy uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. z tym uzasadnieniem, iż brak przymiotu strony wyłącza konieczność merytorycznej oceny decyzji (wyrok WSA
w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2010 r. II SA/Bk 71/10, Lex nr 603197).
Już więc w tym momencie stwierdzić trzeba, że chybiony jest zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia art. 149 § 2 k.p.a., z uwagi na fakt, iż "organ wbrew temu przepisowi nie rozstrzygnął na nowo w sprawie, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego eliminując wady wcześniejszego postępowania nawet w ograniczonym zakresie".
Chybione są również pozostałe zarzuty odwołania.
Organy obu instancji - opierając się na wszelkich dostępnych środkach dowodowych - przeprowadziły postępowanie wyjaśniające status W.D. w sprawie, której wznowienia się domagał, w sposób uwzględniający zasady wskazane w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Jeszcze raz powtórzyć trzeba, że zadaniem organu pierwszej instancji i Kolegium było ustalenie, czy W.D. był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Fakt, że nie brał w nim udziału (od pewnego etapu - ograniczenia zakresu przedsięwzięcia) nie budził wątpliwości. Jak wspominano, decyzją z dnia [...] r. - po rozpatrzeniu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Elektrownia wiatrowa złożona z nie więcej niż 4 turbin o łącznej mocy 4,1 MW przy zachowaniu mocy jednostkowej do 2,3 MW i wysokości całkowitej do 140 m wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną", planowanego do realizacji w miejscowości G.O. na działkach nr 274/2, nr 274/3 i 303 - stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Warunki realizacji przedsięwzięcia określono w sposób następujący: obiekt zasadniczy przedsięwzięcia zostanie zrealizowany w następującym wariancie: elektrownia złożona z zespołu 3 turbin wiatrowych o mocy jednostkowej do 800 kW oraz wysokości nie większej niż 100,50 m planowana do realizacji na działkach o numerach ewidencyjnych 274/2 i 274/3 (AM-1, obręb G.O.). W ten sam sposób scharakteryzowano przedsięwzięcie w załączniku do decyzji.
W szeroko rozumianej sprawie posadowienia na działkach nr 274/2 i nr 274/3 turbin wiatrowych sporządzono, już po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, dwie oceny oddziaływania akustycznego planowanego przedsięwzięcia:
- w styczniu 2010 r., wykonano - wspominaną wyżej - "Ocenę" sporządzoną przez W.P.. Celem tego opracowania było "określenie szerokości strefy uciążliwego oddziaływania hałasu od planowanej w miejscowości G.O., gmina O. budowy elektrowni wiatrowej składającej się z 3 turbin o mocy 800 kW każda produkcji firmy E.". Dla dokonanych obliczeń założono instalację 3 turbin wiatrowych firmy E. o wysokości piasty 75 m i mocy 800 kW. Według danych akustycznych producenta urządzenia, poziom mocy akustycznej pojedynczej turbiny tego typu wynosi 102 dB (A) (fragment zatytułowany "Źródła hałasu"). Przy przyjęciu takich założeń ustalono, że wartość równoważnego poziomu hałasu LAcq=45 dB emitowanego z siłowni wiatrowej będzie obejmować obszar w kształcie elipsy o osiach długości ok. 780 m i 560 m. Wartości izolinii odpowiadającej dopuszczalnemu poziomowi hałasu dla pory dziennej, czyli 55 dB(A) nie było widać na załączniku, ponieważ siłownia nie powoduje hałasu o takim poziomie (fragment pt.: "Interpretacja wyników obliczeń propagacji hałasu");
- w kwietniu 2010 r. sporządzona została przez B.K. i S.A. analiza akustyczna. Dla jej sporządzenia przyjęto dane techniczne turbiny ENERCON E-53, o mocy 800kW, wysokości wieży 73,3 i średnicy wirnika 53 m. Ustalono, że "Strefa oddziaływania poziomu hałasu 45 dB wynosi 210 m w kierunku północnym (w kierunku najbliżej usytuowanego zabudowania mieszkalnego)" (punkt 12, Podsumowanie). Z załączonej mapy akustycznej - obrazującej te wyliczenia - wynika, że oddziaływanie na poziomie 40 dB kończy się znacznie przed połową odległości pomiędzy granicą działek zainwestowania a granicą działki nr 303.
Z przedłożonego w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę "Projektu zespołu trzech elektrowni wiatrowych" w miejscowości G.O., planowanych do realizacji przez A.J., wynika, że dotyczy on 3 elektrowni wiatrowych o mocy 800 kW każda, wysokości do 75 m, dla agregatów ENERCON (str. 4), planowanych na działkach nr 274/2, nr 274/3 (działki nr 281, nr 272/2 i nr 273/1 są drogami wewnętrznymi). Na str. 53 Projektu budowlanego podano, że "Projektuje się montaż gotowych elektrowni wiatrowych firmy E. E-53 o następujących danych technicznych":
- moc generatora 800 kW,
- maksymalna średnica wirnika 53 m,
- wysokość piasty 75,60 m,
- wysokość wieży 75 m,
- wysokość całkowita 99,60 m.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że projekt ten został zatwierdzony decyzją Starosty Powiatu O., utrzymaną w mocy przez Wojewodę D..
Kolegium w pełni podziela, wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji - sporządzonym, co trzeba podkreślić, w sposób respektujący wzorcowo wymagania art. 107 § 3 k.p.a. - stanowisko, że brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, iż oddziaływanie na środowisko wskazanego wyżej przedsięwzięcia, w każdym z rodzajów tego oddziaływania i na każdy z elementów przyrodniczych, obejmować mogłoby - oddaloną od granicy działki nr 274/3 o ponad 500 m - działkę
nr 303, należącą do W.D.. Skoro zaś katalog stron postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań konstruowany jest - jak to już obszernie wyjaśniano - według kryterium możliwości zaistnienia takiego oddziaływania, brak jest podstaw do twierdzenia, że orzekając w ostatecznie zakończonym w 2009 r. postępowaniu środowiskowym organ pierwszej instancji popełnił błąd, nie zapewniając w nim udziału właścicielowi działki nr 303. W konsekwencji, wbrew odmiennej opinii W.D., w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji odwołania Kolegium zauważa, że w rozpatrywanym przypadku nie ma żadnego znaczenia, czy najniższy poziom dopuszczalnego hałasu ustali się na poziomie wskazywanym przez Kolegium w decyzji z dnia 22 lutego 2011 r. - 45 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej, czy uznawanym za właściwy przez organ pierwszej instancji: odpowiednio, 55 dB i 50 dB. Jak wspomniano, według analiz akustycznych przedkładanych na etapie wydawania pozwolenia na budowę, dla których sporządzenia przyjęto takie same dane techniczne urządzeń, jakie przyjmowano w postępowaniu środowiskowym, oddziaływanie na poziomie 40 dB kończy się znacznie przed połową odległości pomiędzy granicą działki nr 274/3 zainwestowania, a granicą działki nr 303; odległość planowanego przedsięwzięcia do granic nieruchomości wskazywanej przez W.D. wynosi również bezspornie więcej niż 280 m, a więc połowa długości elipsy w kierunku tej działki dla izolinii 45 dB, wskazywanej w drugiej z analiz.
Duży fragment odwołania poświęcono kwestii różnych innych oddziaływań turbin wiatrowych na środowisko, w tym m.in. syndromowi turbiny wiatrowej. Analizowano też wpływ na środowisko "produkcji wieży". Oczywiście tego typu analizy można prowadzić, nie zmieni to jednak faktu, że mimo zgromadzenia przez organy administracyjne wszelkich możliwych dowodów, nie znaleziono żadnego normatywnego powiązania sprawy zakończonej ostatecznie w 2009 r. i interesu prawnego właściciela działki nr 303. Powtórzyć trzeba, że przedmiotem postępowania zakończonego opisaną na wstępie decyzją nie była ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej, lecz ustalenie, czy orzekając ostatecznie w 2009 r. organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach popełnił błąd, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie uznając w nim za stronę właściciela działki nr 3030 – W.D..
Jak już wspominano wyżej, w sporządzonej w 2009 r. karcie informacyjnej przedsięwzięcia, podstawowym materiale dowodowym tego postępowania, wskazano modele i typy turbin, znajdujących się "w zainteresowaniu inwestora". Wśród wyróżnionych modeli znajdował się tylko jeden o mocy 800 kW - ENERCON E-53. Zasięg oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu zobrazowano na mapie, stanowiącej załącznik do karty. Zlokalizowano na niej trzy punkty EW-1, EW-2 i EW-3, wskazując moc turbin - 0,6-08 MW. Izofony opisano w sposób następujący - R-350 m "ENERCON E-53 800 kW 43,9 dBA". Izolinie równoważnego poziomu dźwięku wynoszącego 43,9 dBA nie tylko nie obejmowały działki nr 303, ale obejmowały obszar kończący się najdalej w połowie odległości pomiędzy działką, na której posadowione były źródła hałasu i działką nr 303. W toku ponownie prowadzonego postępowania potwierdzono, że ustalenia stanowiące postawę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w 2009 r., obrazujące oddziaływanie na środowisko turbiny ENERCON E-53, nie były jedynie przykładem (jedną z zakładanych możliwości), lecz dotyczyły turbiny, która docelowo ma zostać zainstalowana.
Odwołujący się powołuje też argument o "bezpośrednim sąsiedztwie" działek zainwestowania i działki nr 303, które "bezwzględnie przyznaje status strony w postępowaniu dotyczącym uwarunkowań środowiskowych". Kolegium zauważa, że działka nr 274/3 (położona bliżej działki nr 303 niż działka nr 274/2) bezpośrednio graniczy z działką nr 272/2, działką nr 281 i działką nr 264/1.
Mając na względzie wyżej powiedziane, Kolegium zobligowane było do utrzymania w mocy opisanej na wstępie decyzji, odmawiającej wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy W takim przypadku decyzja korzysta z domniemania prawidłowości, jako decyzja ostateczna (art. 16 k.p.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący działający przez pełnomocnika zarzucił decyzji organu II instancji naruszenie:
- art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w stwierdzeniu, że wnioskodawca będący właścicielem działki o numerze 303 tj. działki bezpośrednio graniczącej z planowaną inwestycją nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu podczas gdy przepis art. 28 kpa stanowi, że "stroną jest ten czyjego interesu dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek" a niewątpliwie wnioskodawca, jako osoba posiadająca działkę w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu a zatem organ orzekł wbrew przepisom oraz orzecznictwu,
- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście nie przyznania wnioskodawcom statusu strony pomimo, że przepis ten stanowi, że "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,
- art. 3 pkt. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska w związku z art. 28 Ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego poprzez jego niezastosowanie polegające na tym, że organ nie wziął pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że na działkach należących do wnioskodawców pracują oni wraz z rodziną oraz pracownikami, a tym samym planowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na ich zdrowie a co za tym idzie powinni być uznani za stronę w postępowaniu,
- art. 7, 75 oraz 77 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w tym, że organ stwierdzając u wnioskodawców brak statusu strony w postępowaniu ich zdaniem w rzeczywistości nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony społecznego oraz –słusznego oraz interesu strony,
- art. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez ich niezastosowanie polegające na tym, że organ I Instancji przeprowadził badania dotyczące emisji hałasu oraz migotania cieniem w sposób nieprecyzyjny, niedokładny i niekonsekwentny a to poprzez z jednej strony przyjęcie w decyzji określonych wniosków na temat emisji hałasu dla konkretnego rodzaju turbiny a zarazem oparcie się i wielokrotne powoływanie w decyzji na między innymi opinii biegłego W.P., który stwierdza, że "na tym etapie procesu inwestycyjnego inwestor nie może wskazać konkretnego modelu turbiny wiatrowej, co umożliwiłoby precyzyjne określenie wysokości wieży oraz średnicy wirnika",
- art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150) w związku z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w zaakceptowaniu w swej decyzji poziomu hałasu powyżej dopuszczalnego podczas gdy przepis ten stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie oraz poprzez stwierdzenie wbrew przepisom zawartym w w/w Rozporządzeniu, że najniższy poziom dopuszczalnego hałasu nie wynosi 45 dB w porze dziennej oraz 40 dB w porze nocnej.
Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie decyzję, Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów, co dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Odwrotnie – należy podkreślić szczegółowe i wnikliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji przed wydaniem ostatniej decyzji, a także obszerne i wszechstronne uzasadnienie skarżonych decyzji wydanych przez obie instancje w takim zakresie, jak wymagał charakter postępowania wznowieniowego.
Należy wskazać, że kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje podjęte zostały w postępowaniu nadzwyczajnym wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] r. Nr [...] w środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. ,,Elektrownia wiatrowa złożona z nie więcej niż 4 turbin o łącznej mocy 4,1 MW przy zachowaniu mocy jednostkowej do 2,3 MW i wysokości całkowitej pojedynczego obiektu do 140 m wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną".
Stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia, o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Natomiast, jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wyda, na podstawie § 3 art, 149 k.p.a., decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.
Należy przy tym wskazać na stanowisko prezentowane w doktrynie, a które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w toku którego można wyróżnić trzy stadia: 1) stadium wszczęcia postępowania, 2) stadium rozpoznania, 3) stadium rozstrzygnięcia. "Przedmiotem stadium wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie dopuszczalności tego nadzwyczajnego trybu postępowania oraz spełnienie wymagań formalnych.
(...) Niedopuszczalność postępowania w sprawie wznowienia postępowania może wynikać zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i przyczyn podmiotowych.
(...) Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych wystąpi, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, która w sprawie nie ma interesu prawnego. Przepisy prawa procesowego zasadę skargowości opierają na prawie strony do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, jako prawie domagania się ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, ale wydaną w postępowaniu dotkniętym ciężkim kwalifikowanym, naruszeniem przepisów procesowych. Ustalenie legitymacji do złożenia tego żądania, w przypadku gdy jednostka powołuje się na naruszenie jej interesu prawnego, jest przedmiotem ustalenia w toku rozpoznania (w drugim stadium postępowania w sprawie wznowienia postępowania).
W stadium wstępnym niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych jest wyprowadzana w przypadku, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, a na obiektywne naruszenie porządku prawnego. (...) W stadium wszczęcia postępowania organ bada spełnienie wymogów formalnych podania, stosując przepisy o podaniach i konsekwencjach braków oraz bada zachowanie terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.). Dokonane ustalenia w stadium wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania są podstawą do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o wznowienie postępowania występuje osoba na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu
(por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r. II OSK 1158/10, Lex nr 1083556, w którym przedstawił cztery stanowiska kiedy należy badać interes prawny wnioskodawcy).
Sąd podziela stanowisko, że ,,w wypadku gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a." (zob. wyrok. - NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06, publ. Lex nr 510752 a także wyrok NSA z dnia
19 maja 2010 r., II OSK 893/09, Lex nr 597941 i literatura tam podana). ,,W przypadku gdy podanie o wznowienie postępowania administracyjnego oparte jest na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., decyzja o odmowie wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. nie może opierać się na ocenie czy wnoszący podanie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną." (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 339/08, publ. Lex nr 526510 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2011 r., II SA/Wr 166/11, Lex nr 950786).
Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania ( obecnie postanowienie - art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości strona albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 1747/07, publ. Lex nr 484887, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 95/10, Lex nr 953098 i orzecznictwo tam podane oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2010 r. II SA/Bk 71/10, Lex 603197).
Reasumując powyższe rozważania należy w ślad za doktryną i orzecznictwem przyjąć, że w wyniku przeprowadzonego postępowania organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 kpa:
a) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 lub art. 145a;
b) uchylającą decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy w/w przepisów kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy;
c) trzecim rodzajem decyzji kończącej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, którą organ wydaje, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
W przedmiotowej sprawie organy wydały decyzję pierwszego rodzaju, a więc decyzję odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Uznano bowiem zdaniem Sądu słusznie, że w wyniku dowodów przeprowadzonych w toku postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...] wykluczono oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na oddaloną od działki nr 274/3 o ponad 500 m – działkę nr 300 należącą do skarżącego W.D.. W takiej sytuacji planowana inwestycja nie wpłynie w żaden sposób na sposób korzystania przez skarżącego z tej nieruchomości (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lipca 2011r., sygn. akt II SA/Gd 254/11, Lex nr 852979). Skoro tak, to właściciel działki nr 300 nie posiadał w sprawie interesu prawnego i w konsekwencji nie był stroną przedmiotowego postępowania, a zatem organ I instancji nie naruszył przepisu art. 28 kpa nie zapewniając W.D. prawa do udziału w postępowaniu środowiskowym, wobec czego w konsekwencji nie wystąpiła w sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący co najwyżej może powoływać się na swój interes faktyczny wobec planowanego przedsięwzięcia, a to z racji rezygnacji z realizacji przedsięwzięcia (na wstępnym etapie planowania inwestycji) przez inwestora na działce nr 300, należącej właśnie do skarżącego, która wbrew uporczywemu zapewnieniu skarżacego nie jest położona bezpośrednio przy działkach planowanego zainwestowania, lecz w odległości 500 m, co ewidentnie wynika z załączonej do akt mapy ewidencyjnej. Brak oddziaływania planowanej inwestycji (głównie pod względem hałasu) na działkę skarżącego wynikał z dokumentów ilustrujących analizę tego zagadnienia. Wymienić tu należy przede wszystkim dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia dostarczonej przez inwestora, a zwłaszcza badania przeprowadzone przez dra inz. R.I. i dra A.Z. z Politechniki K. na farmie wiatrowej, którymi to dokumentami dysponował organ I instancji przed podjęciem przedmiotowej decyzji ostatecznej z dnia 8 grudnia 2009 r. W toku zaś postępowania wznowieniowego w dniu 31 marca 2011 r. wpłynęły do organu I instancji od inwestora:
- ocena akustyczna oddziaływania na środowisko projektowanej elektrowni wiatrowej w m. G.O. dz. nr ew. 274/2, 274/3, opracowana przez mgr inż. W.P. w styczniu 2010;
- analiza akustyczna, turbiny Enercon E-53, opracowana przez mgr inż. B.K. oraz dr inż. S.A. w kwietniu 2010 r.;
- mapa zasadnicza do celów projektowych w skali 1:1000;
- mapa ewidencyjna gruntów w skali 1:1000 przedstawiającą zasiąg izofony 45 dB dla turbiny Enercon E-53 na wysokości 1,5 m;
- mapa ewidencyjna gruntów w skali 1:1000 przedstawiająca zasięg izofony 45 dB dla turbiny Enercon E-53 na wysokości 4,0 m;
- decyzja Nr [...] Starosty O. z dnia [...] znak [...] zatwierdzający projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę trzech elektrowni wiatrowych na działkach nr 274/2 i 274/3 w G.O.;
- decyzja Nr [...] Wojewody D. z dnia [...] r. znak [...] potwierdzająca ostateczność ww. pozwolenia na budowę S.O.;
- deklaracja organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000 zawierająca oświadczenie, że projekt nie wywrze istotnego oddziaływania na obszar Natura 2000.
Celem pierwszego opracowania było "określenie szerokości strefy uciążliwego oddziaływania hałasu od planowanej miejscowości G.O., gmina O. budowy elektrowni wiatrowej składającej się z 3 turbin o mocy 800 kW każda produkcji firmy ENERCON". Dla dokonanych obliczeń założono instalację 3 turbin wiatrowych firmy ENERCON o wysokości piasty 75 m i mocy 800 kW. Według danych akustycznych producenta urządzenia, poziom mocy akustycznej pojedynczej turbiny tego typu wynosi 102 dB (A) (fragment zatytułowany ,,Źródła hałasu"). Przy przyjęciu takich założeń ustalono, że wartość równoważnego poziomu hałasu LAeq=45 dB emitowanego z siłowni wiatrowej będzie obejmować obszar w kształcie elipsy o osiach długości k. 780 m i 560 m. Wartości izolinii odpowiadającej dopuszczalnemu poziomowi hałasu dla pory dziennej, czyli 55 dB(A) nie było widać na załączniku, ponieważ siłownia nie powoduje hałasu o takim poziomie fragment pt.: "Interpretacja wyników obliczeń propagacji hałasu");
W kwietniu 2010 r. sporządzona została przez B.K. i S.A. analiza akustyczna. Dla jej sporządzenia przyjęto dane techniczne turbiny ENERCON E-53, o mocy 800kW, wysokości wieży 73,3 i średnicy wirnika 53 m. Ustalono, że "Strefa oddziaływania poziomu hałasu 45 dB wynosi 210 m w kierunku północnym (w kierunku najbliżej usytuowanego zabudowania mieszkalnego)" (punkt 12, Podsumowanie). Z załączonej mapy akustycznej - obrazującej te wyliczenia - wynika, że oddziaływanie na poziomie 40 dB kończy się znacznie przed połową odległości pomiędzy granicą działek zainwestowania i granicą działki nr 303.
Z przedłożonego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę "Projektu zespołu trzech elektrowni wiatrowych" w miejscowości G.O., planowanych do realizacji przez A.J., wynikało, że dotyczy on 3 elektrowni wiatrowych o mocy 800 kW każda, wysokości do 75 m, dla agregatów ENERCON (str. 4), planowanych na działkach nr 274/2, nr 274/3 (działki nr 281, nr 272/2 i nr 273/1 są drogami wewnętrznymi). Na str. 53 Projektu budowlanego podano, że "Projektuje się montaż gotowych elektrowni wiatrowych firmy ENERCON E-53 o następujących danych technicznych":
- moc generatora 800 kW,
- maksymalna średnica wirnika 53 m,
- wysokość piasty 75,60 m,
- wysokość wieży 75 m,
- wysokość całkowita 99,60 m.
Projekt ten został zatwierdzony decyzją Starosty Powiatu O., utrzymaną w mocy przez Wojewodę D..
Do decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. dołączono charakterystykę najważniejszych możliwych istotnych oddziaływań farm wiatrowych na środowisko wraz z analizą zasięgu cienia turbiny 0,8 MW (k. 294-297 akt administracyjnych). Wszystkie te dokumenty świadczą o tym, że organy rozważały, oddziaływanie spornej farmy wiatrowej na środowisko nie tylko po względem oddziaływania hałasu wbrew temu, co zarzuca w skardze strona skarżąca (infradźwięki, cień i promieniowanie elektromagnetyczne). Rozważania te zawarte zostały w bardzo obszernych, wnikliwych i pozbawionych błędów uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.
Z tych też względów Sąd uznał, że zarzuty skargi sprowadzające się do przypisania organom naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 28 kpa i art. 7, 75, 77 i 107 § 3 kpa nie mogą być uznane za trafne. Postępowanie wznowieniowe było wystarczająco szczegółowe, a ostatnio wydane decyzje organów obu instancji należy ocenić jako wszechstronne i trafnie uzasadnione. Ze skargi wynika, że skarżący w ramach postępowania wznowieniowego ograniczonego do ustalenia jego przymiotu strony oczekiwał przeprowadzenia przez organ I instancji pełnego postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko, a więc wyjścia przez organ poza granice merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] r., która stwierdziła brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. Tylko bowiem stwierdzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanki wymienionej w art. 145§1 pkt 4 kpa upoważniałoby organ do przejścia do kolejnego etapu postępowania wznowieniowego polegającego na rozpatrzeniu sprawy merytorycznie od nowa, w ramach którego dopuszczalne byłoby m.in. przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i wydanie nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 1999, poz. 1227 z późn. zm.). Skoro jednak organy zasadnie uznały, że skarżący nie legitymował się w tamtym postępowaniu administracyjnym interesem prawnym i w konsekwencji tego nie mógł być traktowany jako strona tamtego postępowania – słusznie w postępowaniu wznowieniowym wydano decyzję w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt kpa. Przy takim rozstrzygnięciu nie mają znaczenia zarzuty skargi naruszenia art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w przedmiocie różnic przyjmowanych dopuszczalnych poziomów hałasu przez organ I i II instancji. Sąd uwzględnia skargę m.in. wtedym gdy naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.).
W związku z zarzutem skargi naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 28 kpa należy jeszcze raz podkreślić, że powołanie w skardze orzecznictwa sądowego na poparcie tego zarzutu jest chybione, a to z tego względu, że jak wykazano wyżej, na działce skarżącego nie będzie występowało zjawisko oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a co stanowi istotę zagadnienia.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że "pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV 1006/97, publ. Lex nr 43360; postanowienie NSA z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Po 1247/97, publ. Lex nr 32727).
W wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1357/08 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że naruszanie zasad ochrony środowiska może oddziaływać na nieruchomości położone w zasięgu tego szkodliwego oddziaływania, na przykład na teren sąsiednich nieruchomości, i utrudniać lub uniemożliwiać korzystanie z nich zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 140 k.c.). Postępowanie w tym przedmiocie ma doprowadzić do usunięcia negatywnego oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości położonych w zasięgu negatywnego oddziaływania na środowisko, mają interes w tym, aby negatywne oddziaływanie zostało wyeliminowane. Interes ten ma źródło w prawach rzeczowych do nieruchomości, jest więc interesem prawnym, a nie faktycznym, i powinien podlegać ochronie (...). Kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko (...) musi być norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej, a niekiedy postanowienia.
Okoliczność, że właściciel nieruchomości położonej w zasięgu negatywnego oddziaływania na środowisko może wystąpić do sądu powszechnego z roszczeniem cywilnoprawnym (odpowiedzialność cywilna), nie wyłącza możliwości skorzystania ze środków ochrony w postępowaniu administracyjnym. Jak już wyżej podkreślono, system środków ochrony ma charakter komplementarny.
Podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości położonych w zasięgu negatywnego oddziaływania na środowisko, nie mogą być zmuszane do inicjowania postępowania cywilnego i ponoszenia związanych z tym kosztów. Podmioty te mają prawo oczekiwać działania organów administracji na podstawie obowiązującego prawa i realizacji obowiązków obciążających organy z mocy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, a w wypadku wszczęcia z urzędu postępowania, mają prawo w nim uczestniczyć w charakterze stron (ONSA i WSA 2011, nr 2, poz. 33). Te same uprawnienia przysługują w sprawach prowadzonych na podstawie obecnie obowiązującej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Na tej podstawie należy przyjąć, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, ponieważ zostaną narażone na jego oddziaływanie. Należy podkreślić, że w grupie tej, oprócz podmiotów legitymujących się prawem własności, znajdą się również władający nieruchomościami, posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 758/04, niepubl.; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1729/09, Lex nr 559764).
Oczywiście mówiąc o oddziaływaniu, należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub w decyzjach na ich podstawie wydawanych. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to mówiłby o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 Prawa ochrony środowiska obszaru ograniczonego użytkowania (K. Gruszecki, Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych a zasada przezorności, Państwo i Prawo 2007/3. s. 85). Kwestią wtórną i nie mającą znaczenia przy ustalaniu kręgu stron postępowania jest natomiast wielkość narażenia. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz. U. UEL z dnia 18 lipca 2002 r.) odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, według którego to przepisu dyrektywa ta ma zastosowanie do hałasu w środowisku, na jaki ludzie są narażeniu w szczególności na obszarach zabudowanych, w publicznych parkach lub na innych obszarach względnie cichych w aglomeracji, na obszarach ciszy na otwartym terenie poza miastem, w pobliżu szkół, szpitali i innych wrażliwych na hałas budynków i obszarów. A zatem nie ma tylko i wyłącznie znaczenia to, czy emisja mieści się w przewidzianej prawem normie, lecz czy wpływa na zdrowie i warunki życia ludzi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 626/07, publ. Lex nr 510191).
W tej sytuacji Sąd skargę jako nietrafną oddalił na podstawie art. 151 przywołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
PM 02.05.2012 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło