II SA/Rz 296/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-06-18
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało i zastosowało przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Status strony w postępowaniu nadzwyczajnym nie jest ograniczony do podmiotów, które brały udział w postępowaniu zwyczajnym, a organ ma obowiązek zbadać, czy planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości wnioskodawców, nawet jeśli nie są one bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty.Stan faktyczny
Skarżąca A.S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, zarzucając pominięcie jej jako strony w postępowaniu zwyczajnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną, a zarzuty dotyczące pominięcia powinny być rozpatrzone w trybie wznowienia postępowania. Po uwzględnieniu skargi na bezczynność SKO, organ ponownie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ błędnie ocenił status strony i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur- Selwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A.S. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] (dalej: SKO w [..] lub Kolegium) z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które wydano w następującym stanie sprawy;
Decyzjami z dnia [..] lipca 2008 r. nr [..], z dnia [..] sierpnia 2008 r. nr [..], z dnia [..] sierpnia 2008 r. nr [..], z dnia [..] sierpnia 2008 r. nr [..], z dnia [..] sierpnia 2008 r. nr [..] oraz z dnia [..] sierpnia 2008 r. nr [..], Prezydent Miasta [..] ustalił na wniosek M,C. warunki zabudowy dla inwestycji mających polegać na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, dojazdem do drogi publicznej i parkingami, na części działki nr 7 przy ul. [..] i [..] w [..].
W podaniu z dnia 14 maja 2012 r. A.S. i W.S. zwrócili się do SKO w [..] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zarzucając, że wydano je z rażącym naruszeniem prawa. Oni zaś zostali w tych postępowaniach pominięci jako strony.
W odpowiedzi na powyższe Kolegium poinformowało wnioskodawców, że zarzut pominięcia stron w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta Miasta [..] w sprawie ustalenia warunków zabudowy stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania w trybie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Dlatego w piśmie z dnia 16 lipca 2012 r. wezwało ww. o sprecyzowanie treści ich żądania, a następnie za pismem z dnia 30 lipca 2012 r. przekazało przedmiotowy wniosek według właściwości Prezydentowi Miasta [..] do rozpoznania. Jednak w piśmie z dnia 3 sierpnia 2012 r. wnioskodawcy zakwestionowali słuszność podjętej przez Kolegium czynności przekazania podania, ponieważ jednoznacznie domagali się stwierdzenia nieważności decyzji.
Wobec powyższego A.S. i W.S., po uprzednim wezwaniu Kolegium do usunięcia naruszenia prawa, wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność SKO w [..] w sprawie rozpoznania podania o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarga ta została uwzględniona wyrokiem z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. II SAB/Rz 40/12, w którym Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 14 maja 2012 r. w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku uznając, że skoro kategorycznie oświadczyli, że domagali się przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, to Kolegium nie mogło ocenić go odmiennie.
Mając na względzie powyższe SKO w [..] postanowieniem z dnia [..] czerwca 2013 r. nr [..], odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, przyjmując za podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej: "Kpa".
Kolegium podało, że podanie o stwierdzenie nieważności decyzji może wnieść jedynie strona postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Jeżeli natomiast podmiot inicjujący postępowanie przymiotu takiego nie posiada odmawia się wszczęcia postępowania. Mając to na względzie SKO w [..] stwierdziło, że wnioskodawcom nie przysługuje omawiany status strony. Zarzucane natomiast przez nich pominięcie ich w postępowaniu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i wynikający stąd interes może być dostatecznie chroniony w postępowaniu o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. I z instrumentu tego skorzystali, ponieważ przed Prezydentem Miasta [..] toczy się takie postępowanie. Jeżeli nowa decyzja załatwiająca sprawę co do istoty w trybie wznowienie nadal będzie obarczona wadliwością, jakiej upatrują oni obecnie, odpadnie przeszkoda braku statusu strony. Wówczas może zostać nadany bieg kolejnemu podaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej po przeprowadzeniu takiego postępowania.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy zarzucili organowi, że nie wyznaczył wokół terenu inwestycji obszaru, na który będzie ona oddziaływać, co było konieczne do oceny ich statusu jako strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy, który im przysługuje. Inwestycja obejmuje bowiem m.in. budowę drogi dojazdowej zlokalizowanej w odległości 5 m od drzwi wejściowych i okien pomieszczeń mieszkalnych na należącej do nich nieruchomości, a po drodze tej według oceny inwestora ma przejeżdżać dziennie 472 samochody. Nie wyjaśniono zatem dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy. Dlatego bezzasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, dodatkowo bez podania uzasadnienia prawnego i faktycznego.
Opisanym na wstępie postanowieniem SKO w [..] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 61a § 1 Kpa.
Uzasadniając wyrażone stanowisko Kolegium podało, że przed przystąpieniem do merytorycznej oceny przesłanek nieważności decyzji konieczne jest formalne ustalenie, czy żądanie wszczęcia takiego nadzwyczajnego postępowania pochodzi od strony postępowania. Tymczasem bezsporne jest, że wnioskodawcy nie byli uczestnikami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. To zaś ma dowodzić, że nie mają oni interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności tych decyzji. Dlatego przeprowadzenie takiego postępowania było niedopuszczalne.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zarzuciła organowi, że bezzasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy ona jest prawnym następcą pierwotnych stron postępowania bezzasadnie pominiętych w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Jest właścicielką działki nr 93 obr. [..] w [..], która sąsiaduje z drogą dojazdową do terenu inwestora, a nabywając tę nieruchomość nabyła wszystkie uprawnienia z nią związane. Przedmiotowa inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość, a zatem przysługuje jej status strony w postępowaniu dotyczącym tej inwestycji. Obejmuje ona bowiem m.in. budowę drogi dojazdowej zlokalizowanej w odległości 5 m od drzwi wejściowych i okien pomieszczeń mieszkalnych na należącej do nich nieruchomości, a po drodze tej według oceny inwestora ma przejeżdżać dziennie 472 samochody.
W odpowiedzi na skargę SKO w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana "Ppsa". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa).
Tak przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienia są niezgodne z prawem.
Z okoliczności sprawy wynika, że przed Prezydentem Miasta [..] toczyły się odrębne postępowania w sprawie o ustalenie na wniosek M.C. warunków zabudowy dla określonych inwestycji. W postępowaniach tych udziału nie brali A. i W. S. (ani ich poprzednicy prawni), którzy w podaniu z dnia 14 maja 2012 r. wystąpili z żądaniem stwierdzenia nieważności tych – łącznie 6, decyzji. Wskutek uwzględnienia ich skargi na bezczynność SKO w [..] wyrokiem z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. II SAB/Rz 40/12, tut. Sąd zobowiązał Kolegium do rozpoznania podania skarżących zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności ww. 6 decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku. W następstwie tego orzeczenia postanowieniem z dnia [..] czerwca 2013 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [..] grudnia 2013 r., SKO w [..] odmówiło wszczęcia nadzwyczajnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionych we wniosku A. i W.S. decyzji uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje status stron postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Jednocześnie, mając na względzie podniesiony przez nich zarzut pominięcia jako stron w postępowaniach w sprawie ustalenia warunków zabudowy Kolegium stwierdziło, że powinni oni najpierw wystąpić z żądaniem wznowienia postępowań w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w których to postępowaniach ich interes będzie dostatecznie chroniony. Jeżeli nowa decyzja wydana w trybie wznowienia nadal będzie obarczona zarzucaną wadliwością odpadnie przeszkoda braku statusu strony i możliwe stanie się nadanie biegu kolejnemu podaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto stwierdzono, że skoro wnioskodawcy nie byli stronami postępowania zwyczajnego to nie mają interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji wówczas wydanych.
Zaprezentowane przez Kolegium stanowisko jest błędne.
Nie ulega wątpliwości, że A. i W.S. domagali się przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W myśl art. 16 § 1 Kpa, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jak natomiast wynika z art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast powody, z których możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji, zostały określone w art. 156 § 1 Kpa.
Jeżeli z przedmiotowym podaniem występuje strona jest ona obowiązana uczynić zadość dyspozycji art. 63 § 2 Kpa i określić, poza swoimi danymi, treść żądania. W niniejszej sprawie autorzy podania z dnia 14 maja 2012 r. wywiązali się z tego obowiązku i formułując je zarzucili, że wskazane przez nich decyzje, łącznie 6, zostały wydane przez Prezydenta Miasta [..] z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pominięto ich jako strony tamtych postępowań. Wskazywali także na rażące naruszenie różnych przepisów prawa materialnego. Żądanie takie było dla organu wiążące. Taki też wniosek wypływa z wyroku tut. Sądu z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. II SAB/Rz 40/12.
Jak wskazano wyżej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być wszczęte na żądanie strony, które to pojęcie zostało zdefiniowane w art. 28 Kpa. Stroną jest zatem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednak w myśl art. 61a § 1 Kpa, jeżeli podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. I te właśnie przepisy zostały przez SKO w [..] błędnie zinterpretowane i zastosowane, ale też Kolegium nie dokonało właściwych ustaleń faktycznych, a braki te wywołały powyższe błędy.
Krąg stron postępowania administracyjnego nie ma charakteru stałego i brak jest podstawy prawnej do zaakceptowania stanowiska wyrażonego przez Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, jakoby z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji mogły wystąpić wyłącznie podmioty, które brały udział w postępowaniu zwyczajnym. Obowiązkiem organu w każdym bowiem postępowaniu jest dbanie o to, aby brały w nim udział wszystkie strony, jeżeli tylko spełniają przesłanki z art. 28 Kpa. W postępowaniu nadzwyczajnym, które jest przecież odrębnym postępowaniem administracyjnym, stronami będą przede wszystkim podmioty, do których decyzja została skierowana (choć w przypadku sukcesji dojdzie do zmiany takich podmiotów), ale nie można wykluczyć, że pojawią się dodatkowe podmioty, które taki status nabędą, albo co też istotne, posiadały go już wcześniej, tyle że nie zostały dotychczas zawiadomione przez organ o postępowaniu z naruszeniem art. 61 § 4 Kpa (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r. sygn. I OSK 2313/12; wyrok NSA z 6 stycznia 2010 r. sygn. II GSK 162/09; wyrok NSA z 2 marca 2007 r. sygn. II OSK 347/06; M Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Lex/el. 2014, komentarz do art. 157). Pozbawienie udziału w postępowaniu zwykłym nie pozbawia strony prawa do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (por. wyrok NSA z 13 października 2009 r. sygn. II OSK 1936/08).
Postępowania zwyczajne zakończone w 2008 r. toczyły się na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) dalej: "Upzp", w trybie przepisów Kpa. Przepisy Upzp nie określają kręgu stron postępowania w sposób szczegółowy wobec dyspozycji art. 28 Kpa, a zatem ocena, kto jest stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy następuje w oparciu o przepis art. 28 Kpa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze prawniczej, stronami tymi, poza inwestorem, przede wszystkim są właściciele i użytkownicy wieczyści terenu inwestycji, a także inne podmioty, którym służą do danego terenu prawa rzeczowe. Inne podmioty natomiast będą posiadały taki status, jeżeli możliwe jest ustalenie, że planowana inwestycja może oddziaływać na ich nieruchomości sąsiednie. Stroną nie jest wyłącznie dysponent prawnorzeczowy działki mającej wspólną granicę z terenem inwestycji (por. wyrok NSA z: 20 sierpnia 2013 r. sygn. II OSK 854/12; 22 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2331/10; 24 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2105/10, 2 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 1880/08; 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 551/05; 17 kwietnia 2007 r. sygn. II OSK 646/06; wyrok WSA w Białymstoku z 6 grudnia 2011 r. sygn. II SA/Bk 555/11; K. Małysa-Sulińska, Strony postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, [w:] Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych; LEX/el. 2012; H. Izdebski, I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Lex/el. 2013, komentarz do art. 53 i 59).
W rozpoznawanej sprawie wyprowadzenie interesu prawnego inicjatorów postępowania wymaga niewątpliwie przeprowadzenia przez SKO w [..] postępowania wyjaśniającego, którego jak dotychczas nie podjęto. Brak bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości A. i W.S. z terenem inwestycji nie musi świadczyć o braku statusu strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Istotne jest bowiem to, czy zamierzona inwestycja może oddziaływać na ich nieruchomość bez względu na to, w jakiej odległości są względem siebie one położone (por. wyrok NSA z 29 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1855/10). Z pism inicjatorów nadzwyczajnego postępowania administracyjnego wynika, że ich nieruchomość położona jest po przeciwnej stronie planowanej do budowy drogi dojazdowej do terenu inwestycji, która to droga przebiegać będzie w odległości 5 m od drzwi wejściowych do ich domu, a po drodze tej inwestor przewidywał, że dziennie poruszać się będzie ponad 470 pojazdów. Okoliczność ta powinna zatem zostać przez Kolegium wyjaśniona i oceniona, a jak dotychczas nie zgromadzono dowodów, które pozwoliłyby na weryfikację twierdzeń wnioskodawców. Wydaje się również, że Kolegium nie dostrzegło, że wnioskodawcy nie byli, jak podaje skarżąca, właścicielami nieruchomości w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, jednak ich poprzednicy prawni także nie uczestniczyli w każdym z tamtych postępowań. W tym aspekcie Kolegium powinno mieć na względzie dyspozycję art. 30 § 4 Kpa.
Podkreślić należy, że o istnieniu interesu prawnego decyduje to, czy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Postępowanie dotyczy zaś interesu prawnego nie tylko wtedy, gdy w jego wyniku wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach lub obowiązkach danego podmiotu, ale także wtedy, gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. (por. wyrok NSA z 6 stycznia 2010 r. sygn. II GSK 162/09). Pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa musi zachodzić bezpośredni związek (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2752/12).
Zwrócić należy również uwagę, że art. 61a § 1 Kpa powinien mieć zastosowanie wtedy, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii weryfikacji legitymacji materialnoprawnej osoby żądającej przeprowadzenia postępowania. Oczywistość ta powinna wynika z samego podania inicjującego postępowanie. Natomiast jeżeli konieczne jest poczynienie ustaleń w takim zakresie to można tego dokonać tylko w toku postępowania. W przypadku negatywnej oceny legitymacji wnioskodawcy postępowanie takie powinno wówczas zakończyć się wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2685/12 oraz z 6 lutego 2013 r. sygn. II GSK 1966/11; G. Łaszczyca, Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a k.p.a.), [w:] Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym; Lex 2012). Przymiotu strony nie można natomiast wyjaśniać w drodze poza-procesowej.
SKO w [..] stanęło również na stanowisku, że wskazana przez inicjatorów postępowania przesłanka pominięcia jako strony postępowania może być przedmiotem żądania wznowienia postępowania i że dopiero ustalenie statusu strony w takim postępowaniu będzie uprawniało A. i W.S. do wystąpienia z kolejnym żądaniem przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazać jednak należy, że przepisy Kpa nie określają kolejności prowadzenia wymienionych nadzwyczajnych postępowań, a przy tym organ związany jest żądaniem strony. Zbieg takich postępowań powinien zatem być oceniany w każdym indywidualnym przypadku. W istocie, postępowania takie mogą zostać zainicjowane jednocześnie, a ich równoległe prowadzenie może być co najwyżej oceniane pod kątem przesłanki do zawieszenia niektórych z nich na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jeżeli organ uzna, że np. najpierw zakończone powinno zostać postępowanie, którego skutki mogą okazać się dalej idące. Wydanie decyzji w jednej z takich spraw może również wywołać następczo skutek w postaci bezprzedmiotowości innego postępowania. Sytuacja taka nie może natomiast spowodować odmowy wszczęcia jednego z takich postępowań, jeżeli w myśl art. 61a § 1 Kpa nie zachodzi "uzasadniona przyczyna" świadcząca o niedopuszczalności prowadzenia danego postępowania. Nie można także wykluczyć, że wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, których naruszenie było np. zarzucane przez A. i W.S., może zostać ocenione przez pryzmat rażącego naruszenia prawa, o jakim jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Powołany przepis nie określa bowiem, jakiego rodzaju przepisy mogą zostać naruszone w sposób rażący, a zatem przyjmować należy, że może to dotyczyć wszystkich przepisów powszechnie obowiązujących (zob. G. Łaszczyca, C.Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Lex 2010. komentarz do art. 156). Wszak rodzajowy podział przepisów nie jest pojęciem normatywnym. Ponadto, skarżący zarzucali także rażące naruszenie różnych przepisów prawa materialnego, a nie tylko procesowego.
Zwrócić należy ponadto uwagę na to, że A. i W.S. w jednym podaniu zawarli żądanie stwierdzenia nieważności 6 decyzji, które wydane zostały, jak wynika z akt sprawy, w 6 odrębnych postępowaniach w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Okoliczność ta w ogóle nie została wzięta przez Kolegium pod rozwagę, w tym brak jest stanowiska organu co do prawnej dopuszczalności prowadzenia jednego nadzwyczajnego postępowania, które dotyczyłoby kilku spraw rozstrzygniętych w odrębnych postępowaniach. W myśl art. 1 pkt 1 Kpa, ustawa ta normuje postępowanie w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zgodnie natomiast z art. 62 Kpa, w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Oceny organu wymaga zatem to, czy w przedmiotowych postępowaniach występował "ten sam" (identyczny) stan faktyczny, czy tylko "taki sam" (podobny). Ponadto, prowadząc ewentualnie jedno postępowanie SKO w [..] powinno też ocenić i wyjaśnić, czy wobec żądania inicjatorów postępowania możliwe będzie wydanie tylko jednego rozstrzygnięcia wobec wszystkich kwestionowanych postępowań zakończonych decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy, czy też konieczne okaże się wydanie kilku rozstrzygnięć. Kwestia ta sama w sobie nie miała jednak decydującego znaczenia dla treści wyroku wydanego w niniejszym postępowaniu.
Z podanych wcześniej względów, wobec stwierdzenia naruszenia przez SKO w [..] powołanych przepisów proceduralnych, konieczne było uchylenie obu wydanych przez Kolegium postanowień, ponieważ oba dotknięte są takimi samymi wadami. Podstawę wyroku stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium podda ocenie wniosek A. i W.S., mając na względzie stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności przeprowadzając w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, które pozwoli ustalić, czy wnioskodawcom przysługuje status strony w tym postępowaniu. Niewątpliwie konieczne w tym celu będzie poddanie analizie strefy oddziaływania inwestycji, których dotyczą kwestionowane decyzje o warunkach zabudowy. Kolegium rozważy także dopuszczalność prowadzenia jednego postępowania i prawnej możliwości wydania jednego rozstrzygnięcia, które dotyczyć ma 6 decyzji o warunkach zabudowy wydanych w odrębnych postępowaniach.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło