VII SA/Wa 1319/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-12
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana bez zapewnienia udziału społeczeństwa, prawidłowego ustalenia stron postępowania oraz weryfikacji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylająca decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, jest zgodna z prawem. Wskazano, że Wojewoda dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania, w tym braku zapewnienia udziału społeczeństwa, nieprawidłowego ustalenia stron postępowania oraz niewystarczającej weryfikacji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.P. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody udzielającą pozwolenia na budowę infrastruktury towarzyszącej poborowi wody i zrzutowi ścieków. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Wojewoda naruszył przepisy dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu, nieprawidłowo ustalił strony postępowania oraz nie zweryfikował wystarczająco prawa inwestora do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji GINB, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.P. Sp. z o.o.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E.P. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2013r. na podstawie art. 138§2 kpa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r. wydaną w przedmiocie pozwolenia na budowę w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją z [...] września 2012 r., znak: [...], Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "[...] w R. - infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W.", tworzących samodzielny układ technologiczny wylotu ścieków przemysłowych i ujęcia wody surowej wraz z pompownią wody surowej w miejscowości R., obejmujący obiekty hydrotechniczne służące korzystaniu z zasobów wodnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz przejście magistrali wodno-ściekowej pod drogą krajową nr [...] w km 54.9 i przejście magistrali wodno-ściekowej pod linią kolejową nr [...] odcinek P.; km 483,5 (kolejowy teren zamknięty) wraz z odcinkiem połączeniowym do rurociągów na terenie E. na działkach nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. obr. W., gmina S.; nr ewid. [...], obr. G., gmina P.; nr ewid. [...],[...], obr. R., gmina P..
Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2012 r., M. Ł. wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie, dotyczące wydania decyzji o pozwoleniu na budowę pn. "[...] w R. – infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W." jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest bowiem takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego. Z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. wynika, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa wtedy, gdy w ramach tego postępowania przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wynika to z treści art. 90 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. W analizowanej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji pn. "[...] koło miejscowości R., gmina P., powiat t. w województwie p.". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. uzgodnił warunki realizacji w/w przedsięwzięcia.
Niezbędnym warunkiem poprawności niniejszego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji jest zatem przeprowadzenie go z uwzględnieniem wymogów przewidzianych dla postępowań wymagających udziału społeczeństwa.
Zgodnie z dyspozycją art. 30 ustawy z dnia 3 października 2008 r., organy administracji właściwe do wydania decyzji lub opracowania projektów dokumentów, w przypadku których przepisy niniejszej ustawy lub innych ustaw wymagają zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem tych decyzji lub ich zmianą oraz przed przyjęciem tych dokumentów lub ich zmianą. Wyżej wymieniona ustawa nakłada na organy obowiązek informowania społeczeństwa o toczącym się postępowaniu, a społeczeństwo jest uprawnione do wyrażania swoich opinii w szczególności zanim sprawa zostanie przez organ rozstrzygnięta. Katalog instrumentów prawnych gwarantujących społeczeństwu udział w postępowaniu określa art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. W myśl tego przepisu obowiązkiem organu, w sprawach wymagających udziału społeczeństwa, a do takich - o czym była mowa powyżej - zalicza się przedmiotowa sprawa, jest między innymi podanie do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, która ma być wydana, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków oraz sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania. Ponadto stosownie do treści art. 95 ust. 3 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r., organ administracji architektoniczno-budowlanej właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. Udział społeczeństwa powinien być zagwarantowany w każdym z postępowań związanych z realizacją przedsięwzięcia, jeżeli jest on wymagany przez przepisy szczególne.
Z uwagi na obligatoryjny charakter wymienionych czynności ich nieprawidłowa
realizacja powoduje wadliwość przeprowadzonego postępowania.
Tymczasem Wojewoda [...], wydając zaskarżoną decyzję, w szczególności nie podał do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. "[...] w R. - infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W." ani o tym, że została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji i o możliwości zapoznania się z dokumentacją niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe argumentację organ odwoławczy stwierdził, że organ wojewódzki naruszył art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r.
Powyższe uchybienie nie jest jedynym, jakiego dopatrzył się organ odwoławczy.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
(tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do treści art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor powinien dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor – E. Sp. z o.o. złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (tj. działki nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. W., gmina S., nr ewid. [...], obr. G., gmina P., nr ewid. [...],[...], obr. R., gmina P.) na cele budowlane. Inwestor prawo do dysponowania wymienionym nieruchomościami-wywodzi m.in. z: promesy zawarcia umowy użytkowania gruntu z dnia [...] czerwca 2011r., znak [...] (działka nr ewid. [...]), promesy zawarcia umowy służebności przesyłu z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...] (działki nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...]), umowy przedwstępnej o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] sierpnia 2011r. (działka nr ewid. [...]), umowy przedwstępnej o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] sierpnia 2011r. (działka nr ewid. [...]), umowy przedwstępnej o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] sierpnia 2011r. (działka nr ewid. [...]), umowy przedwstępnej o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] lutego 2010r. (działka nr ewid. [...]), umów przedwstępnych o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] lutego 2010r. oraz z dnia [...] czerwca 2010r. (działka nr ewid. [...]), przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2009r. (działka nr ewid. [...]).
Wprawdzie przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia zgodności treści złożonego przez siebie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym, to jednak oświadczenie takie jest środkiem dowodowym, który może podlegać badaniu przez organ administracji publicznej, w razie wątpliwości, co do prawa inwestora, w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego.
Obowiązkiem organu jest więc w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora.
Stosownie do treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane rozumie się tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi wynikać z już przysługującego stronie prawa podmiotowego (własność, użytkowanie wieczyste, zarząd, ograniczone prawo rzeczowe), albo z takiego stosunku zobowiązaniowego, który przewiduje uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W tym ostatnim przypadku chodzi nie o sam stosunek zobowiązaniowy, ale o tytuł prawny z tego stosunku wynikający. Tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być niewątpliwy.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury organ ma prawo do oceny, czy przedłożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty i twierdzenia inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku powzięcia - na etapie postępowania zwykłego - wątpliwości co do tego prawa.
W analizowanej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do tego, czy wskazane powyżej "promesy" zawarcia umowy oraz umowy przedwstępne o ustanowieniu służebności przesyłu uprawniają inwestora do dysponowania działkami nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb W., gmina S.; nr ewid. [...], obręb R., gmina P. na cele budowlane.
Organ odwoławczy podał, że umowa przedwstępna jest umową obligacyjną, która znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strony chcą zawrzeć umowę, lecz ten fakt odsuwają w czasie. Umowa przedwstępna jest bowiem umową zobowiązującą strony do zawarcia przyrzeczonej umowy w przyszłości. W związku z tym umowę przedwstępną kreującą obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej, w tym przypadku umowę przedwstępną o ustanowieniu służebności przesyłu, należy odróżnić od obligacyjnej umowy definitywnej, która realizuje zamierzony przez strony cel gospodarczy. Inwestor nie wykazał, że przysługuje mu prawo do dysponowania nieruchomościami (działkami nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb W., gmina S.; nr ewid. [...], obręb R., gmina P.), na których zaprojektowano sporne przedsięwzięcie inwestycyjne. W szczególności, takiego prawa nie można skutecznie wywodzić - jak czyni to inwestor - z umów przedwstępnych o ustanowieniu służebności przesyłu. Również wskazane przez inwestora "promesy" nic mogą rodzić tytułu prawnego do nieruchomości. Promesa jest to bowiem przyrzeczenie, obietnica dokonania jakiejś czynności lub spełnienia danego świadczenia (w tym przypadku przyrzeczenie zawarcia umowy użyczenia oraz umowy służebności przesyłu) po dopełnieniu przez zainteresowany podmiot odpowiednich formalności.
Wątpliwości dotyczące oświadczenia złożonego przez inwestora są istotne tym bardziej, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie brały udziału osoby wskazane w tym oświadczeniu jako właściciele jednej z działek inwestycyjnych - działki nr ewid. [...], obręb W., gmina S..
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że treść oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie działek nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb W., gmina S.; nr ewid. [...], obręb R., gmina P.., budzi poważne wątpliwości. W Odniesieniu do powyższych nieruchomości inwestor wskazał bowiem - jako dokumenty potwierdzające tytuł prawny - dokumenty, z których tytuł prawny może nie wynikać ("promesy", umowy przedwstępne). Powyższa kwestia, mając na uwadze treść przywołanych wyżej art. 4 oraz art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego oraz ogólne zasady postępowania wyjaśniającego wyrażone w przepisach art. 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa, powinna zostać wyjaśniona. Powyższego obowiązku organ pierwszej instancji nie wypełnił, czym naruszył przywołane unormowania.
Niezależnie od powyższych uchybień wg organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2012r., znak: [...], dopuścił się naruszenia przepisów art. 10§1 oraz 61§4 Kpa w zw. z art. 28 Kpa i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 10§1 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast w myśl przepisu art. 61§4 Kpa - stanowiącym formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 Kpa) – o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 Kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym organ administracji publicznej każdorazowo obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1998r., sygn. akt I SA/Lu 684/97; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Gd 204/09). Niedopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania administracyjnego bez uprzedniego zawiadomienia stron postępowania o jego wszczęciu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2009r., sygn. akt II SA/GL 1151/08).
Powyższe zasady postępowania administracyjnego powinny znaleźć zastosowanie również w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "[...] w R. - infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W.".
Organ wskazał, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę obejmuje działkę nr ewid. [...], obręb W., gmina S., której właścicielami są - zgodnie z treścią oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...] marca 2012r. – K. C. i W. C..
Wskazane powyżej osoby, przy założeniu, że są one właścicielami powyższej działki (w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających tę okoliczność), zostały pozbawione możliwości uczestnictwa w toczącym się postępowaniu. Nie doręczono im bowiem zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r., znak: [...]. Co więcej, w ogóle nie byli oni poinformowani o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "[...] w R. - infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W.". Organ, wszczynając postępowanie obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 Kpa, stronami w sprawie.
Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny organ stwierdził, że Wojewoda Pomorski naruszył przepis art. 10§1 i art. 64§4 Kpa. Niezapewnienie stronie, przez organ administracji publicznej, czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi poważne uchybienie, czemu ustawodawca dal wyraz w przepisie art. 145§1 pkt 4 Kpa ("W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"). Zauważył, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2008r., sygn. akt II OSK 878/07, "Postępowanie odwoławcze w odróżnieniu od postępowań nadzwyczajnych, służy kompleksowemu zbadaniu wszystkich wad, jakimi obarczona może być zaskarżona decyzja. Organ odwoławczy ma obowiązek uchylić decyzję w zwykłym toku instancji także wówczas, gdy obarczona jest wadami uzasadniającymi wznowienie postępowania".
W ocenie organu, jeżeli w sprawie nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania, to organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138§2 Kpa, chyba że brak ten można było usunąć w postępowaniu odwoławczym. Z reguły jednak taka sytuacja nie będzie występowała, ponieważ postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 Kpa), a pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prowadzi do uznania, że postanowienie jest wadliwe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 865/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 1138/08), jako wydane z naruszeniem prawa procesowego, co uzasadnia skorzystanie przez organ drugiej instancji z uprawnień kasatoryjnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2009r., sygn. akt II SA/Po 575/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 października 2007r., sygn. akt II SA/GL 143/07).
Oprócz uchybień wskazanych wyżej, w analizowanym przypadku organ wojewódzki dopuścił się również naruszenia art. 64§2 Kpa.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 2012r., w imieniu E. Sp. z o.o. złożył M.K..
W myśl art. 33§3 Kpa zdanie pierwsze, pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowiskiem pełnomocnik winien składać pełnomocnictwo do każdej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt II FSK 128/08; wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009r. sygn. akt II GSK 599/08).
W aktach niniejszej sprawy znajduje się jedynie kserokopia pełnomocnictwa udzielonego przez inwestora projektantowi – M.i K., potwierdzona przez niego za zgodność z oryginałem. Z całą pewnością projektant, nie jest osobą uprawnioną do poświadczania za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 33§3 Kpa zdanie drugie, adwokat, radca prawny,
rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Wskazany katalog osób ma charakter zamknięty. A zatem uprawnienie takie przysługuje wyłącznie osobom wykonującym zawód adwokata lub radcy prawnego, rzecznika patentowego oraz doradcy podatkowego, wpisanym na listę "prowadzoną przez właściwy organ samorządu zawodowego.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że w/w wniosek o pozwolenie na budowę złożony przez M. K., w imieniu E. Sp. z o.o. obarczony jest brakiem formalnym. Do wniosku nie dołączono bowiem dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie M. K. do występowania w niniejszej sprawie w imieniu E. Sp. z o.o.
Stosownie do treści przepisu art. 64§2 Kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Analiza akt sprawy wykazała, że organ wojewódzki nie wezwał wnoszącego, na podstawie art. 64§2 Kpa, do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] lipca 2012 r., poprzez przesianie oryginału lub urzędowo poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa. Tym samym organ pierwszej instancji istotnie uchybił przepisowi art. 64§2 Kpa poprzez jego niezastosowanie. Organ odwoławczy nie może "konwalidować" powyższej wadliwości, gdyż nie ma możliwości pozostawienia bez rozpoznania wniosku, który już został rozpoznany przez organ pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 138§2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzje w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z uwagi na powyższe, mając na uwadze naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów art. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r., art. 10§1, art. 64§2 i art. 61§4 Kpa oraz art. 7, 77§1, 80 Kpa w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2, 33 ust. 2 pkt 2, art. 4 oraz art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w ocenie organu odwoławczego należało uchylić w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ wojewódzki ponownie rozpatrując sprawę w pierwszej kolejności powinien podać do publicznej informacji, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji, ustalić pełny katalog stron postępowania, następnie zawiadomić wszystkie strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz doręczyć im pełną korespondencję, w tym decyzję kończącą postępowanie, a następnie podać do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i o możliwości zapoznania się z dokumentacją niniejszej sprawy.
Ponadto Wojewoda [...] powinien wyjaśnić wątpliwości dotyczące złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, oraz uzupełnić akta sprawy o dokument pełnomocnictwa, z którego wynika, że M. K. jest umocowany do występowania w niniejszej sprawie w imieniu E. Sp. z o.o.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił organowi naruszenie art. 28 ust. 2 i ust. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, art. 3 ust. 1 pkt 8 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 7, art. 8, art. 12, art. 33§3, art. 77§1, art. 64§2 i art. 80 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 270), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134§1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa a więc skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącej spółce E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę zamierzenia pn. "[...] w R. – infrastruktura towarzysząca związana z poborem wody i zrzutem ścieków do rzeki W." i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Podstawą materialno-prawną kontrolowanej decyzji jest art. 138§2 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138§2 Kpa jest określane jako decyzja kasacyjna. W przeciwieństwie do art. 138§1 Kpa, który nie określa przesłanek wydania przewidzianych w tym przepisie decyzji organu odwoławczego, przepis art. 138§2 Kpa upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138§2 Kpa tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z przepisu art. 138§2 Kpa organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 Kpa stanowiącego, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału dowodowego w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu, organowi, który wydał decyzję.
W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, jako przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej istotne naruszenie przez Wojewodę Pomorskiego art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – poprzez nie podanie do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Nieprzeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przepisów w/w ustawy poprzez brak ponownej oceny objętego wnioskiem inwestora zamierzenia – na środowisko, a także brak analizy co do oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, oraz naruszenie art. 10§1 Kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 28 Kpa poprzez brak powiadomienia stron postępowania o jego wszczęciu (w niniejszej sprawie dotyczy to K. i W.C. pozbawiając ich w ten sposób możliwości udziału w sprawie.
Powyższe ustalenia organu Sąd orzekający podziela w pełni, podziela również ocenę, że wady postępowania Wojewody [...] nie mogły być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym.
Sąd jednocześnie uznał, że zarzuty skargi nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło