I OSK 1221/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-25

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Ewa Dzbeńska, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można żądać wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli okoliczności faktyczne lub prawomocne orzeczenie, na które powołuje się strona, powstały lub zostały wydane po dacie wyroku, którego wznowienia się domaga?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie można żądać wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego na podstawie okoliczności faktycznych lub prawomocnych orzeczeń, które powstały lub zostały wydane po dacie wyroku, którego wznowienia się domaga strona. Przepisy PPSA dotyczące wznowienia postępowania (art. 273 § 2 i § 3) wymagają, aby wykryte okoliczności lub orzeczenia istniały już w dacie wydania orzeczenia, które ma być wznowione, lub aby były prawomocne przed tą datą.
Stan faktyczny
D. K. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09. Skarżąca podnosiła, że nie mogła przedstawić sądom okoliczności faktycznych dotyczących wadliwie wznowionego postępowania administracyjnego z wniosku R. K. oraz późniejszego umorzenia tego postępowania. WSA oddalił skargę, uznając, że okoliczności te powstały po dacie wyroku, którego wznowienia się domagała. D. K. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA dotyczących wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 595/11 w sprawie ze skargi D. K. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 328/09 oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 595/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie /dalej: WSA/, oddalił skargę D. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09. W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: D. K. jako właścicielka nieruchomości położonej we wsi [...], oznaczonej jako działka nr [...], była stroną postępowania administracyjnego dotyczącego wprowadzenia przez Starostę Kraśnickiego obejmujących ją zmian w ewidencji gruntów i budynków. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 153/06 WSA stwierdził nieważność wydanej w tym przedmiocie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie /dalej: WINGiK/ z dnia [...] maja 2004 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] /wyrok ten zapadł w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 610/05 wcześniejszego wyroku WSA z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 408/04 oddalającego skargę D. K. na w/w decyzję WINGiK/. Na skutek wniosku D. K. z dnia [...] lipca 2006 r., Starosta Kraśnicki decyzją z dnia [...] marca 2009 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie /pierwotnie wydana w tym zakresie odmowna decyzja tego organu z dnia [...] października 2006 r. została uchylona decyzją WINGiK z dnia [...] września 2008 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji/. Skarga D. K. na decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2009 r. została oddalona wyrokiem WSA z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09. W uzasadnieniu wskazano, że sprawa zmian w ewidencji gruntów i budynków toczy się dwutorowo, gdyż inną decyzją od skierowanej do D. K., a mianowicie z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] adresowaną do R. K., Starosta Kraśnicki wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegające na: 1) w części kartograficznej: a/ usunięciu z rysunku mapy drogi oznaczonej numerem [...] na odcinku od punktu granicznego nr [...] przez punkty nr [...], b/ zmianie dotychczasowego nr działki [...] na nr [...], c/ usunięciu z rysunku mapy istniejącego opisu przebiegu granicy i wpisaniu "granica wschodnia strona rowu", 2) w rejestrze gruntów, w jednostce rejestrowej [...], w której jako władającego wpisano Urząd Gminy w [...] - na zmianie nr działki [...] na [...] oraz zmianie powierzchni tej działki z 0,43 ha na 0,23 ha (droga), 3) dodaniu w pkt III, że granica i powierzchnia działek o numerach [...] położonych we wsi [...] nie ulegają zmianie, a w pkt IV, że granice i powierzchnia działek o numerach [...] położonych we wsi [...] nie ulegają zmianie. /analiza obu decyzji Starosty Kraśnickiego, tj. z dnia [...] marca 2004 r. i z dnia [...] marca 2004 r. prowadzi do wniosku, że ich merytoryczne rozstrzygnięcia są identyczne; niewielkie różnice występują w końcowych i fragmentarycznych częściach ich uzasadnień/. W wyniku odwołania [...], WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2004 r., zaś WSA wyrokiem z dnia 7 października 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 405/04 skargę w/w oddalił; następnie NSA wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2005 r. sygn. akt I OSK 3/05 skargę kasacyjną R. K. oddalił. Kolejno, wskutek wniosku R. K. z dnia [...] listopada 2008 r., WINGiK postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., po czym decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., przekazaną do wiadomości D. K. wskutek jej wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony, uchylił tę decyzję oraz decyzję własną z dnia [...] maja 2004 r. /wydana w tym przedmiocie wcześniejsza analogiczna decyzja tego organu z dnia [...] maja 2009 r. w wyniku odwołania R. K. została uchylona decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2009 r., z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia/. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. ponownie uchylił decyzję WINGiK z dnia [...] lutego 2010 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji argumentując, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. bezpodstawnie wznowiono postępowanie, skoro wnioskodawca uchybił miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wniesiona przez [...] na decyzję Głównego Geodety Kraju skarga została oddala prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10. W skardze z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09, D. K. wnosząc o jego uchylenie podniosła, że : - Sąd ten nie dostrzega, że ten sam organ administracji publicznej, tj. WINGiK, którego decyzję skarżyła, nie traktuje jej jako strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., negatywnie załatwiając wniosek z dnia [...] grudnia 2009 r. (tym samym wyklucza jej udział w innym postępowaniu administracyjnym związanym z jej sprawą, a mianowicie w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia przez Starostę Kraśnickiego zmian w ewidencji gruntów i budynków); - zachowanie organu pozbawia ją wiedzy na temat dalszej procedury i zakończenia sprawy; - wniesienie zażalenia na niezałatwienie przez organ wniosku z dnia [...] grudnia 2009 r. nie stawia jej w korzystniejszej sytuacji wobec postanowienia Głównego Geodety Kraju z dnia [...] kwietnia 2010 r. uznającego zażalenie za nieuzasadnione; - w tych warunkach nie mogła przedstawić Sądowi okoliczności faktycznych wyłaniających się na tle postępowania wznowieniowego, w tym zagadnienia, że [...] z przekroczeniem miesięcznego terminu wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją WINGiK z dnia [...] maja 2004 r.; - mamy do czynienia z jedną prawomocną decyzją w sprawie tożsamej ze sprawą, którą regulowała obecnie nieistniejąca już decyzja; - wobec tego arbitralnie i bezprawnie ograniczono "zakres wniosku skarżącej". W odpowiedzi na skargę WINGiK wskazał między innymi, że postępowanie w sprawie, w której D. K. była stroną jest definitywnie zakończone, czego potwierdzeniem jest wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 153/06 stwierdzający nieważność decyzji Starosty Kraśnickiego oraz organu odwoławczego. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 r. D. K. podtrzymała stanowisko o faktycznej tożsamości dwóch decyzji o identycznej treści podjętych w jednej i tej samej sprawie stwierdzając, że organ I instancji powinien wznowić postępowanie i wydać jedną decyzję w sprawie aktualizacji operatu geodezyjnego. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę D. K. W uzasadnieniu wskazano, że uprawdopodobniając zachowanie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a/, D. K. powołała się na przekazaną jej w dniu [...] lipca 2011 r. przez R. K. informację, że postępowanie toczące się z jego udziałem zostało umorzone, a Starosta Kraśnicki potwierdził fakt pozostawania w obrocie prawnym decyzji wydanej w 2004 r. Wobec wniesienia skargi w dniu [...] października 2011 r., termin ten w odniesieniu do wskazanej przez skarżącą podstawy wznowienia (art. 273 § 2 p.p.s.a.) został zachowany. Postępowanie, o którym skarżąca mówi w skardze, że "zostało umorzone" nawiązuje bezpośrednio do postępowania zakończonego decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r. i tak należy odczytywać jej treść w powiązaniu z oświadczeniem [...] o "ostatecznym odrzuceniu jego wniosku o wznowienie postępowania". W sprawie sygn. akt III SA/Lu 328/09 WSA wyrokował dużo wcześniej (19 listopada 2009 r.), w związku z czym D. K. powołuje się na okoliczność dotyczącą umorzenia postępowania prowadzonego przez WINGiK w sytuacji, kiedy okoliczność ta nie istnieje w dacie orzekania przez ten Sąd (w obrocie prawnym nie istnieje decyzja Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., jak i decyzja WINGiK z dnia [...] maja 2004 r.). Wobec tego prawidłowa była argumentacja Sądu, że organ słusznie odmówił wznowienia postępowania na wniosek D. K. z dnia [...] lipca 2006 r., ponieważ nie można wznowić postępowania administracyjnego w odniesieniu do nieistniejącej decyzji. Zatem D. K. niezasadnie powołała się więc na podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. WSA nawiązał także do art. 273 § 3 p.p.s.a przewidującego możliwość żądania wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., w świetle wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10 oddalającego skargę na tę decyzję, jest rozstrzygnięciem prawomocnym. Nie jest jednak orzeczeniem dotyczącym tej samej sprawy w sytuacji, kiedy w dwóch odrębnych i niezależnych od siebie postępowaniach (chociaż pozostających w tematycznym związku z wprowadzeniem przez Starostę Kraśnickiego zmian w ewidencji gruntów i budynków), zarówno D. K., jak i R. K. dochodzą samodzielnie swoich praw przed organami administracyjnymi oraz sądem administracyjnym. W tej sytuacji decyzja Głównego Geodety Kraju nie ma wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt III SA/Lu 328/09. Obecna sprawa dotyczy skargi o wznowienie tego właśnie postępowania, w którym Sąd za prawidłową uznał odmowę wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek D. K. w "sprawie R. K.", bo w tej ostatniej - jak to wynika z treści uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu – postępowanie jest już wznowione. W sprawie ze skargi o wznowienie postępowania mogą być powoływane tylko te okoliczności, które stanowią ustawową podstawę wznowienia. Zarzuty dotyczące treści wskazanego rozstrzygnięcia sądowego mogły być zgłoszone w przysługującej skarżącej skardze kasacyjnej, z której możliwości wniesienia nie skorzystała. W żaden sposób nie zostały również ograniczone jej prawa jako strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym wskazanym wyrokiem WSA z dnia 19 listopada 2009 r. W skardze kasacyjnej D. K., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła wyrok WSA w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 273 § 1 p.p.s.a., polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że w dniu wydania wyroku przez WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09 /prawidłowa data jego wydania to 19 listopada 2009 r./ nie istniała okoliczność dotycząca konieczności umorzenia postępowania prowadzonego przez WINGiK w Lublinie z wniosku R. K., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, b. art. 273 § 3 p.p.s.a., polegające na uznaniu, że decyzja ostateczna Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., której prawomocność została potwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10 nie dotyczy tej samej sprawy i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt III SA/Lu 328/09, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało niezasadnym wydaniem wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania, c. art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo nieustalenia przez Sąd wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, a także bez rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego, które skutkowało odmową wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, d. art. 133 § 1 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, e. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi w przypadku, w którym z przeprowadzonego przez WSA w Lublinie postępowania nie wynika, iż nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. (III SA/Lu 328/09), f. art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez WSA w Lublinie wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktycznie nierozpoznanie istoty sprawy, co doprowadziło do oddalenia skargi. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, przy zasądzeniu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca zakwestionowała zasadność wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutu co do braku wykorzystania możliwości kontroli instancyjnej wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. Jako przemawiający za tym argument wskazała zawartą w nim "prawnie oczywistą i logiczną argumentację", że w przedmiotowej sprawie organ administracji nie mógł wydać postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpić do merytorycznego badania wskazania podstawy wznowienia, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało już wcześniej wznowione z wniosku R. K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. W tej sytuacji oczywiste jest, że w dacie orzekania 19 listopada 2009 r. WSA w Lublinie oraz skarżącej nie były znane okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowo- administracyjnej a mianowicie, że postępowanie wznowieniowe toczące się na wniosek R. K. było prawnie niedopuszczalne. Sąd I instancji mija się też z prawdą przywołując argument, jakoby dla skarżącej podstawą do wznowienia postępowania sądowego była okoliczność umorzenia postępowania zakończonego decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., która została wydana po dacie wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. Umorzenie postępowania było wyłącznie konsekwencją dalszego procedowania w zakresie wznowionego z naruszeniem prawa postępowania przez WINGiK w Lublinie. WSA oparł wówczas swoje orzeczenie głównie na dowodzie, że organ wznowił już postępowanie z wniosku R. K. w tej samej sprawie pomijając fakt, że prawidłowość tego postępowania nie została zweryfikowana w trybie postępowania administracyjnego, jak również postępowania sądowego. Ponadto naruszenie art. 273 § 3 p.p.s.a. przez Sąd I instancji polega na wadliwej i nieuprawnionej kwalifikacji prawomocnej decyzji Głównego Geodety Kraju jako orzeczenia, które zdaniem WSA nie jest orzeczeniem dotyczącym tej samej sprawy. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozostaje również w jawnej sprzeczności z wyrażonym wcześniej przez WSA poglądem w tej samej sprawie, uznającym tożsamość tych dwóch spraw w wyroku z dnia 13 czerwca 2006 r. III SA/Lu 153/06. Sąd I instancji nie ustalił również, czy podstawa wznowieniowa w rzeczywistości istnieje czy też nie, opierając wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. o ewidentnie błędne postanowienie WINGiK w Lublinie. Skarżąca była natomiast pozbawiona całkowitej możliwości działania i obrony swoich praw, gdyż nie mając wiedzy co do bezprawnie wznowionego postępowania w tej samej sprawie z wniosku R. K., nie miała żadnych możliwości popierania przed sądem dochodzonych żądań. Skutkiem błędnego wznowienia postępowania w tej samej sprawie była taka a nie inna treść orzeczenia WSA z dnia 19 listopada 2009 r., przez co strona nie z własnej winy lecz wskutek błędnego procedowania przez organ, pozbawiona była możliwości wznowienia postępowania na swój wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 183 § 2 p.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, przy czym uwzględniając charakter sprawy – wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem WSA z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. II SA/Lu 328/09 – przypomnieć wypada całość postępowania w sprawie z udziałem skarżącej kasacyjnie, a dotyczącej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. I.1. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. [...] Starosta Kraśnicki orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] położonego na terenie gminy [...]. Na skutek odwołania przedstawiciela ustawowego wówczas małoletniej D. K., WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarga D. K. na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. III SA/Lu 408/04; na skutek skargi kasacyjnej D. K., NSA wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r. sygn. I OSK 610/05, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał WSA do ponownego rozpoznania. Rozpatrując ponownie skargę na decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], WSA wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. III SA/Lu 153/06, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. [...]. Wyrok ten nie był skarżony i stał się prawomocny. I.2. Kolejne postępowanie wszczęte zostało wnioskiem J. K. z dnia [...] lipca 2006 r., działającego wówczas jako przedstawiciel ustawowy D. K.; wnioskodawca zwrócił się do Starosty Kraśnickiego o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów zakończonej decyzją Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] i utrzymującą ją w mocy decyzją WINGiK z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta Kraśnicki decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej wskazanymi decyzjami. Organ I instancji wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 153/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], wobec czego nie ma możliwości wznowienia postępowania w sprawie, w której decyzje organów obu instancji zostały wycofane z obiegu prawnego. Na skutek odwołania od tej decyzji, WINGiK decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] października 2006 r., nr [...] przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i wyjaśniając, że z wniosku strony nie wynikało, której decyzji dotyczyło żądanie wznowienia postępowania, wobec czego należało wezwać stronę do sprecyzowania wniosku. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania wskazując, że dotyczy to postępowania zakończonego dwiema decyzjami Starosty Kraśnickiego: z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]) i z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]). Odmawiając wznowienia postępowania co do decyzji z dnia [...] marca 2004 r. organ wskazał na powołany wyżej wyrok WSA z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 153/06 stwierdzający nieważność decyzji. W stosunku zaś do decyzji z dnia [...] marca 2004 r. (utrzymanej w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]), Starosta odmówił wznowienia postępowania wyjaśniając, że nie jest organem właściwym do wznowienia w świetle art. 150 § 1 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania D. K. od tej decyzji, WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], utrzymał w mocy tę decyzję. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, że decyzja Starosty z dnia [...] marca 2004 r. skierowana do D. K. nie może być wznowiona z uwagi na wyrok sądu administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji (oraz decyzji II instancji). Natomiast odnosząc się do decyzji z dnia [...] marca 2004 r. skierowanej do [...] (utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] maja 2004 r.) organ nadzoru wskazał, że nie zachodzi potrzeba wznawiania postępowania z wniosku D. K., ponieważ postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej powyższymi decyzjami ostatecznymi zostało już wznowione z wniosku R. K. postanowieniem WINGiK z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]. W sprawie tej, organ decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] marca 2004 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. skargę wniosła D. K., domagając się jej uchylenia. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. III SA/Lu 328/09, co do którego wniesiono skargę o wznowienie postępowania, WSA oddalił skargę /decyzja WINGiK z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], utrzymała w mocy decyzję Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] w przebiegu granicy pomiędzy obrębami [...]/. WSA stwierdził, że przedmiotem oceny była decyzja WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. dotycząca odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej dwiema decyzjami, tj. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]) i decyzją z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]). W odniesieniu do decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]), w sprawie której wznowienia domagała się skarżąca (i utrzymującej ją w mocy decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2004 r. nr [...]) WSA naprowadził, że decyzje te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 153/06 stwierdził nieważność powyższych decyzji. W związku z tym organ administracji słusznie odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie stwierdzając, że nie można wznowić postępowania w odniesieniu do nieistniejącej decyzji. Dokonując analizy zaskarżonej decyzji w aspekcie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]) skierowanej do R. K. WSA stwierdził, że również w tej części zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Organ administracji nie mógł wydać postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpić do merytorycznego badania wskazanej podstawy wznowienia, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało już wcześniej wznowione z wniosku R. K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Gdyby organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania również z wniosku skarżącej, to w sytuacji stwierdzenia zaistnienia podstaw wznowieniowych, byłby zobligowany na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia decyzji dotychczasowej, tj. decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. Tymczasem decyzja z dnia [...] marca 2004 r. została już uchylona decyzją WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w ramach postępowania wznowieniowego toczącego się na wniosek [...]. Wobec powyższego Sąd uznał, że sytuacja skarżącej została oceniona przez organ w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa procesowego i materialnego. I.3. Po wydaniu wyroku przez WSA w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09 a więc po dniu 19 listopada 2009 r., na skutek odwołania [...] od decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] wydanej w postępowaniu wznowieniowym, została ona uchylona decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2009 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia; kolejna decyzja WINGiK z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] została uchylona z jednoczesnym umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji, ponieważ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. bezpodstawnie wznowiono postępowanie na wniosek R. K. z dnia [...] listopada 2008 r. Wnioskodawca uchybił bowiem miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Na skutek skargi R. K., WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 1 października 2010 r. sygn. IV SA/Wa 1350/10, skargę oddalił. D. K. nie była uczestnikiem tego postępowania. I.4. W dniu [...] grudnia 2009 r. – a zatem również po wydaniu wyroku, który obecnie jest kwestionowany - D. K. wystąpiła z wnioskiem do WINGiK o dopuszczenie jej w charakterze strony do udziału w postępowaniu administracyjnym wznowionym na wniosek R. K. W odpowiedzi otrzymała do wiadomości decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2010 r. [...] (organ uchyla nią własną decyzję z dnia [...] maja 2004 r. oraz decyzję Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r.). II. Przedstawiony stan faktyczny nie jest kwestionowany, a zatem w odniesieniu do takich ustaleń rozważyć należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności powołanych skargą kasacyjną podstaw wznowieniowych. Zgodnie z art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Natomiast w myśl § 2, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosownie zaś do § 3, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Skarga kasacyjna wskazuje na wszystkie podstawy wznowieniowe wymienione w powyższym przepisie, zarzucając ich naruszenie, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do art. 273 § 1 p.p.s.a. wskazano na naruszenie polegające na błędnej wykładni i uznaniu, że w dniu wydania wyroku przez WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09 nie istniała okoliczność dotycząca konieczności umorzenia postępowania prowadzonego przez WINGiK w Lublinie z wniosku R. K. Tak postawiony zarzut w żadnym wypadku nie koresponduje z treścią przepisu, który w petitum skargi kasacyjnej podano. Paragraf 1 wyróżnia dwie odrębne przyczyny restytucyjne, na które można się powoływać i żądać wznowienia postępowania. Pierwsza, gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; zarzut skargi ani jego uzasadnienie na taki przypadek nie wskazuje. Druga, gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Również i tej podstawy wznowieniowej nie da się w żaden sposób powiązać z postawionym zarzutem i jego uzasadnieniem. Oznacza to, że ten zarzut skargi kasacyjnej jest chybiony. Druga podstawa kasacyjna opiera się na zarzucie naruszenia art. 273 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że decyzja ostateczna Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., której prawomocność została potwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10 nie dotyczy tej samej sprawy i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt III SA/Lu 328/09. W podstawie przewidzianej przepisem art. 273 § 3 p.p.s.a. chodzi o istnienie bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom. Innymi słowy orzeczenie, o jakim mowa w tym przepisie musi być prawomocne, zanim zapadło orzeczenie w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona /zob. A.Kabat (w) B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek: Komentarz do p.p.s.a., Zakamycze 2005, str. 645/. Taką też wykładnię wskazanego przepisu przyjmuje orzecznictwo. W wyroku z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. II FSK 976/10 /LEX nr 1070021/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona" /zob. także postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. II OSK 983/08, czy też Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r. sygn. I PZ 20/67, OSNC 1967, nr 11, poz.209/. Na gruncie rozpoznawanej sprawy ta podstawa wznowieniowa nie występuje, co jednoznacznie wynika ze zrekonstruowanego w punkcie I. stanu faktycznego. Otóż w dacie wyrokowania przez WSA w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09 a więc w dniu 19 listopada 2009 r., nie istniała ani decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., ani tym bardziej nie było wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10, oddalającego skargę [...] na tę decyzję. Zatem zarzut naruszenia art. 273 § 3 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony. Hipotetycznie, powoływanie się na omawianą podstawę wznowieniową mogłoby okazać się uzasadnione ale w sprawie sygn. IV SA/Wa 1350/10, gdyż w dacie wyrokowania w tej sprawie istniało już prawomocne orzeczenie, właśnie w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09. Zaznaczyć jednak należy, że dalszym warunkiem tej podstawy restytucyjnej jest to, że orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu i stron postępowania. Sformułowanie zawarte w przepisie art. 273 § 3 p.p.s.a., a odnoszące się do orzeczenia "dotyczącego tej samej sprawy" oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga /zob. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. I OSK 1789/11, LEX nr 1069613/. W rozpoznawanej sprawie kwestia ta wydaje się jednak wątpliwa, co wynika ze stanu faktycznego przedstawionego w punkcie I.4. Trzecia z podstaw kasacyjnych dotyczy naruszenia art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo nieustalenia przez Sąd wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, a także bez rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego, które skutkowało odmową wznowienia postępowania sądowo- administracyjnego. Uzasadnienie tak postawionego zarzutu sprowadza się zaś do stanowiska, że skarżąca kasacyjnie w dacie wyroku sygn. III SA/Lu 328/09 nie wiedziała, że postępowanie wznowieniowe wszczęte wnioskiem R. K. było prawnie niedopuszczalne, gdyż nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 148 § 1 k.p.a. Ze sformułowania użytego w art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były stronom znane. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania /por. uchwałę 7 sędziów SN z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. III PZP 63/68, OZNCP 1969, nr 12, poz. 208/. W rozpoznawanej sprawie i ta podstawa nie występuje, skoro kwestia uchybienia terminowi przez R. K., a więc okoliczność faktyczna została ustalona i stwierdzona decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., a prawomocnie dopiero wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10, oddalającym skargę R. K. na tę decyzję. Zatem ta ostatnia data jest miarodajną datą co do tego, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez R. K. po upływie ustawowego terminu. Odnosząc tę datę do wyroku w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09 a więc dnia 19 listopada 2009 r. stwierdzić należy, że WSA prawidłowo nie dopatrzył się wystąpienia tej podstawy wznowieniowej. Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przepisów postępowania, a to art. 133 § 1 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi, a także art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez WSA wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktycznie nierozpoznanie istoty sprawy to stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skarga kasacyjna oparta na podstawie przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić jednak należy, że obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest uprawdopodobnienie, że pomiędzy uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania zachodzi związek przyczynowy. Kwestia ta winna być podana w uzasadnieniu środka odwoławczego. Tymczasem poza sformułowanym w petitum skargi kasacyjnej zarzutem, uzasadnienie w tym zakresie nie zawiera argumentacji co prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło