II FSK 410/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-07
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Tomasz Zborzyński, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej na nieruchomość stanowiącą majątek odrębny jednego z małżonków stanowi nabycie tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, czy sprzedaż takiej nieruchomości przed upływem pięciu lat od daty rozszerzenia wspólności rodzi obowiązek podatkowy po stronie drugiego małżonka?Ratio decidendi
Rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej na nieruchomość stanowiącą majątek odrębny jednego z małżonków nie jest nabyciem tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Datą nabycia nieruchomości dla celów podatkowych jest data jej pierwotnego nabycia przez małżonka, który wniósł ją do majątku wspólnego, a nie data rozszerzenia wspólności. Sprzedaż takiej nieruchomości przed upływem pięciu lat od pierwotnego nabycia nie rodzi obowiązku podatkowego po stronie drugiego małżonka.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła nieruchomość w drodze darowizny od męża, a następnie w 2013 r. sprzedała działkę gruntu. W 2010 r. małżonkowie rozszerzyli wspólność majątkową na nieruchomości nabyte przez któregokolwiek z nich. Skarżąca zapytała, czy rozszerzenie wspólności stanowi nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i czy sprzedaż przed upływem pięciu lat od rozszerzenia wspólności rodzi obowiązek podatkowy. Organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, wskazując, że rozszerzenie wspólności stanowi nabycie nieruchomości przez drugiego małżonka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alicja Polańska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, działającego z upoważnienia Ministra Finansów (obecnie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 546/14 w sprawie ze skargi B. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz B. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sygnatura akt II FSK 410/15
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę B. K. i uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:
We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 27.03.2014 r. skarżąca wskazała, że jej mąż w 1986 r. umową darowizny nabył nieruchomość. W roku 2010 małżonkowie rozszerzyli wspólność majątkową małżeńską na nieruchomości nabyte przez którekolwiek z nich, a w roku 2013 sprzedali działkę gruntu, wchodzącą w skład nieruchomości pierwotnie nabytej przez męża skarżącej. Skarżąca zadała pytanie, czy rozszerzenie ustawowej wspólności małżeńskiej stanowi nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) oraz czy w związku ze sprzedażą nieruchomości przed upływem pięciu lat od daty rozszerzenia wspólności na skarżącej ciąży obowiązek podatkowy w tym podatku – zajmując stanowisko, że ponieważ umowa rozszerzająca małżeńską wspólność majątkową ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym, włączenie do majątku wspólnego nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego z małżonków nie stanowi nabycia tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., a za datę nabycia tej nieruchomości przez każdego z małżonków należy uznać datę jej nabycia przez tego z małżonków, który włączył ją do majątku wspólnego; dlatego też sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat od rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej nie spowoduje powstania u skarżącej obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
Minister Finansów w indywidualnej interpretacji z dnia 26.06.2014 r. uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, wskazując, że wspólność majątkowa małżeńska ma charakter łączny i bezudziałowy, co oznacza, że małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem udziałami tymi rozporządzać ani żądać podziału majątku objętego wspólnością. Ponieważ jednak na mocy umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową małżonkowie mogą włączyć do majątku wspólnego nieruchomość, która w przeszłości została nabyta do majątku osobistego jednego z nich, drugi z małżonków nabywa prawo własności tej nieruchomości dopiero w momencie zawarcia takiej umowy; na tym polega skutek wsteczny umowy rozszerzającej majątkową wspólność małżeńską. Prowadzi to do wniosku, że prawo do sprzedanej następnie nieruchomości skarżąca nabyła w dacie rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej, gdyż dopiero z tą chwilą stała się jej współwłaścicielką i do tej daty należy odnosić skutki podatkowe sprzedaży tej nieruchomości; jej sprzedaż przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano rozszerzenia wspólności majątkowej, dla skarżącej stanowić będzie źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez przyjęcie, że rozszerzenie ustawowej wspólności majątkowej o nieruchomości stanowiące majątek odrębny jednego małżonka jest w rozumieniu tego przepisu nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka, podnosząc, że za datę nabycia takiej nieruchomości powinna być uznana data jej nabycia przez małżonka, który następnie włączył ją do majątku wspólnego; powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: uchwałę z dnia 17.12.1996 r. (FPS 7/96) oraz wyrok z dnia 9.04.2002 r. (III SA 2717/00).
Uzasadniając uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej interpretacji na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odwołał się do przytoczonego przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i wywiódł, że ponieważ wspólność małżeńska jest współwłasnością bezudziałową, wspólnością masy majątkowej odpowiadającej pojęciu mienia, przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przez małżonków wchodzi niepodzielnie do majątku wspólnego; oznacza to, że jego opodatkowanie w równym stopniu obciążyłoby skarżącą, jak i jej męża, a brak przepisu, który upoważniałby organ podatkowy do dokonania podziału takiego przychodu w celu jego częściowego opodatkowania. Ponadto ratio legis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. jest przeciwdziałanie spekulacji rzeczami I prawami wymienionymi w tym przepisie, toteż nie dotyczy on sytuacji, gdy taka rzecz zmienia swój status w następstwie umowy rozszerzającej wspólność majątkową.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Minister Finansów wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania do stanu faktycznego, będącego przedmiotem interpretacji, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest nabyciem tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.
Podniósł, że nabycie majątku (nieruchomości) następuje z chwilą uzyskania prawa własności tego majątku (nieruchomości), bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego i powołał się na potwierdzające to stanowisko wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.11.2009 r. (II FSK 1489/08) i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14.06.2012 r. (I SA/Po 456/12), w myśl których przez "nabycie" rozumieć należy każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, odwołując się do argumentacji A. Bartoszewicza i R. Kubackiego w glosie do przytoczonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.04.2002 r. (III SA 2717/00), w myśl której, skoro przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości wchodzi do majątku wspólnego, w czasie trwania wspólności nie można wydzielić udziału każdego z małżonków w tym przychodzie; brak zatem podstaw do uznania, że udział któregokolwiek z małżonków wynosi połowę kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości objętej wspólnością.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy przypomnieć, że na mocy art. 47 § 1 ustawy z dnia 25.02.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 2082, dalej: K.r.o.) małżonkowie mogą rozszerzyć wspólność ustawową, między innymi na przedmioty majątkowe należące do majątku osobistego jednego z małżonków - do dnia nowelizacji art. 31 § 1 K.r.o. mocą ustawy z dnia 17.06.2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1691), to jest do dnia 19.01.2005 r. określanego mianem majątku odrębnego. Wspólność ustawowa może być także rozszerzona na przedmioty majątkowe nabyte przez jednego z małżonków przez darowiznę (art. 33 pkt 2 K.r.o.).
Jakkolwiek Sąd Najwyższy uznał najpierw, że umowa rozszerzająca wspólność ustawową o przedmiot wchodzący w skład majątku jednego z małżonków jest umową zbycia tego przedmiotu (uchwała z dnia 14.06.1963 r., III CO 24/63), a następnie sprecyzował, że rozszerzenie wspólności ustawowej jest czynnością prawną rozporządzającą, mającą postać rozporządzenia nieodpłatnego (uchwała z dnia 15.01.1992 r., III CZP 142/91), Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9.04.2002 r. (III SA 2717/00) orzekł, że włączenie do majątku wspólnego małżonków, w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową, nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego z małżonków, nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł bowiem, że wynikająca ze stosunku małżeństwa wspólność ustawowa ma charakter współwłasności łącznej (art. 196 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny, obecnie: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm., dalej: K.c.) i bezudziałowej, toteż w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może rozporządzać swoim prawem do przedmiotu wchodzącego w skład majątku wspólnego; wspólność ustawowa jest przy tym wspólnością masy majątkowej, odpowiadającej pojęciu mienia (art. 44 K.c.). Oznacza to, że cały przychód, uzyskany ze sprzedaży przedmiotu wchodzącego w skład wspólności ustawowej, wchodzi niepodzielnie do majątku wspólnego, a zatem opodatkowanie jego połowy obciążałoby w równym stopniu każdego z małżonków; do tego brak jednak odpowiedniej podstawy normatywnej (w przeciwieństwie do opodatkowania wchodzącego w skład majątku wspólnego wynagrodzenia za pracę, otrzymywanego przez każdego z małżonków, którą to podstawę stanowi art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f.). Nie przeczy temu także ratio legis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., którym jest przeciwdziałanie spekulacji rzeczami i prawami wymienionymi w tym przepisie, skoro od nabycia nieruchomości przez pierwszego małżonka do jej sprzedaży przez oboje małżonków mija okres, uznany przez ustawodawcę za wystarczający do wyeliminowania zjawiska spekulacji.
W aprobującej glosie do tego wyroku (OSP z 2003 r. Nr 4, poz. 47) A. Bartosiewicz i R. Kubacki zaakcentowali brak podstawy prawnej do dokonania podziału przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, wchodzącej w skład ustawowej wspólności małżeńskiej. Z istoty wspólności majątkowej małżeńskiej wynika bowiem, że dopóki ona trwa, nie da się wydzielić udziałów małżonków, a zatem z przychodu uzyskanego ze sprzedaży wspólnej nieruchomości nie da się wydzielić udziału przypadającego na małżonka, na rzecz którego wspólność została wcześniej rozszerzona; w szczególności brak podstawy prawnej do przyjęcia, że udział ten wynosi połowę. Nie stanowi jej bowiem art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f., odnoszący się do udziału we wspólnej własności lub wspólnym prawie, podczas gdy wspólność małżeńska ma charakter bezudziałowy, co wyklucza możliwość określenia udziału podatnika. Ponadto przepis ten odnosi się do przychodów podlegających łączeniu z innymi przychodami, a przychody ze sprzedaży nieruchomości łączeniu z innymi przychodami nie podlegają (art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f.) i opodatkowane są ryczałtowo. Jeżeli brak norm, stanowiących o możliwości oraz sposobie określenia jednemu z małżonków zobowiązania podatkowego od przychodu ze sprzedaży przedmiotu majątkowego, wchodzącego w skład wspólności majątkowej małżeńskiej, oznacza to, że przychód taki nie podlega opodatkowaniu. Brak przy tym podstaw do twierdzenia o występowaniu z tego powodu luki konstrukcyjnej w systemie prawa podatkowego, przy jednoczesnej możliwości wystąpienia luki aksjologicznej wobec niezasadnego różnicowania sytuacji podatników wyłącznie w zależności od tego, czy sprzedane przedmioty majątkowe objęte były małżeńską wspólnością majątkową, czy też wspólnością tą objęte nie były.
Późniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne zasadniczo zaaprobowało wyrażone w omówionym wyroku stanowisko, że rozszerzenie wspólności małżeńskiej na nieruchomość należącą do majątku osobistego (wcześniej: odrębnego) jednego z małżonków, nie stanowi nabycia tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. W szczególności taki pogląd prawny wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 7.04.2016 r. (II FSK 313/14) i z dnia 13.05.2016 r. (II FSK 1110/14). W judykatach tych nie odniesiono się do podniesionego przez Autorów glosy zagadnienia niemożności określenia zobowiązania podatkowego jednemu z małżonków, pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej, natomiast zaakcentowano, że skoro objęcie wspólnością majątkową nieruchomości należącej do majątku osobistego jednego z małżonków nie powoduje wydzielenia części tej nieruchomości, nie można przyjąć, że z chwilą zawarcia umowy rozszerzającej tę wspólność jeden z małżonków wyzbywa się prawa do nieruchomości, a drugi prawo to nabywa w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.
Organ interpretacyjny niezasadnie wywodzi, jakoby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.11.2009 r. (II FSK 1489/07) wyrażał odmienne stanowisko. W wyroku tym wprawdzie stwierdzono, że przez pojęcie "nabycie", użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika, ale tezę tę odniesiono do skutków podziału majątku wspólnego, w którym jeden z byłych małżonków uzyskał przysporzenie przekraczające jego udział w majątku wspólnym. Zarazem Sąd odwołał się do wcześniej wypowiedzianego w orzecznictwie poglądu, że jeżeli wartość nieruchomości przyznanej w wyniku podziału majątku wspólnego jednemu z małżonków nie przekracza jego udziału w majątku wspólnym, za datę nabycia tej nieruchomości należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego. A zatem wyrok ten nie tylko odnosi się do sytuacji, w której wspólność ustawowa już ustała, przekształcając się we współwłasność w częściach ułamkowych, ale także potwierdza pogląd, że za datę nabycia nieruchomości należy uznać datę przeniesienia własności nieruchomości na małżonków (choć bez sprecyzowania, czy także na jednego z nich, jeżeli nabycie pierwotnie następuje do majątku osobistego). Pogląd prezentowany przez organ interpretacyjny rzeczywiście znajduje natomiast potwierdzenie w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14.06.2014 r. (I SA/Po 456/12), jednak jest to orzeczenie odosobnione i nie zostało zweryfikowane instancyjnie.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną uznaje zasadność poglądu prawnego, w myśl którego datą nabycia – w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. - przedmiotu majątkowego, objętego rozszerzoną wspólnością majątkową małżeńską, jest data nabycia go przez tego z małżonków, który przedmiot ten wnosi do wspólności małżeńskiej. Za zasadnością tego poglądu przemawia szereg argumentów natury prawnej, ale istotny jest także aspekt aksjologiczny. Argumentacja prawna została już wcześniej przedstawiona. Ogniskuje się ona na analizie instytucji prawnej wspólności majątkowej małżeńskiej jako wspólności bezudziałowej nie będącej współwłasnością, wykluczającej możliwość wydzielenia udziału któregokolwiek z małżonków, a więc przypisania wyzbycia się części majątku przez małżonka, do majątku osobistego którego należał przedmiot majątkowy, na który wspólność rozszerzono (gdyż cały ten majątek nadal pozostaje jego własnością, tyle, że we wspólności) oraz – w konsekwencji powyższego – niemożnością nabycia prawa do tej części majątku przez drugiego z małżonków. Jakkolwiek zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego rozszerzenie wspólności ustawowej jest czynnością prawną rozporządzającą nieodpłatną, jednak nie powoduje nabycia (w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.) objętych nim przedmiotów majątkowych przez małżonka, do którego majątku przedmioty te wcześniej nie przynależały. Ewentualne wątpliwości w tej kwestii powinna rozwiać ocena ratio legis wymienionego przepisu prawa podatkowego, za którą należy uznać "przeciwdziałanie spekulacji rzeczami i prawami wymienionymi w tym przepisie", jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w omówionym wcześniej wyroku z dnia 9.04.2002 r. (III SA 2717/00). Ponieważ można zasadnie przyjąć, że zniweczenie zagrożenia spekulacją ustawodawca upatruje w zachowaniu odpowiedniego dystansu czasowego pomiędzy dniem nabycia a dniem odsprzedaży przedmiotu majątkowego (zwłaszcza nieruchomości) przez określony podmiot, dystans ten jest zachowany także w przypadku, gdy od nabycia nieruchomości przez jednego małżonka (do majątku osobistego) do jej sprzedaży przez oboje małżonków (jako składnika majątku wspólnego) mija okres, uznany przez ustawodawcę za wystarczający do wyeliminowania zjawiska spekulacji. Niezależnie więc od tego, że przedstawiona racjonalizacja przepisu wydaje się nieco archaiczna i nie odzwierciedlająca obecnych uwarunkowań społeczno-ekonomicznych, wyraźnie wskazuje, że nie powinien on swoim zakresem obejmować takich zdarzeń, jak rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej, które w istocie nie stanowią obrotu nieruchomościami lub innymi przedmiotami majątkowymi, a mają tylko charakter organizacyjny, kształtujący i porządkujący małżeński ustrój majątkowy.
Określony granicami skargi kasacyjnej zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 P.p.s.a.) nie pozwala w pełni odnieść się do podniesionego przez Autorów przytoczonej glosy zagadnienia systemowej niemożności opodatkowania jednego z małżonków, pozostającego we wspólności ustawowej. W ramach rozpoznania zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania można jednak omówić dwa aspekty zarysowanego problemu prawnego.
Po pierwsze, uznanie, że wskutek rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej jeden z małżonków nabył przedmiot majątkowy, wymieniony w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., prowadziłoby do opodatkowania także tego małżonka, do którego majątku osobistego należała nieruchomość, na którą rozszerzono wspólność majątkową małżeńską. Zapłata podatku nastąpiłaby wszak z majątku wspólnego małżonków, wskutek czego jego ciężar poniósłby więc także ten z małżonków, który zbyty odpłatnie przedmiot majątkowy niewątpliwie nabył na tyle wcześniej, że obowiązek podatkowy względem niego nie mógłby w ogóle powstać. Pozostawałoby to w oczywistej i rażącej sprzeczności z zasadą, że podatnikiem może być tylko taka osoba, która podlega obowiązkowi podatkowemu (art. 7 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa, obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.).
Po drugie, na mocy nowelizacji art. 8 u.p.d.o.f., która weszła w życie dnia 1.01.2003 r., a uzupełniona została o przepisy, które weszły w życie dnia 1.01.2004 r. i dnia 1.01.2015 r., do przepisu tego dodano ustępy 3 – 6, odnoszące się do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa i osiągających przychody z najmu lub umów o podobnym charakterze (art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.), których przedmiotem są składniki majątku objęte tą wspólnością. Precyzując zasady opodatkowania dochodów z wymienionego źródła, uzyskiwanych przez małżonków pozostających we wspólności ustawowej, ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie analogicznej lub podobnej regulacji, odnoszącej się do przychodów (dochodów) ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., mimo świadomości przyjętego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, restrykcyjnego kierunku wykładni przepisów normujących zagadnienie opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i niektórych innych przedmiotów majątkowych. Można stąd wyprowadzić wniosek, że pozostawienie tej kwestii bez szczególnego uregulowania – w przeciwieństwie do dochodów z najmu i umów o podobnym charakterze - wynikało z zamysłu ustawodawcy, co z jednej strony przemawia za prawidłowością dotychczasowego kierunku sądowej wykładni tych przepisów, a z drugiej strony sprawia, że brak jest podstaw do doszukiwania się luki konstrukcyjnej w ustawie podatkowej.
Odnosząc przeprowadzone rozważania do zarzutu, postawionego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest on uzasadniony. Włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest bowiem nabyciem tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wykładnia tego przepisu oraz ocena jego zastosowania do stanu faktycznego, przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, jest więc prawidłowa. Prowadzi to do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 P.p.s.a. oraz uzasadnia rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, podjęte na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło