I OSK 1510/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant st. asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1625/16 w sprawie ze skargi W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1625/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę małoletniej W. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. G. na decyzję Prezesa [...] z dnia 26 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezes [...] (dalej Prezes [...] bądź organ) decyzją z dnia 26 lipca 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z 26 lipca 2016 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku małoletniej W. G. (dalej małoletnia bądź wnioskodawczyni) reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. G. (dalej matka małoletniej) o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z 20 czerwca 2016 r.) o odmowie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm., dalej uer), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 83 ust. 1 uer, świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie, a brak jednego z nich powoduje niemożność przyznania tego świadczenia. W toku postępowania ustalono, że posiadane środki utrzymania to pobierane przez matkę wnioskodawczyni wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie 1930,08 zł (średnie z ostatnich trzech miesięcy). Wykazany dochód przypadający na jednego członka dwuosobowej rodziny w wysokości 965,04 zł miesięcznie, przekracza kwotę najniższego świadczenia emerytalnego. Prezes [...] uznał, że skoro nie jest spełniony warunek braku niezbędnych środków utrzymania, to przedmiotowe świadczenie nie może zostać przyznane wnioskodawczyni. Art. 83 ust. 1 uer uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Choć sytuacja materialna jest trudna, to świadczenie określone w powołanym wyżej przepisie nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy są one uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. G. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego M. G., wniosła o uchylenie decyzji z 26 lipca 2016 r. i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 83 uer, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; art. 7 i 77 kpa, przez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. Błędne jest stanowisko organu, że jeżeli obecnie dochód w jej rodzinie przekracza wysokość najniższego świadczenia z FUS, to brak jest podstaw do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Pojęcie niezbędnych środków utrzymania nie zostało zdefiniowane, a interpretacja zastosowana przez organ odbiega od realiów życiowych, gdyż każda osoba osiągająca dochód na poziomie minimalnego wynagrodzenia i wychowująca małoletnie dziecko przekracza kryterium "niezbędnych środków utrzymania". Powołany przez organ wyrok NSA z 15.4. 2002 r., II SA 4189/01 zapadł 14 lat temu, a więc przy znaczącym wzroście na przestrzeni lat poziomu najniższego wynagrodzenia nie sposób porównywać go dalej z najniższą emeryturą. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że skoro kwota, jaką dysponuje skarżąca przewyższa ustaloną wartość najniższej emerytury, to przedmiotowe świadczenie jej nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 83 ust. 1 uer, zgodnie z którym ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes [...] może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki, o jakich mowa, winny być spełnione łącznie. Brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie. Z treści art. 83 ust. 1 uer wynikają trzy przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Analizując zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że w sprawie nie występuje przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania, co eliminuje skarżącą z kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku. Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie zawierają definicji pojęcia braku niezbędnych środków utrzymania. Zachodziła zatem konieczność wypracowania przez organy administracji oraz judykaturę sposobu jego rozumienia. W ocenie Sądu I instancji rację ma organ orzekający, że metodą wyjaśnienia spornego pojęcia może być odniesienie się do najniższej kwoty świadczenia przyznawanego w trybie zwykłym. Uzasadnione jest bowiem twierdzenie, że najniższe świadczenie przyznawane w trybie zwykłym umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby, przy czym chodzi tu jedynie o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą znacznie odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu. Przyjąć należy, że kryterium niezbędnych środków utrzymania to wynik odniesienia sytuacji materialnej ubiegającego się o świadczenie do wysokości minimalnej emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renty socjalnej lub kryterium dochodowego przewidzianego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm., dalej ups). W dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie tej przesłanki zalecał dokonanie porównania sytuacji materialnej ubiegającego się o świadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne, a nadto z uwzględnieniem potrzeb służących do zaspokojenia minimum egzystencji (wyroki NSA z: 7.8.2000 r. II SA 815/00; 27.9.2006 r. I OSK 1112/06; 16.4.2014 r. I OSK 121/14; 15.5.2015 r. I OSK 56/15, cbosa). W niniejszej sprawie decydujące znaczenie ma okoliczność, że W. G. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego M. G. dysponuje niezbędnymi środkami utrzymania. Dochód na jednego członka dwuosobowej rodziny skarżącej, na który składa się wynagrodzenie jej matki z tytułu zatrudnienia w wysokości 965,04 zł brutto miesięcznie (a z uwzględnieniem Rządowego Programu 500 plus 1215,04 zł brutto miesięcznie), przekracza kwotę najniższej emerytury, która w dacie orzekania wynosiła 882,56 zł brutto (komunikat Prezesa [...] z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent - M.P. z 2016 r., poz. 168). Zaprezentowany pogląd ma umocowanie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sądy administracyjne nie traktują minimalnej emerytury jako bezwzględnego wskaźnika, od którego zależy przyznanie bądź odmowa przyznania świadczenia w drodze wyjątku (przykładowo wyrok NSA z: 30. 5.2008 r. I OSK 137/08; 16.3.2010 r. I OSK 1721/09, cbosa). Ma to jedynie na celu umożliwienie organom stosującym prawo indywidualizację decyzji w każdym rozpatrywanym przypadku. Przyjmuje się, że wyznacznikiem takim może być też renta socjalna przyznawana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 982 ze zm.). Owa renta również uznawana jest za świadczenie umożliwiające zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby, choć stanowi 84% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (wyrok NSA z 15.11.2012 r. I OSK 2248/12, cbosa). Ustalając niezbędne minimum dochodowe bierze się pod uwagę zwiększone wydatki osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, która z tego tytułu otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne. Podkreśla się także, że "... oceniając czy w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń nie można też abstrahować od tego, że świadczenie określone w tym przepisie organ może przyznać tylko "w drodze wyjątku", a więc w sytuacjach zupełnie szczególnych. Chodzi przede wszystkim o przypadki, gdy dana osoba znajduje się w sytuacji faktycznej i prawnej, która uniemożliwia jej zdobycie ani ubieganie się o podstawowe środki utrzymania" – wyrok NSA z 20.4.2010 r. I OSK 150/10, cbosa). Wojewódzki Sąd uznał, że organ właściwie przyjął, że po stronie skarżącej nie istnieje wymagana przez ustawodawcę przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania. Okolicznością niesporną jest to, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej przewyższa kwotę najniższego świadczenia emerytalnego przyznawanego w trybie zwykłym. Skutkuje to brakiem możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 83 ust. 1 uer i przyznania jej renty rodzinnej w drodze wyjątku. Z tego względu zarzut skargi dotyczący naruszenia owego przepisu nie może odnieść zamierzonego skutku. Nie jest uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów procesowych. Organ przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie w sposób prawidłowy, podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia (art. 7 kpa). W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), zaś podejmując zaskarżoną decyzję należycie ją uzasadnił, czyniąc zadość wymogom z art. 107 § 3 w związku z art. 11 kpa. Prezes [...] wskazał, że art. 83 ust. 1 uer uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Ocena tej niezbędności musi być dokonana z uwzględnieniem potrzeb służących zaspokojeniu minimum egzystencji. Jakkolwiek wykazany dochód może nie zaspokajać wszystkich potrzeb życiowych skarżącej, jednakże trudno uznać, że nie pozwala na zaspokojenie potrzeb niezbędnych, podstawowych. Świadczenie z art. 83 ust. 1 uer nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy są one uzasadnione. Stanowisko organu jest prawidłowe. Ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się o świadczenie na podstawie art. 83 ust. 1 uer przez pryzmat posiadanych dochodów jest bowiem najbardziej obiektywna. Obiektywizmu tej oceny nie zapewniłoby posłużenie się - jako kryterium głównym - wydatkami, chociażby zdeterminowanymi nawet najbardziej uzasadnionymi potrzebami. Skoro w sytuacji skarżącej przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania nie zachodzi, to w myśl wcześniejszych wywodów i w kontekście kumulatywnego charakteru przesłanek z art. 83 ust. 1 uer, jest to okoliczność eliminująca ją z grona osób, którym może być przyznane świadczenie w drodze wyjątku. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie uniemożliwia wystąpienia w przyszłości z ponownym wnioskiem o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, jednak tylko w sytuacji, gdyby zmianie uległy okoliczności faktyczne, w szczególności sytuacja materialna wnioskodawczyni. Skargę kasacyjną wywiodła W. G. działająca przez opiekuna M. G., reprezentowana przez r. pr. M. K., która zaskarżyła wyrok II SA/Wa 1625/16 w całości, zarzucając naruszenie: 1. art. 83 uer przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2. art. 7 i 77 kpa przez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa tj. na naruszeniu norm prawa materialnego i przepisów postępowania. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa skonstruowany został niestarannie. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje naruszenia norm odniesienia. Przepis art. 77 kpa składa się z 4 paragrafów, o różnej treści normatywnej. Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie przepisu o złożonej budowie, jeśli skarga kasacyjna nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutów i każdy z tych zarzutów nie jest należycie uzasadniony. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 754, nb 16). Ani w petitum, ani w nad wyraz skąpym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor nie doprecyzował, którego przepisu art. 77 kpa się dopatruje. Mimo owej niestaranności zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zaskarżonego wyroku (uchwała I OPS 10/09) i uznał, że kontrola legalności dokonana przez Sąd I instancji odpowiada prawu. Organ nie naruszył przepisów regulujących zasady prawdy obiektywnej, gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych nie potwierdza stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd I nie dostrzegł istotnych braków w postępowaniu przeprowadzonym przez organ. W istocie organ nie uchybił obowiązkom płynącym z powyższych regulacji, prawidłowo ustalił fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (§ 2). Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania (§ 3). Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie (§ 4). Skoro stan faktyczny aprobowany zaskarżonym wyrokiem nie został skutecznie podważony, jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący. Zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 uer (autor skargi kasacyjnej ponownie nie precyzuje ustępu, lecz oczywistym jet, że ust. 1a i ust. 2 nie są w kontrolowanej sprawie relewantne). Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena przesłanek materialnoprawnych dokonana przez organ w niniejszej sprawie, a zaakceptowana przez Sąd I instancji, nie jest oceną dowolną. W sprawie w sposób przekonujący przedstawiono argumenty, które legły u podstaw tej oceny, a stanowisko autora skargi kasacyjnej nie wykazuje w istocie błędów w rozumowaniu organu i Sądu I instancji, lecz stanowi polemikę z tym rozumowaniem, skarżąca kasacyjnie zarzuca bowiem, że organ powinien ocenić jej sytuację jako wyczerpującą znamiona szczególnych okoliczności, co prowadzić miałoby do wydania decyzji dlań pozytywnej. Tymczasem z treści uzasadnienia decyzji organu wynika zarówno, co stało się podstawą rozstrzygnięcia, co organ brał pod uwagę i dlaczego wydał decyzję odmowną. Organ przytoczył wszystkie przesłanki jakie winny być spełnione, by uzyskać świadczenie w drodze wyjątku, a następnie przeanalizował stan sprawy pod kątem wypełnienia wskazanych warunków przez skarżącą dochodząc do wniosku, że nie zostały one spełnione, co legło u podstaw wydania decyzji odmownej, prawidłowo ocenionej następnie przez Sąd I instancji jako zgodnej z prawem. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że Prezes [...] zasadnie przyjął, że skarżąca kasacyjnie nie może być uznana za osobę, która wskutek szczególnych okoliczności nie spełnia warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania świadczenia w drodze wyjątku, a więc jednej z przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 uer i z tego powodu przedmiotowe świadczenie nie może być jej przyznane. Organ rozważając możliwość przyznania skarżącej świadczenia w postaci renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu musiał stan faktyczny sprawy ocenić pod kątem istnienia określonych prawnie warunków przyznania tego świadczenia. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że skarżąca warunków do przyznania świadczenia w oparciu o przepis art. 83 ust. 1 uer nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy świadczenie nie mogło zostać przyznane, ponieważ nie spełniono warunku braku niezbędnych środków utrzymania. Prezes [...] trafnie wskazał, że posiadane środki utrzymania to wynagrodzenie matki małoletniej w wysokości 1930,08 (wskazane jako średnie z ostatnich trzech miesięcy), zatem dochód na jednego członka w rodzinie wynosi 965,04 zł miesięczne, w związku z czym przekracza kwotę najniższego świadczenia emerytalnego (882,56 zł, kwota ta stanowi co do zasady kryterium ustalenia niezbędnych środków utrzymania; wyrok WSA w Warszawie z: 14.11.2005 r. II SA/Wa 1553/05; 19.5.2006 r. II SA/Wa 365/06), co nie pozwala na uznanie, że małoletnie dziecko pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że świadczenie przyznawane w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 uer nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy, lecz jego przyznanie uwarunkowane jest łącznym spełnieniem przesłanek określonych w art. 83 uer. W przeciwnym razie świadczenie to utraciłoby swój wyjątkowy charakter (wyrok NSA z 15.5.2015 r. I OSK 143/15). Nawet najtrudniejsza sytuacja rodzinna i majątkowa osoby zainteresowanej w momencie złożenia wniosku na podstawie art. 83 ust. 1 uer nie może uzasadniać przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skoro nie stwierdzono wystąpienia szczególnych okoliczności uniemożliwiających zainteresowanemu spełnienie warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do świadczenia w trybie zwykłym. Osoba taka może natomiast ubiegać się w ramach szeroko rozumianej pomocy społecznej o przyznanie innego rodzaju świadczeń. Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że orzekający w sprawie organ zbadał sytuację W. G. analizując powyżej przedstawione okoliczności. Tak więc wbrew zarzutowi przedstawionemu w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej ani Wojewódzki Sąd Administracyjny, ani organ administracji nie naruszyły przepisu art. 83 ust. 1 uer. Sformułowanie "Bez wątpienia skarżąca spełnia również pozostałe dwie przesłanki niezbędne do przyznania świadczenia w drodze wyjątku", nie pozwala na ustalenie, w czym skarżący upatruje błędnej wykładni wskazanego przepisu bądź niewłaściwego jego zastosowania. Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.