II OSK 755/14

Dnia 1 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 98/14 o odrzuceniu skargi S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 98/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę S. S. na zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Zaskarżonym postanowieniem [...] WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w L. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że organ I instancji błędnie pouczył stronę o prawie wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z aktualnym brzmieniem art. 101 § 3 K.p.a., zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na ww. postanowienie [...] WINB złożył S. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi błędną wykładnię art. 101 § 3 K.p.a. Zdaniem skarżącego, na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 452/13. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. , sygn. akt II SA/Ol 98/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, odrzucając skargę, powołał się na treść art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", art. 141 § 1 i art. 101 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", a także nowelizację Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadzoną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. Ponadto Sąd I instancji powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. orzeczenia NSA: wyrok z dnia 8 maja 2013 r., I OSK 2148/11; wyrok z dnia 18 października 2013 r. II OSK 1175/12; wyrok z dnia 22 czerwca 2012 r. II OSK 543/11; wyrok z dnia 23 lutego 2012 r. II OSK 2410/10; oraz postanowienia: z dnia 22 stycznia 2014 r. II OSK 1906/12, z dnia 22 stycznia 2014 r. II OSK 2098/12, z dnia 19 listopada 2013 r. II OSK 1272/12, z dnia 24 września 2013 r. II OSK 1917/12, z dnia 13 września 2013 r. I OSK 1909/13, z dnia 15 lutego 2013 r. II OSK 2921/12, z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2991/12). W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że skoro obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia przepisy procedury administracyjnej nie przewidują samoistnego środka zaskarżenia postanowień o odmowie zawieszenia postępowania, to rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi na to postanowienie jest niedopuszczalne. Z tych względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., złożył S. S., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przez wadliwe przyjęcie, że kwestionowane skargą postanowienie organu w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia nie mieści się w grupie postanowień opisanych w tym przepisie i nie podlega kognicji sądu administracyjnego oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi z powołaniem się na jej niedopuszczalność, podczas gdy skarga spełnia wszelkie wymogi jej dopuszczalności w rozumieniu tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego. Sąd I instancji, wydając zaskarżone postanowienie, pominął, że przedmiotem jego oceny jest ostateczne postanowienie organu II instancji wydane w trybie art. 134 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu w związku z art. 144 K.p.a. postanowienia stwierdzające niedopuszczalność zażalenia są ostateczne. Oznacza to, że przedmiotem oceny Sądu winna być kwestia legalności ostatecznego postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego, a więc to czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji prawidłowo zastosował art. 134 K.p.a. w związku z art. 101 § 3 K.p.a. Sąd I instancji nie zajął się zatem kwestią oceny legalności zaskarżonego ostatecznego postanowienia do czego był obowiązany na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Powyższej oceny nie zmieniają przywołane przez Sąd orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zapadły w innych okolicznościach prawnych, ponieważ wszystkie dotyczyły bezpośrednio odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, a nie – stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 K.p.a. W tych warunkach Sąd I instancji wadliwie uznał, że skarga na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia jest niedopuszczalna. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji wadliwie zatem zastosował art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 134 K.p.a. swoją oceną winien poddać rozstrzygnięcie organu II instancji pod kątem, czy organ ten zasadnie stwierdził, że wniesienie przez S. S. zażalenie na postanowienie PINB w L. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego – było niedopuszczalne. Z tych względów na podstawie art.. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.