II FSK 4024/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2345/14 w zakresie odrzucenia skargi M. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: skargę kasacyjną oddalić. Postanowieniem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2345/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. W. (zwanej dalej "skarżącą") na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2014 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżącą, działając przez pełnomocnika, pismem z dnia 9 czerwca 2014 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 kwietnia 2014 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W wezwaniu pouczony został, że nieuzupełnienie wskazanego braku w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Jednocześnie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2014 r., pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Oba wyżej wymienione wezwania pełnomocnik otrzymał 18 sierpnia 2014 r., a zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu upływał 25 sierpnia 2014 r. (poniedziałek). Pełnomocnik skarżącej uiścił wymagany w sprawie wpis w dniu 21 sierpnia 2014 r. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo z dnia 22 sierpnia 2014 r. wraz z pełnomocnictwem upoważniającym go do występowania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi, które zostało nadane 25 sierpnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 1 września 2014 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi korespondencja pełnomocnika skarżącej, będąca odpowiedzią na wezwanie z dnia 6 sierpnia 2014 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi. Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącej, pomimo wezwania Sądu nie uzupełnił braku formalnego skargi w terminie, do uzupełnienia, którego był zobowiązany, gdyż pismo z dnia 22 sierpnia 2014 r. wraz z pełnomocnictwem przesłane zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Natomiast WSA w Łodzi przekazał je do tutejszego Sądu w dniu 28 sierpnia 2014 r., czyli już po upływie terminu zakreślonego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r. Wobec powyższego Sąd skargę odrzucił. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w całości skargą kasacyjną skarżącej, która wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez to, że Sąd bezpodstawnie odrzucił skargę na postanowienie Ministra Finansów i pominął to, że w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu I. K. przez panią M. W., które to naruszenia miało istotny wpływ na dokonane rozstrzygnięcie. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że jego pomyłka dotycząca przesłania pełnomocnictwa do niewłaściwego Sądu jest ewidentna, jednak Sąd bezpodstawnie odrzucił złożoną w niniejszej sprawie skargę, gdyż powyższy incydent nie miał w sprawie znaczenia. Zauważył, że odpis tego samego pełnomocnictwa, które błędnie wysłał do Sądu w Łodzi, a które WSA w Warszawie otrzymał od WSA w Łodzi dnia 1 września 2014 r. pełnomocnik złożył do akt niniejszej sprawy w dniu 17 lipca 2014 r. w związku z wezwaniem Ministra Finansów z dnia 6 lipca 2014 r. Do ww. pełnomocnictwa dołączona była opłata uiszczona do Urzędu Miasta w Warszawie. Pełnomocnictwo to zawiera w swym punkcie 4 stwierdzenie, że upoważnia ono pełnomocnika do reprezentowania skarżącej i występowania w jej imieniu również przed sądami administracyjnymi obu instancji. Powyższe oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przeoczył, iż w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo do działania pełnomocnika przed sądami administracyjnymi i tym samym bezpodstawnie uznał, że istniał brak formalny skargi w postaci braku dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed tymże Sądem, co miało istotny wpływ na dokonane rozstrzygnięcie. W ocenie autora skargi kasacyjnej, jeśli dokument pełnomocnictwa został złożony na wcześniejszym etapie postępowania i wynikało z niego prawo działania pełnomocnika - w imieniu skarżącej - na wszystkich etapach sprawy, w tym także przed sądami administracyjnymi, to bezpodstawnie Sąd wzywał pełnomocnika do złożenia po raz drugi odpisu tego samego pełnomocnictwa. Powyższym działaniem naraża się skarżącą na dodatkowe opłaty związane choćby z potrzebą uiszczenia opłaty skarbowej od kolejnego odpisu pełnomocnictwa i opłaty pocztowej związanej z koniecznością przesłania do Sądu kolejnego odpisu tego samego pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik skarżącej -doradca podatkowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie nie załączając do niej stosownego pełnomocnictwa. Jest okolicznością bezsporną także i to, że pomimo prawidłowego wezwania przez Sąd do usunięcia tego braku formalnego pełnomocnik tego obowiązku nie wykonał w terminie. Pełnomocnik skarżącej wskazuje, że w aktach administracyjnych znajduje się stosowne pełnomocnictwo, stąd też wezwanie Sądu I instancji do usunięcia stwierdzonego braku formalnego było niezasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z twierdzeniami strony skarżącej nie można się zgodzić. Jak wynika z treści art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem Sądu, okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi I instancji wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I FSK 536/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, i okoliczność ta nie jest kwestionowana w skardze kasacyjnej, że wezwanie w sposób szczegółowy i wyraźny określało czynność, której dopełnienie stało się konieczne, termin wykonania wezwania oraz skutki braku wykonania wezwania. Nadto, co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy także podkreślić, strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika, aby pełnomocnik był uprawniony do wykonywania w sposób dowolny kierowanych do niego wezwań przez sąd, czy też oceniania, czy wezwanie jest zasadne czy też zasadne nie jest. Odnosząc się z kolei do twierdzenia, że pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Za prawidłowością dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 37 § 1 p.p.s.a. przemawia nie tylko wykładnia językowa, ale także wykładnia systemowa i celowościowa. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami podatkowymi. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Trzeba zauważyć, że zgodnie z treścią art. 12a § 1 p.p.s.a., dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, tworzy się akta. Akta mogą być tworzone i przetwarzane także z wykorzystaniem technik informatycznych. Artykuł 1 p.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej; jest to sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z aktami spraw sądowoadministracyjnych w wojewódzkich sądach administracyjnych i Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 2011 r., nr 89, poz. 505) tworzenie akt sprawy następuje na podstawie zarządzenia przewodniczącego wydziału. Dokumentację w aktach sprawy gromadzi się w porządku chronologicznym (ust. 2). Przyjąć należy więc, że akta sprawy to dokumenty zgromadzone w toku postępowania przed określonym organem, z tym że dla każdej sprawy zakłada się osobne akta. Zatem używane w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "akta sprawy" musi być każdorazowo interpretowane w kontekście w jakim zostało użyte, co z kolei pozwala ocenić, o akta jakiej sprawy w danym przypadku chodzi – sprawy sądowoadministracyjnej czy sprawy administracyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. należy więc wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjenej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Wypada także dodać, że obowiązku złożenia pełnomocnictwa ustawa nie wiąże z ustaleniem, czy znajduje się ono w aktach sprawy, ale z dokonaniem pierwszej czynności procesowej; akta sprawy to określony, indywidualny dla każdej sprawy, zbór dokumentów, do którego złożone pełnomocnictwo należy włączyć. Tym samy Sąd podziela dominującą w orzecznictwie wykładnię art. 37 § 1 p.p.s.a., w myśl której nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że stosowny dokument został już dołączony do akt administracyjnych sprawy (por. np. wyroki z dnia: 21 kwietnia 2005 r., FSK 1551/04; 7 października 2005 r., FSK 2137/04; 4 stycznia 2006 r., I FSK 334/05; 26 maja 2006 r., II FSK 322/05; post. z dnia: 15 czerwca 2007 r., II FSK 707/06; 22 sierpnia 2008 r., II FSK 829/07; 23 września 2008 r., I FSK 347/08; 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07; 26 maja 2009 r., II FSK 413/09; 27 listopada 2009 r., II FSK 430/09, z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3487/13, z 11 lutego 2014 r., sygn.. akt II FSK 3769/13, 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1175/14). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji [pic]