I SA/Kr 506/16

WyrokWSA w Krakowie2016-07-06

Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo, WSA Urszula Zięba (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo nadał nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości rygor natychmiastowej wykonalności, opierając się na przesłance krótszego niż 3 miesiące terminu do przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe, ponieważ spełnione zostały obie przesłanki: po pierwsze, do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostał okres krótszy niż 3 miesiące, a po drugie, istniało uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, co wynikało z długotrwałej zwłoki w jego uregulowaniu oraz kwestionowania przez stronę skarżącą obowiązku podatkowego.
Stan faktyczny
Urząd Miasta i Gminy wszczął postępowanie podatkowe wobec O. S.A. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. odnośnie kabli położonych w kanalizacji kablowej. Po wydaniu decyzji przez Burmistrza i uchyleniu jej przez SKO, organ I instancji ponownie określił zobowiązanie podatkowe. Następnie, postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r., Burmistrz nadał tej nieostatecznej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, wskazując na ryzyko przedawnienia zobowiązania. SKO utrzymało to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania oraz brak poinformowania o postępowaniu w sprawie nadania rygoru.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 506/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 6 lipca 2016 r., sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności - skargę oddala - Urząd Miasta i Gminy W. wszczął postępowanie podatkowe wobec O. S.A. w W. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2009 oraz za okres od 01.01.2010r. do 31.07.2010r. Postępowanie w sprawie przedmiotowych budowli za 2009r. zostało zakończone wydaniem odrębnej decyzji [...]. Powodem wszczęcia postępowania było niezadeklarowanie przez Spółkę do opodatkowania podatkiem od nieruchomości kabli położonych w kanalizacji kablowej. Jedynym powodem zaniżenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości od przedmiotowej budowli, według Spółki była odmienna ocena prawna, co do opodatkowania budowli (niejednolite orzecznictwo sądów). Organ podatkowy nie podzielił stanowiska O. S.A. w kwestii, o której mowa powyżej i stwierdził, że jeżeli dany obiekt budowlany jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego, to powinien być klasyfikowany, jako budowla na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w dniu 24.12.2014r. wydana została wobec Spółki decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. [...] określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości odnośnie kabli położonych w kanalizacji kablowej za okres 01.01.2010r. - 31.07.2010r. Zobowiązanie wynikające z ww. decyzji oparte było na posiadanej przez organ podatkowy dokumentacji, w szczególności na złożonych przez Spółkę deklaracjach na podatek od nieruchomości. Wyliczenie wartości przedmiotowych budowli w oparciu o wspomniane wyżej deklaracje spowodowane było niedostarczeniem przez Spółkę dokumentów i wyjaśnień, co do zapisów nadesłanej do organu podatkowego ewidencji środków trwałych na płycie CD grupa KŚT6 i KŚT2, (Spółka pomimo wezwań ze strony organu podatkowego nie wskazała przedmiotowej budowli przebiegającej przez teren gminy W., jak i nie podała kwotowego, bądź procentowego udziału Gminy W. w danym odcinku linii, nie zgłaszała również udoskonaleń lub likwidacji przedmiotowej budowli). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12.06.2015 przychyliło się do wniosku Spółki uchylając decyzję, o której mowa wyżej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując sprawę po uchyleniu ww. decyzji organ podatkowy I instancji wezwał ponownie O.S.A. do dostarczenia nieotrzymanej wcześniej (pomimo wezwania do jej dostarczenia) ewidencji środków trwałych zawierającej przedmiotowe budowle na dzień 31.12.2009r. Wyciąg z ewidencji, o której mowa powyżej został dostarczony przez Spółkę na płycie CD dopiero w dniu 12.10.2015r. Po dokonaniu szczegółowej analizy zapisów ww. ewidencji grupa KŚT6 i KŚT2, (stan na 31.12.2008r. i na 31.12.2009r.), Burmistrz Miasta i Gminy W. w decyzji z dnia 15.12.2015r. nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od kabli położonych w kanalizacji kablowej za 2010r. - okres od 01.01.2010r. do 31.07.2010r. w kwocie 26.532,00zł. Powyższe rozstrzygnięcie, organ podatkowy podjął działając na podstawie art. 207 § 1 i art. 210 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm., dalej jako: "o.p."), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 9 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., nr 121, poz. 844 ze zm., dalej jako "u.p.o.l."), art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 594 ze zm.) oraz na podstawie Uchwały Nr XXIV/220/08 Rady Miejskiej w W. z dnia 27 października 2008r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy W., działając na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4, § 2 i § 3 o.p., nadał nieostatecznej decyzji z dnia 15.12.2015r., nr [...] w sprawie określenia O.S.A. w W. – wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości od kabli położonych w kanalizacji kablowej za 2010r. – okres od 1.01.2010r. do 31.07.2010r. – rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wobec Spółki O. S.A. w całej Polsce toczą się postępowania podatkowe w podatku od nieruchomości, co świadczy o tym, iż nie tylko Gmina W. stara się od dłuższego czasu o odzyskanie należnego gminie podatku. Mając na uwadze ryzyko przedawnienia zobowiązanie podatkowego za 2010r. - termin przedawnienia nastąpi z końcem 2015r. - organ podatkowy I instancji nadał decyzji [...] rygor natychmiastowej wykonalności niniejszym postanowieniem. Zdaniem organu podatkowego spełniona była przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji zawarta w art. 239b § 1 pkt 4 o.p. z jednoczesnym spełnieniem przesłanki zawartej w art. 239 § 2 o.p. Organ podatkowy podkreślił, że z treści ww. przepisów nie wynika wymóg dokonania ustaleń sfery majątkowej Spółki, jej sytuacji finansowej lub ewentualnego zwlekania z regulowaniem innych płatności publicznoprawnych itd., lecz "uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane". Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie wielce prawdopodobne było, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez Spółkę wykonane, gdyż wygaśnie na skutek przedawnienia. Bez znaczenia zdaniem organu podatkowego były w tym przypadku okoliczności dotyczące wielkości majątku Spółki, jej zasoby finansowe, ponieważ nawet przy bardzo dużym majątku, zobowiązanie to nie zostałoby wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż wygasłoby na skutek przedawnienia. Organ wskazał także na powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń, zawarty w art. 84 Konstytucji RP, a także na treść art. 217 Konstytucji RP, w którym ustanowiono władztwo finansowe państwa. Zdaniem organu podatkowego, nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności służy ochronie interesów wierzyciela podatkowego i może nastąpić, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. W przypadku O.S.A. powyższe zachodziło. Spółka przez okres ponad 4 lat nie zadeklarowała przedmiotowych budowli do opodatkowania i nie uiściła należnego gminie podatku - taki stan pozostawał również na dzień wydania decyzji o nr [...] oraz postanowienia o nr [...] Podkreślono również, że zwłoka w wykonaniu przez Spółkę obowiązków, o których mowa powyżej zagraża dobrom chronionym takim, jak potrzeba ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego. Okoliczności, o których mowa powyżej oraz to, że okres do upływu terminu przedawnienia jest krótszy niż 3 m-ce, pozwalał organowi podatkowemu wywnioskować, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010r. – okres od 1.01.2010r. do 31.07.2010r. – od kabli położonych w kanalizacji kablowej przebiegającej przez teren Gminy W., bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, nie zostałoby wykonane i wygasłoby z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że O.S.A. w W. nie została poinformowania o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania nieostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. rygoru natychmiastowej wykonalności. Przyznano, że wprawdzie na mocy art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 O.p. ustawodawca wyłączył obowiązek doręczenia Spółce postanowienia o wszczęciu postępowania oraz obowiązek wyznaczenia jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, to jednakże nie wyłączył obowiązków wynikających z art. 121 O.p. Zdaniem Spółki, sprzeczne z zasadą zaufania do organów podatkowych było zachowanie organu, który nie poinformował podatnika o prowadzonym wobec niego postępowaniu, lecz doręczył mu jedynie końcowe rozstrzygnięcie. Brak wiedzy o toczącym się postępowaniu uniemożliwiło podatnikowi dobrowolne, wcześniejsze wykonanie decyzji, czy też złożenie wniosku o wydanie decyzji, która zawiesiłaby bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 2 pkt 1 O.p.). Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 239b § 2 O.p., poprzez brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania przez podatnika. Podniesiono, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ podatkowy nie przywołał żadnej okoliczności, która realnie wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego przez Spółkę. Powyższe oznaczało również naruszenie art. 210 § 4 O.p., gdyż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia również było wadliwe. Zdaniem Spółki, za uprawdopodobnienie nie można było uznać tego, że Spółka nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu I instancji i że kwestionowała fakt opodatkowania linii kablowych ułożonych w cudzej kanalizacji. Zauważono, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przepisy Ordynacji podatkowej ustanawiają zasadę, że wykonaniu podlegają decyzje ostateczne. Według Spółki, przepisy te pozwalają adresatom decyzji pierwszoinstancyjnych powstrzymać się od zapłaty do czasu rozstrzygnięcia ostatecznego. Wskazano także, że w ocenie organu linie kablowe podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i kwestionowanie, tego również stanowiło uprawdopodobnienie, że Spółka nie ureguluje zobowiązania podatkowego. Taka argumentacja, zdaniem Spółki, pozostawała jednak w sprzeczności z aktualną linią orzeczniczą, zgodnie bowiem z obecnie dominującym orzecznictwem, linie kablowe ułożone w cudzej kanalizacji nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015r., sygn. akt I SA/Łd 213/15, WSA w wyroku z dnia 26 czerwca 2015r., sygn. akt I SA/Lu 535/15, w wyroku z dnia 1 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Lu 345/15, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 czerwca 2015r., sygn. akt I SA/Wr 338/15.). Podatnik podał także, że okoliczności związane z procesem wymiaru (w przedmiotowej sprawie - proces zmierzający do wydania decyzji wymiarowej) nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 239a, art. 239b § 1 pkt 4 i § 2, art. 233 § 1 w zw. z art. 239 oraz na podstawie art. 70 § 1 o.p., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na istotę sporu w przedmiotowej sprawie, dotyczącą zaistnienia drugiej przesłanki wymaganej dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane. Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowym w kontekście tej przesłanki wskazuje się, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo zmaterializowania się jej. W dalszej kolejności powielono argumentację organu I instancji, a ponadto wskazano, że z uwagi na konsekwentnie zajmowane przez Podatnika stanowisko negujące istnienie obowiązku podatkowego w zakresie opodatkowania linii telekomunikacyjnych ułożonych w kanalizacji kablowej, istniało duże prawdopodobieństwo, że decyzja organu I instancji nie stanie się ostateczna i wykonalna przed upływem terminu przedawnienia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy wskazał, że działanie organu podatkowego, zgodne z przepisami art. 165 § 5 pkt 3 i art. 200 § 2 pkt 1 o.p., nie mogło być uznane za sprzeczne z zasadą zaufania do organów podatkowych, (por. wyrok z dnia 8 stycznia 2014r., sygn. akt I Sa/Bk 540/13 oraz wyrok z dnia 31 października 2014r., sygn. akt I SA/Kr 1045/14). Wykonanie przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 o.p. w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, stanowiłoby zdaniem organu odwoławczego, przekroczenie uprawnień organów podatkowych i działanie bez podstawy prawnej, zgodnie zaś z art. 120 o.p. organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Wobec powyższego SKO postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie SKO, zarzucając mu naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p., wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. nie zostałoby przez Spółkę wykonane przed terminem przedawnienia. W uzasadnieniu powielono argumentację zawartą w zażaleniu i na tej podstawie wniesiono o uchylenie postanowienia SKO z dnia 5 lutego 2016r., [...] a także o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 15 grudnia 2015r., nr [...] oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczową kwestią była ocena zasadności nadania przez organ podatkowy I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 15 grudnia 2015r., która określała po długotrwałym postępowaniu w tej sprawie, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od kabli położonych w kanalizacji kablowej za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2010r. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie była odmienna ocena zaistnienia przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej o której mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Okolicznością niekwestionowaną było natomiast wystąpienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 powołanej ustawy, czyli krótszy niż 3 miesiące upływ terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 239a Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że co do zasady podatnik ma obowiązek wykonania dopiero ostatecznej decyzji podatkowej, ma więc prawo oczekiwać z zapłatą podatku do doręczenia mu takiej decyzji. Jednak prawo to może zostać ograniczone przez nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1), lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2), lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (pkt 3) lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (pkt 4). Z kolei na podstawie § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z przytoczonych przepisów prawa wynika zatem, że przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jest uprawdopodobnienie, że wynikające z decyzji zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.), a obok tego, warunkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jest zaistnienie którejś z okoliczności określonych w art. 239b § 1 o.p. Dla skuteczności dyspozycji normy prawnej zawartej w tym przepisie konieczne jest więc łączne spełnienie jednej z przesłanek z § 1 oraz przesłanki z § 2 omawianego przepisu. Przy czym fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 o.p. wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (tak Naczelny sad Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2014r., sygn. akt I GSK 834/12 - powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, słuszne jest stanowisko organów wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy mieć na uwadze, że do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące), zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczyła 2010r., co także pokazuje, że strona skarżąca do chwili postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy, nie uregulowała wymaganych należności, bowiem Spółka przez okres ponad czterech lat nie zadeklarowała przedmiotowych budowli do opodatkowania i nie uiściła należnego gminie podatku. Taka zwłoka w wykonaniu przez stronę skarżącą obowiązków, o których mowa powyżej, zagraża dobrom chronionym takim, jak potrzeba ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego. Bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, zobowiązania Spółki w dalszym ciągu nie zostałyby wykonane i wygasłyby z uwagi na upływ terminu przedawnienia, bowiem w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia nastąpiłby końcem 2015r. Ponadto Sąd odczytuje uzasadnienie organów podkreślające stałe kwestionowanie prawidłowości wymiaru podatku, w sytuacji, gdy spór (toczony przed innymi organami i sądami w całej Polsce w analogicznych sprawach) rozstrzygany był do 2008r. na niekorzyść strony skarżącej w części dotyczącej kluczowej dla sprawy zasady opodatkowania kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej – jako prawidłowe uprawdopodobnienie, że podatek należny nie zostanie zapłacony przed upływem terminu przedawnienia. Skoro bowiem od lat skarżąca nie zgadza się z jednolitą (co do zasady) wykładnią prawa stosowaną przez organy i orzekające sądy i wykorzystuje w celu uniknięcia opodatkowania wszystkie środki procesowe – to takie postępowanie można było zakwalifikować jako próbę wykorzystania przez stronę legalnych środków umożliwiających niewykonanie decyzji w rozumieniu art. 239b §2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie wymaga bowiem od organu uprawdopodobnienia stosowania przez podatnika środków sprzecznych z prawem. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że od 2009r. zaistniała rozbieżność w orzecznictwie, co do możliwości opodatkowania kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej – w związku z zawartą przez stronę skarżącą umową leasingu zwrotnego – trudno jednak mówić o dominującej linii orzeczniczej w tej kwestii tak jak twierdziła skarżąca (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., II FSK 3033/15 wskazujący, że "...organy podatkowe miały postawy do objęcia opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości linii kablowych należących do spółki w sytuacji, gdy kanalizacja kablowa, w której linie te są położone znajduje się w rękach innego właściciela" i wymienione tam orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych prezentujące odmienne linie orzecznicze). Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionowała wystąpienia przesłanki z art. 239 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a zatem tego, że do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostał okres krótszy niż 3 miesiące, natomiast zarzuciła, że organy prowadzące postępowanie nie wykazały zaistnienia przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, a zatem nie uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę uznał powyższy zarzut za bezzasadny. W judykaturze podkreśla się, że skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie to nie zostanie bowiem wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ wygaśnie ono na skutek przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2015 r., II FSK 2903/13 oraz powołane tamże wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12 a także z dnia 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznaje powyższy pogląd za słuszny. Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, niewątpliwym pozostaje fakt, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2010r., na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest krótszy, niż trzy miesiące, a tym samym bardzo prawdopodobnym jest, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez stronę skarżącą wykonane, tym bardziej, że większość zobowiązań podatkowych w sprawach była przez nią regulowana z tylko w części niespornej. Dobrowolna wpłata na poczet zobowiązań podatkowych byłaby działaniem nieracjonalnym ekonomicznie – skoro upływ terminu przedawnienia pozwalałby podatnikowi (tu: stronie skarżącej) zwolnić się z obowiązku zapłaty zgodnie z prawem i to nawet, gdyby okazało się, że stanowisko organów, co do wysokości należnych zobowiązań podatkowych jest, co do zasady, zgodne z prawem. Jakkolwiek wniesienie odwołania jest oczywiście prawem strony, to jednakowoż nie można dopuścić do tego, aby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stało się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego. Stąd potrzeba nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki. W orzecznictwie wskazuje się, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2014 r., I SA/Gd 441/14). Kończąc należy podkreślić, iż wyrażona w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada zobowiązująca organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jest ogólną zasadą postępowania podatkowego. Postępowanie budzące zaufanie, to postępowanie staranne, bezstronne, którym organy podatkowe respektują normy określające ich obowiązki proceduralne oraz uprawnienia proceduralne strony, a także merytorycznie poprawne. Za prowadzącą do naruszenia tej zasady nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się, co do niego, gdy jednoznaczny przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu. Formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest bowiem, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, jednak przepisów tych, z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wykonanie zatem przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, stanowiłoby przekroczenie uprawnień organów podatkowych i działanie bez podstawy prawnej, zgodnie zaś z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Wskazać również należy, że pogląd w powyżej omawianych kwestiach jest obecnie dosyć jednolicie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych rozpoznających sprawy ze skarg tej samej strony skarżącej. Jako reprezentatywne powołać można wyroki; WSA w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2014r., I SA/Rz 161/14, WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014r., I SA/Lu 153/14, WSA w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014r., I SA/Bk 540/13 czy WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2014r., I SA/Gd 755/14 oraz z dnia 17 września 2014r., I SA/Gd 869/14. Wobec prawidłowości zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło