II GSK 2946/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-03
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Cezary Pryca, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać odrzucona z powodu niespełnienia wymogów dotyczących przystosowania pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla osób niepełnosprawnych ruchowo, nawet jeśli pomieszczenie to uzyskało pozytywną opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej?Ratio decidendi
Oferta świadczeniodawcy może zostać odrzucona, jeśli nie spełnia wymogów dotyczących przystosowania pomieszczeń higieniczno-sanitarnych dla osób niepełnosprawnych ruchowo, nawet jeśli uzyskała pozytywną opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Kontrola przeprowadzona przez Narodowy Fundusz Zdrowia ma na celu weryfikację prawdziwości danych zawartych w ofercie i zgodności z przepisami prawa, a nie tylko spełnienie wymogów higieniczno-sanitarnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odrzucenia oferty świadczeniodawcy B. D. w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Kontrole wykazały, że oferowane pomieszczenia higieniczno-sanitarne, w tym toaleta i prysznic, nie były odpowiednio przystosowane dla osób niepełnosprawnych ruchowo, a winda miała ograniczenia w dostępie. Mimo pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organy NFZ uznały ofertę za niespełniającą wymogów, co doprowadziło do jej odrzucenia. Sprawa przeszła przez kolejne instancje administracyjne i sądowe, aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1698/15 w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. D. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 marca 2016 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1698/15, oddalił skargę B. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia [...] lutego 2013 r. ogłosił konkurs ofert o kodzie [..] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2016 r. na obszarze powiatu: [...] – m., w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna. Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Ostateczny termin składania ofert przesunięto na [...] marca 2013 r., a otwarcie ofert nastąpiło w dniu [...] marca 2013 r.
W części jawnej postępowania, komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Do przedmiotowego postępowania konkursowego złożono 3 oferty, komisja konkursowa wezwała do usunięcia braków 3 oferentów, przeprowadziła kontrolę u 1 oferenta, przyjęła do dalszego postępowania 2 oferty (3 miejsca udzielania świadczeń). W toku postępowania konkursowego przeprowadzono w siedzibie świadczeniodawcy, w dniu [...] maja 2013 r., kontrolę, która wykazała, iż w pomieszczeniu higieniczno-sanitarnym brak było prysznica, oraz winda nie miała zamontowanego dzwonka umożliwiającego wezwanie pracownika obsługującego windę.
Komisja konkursowa, po zapoznaniu się z wynikami kontroli, podjęła w dniu [...] maja 2013 r. decyzję o odrzuceniu oferty złożonej przez świadczeniodawcę z powodu nieprawdziwych informacji zawartych w ofercie oraz niespełnianiu warunków wymaganych przepisami prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
W dniu [...] maja 2013 r. świadczeniodawca wniósł protest na czynności komisji konkursowej.
Następnie ponownie przeprowadzono kontrolę w siedzibie świadczeniodawcy w dniu [...] maja 2013 r. W jej wyniku stwierdzono, że toaleta dla osób niepełnosprawnych nie znajduje się w odrębnym pomieszczeniu lecz umieszczona została we wnęce łazienki nie zapewniając pacjentowi intymności, nadto w pomieszczeniu brak jest przestrzeni manewrowej dla wózka. Prysznic nie jest dostosowany dla osób niepełnosprawnych, gdyż zamontowany brodzik uniemożliwia wjazd pacjenta siedzącego na wózku. Ponadto winda umieszczona na zewnątrz budynku, jest zamykana na klucz i obsługiwana przez pracownika świadczeniodawcy, podjazd do windy nie spełnia wymaganych warunków (brak jest poręczy i krawężników).
Mając na uwadze ustalenia powtórnej kontroli komisja konkursowa podjęła decyzję o oddaleniu protestu świadczeniodawcy.
Następnie świadczeniodawca złożył odwołanie od rozstrzygnięcia powyższego postępowania.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. oddalił w całości odwołanie świadczeniodawcy. Organ wskazał obowiązujące przepisy i odniósł się do zarzutów świadczeniodawcy, w szczególności dotyczących przepisów prawa, na podstawie których u świadczeniodawcy zostały przeprowadzone kontrole w trakcie postępowania konkursowego. Wskazał jednocześnie, że przedmiotowe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego jak i zarządzeniami Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Od decyzji wydanej w I instancji świadczeniodawca złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] października 2013 r. (nr [...]) na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. dalej: ustawą o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania, skarżącej prowadzącej przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego o nazwie [...] (dalej: "świadczeniodawca", "odwołujący" lub "skarżący") od decyzji Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r. (nr [...]), utrzymał w mocy decyzję oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, na obszarze powiatu: [...] – m., o kodzie postępowania [...].
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia ogólnie obowiązujących przepisów prawa. Komisja konkursowa przeprowadziła postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności zgodnie z ustawą o świadczeniach, a także wytycznymi Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz regulaminem komisji konkursowej. Organ I instancji nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie i zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Organ odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przepisu art. 64 ust. 7 ustawy o świadczeniach wskazał, że zarówno upoważnienie do przeprowadzenia jak i wyniki kontroli przeprowadzonych w dniu [...] maja 2013 r. oraz [...] maja 2013 r. zostały podpisane przez B. D. prowadzącą przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego o nazwie [...], co dowodzi obecności skarżącej podczas przeprowadzania obu kontroli. Nadto skarżąca nie wniosła do podpisanych obustronnie protokołów żadnych uwag ani zastrzeżeń co do trybu i sposobu przebiegu kontroli. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że postępowanie zostało przeprowadzenie zgodnie z przepisami prawa oraz przestrzeganiem zasad w nich zawartych jednakowo w stosunku do wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu konkursowym.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie miało miejsca naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach, bowiem organ I instancji zachował zasady równego traktowania oferentów zarówno w zakresie ogłoszenia jak również przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne.
Organ odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego warunków posiadanych przez innych świadczeniodawców stwierdził, że nie dotyczą oferentów uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach organ odwoławczy stwierdził, że wyniki przeprowadzonej kontroli w siedzibie skarżącej oraz weryfikacja odpowiedzi oferty potwierdziły podanie nieprawdziwej odpowiedzi na pytanie ofertowe nr [...].
W zakresie zarzutu dotyczącego uznania przez komisję konkursową braku oddzielnego pomieszczenia do masażu w miejscu udzielania świadczeń podkreślił, że żadna część formularza ofertowego nie zawierała pytania ani warunku dotyczącego posiadania oddzielnego pomieszczenia do masażu. W związku z powyższym Dyrektor Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie odniósł się do wyżej wymienionej przez odwołującego kwestii, zaś sam zarzut uznał za kuriozalny.
Odnośnie zarzutu naruszenia zarządzenia Nr 9/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 marca 2013 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza, poprzez uznanie, że zamontowana przez świadczeniodawcę winda nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa organ odwoławczy stwierdził, że jest on nieprawdziwy. Zarówno protokoły zawierające wyniki kontroli, jak i przedmiotowa decyzja I instancji zawiera wskazania dotyczące utrudnień dla osób chcących skorzystać z windy.
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który na wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3381/13 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [....] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji uznał sformułowany w skardze zarzut naruszenia przez organy Funduszu art. 10 i 73 k.p.a. za zasadny. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinny być przez organ włączone do akt postępowania administracyjnego, wszczętego na skutek odwołania strony stosownie do potrzeb tego postępowania. Skoro strona w skardze zarzuciła naruszenie przez organ wynikającej z art. 134 ustawy o świadczeniach zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej to organ musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych podmiotów biorących udział w konkursie, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. Odwołująca się strona ma prawo zapoznać się z aktami sprawy zgodnie z art. 73 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można zaspokoić korzystając z innych odpowiednich regulacji prawnych np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U., z 2010 r. Nr 200, poz. 1447 ze zm.). Sąd wskazał także, że kolejne uchybienie organu to naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., albowiem organ orzekający w sprawie nie rozpatrzył jej w całokształcie i nie dokonał porównania oferty skarżącej z ofertami innych uczestników postępowania.
Prezes Narodowego Funduszu ponownie rozpoznając sprawę wydał w dniu [...] stycznia 2015 r., decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzja Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ podjęta w związku ze złożeniem przez Skarżącą odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] powinna wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego powinien umożliwić Skarżącej zapoznanie się z aktami sprawy, dokonać porównania nie tylko oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować je z samymi ofertami i zarówno oceny ofert jak i oferty włączyć do akt kontrolnego postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym, Dyrektor POW NFZ pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zawiadomił Świadczeniodawcę o przedłużeniu terminu do wydania decyzji do dnia [...] marca 2015 r. i jednocześnie poinformował, że na podstawie art. 10 §1 k.p.a. strony posiadają prawo do czynnego udziału na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem decyzji istnieje możliwość wypowiedzenia się, co do zebranych w POW dowodów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.
Po dokonaniu ponownej szczegółowej analizy przebiegu postępowania oraz zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu z [...] czerwca 2013 r. od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] oraz wytycznych zawartych w przedmiotowym wyroku WSA w Warszawie wydanym w niniejszej sprawie oraz decyzji Prezesa NFZ Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., Dyrektor POW NFZ postanowił oddalić odwołanie Świadczeniodawcy i wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
W dniu [...] marca 2015 r. Skarżąca wniosła odwołanie do Prezesa NFZ od decyzji Dyrektora POW NFZ [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
Świadczeniodawca skorzystał w dniu [...] kwietnia 2015 r. w siedzibie Centrali NFZ z przysługującego mu uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.
Prezes NFZ decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. dalej: ustawą o świadczeniach), w związku z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1290, dalej: ustawą o zmianie) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., :dalej k.p.a.) - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, na obszarze powiatu: [...] - malborski, o kodzie postępowania [...].
W uzasadnieniu decyzji, organ odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że Świadczeniodawca podał w swojej ofercie nieprawdziwe informacje stwierdzono jego bezzasadność.
Organ wyjaśnił, że załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna potwierdza, że pomieszczenie higieniczno-sanitarne, wskazane, jako dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo, nie jest odrębnym pomieszczeniem, zaś zamontowanie toalety we wnęce bez drzwi nie spełnia ww. przepisów. Nadto w pomieszczeniu brak jest przestrzeni manewrowej dla wózka inwalidzkiego i możliwości podjazdu do toalety, z co najmniej z jednej z jej stron dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim oraz nie zapewnia intymności pacjentowi. Oba uchwyty są nieruchome, tzn. zamontowane są na sztywno do ścian, w miejscu nie mającym wpływu na ułatwienie korzystania z urządzeń higieniczno-sanitarnych.
Nadto wskazany przez Świadczeniodawcę prysznic nie jest dostosowany dla osób niepełnosprawnych, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, gdyż zamontowany brodzik uniemożliwia wjazd do pomieszczenia z prysznicem pacjenta siedzącego na wózku, co dokumentuje również zdjęcie załączone dokumentacji.
Odnosząc się do kwestii windy stwierdzono jednoznacznie utrudnioną możliwość skorzystania z niej przez osoby, które nie mogą skorzystać z wewnętrznych schodów. Zasadniczym problemem w dostępności do miejsca udzielania świadczeń, jest to, iż winda zamknięta jest na klucz. Skorzystanie z windy uzależnione jest od obsługi osoby pracującej w rejestracji i możliwości jej wyjścia na zewnątrz budynku. Dodatkowo powierzchnia spocznika przy pochylni umożliwiającej korzystanie z windy przez osoby niepełnosprawne poruszające się na wózkach inwalidzkich powinna mieć wymiary, co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku (j.w. rozporządzenie Ministra Infrastruktury). Brak spełniania ww. warunku dokumentują również zdjęcia będące załącznikami nr 4 i 5 do zawartego w aktach sprawy pisma Dyrektora PO W NFZ z dnia [...] marca 2015 r.
W odniesieniu do zarzutu Skarżącej dotyczącego rażącego naruszenia art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie wskazania w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty, jakie nieprawdziwe informacje świadczeniodawca zawarł w ofercie oraz jakich wymaganych warunków nie spełnił, co uniemożliwia weryfikację podjętej przez komisję konkursową decyzji o odrzuceniu oferty pod kątem jej zasadności, podano, że zawiadomienie oferenta o odrzuceniu oferty zostało przygotowane przez komisję konkursową na podstawie wyników kontroli oferenta przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. i zawierało powody odrzucenia oferty ustalone na podstawie ww. kontroli przeprowadzonej w planowanym miejscu udzielania świadczeń, tj.: niespełnienie wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podst. art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy oświadczeniach.
W dniu [...] maja 2013 r. komisja konkursowa przeprowadziła ponowną kontrolę w miejscu planowanego udzielania świadczeń. Wyniki ww. kontroli potwierdziły uwagi i spostrzeżenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r.
Warunki wymagane od świadczeniodawców w przedmiotowym konkursie ofert zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2009 r. Nr 140 poz. 1145 ze zm.) oraz zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ dnia [...] września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Warunki te były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś Skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów.
Odnosząc się do wytycznych WSA dotyczących wskazania liczby punktów przyznanych ofercie Skarżącej, porównania oceny tej oferty i innych ofert biorących udział w postępowaniu oraz szczegółowego omówienia każdej z ofert i skonfrontowania ich z ofertą Skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, iż nie było możliwe wykonanie ww. zaleceń przez komisję konkursową, a także przez Dyrektora POW NFZ, gdyż oferta Skarżącej została odrzucona na etapie części jawnej postępowania ze względu na fakt, iż nie spełniała kryterium konkursowego. Należy nadmienić, iż Skarżąca miała możliwość zapoznania się z dokumentacją ofertową pozostałych świadczeniodawców, którzy złożyli oferty w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.
W świetle przedstawionych okoliczności Prezes NFZ stwierdził, że Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie i zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ. Wobec nienaruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego, nie stwierdzono naruszenia interesu prawnego Skarżącej, a zatem złożone odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. W tych okolicznościach Prezes NFZ uznał, że należało utrzymać w mocy decyzję Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lutego 2015 r.
Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 1 marca 2016 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.
W uzasadnieniu Sąd podał, że w działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja była wyczerpująca.
Sąd stwierdził, że kontrola przeprowadzona w miejscu gdzie miałyby być świadczone usługi medyczne wykazała szereg braków dyskwalifikujących ofertę Skarżącej.
Wskazana przez Świadczeniodawcę toaleta dla osób niepełnosprawnych nie stanowi odrębnego pomieszczenia, lecz umieszczona jest we wnęce pomieszczenia, w którym znajdują się dwie odrębne kabiny z toaletami nieprzystosowanymi dla osób niepełnosprawnych oraz umywalka. Miska sedesowa umieszczona w niezamykanej i nieoddzielonej w żaden sposób od reszty pomieszczenia wnęce nie zapewnia pacjentowi intymności, co zdaniem Sądu jest niedopuszczalene w cywilizowanym świecie. To, że opisane powyżej pomieszczenie jest zamykane, jak podkreśla Skarżąca, nie zmienia faktu braku jego przystosowania dla osób niepełnosprawnych i nieoddzielenia wnęki, w której znajduje się miska sedesowa wskazana przez Świadczeniodawcę, jako toaleta dla osób niepełnosprawnych, od dwóch odrębnych kabin z toaletami nieprzystosowanymi dla osób niepełnosprawnych oraz wspólnej umywalki.
Zdaniem Sądu działające w sprawie organy NFZ zasadnie uznały, że oferent nie zapewnił pomieszczenia higieniczno-sanitarnego dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo. Za spełnienie tego wymogu nie można było uznać zlokalizowania toalety dla osób niepełnosprawnych we wnęce w toalecie ogólnej, gdyż takie działanie przeczy poszanowaniu godności ludzkiej osób niepełnosprawnych. Również dokumentacja fotograficzna potwierdza, że pomieszczenie higieniczno-sanitarne, wskazane, jako dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo, nie jest odrębnym pomieszczeniem. Zaś wskazany przez świadczeniodawcę prysznic również nie był dostosowany dla osób niepełnosprawnych, gdyż zamontowany brodzik uniemożliwia wjazd do pomieszczenia z prysznicem pacjenta siedzącego na wózku, co dokumentuje zdjęcie załączone do akt.
Odnosząc się do kwestii windy Sąd stwierdził jednoznacznie utrudnioną możliwość skorzystania z niej przez osoby, które nie mogą skorzystać ze schodów. Zasadniczym problemem w dostępności do miejsca udzielania świadczeń, jest to, iż winda zamykana jest na klucz. Tym samym skorzystanie z windy uzależnione jest od obsługi osoby pracującej w rejestracji i możliwości jej wyjścia na zewnątrz budynku. Dodatkowo, powierzchnia spocznika przy pochylni umożliwiającej korzystanie z windy przez osoby niepełnosprawne poruszające się na wózkach inwalidzkich powinna mieć wymiary, co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku (j.w. rozporządzenie Ministra Infrastruktury). Brak spełniania tego warunku dokumentują zdjęcia będące załącznikami do pisma Dyrektora PO W NFZ z dnia [...] marca 2015 r.
WSA odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie wskazania w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty, jakie nieprawdziwe informacje świadczeniodawca zawarł w ofercie oraz jakich wymaganych warunków nie spełnił należy stwierdzić, że organ wyjaśnił tę kwestię.
W dniu [...] maja 2013 r. komisja konkursowa przeprowadziła ponowną kontrolę w miejscu planowanego udzielania świadczeń. Wyniki kontroli potwierdziły się uwagi i spostrzeżenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r.
Warunki wymagane od świadczeniodawców w przedmiotowym konkursie ofert zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2009 r. Nr 140 poz. 1145 ze zm.) oraz zarządzeniu nr 53/20lO/DSOZ Prezesa NFZ dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Warunki te były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów.
Odnośnie wskazania liczby punktów przyznanych ofercie skarżącej, porównania oceny tej oferty i innych ofert biorących udział w postępowaniu oraz szczegółowego omówienia każdej z ofert i skonfrontowania ich z ofertą Skarżącej, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż nie było możliwe dokonanie takiego porównania, gdyż oferta skarżącej została odrzucona na etapie części jawnej postępowania ze względu na fakt, iż nie spełniała warunków wymaganych w tym konkursowym. Oferta Skarżącej nie podlegała ocenie punktowej ze względu na jej niedopuszczenie do części niejawnej postępowania, więc nie było możliwości porównania jej z pozostałymi ofertami.
Podsumowując rozważania Sąd I instancji stwierdził, że organy NFZ nie naruszyły w toku postępowania konkursowego zasad konkursowych, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie i zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ. Tym samym brak jest podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania ustaleń Prezesa NFZ. Brak jest również naruszenia przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
B. D. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1625/15 oraz poprzedzającej go decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] oraz przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Ewentualnie
zmianę w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1698/15 i stwierdzenie nieważności poprzedzającej go decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania.
Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
1. Zarzutu naruszenia prawa procesowego:
- art. 151 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez oddalenie skargi bez rozpoznania istoty sprawy, a także poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., a mianowicie:
- zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej w zakresie oceny prawnej ustaleń faktycznych, w szczególności zaniechanie wyjaśnienia jakie przepisy leżą u podstawy przyjęcia stanowiska, że lokal skarżącej, pomimo pozytywnej oceny PIS nie spełnia wymogów niezbędnych do świadczenia usług medycznych finansowanych przez NFZ;
- zaniechania jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutu opisanego w punkcie 1 skargi to jest zarzutu naruszenia art. 16 KPA poprzez uporczywe podważanie ostatecznej decyzji administracyjnej - opinii Państwowej Opinii Sanitarnej stanowiącej podstawę wpisu podmiotu leczniczego do rejestru podmiotów leczniczych prowadzonego przez Wojewodę Pomorskiego pod numerem [...];
- zaniechania ustosunkowania się do zarzutów z pkt 4 i 5 skargi to jest naruszenia art. 134 i 149 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Powyższe naruszenie przepisów postępowania ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem de facto skarżąca została pozbawiona prawa do kontroli działalności administracji publicznej przez Sąd I instancji, a także prawa do oceny zasadności wydanego wyroku. Zakres i stopień wadliwości uzasadnienia nie pozwala na kontrole kasacyjną zaskarżonego orzeczenia.
2. Naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i 16 KPA - Sąd powielił przedmiotowe błędy w postępowaniu administracyjnym i nie odnosząc się do zarzutów skargi, ograniczył się do arbitralnych stwierdzeń np. o poszanowaniu godności ludzkiej nie popartych przepisami prawa
3. a ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wydane orzeczenie poprzez niewłaściwą wykładnię aktów wykonawczych, tj. § 86 ust. 1 pkt 1-4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz Zarządzenia Prezesa NFZ [...] w zakresie, w jakim wskazuje ono wymogi lokalowe dla świadczeniodawców, polegające na uznaniu, że skarżąca winna spełniać wyższe wymogi niż wynika to ze wskazanych powyżej przepisów bez wskazania, w oparciu, o jakie przepisy Sąd takie stanowisko przyjął.
Prezes Narodowego Funduszu zdrowia w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych opisanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Przystępując do oceny zasadności zarzutu skargi kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Tak więc w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, o czym była już wyżej mowa, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, na obszarze powiatu malborskiego stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Według Sądu I instancji, stan faktyczny rozpatrywanej sprawy został prawidłowo ustalony. Uprawniał on organ do oddalenia odwołania skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W rezultacie kontroli przeprowadzonej u skarżącej, jako świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, której celem było potwierdzenie prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w złożonej ofercie stwierdzono bowiem, że oferta ta nie spełniała wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, co skutkowało jej odrzuceniem.
Przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania mają komplementarny charakter, co uzasadnia aby zostały one rozpoznane łącznie. Odwołując się do przepisów postępowania szczegółowo opisanych w punkcie 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej jej autor zarzuca Sądowi I instancji nie rozpoznanie istoty sprawy, wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie odniesienie się do zarzutów opisanych w punktach 1, 4 i 5 skargi oraz powielenie błędów zaistniałych w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania art. 151 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. nie spełniają wymogów konstrukcyjnych. W istocie zmierzają one do zarzucenia Sądowi I instancji dokonania wadliwej kontroli decyzji poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa we wskazanym w skardze zakresie i bezzasadne oddalenie skargi. Objęty tym zarzutem przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Nie może on zostać naruszony przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez Sąd I instancji ocena legalności decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., I GSK 1389/12, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., I GSK 868/10 niepublikowane).
Również brak jest podstaw do przyjęcia, że przy rozpoznawaniu skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję oddalającą odwołanie w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, na obszarze powiatu malborskiego doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek z przywołanego przepisu wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak związany jest granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie determinuje więc zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje bowiem w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe (vide wyrok NSA z 27.10. 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z 18.05. 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z 28.09. 2010 r., sygn. akt I GSK 1158/09; wyrok NSA z 8.12. 2010 r., sygn. akt I GSK 618/09). Innymi słowy, granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Zaskarżenie konkretnej decyzji administracyjnej (aktu) oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została tą decyzją (aktem) rozstrzygnięta. Ze wskazanych wyżej obowiązków Sąd I instancji wywiązał się w sposób prawidłowy, nie dający podstaw do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.
W ocenie NSA brak jest także podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym przypomnieć należy, że w orzecznictwie NSA wskazuje się, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.
Ponadto nietrafne są także zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 16 k.p.a.
W związku z powyższym podkreślić należy, że celem i przedmiotem przeprowadzonej przez komisję konkursową kontroli skarżącej jako świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, było sprawdzenie i potwierdzenie prawdziwości oraz prawidłowości danych zawartych w złożonej przez skarżącą ofercie, co wprost wynika z obowiązujących przepisów (rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach składania ofert i odwoływania komisji konkursowej oraz jej składu), a kontrola ta przeprowadzona została w toku regulowanego ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postępowania konkursowego, do którego przystąpiła skarżąca. Kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz legalności działań podejmowanych przez organ w postępowaniu, w którym decyzja ta została wydana, Sąd I instancji zobowiązany był zatem dokonywać z punktu widzenia adekwatnych w rozpatrywanej sprawie wzorców kontroli, w tym tych, które odnosiły się do określonych przepisami obowiązującego prawa kompetencji komisji konkursowej, co też uczynił.
W tym miejscu podkreślić należy, że skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych dokonanych w związku z przeprowadzonymi kontrolami, a w szczególności brak jest podstaw do uznania, że nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym okoliczności wskazujące na brak co najmniej jednego pomieszczenia higieniczno- sanitarnego dla pacjentów dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo, a przedstawiona przez skarżącą toaleta dla osób niepełnosprawnych nie znajduje się w odrębnym pomieszczeniu a jest umieszczona we wnęce łazienki, wskazujące na to, że wejście do pomieszczenia z prysznicem wiedzie przez pokój socjalny dla personelu oraz wskazujące na to, że winda znajdująca się na zewnątrz budynku nie jest stale dostępna bowiem jest zamykana na klucz.
W związku z powyższym zauważyć należy, że postępowanie administracyjne zainicjowane odwołaniem pozostaje jedynie w funkcjonalnym związku z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które nie ma cech postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne zainicjowane odwołaniem nie stanowi jednak kontynuacji postępowania w sprawie zawarcia umowy, nie jest następnym jego etapem, a organ prowadzący postępowanie nie przejmuje w nim uprawnień komisji konkursowej (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 55/14). Przepis § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań, obowiązujący w dacie ogłoszenia konkursu i w dacie kontroli (Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2719) wyraźnie przewidywał kontrolę w toku postępowania. Kontrola ma służyć potwierdzeniu prawidłowości danych zawartych w ofercie, a nie usunięciu ewentualnych nieprawidłowości w złożonej ofercie. Strona skarżąca kasacyjnie nie uwzględnia przede wszystkim tego, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, jako postępowanie swoiste, podlega szczególnego rodzaju regulacji, która zawarta została w dziale VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z przyjętych rozwiązań prawnych wynika, że postępowanie to, znane tej tylko ustawie, charakteryzuje się wysokim stopniem jego sformalizowania oraz szczególnego rodzaju obligatoryjnymi wymaganiami dotyczącymi trybu przeprowadzenia tego postępowania, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia celu, w którym postępowanie to jest prowadzone. Jego realizacji towarzyszyć musi szczególnego rodzaju metodyka działania organów NFZ, która w zakresie przyznanych im przepisami prawa uprawnień, obejmuje również prawo kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie (vide wyrok NSA z dnia 22.04. 2015 r., sygn. akt II GSK 553/14 niepublikowany). Z treści przywołanego powyżej obligatoryjnego oświadczenia oferenta jednoznacznie wynika, że musi być ono zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy, co oznacza zapewnienie o trwałości spełniania warunków w tak określonej przestrzeni czasowej, a co za tym idzie również i w toku postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o świadczenia opieki zdrowotnej, co z kolei prowadzi do wniosku, że oferta ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy.
W ocenie NSA nie jest trafna argumentacja autora skargi kasacyjnej, który w zakresie spełnienia warunków określonych w złożonej ofercie, co do zapewnienia co najmniej jednego pomieszczenia higieniczno-sanitarnego dla pacjentów dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo odwołuje się do ostatecznej decyzji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Powołując się na wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 roku sygnatura akt II OSK 2485/10 kasator nie dostrzega, że NSA wyraźnie stwierdził, iż co prawda z treści art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika uprawnienie dla tegoż organu do uczestniczenia w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych, to jednak uprawnienie to odnosi się do sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych i to w zakresie w jakim wynikają one z pozwolenia na budowę i przepisów wykonawczych. Tak więc w rozpatrywanej sprawie istotne jest nie to czy wskazane przez świadczeniodawcę pomieszczenie spełnia wymogi higieniczno-sanitarne ale to czy mamy do czynienia z pomieszczeniem przystosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo. Oznacza to, że świadczeniodawca przystępując do konkursu winien wskazać w ofercie i jednocześnie faktycznie zapewnić co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne dla pacjentów dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że w istocie chodzi tutaj o pomieszczenie dla pacjentów niepełnosprawnych ruchowo, a za takie nie może być uznane miejsce w toalecie ogólnodostępnej umieszczone we wnęce tej toalety. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z pomieszczeniem higieniczno-sanitarnym dla pacjentów niepełnosprawnych ruchowo ale z miejscem dla osób niepełnosprawnych ruchowo znajdującym się w pomieszczeniu higieniczno-sanitarnym ogólnodostępnym.
Zauważyć należy, że podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 149 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podkreślić należy, że analiza treści art. 149 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyraźnie wskazuje, że komisja przeprowadzająca konkurs ofert oceniając treść złożonych dokumentów weryfikuje prawdziwość zawartych w nich informacji i w przypadku stwierdzenia, iż w ofercie podano nieprawdziwą informację w zakresie odpowiedzi na pytanie ankietowe będące jednym z pytań punktowych, a więc w przypadku podania informacji która nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości a która ma wpływ na wynik postępowania konkursowego, komisja konkursowa jest zobligowana do odrzucenia takiej oferty.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że w sprawie prawidłowo wyjaśnione zostały przesłanki negatywne leżące u podstaw odrzucenia oferty skarżącej.
W ocenie NSA nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwą wykładnię § 86 ust.1 pkt1-4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni § 86 ust.1 pkt1-4 wskazanego wyżej rozporządzenia, jak również nie stosował tegoż przepisu prawa. Oceniając zasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego podkreślić należy, że stosownie do treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną oprzeć można na podstawie naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni bezskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania (vide wyrok NSA z dnia 14.04.2004 r. sygn. akt OSK 12/04, wyrok NSA z dnia 3.04.2012 r. sygn. akt I OSK 1271/11, wyrok NSA z dnia 28.02.2018 r. sygn. akt I OSK 926/16 niepublikowane).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło