II GSK 388/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-22

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Joanna Kabat - Rembelska, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sąd podkreślił, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma zastosowanie już przy pierwszym naruszeniu zasad sprzedaży, a odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter zobiektywizowany, niezależny od winy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia D. C. trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu sprzedaży piwa osobie nieletniej przez jej pracownicę. Prezydent Miasta cofnął zezwolenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D. C., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowanie prawa materialnego, wskazując na jednorazowość zdarzenia i rzekome naruszenia proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 891/12 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 891/12, oddalił skargę D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent Miasta S. cofnął D. C. 3 zezwolenia wydane na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, udzielone w punkcie sprzedaży zlokalizowanym w S. przy ul. P. W. [...]. Uzasadniając decyzję organ I instancji wyjaśnił, że ustalił, iż w dniu [...] stycznia 2012 r. M. K. sprzedawczyni w sklepie przy ul. P. W. [...] w S. prowadzonym przez D. C. dokonała sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej tj. P. W., wbrew przepisom ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o wychowaniu w trzeźwości). W ocenie organu, spełnione zostały przesłanki określone w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, stanowiące podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W odwołaniu od powyższej decyzji D. C. wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do cofnięcia zezwoleń. Zarzucała naruszenia przepisów postępowania (art. 10, 107, 7, 75, 77-78, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości). Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy bezspornie wynika, iż w dniu [...] stycznia 2012 r. we wskazanym sklepie nastąpiła sprzedaż napojów alkoholowych w postaci 3 puszek piwa osobie nieletniej. Okoliczność tę potwierdzają zeznania świadków: funkcjonariusza Policji R. W. oraz P. W. SKO podniosło ponadto, że z notatki urzędowej, sporządzonej w dniu [...] stycznia 2012 r. wynika, iż sprzedawczyni – M. K. wyjaśniła, że nie wyklucza możliwości sprzedaży alkoholu nieletnim, jednakże jeśli do takiego zdarzenia doszło, zrobiła to nieświadomie. Odnośnie zaś niezwrócenia się o przedłożenie dokumentu tożsamości stwierdziła, że klientki nie wzbudziły w niej podejrzeń, iż nie mają ukończonych 18 lat. Organ odwoławczy zauważył, że M. K. przesłuchana ponownie w dniu [...] marca 2012 r. podała, że nie przypomina sobie, aby zdarzenie sprzedaży alkoholu osobie nieletniej miało miejsce. Stwierdziła również m.in., że nie kojarzy sytuacji, w której sprzedałaby alkohol nie żądając dowodu osobistego od osoby go kupującej. Oceniając materiał dowodowy SKO dało wiarę zeznaniom funkcjonariuszy Policji oraz nieletniej P. W.. Za niemające znaczenia dla wyniku sprawy organ uznał zeznanie sprzedawczyni, z którego wynika, że nie pamięta ona sprzedaży piwa nieletniej. Brak potwierdzenia przez ekspedientkę dokonania takiej sprzedaży nie może, zdaniem SKO, skutecznie podważyć twierdzeń świadków, że do sprzedaży jednak doszło. Kolegium podkreśliło, że decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia jest decyzją związaną. Organ po stwierdzeniu ziszczenia się chociażby jednej z przesłanek zawartych w art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi zobligowany jest do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, nawet niezawiniona przez sprzedawcę, wystarczy do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ wskazał, że ekspedientka, mając możliwość wylegitymowania osoby kupującej alkohol nie skorzystała z tego prawa, przysługującego jej na mocy art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Sprzedawca nie może tłumaczyć zaniechania żądania dokumentu wyglądem osoby kupującej. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutami naruszenia art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i stwierdził, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zeznania funkcjonariuszy Policji i osoby, która zakupiła alkohol, były logiczne i wiarygodne, zaś zeznania sprzedawczyni były sprzeczne. Organ uznał za nietrafny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż strona zapoznała się z aktami w dniu [...] kwietnia 2012 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. D. C. wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II Instancji celem przeprowadzenia postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja organu I Instancji została wydana bez wskazania adresata, a jej podstawą są protokoły zeznań osób trzecich złożone w toku postępowania w sprawie o wykroczenia i postępowania karnego, które zostały umorzone. Skarżąca stwierdziła, że wcześniej nie toczyły się w stosunku do niej żadne postępowania w sprawie cofnięcia zezwoleń, a wszyscy jej pracownicy znają dobrze zasady i zakazy związane ze sprzedażą alkoholu, gdyż prowadzone są odpowiednie szkolenia w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Skarżąca wskazała na brak paragonu dokumentującego sprzedaż alkoholu nieletniej, czy też nagrań z monitoringu, które potwierdziłyby, że sprzedaż taka miała miejsce w jej sklepie oraz podkreśliła, iż policjant R. W. nie był bezpośrednim świadkiem zakupu alkoholu przez P. W. Zeznania nieletniej złożone w toku innego postępowania są sprzeczne z jej wyjaśnieniami oraz wyjaśnieniami M. K., zostały złożone pod presją i nie zostały potwierdzone w toku niniejszego postępowania. Protokół z przesłuchania świadka M. K. jest zaś sprzeczny z oświadczeniem R. W. zawartym w sporządzonej notatce służbowej, która nie ma znaczenia dowodowego i jest tylko dowodem na jej spisanie, a nie na okoliczności w niej wskazane. W ocenie skarżącej, nie istnieje możliwość uznania, że sprzedaż alkoholu została potwierdzona przez sprzedawcę, zatem nie można uznać, że bezspornie stwierdzono sprzedaż alkoholu osobie nieletniej w sklepie skarżącej. Decyzja została wydana bez przeprowadzenia przez SKO postępowania dowodowego i jest wyrazem automatyzmu w orzekaniu. Okoliczność sprzedaży alkoholu z naruszeniem przepisów ustawy musi być jednoznacznie potwierdzona w trakcie postępowania administracyjnego, toczącego się w zakresie cofnięcia zezwolenia na handel alkoholem, a nie innych postępowań, w tym karnych. Brak weryfikacji wyjaśnień złożonych przez nieletnią oraz ich niepotwierdzenie przy użyciu innych dowodów stanowi naruszenie przepisów postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Strona skarżąca stwierdziła również, że podstawą do cofnięcia zezwolenia na handel alkoholem nie może być jednokrotne naruszenie zasad jego sprzedaży, na co wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 714/98. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Sąd I instancji stwierdził, że z ustaleń faktycznych wynikających z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w sklepie prowadzonym przez skarżącą przy ul P. W. [...] w S. ekspedientka M. K. w dniu [...] stycznia 2012 r. sprzedała nieletniej P. W. 3 puszki piwa marki B. W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia są prawidłowe, mimo że dokonane zostały w oparciu o materiał dowodowy pochodzący od organów Policji, a nie w drodze bezpośrednich przesłuchań świadków, przeprowadzonych w postępowaniu wyjaśniającym organu I instancji. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika taki zakaz dowodowy, który nie pozwalałby organowi administracji publicznej korzystać z materiału dowodowego pozyskanego przez organy ścigania. Zgodnie z treścią art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie istnieją zatem przeciwwskazania ustawowe do posłużenia się w postępowaniu administracyjnym materiałami z postępowania karnego. Sąd wskazał, że odpowiedzialność karna sprzedawcy za przestępstwo polegające na sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej oraz odpowiedzialność karna kierownika zakładu handlowego (lub gastronomicznego), który nie dopełnia obowiązku nadzoru przez to dopuszcza do popełnienia w tym zakładzie przestępstwa określonego w ust. 1, wymaga udowodnienia winy sprawcy, zaś odpowiedzialność administracyjna osoby prowadzącej zakład handlowy za sprzedaż w sklepie napojów alkoholowych z naruszeniem przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi kształtuje się niezależnie od winy sprzedawcy i jego własnej za brak nadzoru i istnieje wówczas, gdy ujawniony zostanie fakt sprzedaży niezgodnie z przepisami tej ustawy. Jest to odpowiedzialność zobiektywizowana, niezależna od winy, jej rodzaju i stopnia. Za nieprzekonujące Sąd uznał zatem wywody skarżącej, zmierzające do podważenia dokonanej przez SKO oceny dowodów przez pryzmat okoliczności umorzenia postępowania karnego. Zdaniem Sądu I instancji, argumentacja organu odwoławczego jest logiczna i nie wykracza poza granice swobody zakreślone w art. 80 k.p.a. Według WSA z okoliczności braku paragonu z kasy fiskalnej wynika tylko, że dowodu takiego nie zabezpieczono. Nie można również wyprowadzać jakichkolwiek dalej idących wniosków z faktu, że skarżąca nie przedłożyła jako dowodu, np. taśmy z kasy fiskalnej używanej w jej sklepie w dniu zdarzenia. WSA podniósł, że okoliczność, iż oświadczenia i zeznania M. K. nie były jednorodne została dostrzeżona przez organ odwoławczy, który ten brak konsekwencji logicznie ocenił i dał wiarę temu, co sprzedawczyni oświadczyła w krótkim czasie po ujawnieniu naruszenia prawa. Brak dowodów na okoliczność braku swobody wypowiedzi, czy wywierania na nią presji nie daje, w ocenie Sądu, podstaw do uwzględnienia wywodów skargi kwestionujących dokonaną ocenę dowodów przez organy orzekające w sprawie. Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7, 77, 75, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenia przez organ odwoławczy prawa procesowego, mającego polegać na nieuchyleniu decyzji organu I instancji, która nie zawiera określenia adresata, organ wskazał bowiem, że cofa zezwolenia o określonych numerach na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży udzielone w punkcie sprzedaży zlokalizowanym w S. przy ul. P. W. [...], prowadzonym przez D. C. Takie sformułowanie pozwala na ustalenie jego podmiotu (adresata) i przedmiotu, w związku z czym SKO nie naruszyło ani art. 107 § 1, ani art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Za niezasadny WSA uznał również zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez naruszenie praw strony skarżącej. Skarżąca była bowiem zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz brała w nim udział. Wprawdzie organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie przesłał do strony pisma w trybie art. 10 § 1 k.p.a., ale nie ulega też wątpliwości, że skarżąca z tego tytułu nie poniosła ujemnych konsekwencji, skoro zapoznała się z aktami sprawy. W ocenie Sądu I instancji, zgodne z prawem jest ustalenie, że D. C. prowadziła sprzedaż tych napojów alkoholowych niezgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o wychowaniu w trzeźwości, poprzez sprzedaż piwa osobie nieletniej. Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia prawa materialnego art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Jednorazowy fakt sprzedaży piwa nieletniemu wyczerpuje ustawową przesłankę nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Skarżąca jako przedsiębiorca odpowiada administracyjnie w zakresie udzielonego jej zezwolenia za działania podległego jej pracownika naruszające prawo, w tym naruszające art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i nie zachodzi potrzeba wykazania jej winy w nadzorze nad zatrudnionym pracownikiem. Sąd podkreślił, że na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych ciąży obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie miał miejsca przypadek złamania ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Przedsiębiorca ponosi zatem ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w zgodzie z wymogami określonymi w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. II Skargę kasacyjną złożyła D. C. Wyrok zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wnosząca skargę kasacyjną, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego - art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przepis ten może być zastosowany już w przypadku jednokrotnej sprzedaży alkoholu z naruszeniem ustawy o wychowaniu w trzeźwości, gdy tymczasem może on mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacji co najmniej dwukrotnego naruszenia przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a ponadto poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji gdy nie wykazano, że nastąpiła bezspornie nawet jednokrotna sprzedaż alkoholu osobie nieletniej. 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucając naruszenie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez oddalenie skargi i brak uchylenia orzeczenia organu administracji I i II instancji pomimo tego, iż organy administracji dokonały błędnej wykładni i niewłaściwie zastosowały prawo materialne, tj. art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i brak uchylenia zaskarżonego orzeczenia organu administracji, w zw. z: i. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. pomimo niedokładnego zbadania i braku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zaakceptowania: * nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Pani M. K. oraz P. W.; * wydania decyzji wyłącznie na podstawie protokołów zeznania P. W. i M. K. złożonych w toku innego postępowania, niż postępowanie toczące się w niniejszej sprawie oraz na podstawie zeznań R. W. dotyczących okoliczności niestwierdzonych w toku zarówno postępowania karnego, jak i niniejszego postępowania administracyjnego, a tym samym brak możliwości zweryfikowania prawidłowości przeprowadzenia tych czynności; * nieuwzględnienia przy wydawaniu decyzji oraz braku odniesienia się do zeznań M. K. złożonych w dniu [...].03.2012 r., która nie potwierdziła faktu sprzedaży alkoholu na rzecz nieletniej. ii. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a tym samym błędne ustalenie przez Sąd I instancji, że zakup alkoholu przez nieletnią miał miejsce w sklepie skarżącej; iii. art. 10 § 1 i art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącej o zakończeniu trwającego postępowania administracyjnego oraz uznanie w tym postępowaniu dowodów w postaci zeznań świadków, przy których przeprowadzeniu, skarżąca nie uczestniczyła. Powyższe uchybienia prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziły, niezależnie od siebie, do oddalenia skargi zamiast uchylenia orzeczeń organów wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz doprowadziły do rzeczywistego pominięcia udziału skarżącej w postępowaniu. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny najpierw rozpatrzył zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W zarzucie kasacyjnym oznaczonym jako 2 lit. b) kasatorka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut został sformułowany, jako polegający na oddaleniu skargi i naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Z jego treści wynika, że kasatorce chodziło o naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez akceptację naruszenia wskazanych dalej przepisów k.p.a., tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób określony w tym zarzucie, a następnie oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., mimo zarzucanych naruszeń prawa procesowego. Omawiany zarzut jest nieuzasadniony. Na wstępie wskazać należy, że pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zatem od tego momentu uczestniczyła w postępowaniu i mogła wnioskować o przeprowadzenie konkretnych dowodów na konkretne okoliczności związane z zarzucaną sprzedażą alkoholu nieletniej. Skarżąca złożyła pismo z wyjaśnieniami z dnia [...] kwietnia 2012 r., jednak żadnych wniosków dowodowych nie złożyła ani nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć ustalenie dokonania sprzedaży piwa małoletniej w dniu [...] stycznia 2012 r. Następnie, przed wydaniem decyzji II instancji, w dniu [...] czerwca 2012 r., skarżąca potwierdziła na piśmie, że zapoznała się z aktami sprawy. Również wówczas nie ustosunkowała się w żaden sposób do zgromadzonego materiału dowodowego ani też nie wskazała żadnych działań, które jej zdaniem powinny być podjęte dla lepszego wyjaśnienia sprawy, w szczególności nie przedłożyła ani kasety monitoringu, ani taśmy z kasy fiskalnej, które to dowody były w jej dyspozycji. Skarżąca nigdy nie zaprzeczyła, że sprzedaży dokonano. W aktach znajdowały się natomiast dokumenty z postępowania karnego, tj. protokoły przesłuchania: policjanta R. W., który podjął interwencję w dniu [...] stycznia 2012 r., nieletniej św. P. W., która nabyła alkohol oraz sprzedawczyni M. K. Powyższe protokoły przesłuchania świadków są dokumentami urzędowymi i są dowodem, że zeznania świadków zostały utrwalone przez uprawnione do tego osobny i w prawem przewidzianej formie. Dokumenty te, co do treści utrwalonych w nich zeznań podlegają swobodnej ocenie dowodów w toku postępowania administracyjnego. W aktach znajduje się też notatka urzędowa sierż. sztabowej A. K.-B. sporządzona w dniu [...] stycznia 2012 r. (data 2011r. musi być uznana za oczywistą omyłkę pisarską), jako wynik "rozpytania" M. K. na temat zdarzenia. Z tymi dowodami skarżąca zapoznała się przed wydaniem decyzji, nie przecząc wynikającym z nich okolicznościom ani nie żądając przeprowadzenia innych dowodów, w szczególności ponownego przesłuchania świadków. W zarzucie, iż w postępowaniu administracyjnym nie doszło do ponownego przesłuchania wskazanych świadków, strona nie wskazuje, w jakim celu dowód ten miałby być prowadzony, ani jaka wątpliwość mogłaby zostać przy jego pomocy wyjaśniona. Z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin i ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać świadkom, biegłym i stronom pytania oraz składać wyjaśnienia. Jednocześnie w doktrynie utrwalony jest pogląd, że przepis ten nie odnosi się do treści dokumentu, a jedynie do dowodu z jego oględzin, zaś treść dokumentu podlega ocenie w ramach oceny dowodów. W wyroku z dnia 11 października 2012 r. (sygn. akt II FSK 384/11, LEX nr 1233832) wydanym na gruncie art. 190 Ordynacji podatkowej (który to przepis jest odpowiednikiem art. 79 k.p.a.) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "Powtórzenie w postępowaniu podatkowym dowodu z przesłuchania osoby uprzednio przesłuchanej w postępowaniu karnym, dla zrealizowania zasady czynnego udziału strony w tym przesłuchaniu, jest uzasadnione tylko wówczas, gdy strona wskaże na konkretne, istotne okoliczności faktyczne, niezbędne do wyjaśnienia sprzeczności w tych zeznaniach w porównaniu z dotychczasowym zebranym materiałem dowodowym." Por. także wyroki z dnia 4 listopada 2011 r. (sygn. akt I FSK 88/11, Lex 1110010) i z dnia 26 lipca 2011 r. (sygn. akt I FSK 1224/10, Lex 1082202). Zatem, w sytuacji kiedy dowody z zeznań świadków były przeprowadzane w innym postępowaniu, a do postępowania administracyjnego zostały włączone jedynie protokoły dokumentujące te czynności, zarzut braku ponownego prowadzenia dowodów z przesłuchania świadków może być zasadny tylko wtedy, kiedy: 1/ strona wniesie o jego przeprowadzenie, 2/ wyraźnie wskaże, które okoliczności wynikające z protokołów są nadal niejasne i wymagają doprecyzowania w ponownym przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków. Jest niesporne, że żadnego z tych działań kasatorka nie podjęła. Zauważyć należy ponadto, że zeznania policjanta interweniującego w dniu [...] stycznia 2012 r. i P. W., która kupowała w tym dniu alkohol są spójne i wzajemnie uzupełniają się. Natomiast zeznania świadek K. w istocie nie przeczą im, bowiem wynika z nich tylko tyle, że nie kojarzy sytuacji, żeby sprzedała alkohol nie żądając dowodu osobistego oraz nie wyklucza, że nie sprzedała małoletnim piwa, a kupił je dla nich ktoś inny. Zatem M. K. ani nie potwierdziła sprzedaży ani jej nie zaprzeczyła. W tym stanie rzeczy, mając do dyspozycji wyłącznie powyższy materiał dowodowy, organ nie naruszył prawa ustalając, że doszło do sprzedaży alkoholu nieletniej P. W. Zatem nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez akceptację naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., bowiem postępowanie administracyjne prowadzone było prawidłowo. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że art. 141 § 4 p.p.s.a. zawiera uregulowania dotyczące treści uzasadnienia wyroku. Zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie: 1/ stanu sprawy, 2/ zarzutów podniesionych w skardze, 3/ stanowisk pozostałych stron, 4/ podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie (jeżeli sprawa ma być ponownie rozpoznana przez organ, także wskazania co do dalszego postępowania, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca). Akceptacja przez sąd administracyjny ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji nie może być podważona z powołaniem się na treść art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem przepis ten dotyczy koniecznych elementów składowych uzasadnienia, nie zaś poglądów tam zaprezentowanych. Uzasadnienie kontrolowanego wyroku było kompletne i poddawało się kontroli kasacyjnej, zaś zarzut dotyczący akceptacji poczynionych ustaleń został oceniony wyżej. Nie jest uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i 79 § 1 i 2 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania, tylko wówczas może stanowić skuteczny zarzut w postępowaniu sądowym, (tj. zarzut prowadzący do uchylenia zaskarżonej decyzji), kiedy naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie w postępowaniu kasacyjnym, podstawę kasacyjną może stanowić naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej jest niesporne, że skarżąca nie została powiadomiona o zakończeniu postępowania przez organ II instancji, jednak w aktach sprawy znajduje się jej oświadczenie, że zapoznała się z materiałami sprawy na 10 dni przed wydaniem decyzji, zaś z akt wynika, iż nie zajęła wówczas żadnego stanowiska. Zatem fakt braku powiadomienia strony w trybie art. 10 k.p.a. nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem skarżąca uczestniczyła w postępowaniu i miała możliwość podejmowania wszelkich działań, które uznała za właściwe, jednak działań takich nie podjęła. W świetle powyższego zarzuty procesowe uznać należy za nieusprawiedliwione. Zatem trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że w prawidłowo prowadzonym postępowaniu poczyniono prawidłowe ustalenia, iż w sklepie prowadzonym przez kasatorkę sprzedano alkohol małoletniej. Nieusprawiedliwiony okazał się także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, polegający na uznaniu, że do jego zastosowania wystarczy jednorazowe naruszenie zakazu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść przepisu jest jednoznaczna: organ cofa zezwolenie w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w szczególności sprzedaży osobom nieletnim. Powołany przepis jest skorelowany z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy, który ustanawia zasadę, do której odwołuje się art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a). Zasada ta brzmi: zabrania się sprzedaży napojów alkoholowych osobom do 18 lat. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla poglądu, że zabrania się wielokrotnej sprzedaży alkoholu małoletnim albo, że dopiero wielokrotne złamanie zakazu skutkuje cofnięciem zezwolenia. Gdyby ustawodawca miał na myśli działania wielokrotne wskazałby to wyraźnie w ustawie, zaś z redakcji przepisu oraz kategorycznej formy zakazu (zabrania się) wynika, że każde naruszenie wskazanej zasady skutkuje cofnięciem zezwolenia. Pogląd ten jest od dawna ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2005 r. - II GSK 148/05, wyrok NSA z dnia 10 października 2006 r. - II GSK 160/06, wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. - II GSK 175/06, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. - II GSK 111/07, wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r. - II GSK 90/10). Zatem zarzut błędnej wykładni prawa materialnego jest zatem nietrafny. Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło