IV SO/Wr 14/16

|Sygn. akt IV SO/Wr 14/16 | | , , Postanowienie, , Dnia 29 listopada 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący, , Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), , , Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia NSA Julia Szczygielska, , , Protokolant, starszy asystent sędziego Aleksandra Pop, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r., sprawy z wniosku Wytwórni Ekstraktów Słodowych sp. z o.o. w W., o wymierzenie Prezesowi Sądu Apelacyjnego we W. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, postanawia:, , wymierzyć Prezesowi Sądu Apelacyjnego we W. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) zł., zasądzić od Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 (sto) zł., Wnioskiem z dnia 10 maja 2016 r. Wytwórnia Ekstraktów Słodowych sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, strona, spółka) wniosła o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Apelacyjnego we W. w związku z nieprzekazaniem sądowi w terminie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), skargi na bezczynność w przedmiocie przekazania Ministrowi Sprawiedliwości zażalenia w sprawie aktywacji konta w portalu informacyjnym. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie. Zaznaczył, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu nie wpłynęła nigdy skarga pochodząca od strony skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Następnie w piśmie z dnia 9 sierpnia 2016 r. Prezes Sądu Apelacyjnego we W. wyjaśnił, że do dnia 3 sierpnia 2016 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu nie posiadał wiedzy na temat istnienia w ramach platformy ePUAP dwóch skrzynek odbiorczych. Dopiero dnia 3 sierpnia 2016 r. powziął wiedzę o istnieniu drugiej skrzynki. Pracownicy odpowiedzialni za obsługę skrzynek ePUAP nie byli poinformowani o posiadaniu dwóch oddzielnych składów wnoszonej przez interesantów korespondencji i konieczności przełączania się między dwoma oddzielnymi interfejsami jednej skrzynki. W momencie powzięcia wiedzy o wpływie skargi organ niezwłocznie podjął działania zmierzające do przekazania kompletnych akt wraz ze stanowiskiem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, co miało miejsce 8 sierpnia 2016 r. Zaistniała bezczynność nie była celowa, a wynikała jedynie z braku wiedzy o istnieniu ukrytego modułu "skład ESP". W piśmie z dnia 19 września 2016 r. pełnomocnik organu ponowił wyjaśnienia, że do 3 sierpnia 2016 r. pracownicy nie posiadali wiedzy na temat istnienia dwóch skrzynek odbiorczych na platformie ePUAP. Ponadto wyjaśnił, że pracownik Biura Interesanta Sądu nieświadomie raz logował się do jednej skrzynki, a raz do drugiej. W przypadku pisma z dnia 31 marca 2016 r. "Skarga na przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania" pracownik błędnie i nieświadomie utożsamił je z pismem z dnia 30 marca 2016 r. "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", które zostało wydrukowane 31 marca 2016 r. i wpisane do dziennika korespondencji jako pismo z dnia 31 marca 2016 r. Zatem pracownik uznał, że sprawie został już nadany bieg. Na rozprawie pełnomocnik organu dodatkowo wyjaśnił, że o istnieniu skrytki "ESP" pracownicy dowiedzieli się w chwili, kiedy nie stwierdzono wpływu do Sądu pisma wysłanego drogą elektroniczną przez pracownika tego Sądu w jego prywatnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Na zasadzie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W świetle powołanych przepisów przesłankami uprawniającymi Sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na wysokość grzywny. Samo wykonanie obowiązku, określonego we wskazanym przepisie (ale po terminie), nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Wymierzona grzywna stanowi w takim przypadku sankcję za naruszenie prawa i spowodowanie, że sprawa sądowoadministracyjna nie mogła być rozpatrzona bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą jednoznacznie, że skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. w przedmiocie przekazania Ministrowi Sprawiedliwości zażalenia w sprawie aktywacji konta w portalu informacyjnym. Wobec tego, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w 30-dniowym terminie. Skarga ta została złożona do organu w dniu 31 marca 2016 r. za pośrednictwem platformy ePUAP. Skarga wraz z odpowiedzią wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dopiero w dniu 8 sierpnia 2016 r. W ustawowym terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., organ nie dopełnił zatem obowiązku przekazania skargi, co przesądza o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W kwestii wyjaśnień przedstawionych przez organ w odpowiedziach na wniosek oraz na rozprawie, dotyczących braku wiedzy o istnieniu dwóch skrzynek odbiorczych na platformie informacyjnej ePUAP i tym samym błędnego zidentyfikowania modułu "skład ESP", co spowodowało błędne zidentyfikowanie skargi na bezczynność z dnia 31 marca 2016 r. jako pismo z dnia 30 marca 2016 r., należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku w postaci niewymierzenia grzywny. Jak już wyżej wskazano, przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, mogły mieć wpływ jedynie na jej wysokość. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny Sąd uznał, że winna ona być współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieścić się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności, w tym ocenia, jakie przyczyny spowodowały opóźnienie w przesłaniu skargi, czy organ dopuszczał się tego rodzaju uchybień w przeszłości, czy też stanowiło jednostkowy przypadek. Uwzględnia także podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi. Wymierzając stosunkowo niską grzywnę Sąd uwzględnił, że organ wykonał obowiązek w postaci przesłania skargi wraz odpowiedzią na tę skargę niezwłocznie od powzięcia wiedzy, że pismo z dnia 31 marca 2016 r. wpłynęło do organu. Również opóźnienie w przekazaniu skargi nie jest zbyt znaczne. Sąd miał również na względzie, że tego rodzaju uchybienie organu było wynikiem niezamierzonego błędu w odczytywaniu korespondencji na platformie ePUAP, nie zaś celowym działaniem organu i lekceważeniem prawa i interesów strony. Organ przekonująco również wyjaśnił, że pomimo odczytania skargi w dniu 8 kwietnia 2016 r., nadal pozostawał w błędzie co do nadania dalszego biegu skardze z dnia 31 marca 2016 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy o czym orzeczono w pkt I sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę. Stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 1 p.p.s.a., za niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Mając jednak na względzie aktualnie prezentowany w doktrynie i orzecznictwie sposób wykładni art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów przejazdu strony do Sądu i z powrotem. Zwrot kosztów podróży, przysługuje stronie jedynie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu (zob.: M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 3 do art. 205; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 205 Nb 8). Zatem skuteczne wnioskowanie o zwrot kosztów podróży jest możliwe tylko w sytuacji, gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 838/13; z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt I GZ 15/14; z 14.11.2013 r., sygn. akt I OZ 1039/13; z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OZ 788/10; z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 626/10; z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt II GZ 222/09, a także wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06 – orzeczenia dostępne w CBOSA). W pozostałych przypadkach udział stron w posiedzeniach sądowych nie jest obowiązkowy, o czym strony są zawiadamiane, a co za tym idzie – nie mogą też skutecznie domagać się zwrotu kosztów dojazdu do sądu. Z uwagi na to, że stan niniejszej sprawy nie wymagał, w ocenie Sądu, dokładniejszego wyjaśnienia w rozumieniu art. 91 § 3 p.p.s.a., skarżąca spółka otrzymała zawiadomienie o rozprawie – stawiennictwo nieobowiązkowe. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw, aby uwzględnić jej wniosek o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę. Biorąc pod uwagę te okoliczności o kosztach postępowania sądowego sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając jedynie uiszczony przez skarżącą spółkę wpis od skargi w kwocie 100 zł, o czym orzeczono w pkt II sentencji.