VIII SA/Wa 10/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania W. M. (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], kierującą skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Starosta B. (dalej: "organ I instancji", "Starosta"), działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.) skierował skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie podnosząc, że zaskarżona decyzja jest wydana przedwcześnie, ponieważ nie rozstrzygnięto odwołania od decyzji znak: [...], w którym podniesione zostały zarzuty dotyczące pozbawienia Skarżącego ustawowego uprawnienia do uczestniczenia w odpłatnym szkoleniu w celu zmniejszenia ilości punktów poprzez wprowadzenie go w błąd, co do ilości punktów karnych. W/w decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz wskazaniu przepisów prawnych, mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy wskazał, że należy odróżnić postępowanie w sprawie wpisania punktów do ewidencji od postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne, które jest uwarunkowane uzyskaniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Kolegium zaznaczyło, że kontrolowana decyzja ma charakter związany, ponieważ Starosta, po otrzymaniu stosownego wniosku od Wojewódzkiego Komendanta Policji zobligowany był wydać przedmiotowe rozstrzygnięcie z uwagi na domniemanie prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym – sformalizowanej informacji pochodzącej od organu kontroli ruchu drogowego. Starosta nie ma uprawnienia do badania prawidłowości wisów w zakresie ilości punktów karnych, ani też badania, czy kierowca, którego wniosek dotyczy, faktycznie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ewidencję kierowców - którzy naruszają te przepisy - prowadzi Komendant Wojewódzki Policji i ten organ dokonuje w niej wpisów. Nie należy do kompetencji ani Starosty, ani SKO kontrolowanie stanu zapisów w ewidencji kierowców i sprawdzanie prawidłowości informacji sporządzonej przez Komendanta Policji na okoliczność zapisów naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierowcę, zgromadzonych w odpowiedniej ewidencji. Niewątpliwie skarżący w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. otrzymał łącznie 25 punktów karnych wpisanych do ewidencji za naruszenia przepisów ruchu drogowego, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na ustalenie, że wniosek WKP skierowany do Starosty sporządzony został we właściwej formie, to kontrolowana decyzja, w ocenie SKO, jest zgodna z prawem. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 kpa, polegającą na tym, że organ rozpatrujący odwołanie nie uwzględnił słusznego interesu obywatela, nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego, nie odniósł się do stwierdzonych nieprawidłowości prowadzonej ewidencji punktów karnych, nie odniósł się do przedwczesności tej decyzji, nie odniósł się do kwestii czy W. M. powinien poddać się badaniom psychologicznym w zakresie kierowania pojazdami kategorii B, czy też w zakresie wszystkich kategorii, pomimo, że naruszeń dopuścił się kierując samochodem osobowym, nie zbadał wnikliwie naruszenia uprawnień skarżącego w zakresie skorzystania z możliwości odbycia odpłatnego szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów karnych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w szczególności nie odniósł się do stanowiska Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. wyrażonego w piśmie z dnia [...].10.2014 r., znak: [...], 2. obrazę art. 138 § pkt 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja Starosty B. jest prawidłowa i zasługuje na jej utrzymanie w mocy, gdyż stan faktyczny ustalony w toku postępowania poprawnie podciągnięto prawidłowo pod art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz art. 99 ust. l pkt 3 lit, b z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, a wystarczającą przesłanką było przekroczenie przez kierowcę 24 punktów, abstrahując od czasookresu ich zaewidencjonowania, co dawało podstawę dla Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. do wystąpienia ze stosownym wnioskiem. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, że nie kwestionuje zaistniałych przewinień drogowych, ale nie zgadza się z prowadzoną ewidencją punktów karnych, będącą podstawą do złożenia wniosku. Zdaniem skarżącego dopiero z wpisaniem punktów karnych mamy do czynienia z pojęciem naruszenia dla celów wystąpienia z wnioskiem. Zupełnie drugorzędną kwestią nie mającą zdaniem organu znaczenia w sprawie była kwestia nieprawidłowego prowadzenia ewidencji punktów karnych. Skoro w przepisach jest mowa o niezwłocznym zgłoszeniu zdarzenia do rejestru przez policję i wprowadzenie punktów karnych, to oznacza, że ma to czemuś służyć. Nie bez znaczenia są uprawnienia przewidziane dla tych kierowców, którzy uzyskali punkty karne, ale mogący poddać się odpłatnemu szkoleniu w celu zmniejszenia ich liczby o 6 punktów. To uprawnienie, z którego nie mógł skorzystać skarżący, gdyż wprowadzono go w błąd, kiedy zażądał ustnej informacji o przewinieniach i punktacji, zostało zbagatelizowane przez obydwa organy, choć organ odwoławczy dostrzegł opieszałość policji, ale skutki tej opieszałości w całości przerzuca na skarżącego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał też, że decyzja jest wadliwa i z tego powodu, że rozciąga się na wszystkie kategorie prawa jazdy skarżącego pomimo, że skarżący dopuścił się przewinień kierując wyłącznie samochodem osobowym, do kierowania którym potrzebne jest prawo jazdy kategorii B. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 600, zwana dalej "ukr", która określa m.in. wymagania w stosunku do osób uprawnionych do kierowania pojazdami po drogach publicznych oraz zasady wykonywania badań lekarskich i psychologicznych kierowców. Zastąpiła ona odpowiednie unormowania zawarte dotychczas w ustawie z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, dalej jako Prd). Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b przywołanej ustawy. W myśl pierwszego z nich, badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie psychologii transportu podlega kierowca kierujący pojazdem silnikowym, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z drugim z cyt. przepisów, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Przy czym starosta wydaje taką decyzję między innymi na wniosek organu kontroli ruchu drogowego (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami). Zasady prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w dalszym ciągu regulują przepisy Prd. Stosownie bowiem do art. 139 pkt 3 ukp, przepis art. 125 pkt 13 tej ustawy, którym uchyla się art. 130 Prd, wejdzie w życie dopiero w dniu 4 stycznia 2016 r. Brzmienie przywołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że skierowanie na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu dotyczy każdego kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Treść przepisów ma bowiem charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania. Zobowiązują one starostę do podjęcia stosownych czynności procesowych już w dniu przekroczenia przez kierującego pojazdem silnikowym liczby 24 punktów w ewidencji kierowców, kiedy to materializuje się obowiązek organu kontroli ruchu drogowego skierowania kierującego na badania. Decyzja wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ukp ma charakter związany, co oznacza obligatoryjność jej wydania w każdym przypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji kierowców, a organ uwzględnia w tym przypadku stan faktyczny na dzień, w którym dochodzi do przekroczenia liczby 24 punktów. To bowiem zdarzenie jest relewantne z punktu widzenia omawianych regulacji. Późniejsze natomiast zdarzenia, jak na przykład odbycie szkolenia określonego w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym nie mają wpływu na obowiązek organu wydania takiej decyzji. Ponadto, jak wynika z art. 130 ust. 2 Prd, nie usuwa się punktów z ewidencji, jeżeli przed upływem roku od naruszenia kierowca dopuścił się naruszeń na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wynika to z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. do organu I instancji o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne. Skarżący w dniu [...] listopada 2013 r. otrzymał [...] punktów, w dniu [...] stycznia 2014 r. otrzymał 10 punktów, w dniu [...] marca 2014 r. otrzymał 6 punktów i w dniu [...] czerwca 2014 r. 4 punkty. Przekroczenie 24 punktów karnych skutkuje skierowaniem kierowcy na badania psychologiczne, nie pozostawiając organowi I instancji żadnych możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania takiego skierowania. W przedmiotowej sprawie nie jest bowiem sporne, że skarżący popełnił w/w wykroczenia, a suma przypisanych za nie punktów w ewidencji w okresie krótszym niż rok od dnia pierwszego naruszenia przekroczyła 24. Stwierdzić także należy, że z uwagi na bliźniacze uregulowania normatywne ustawy o kierujących pojazdami związane z kierowaniem kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego na badania psychologiczne do tych zawartych dotychczas w ustawie – Prawo o ruchu drogowym , w tym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) Prd, aktualność na gruncie ustawy o kierujących pojazdami zachowują orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii kwalifikacji przedmiotowej decyzji (por. m. in. Uchwałę NSA z 20 maja 2010 r. I OPS 12/09, wyrok z 21 stycznia 2015 r. I OSK 1446/13, wyrok z 17 września 2014 r. I OSK 280/13, wyrok z 20 października 2011 r. I OSK 1812/10). Podkreślenia wymaga również, że starosta nie jest organem prowadzącym ewidencję kierowców, a działa jedynie na podstawie informacji przekazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Jeżeli skarżący chciałby kwestionować liczbę przypisanych mu punktów w ewidencji kierowców (wyłączając niesporny przedstawiony wyżej stan faktyczny) winien to uczynić w postępowaniu przed organem prowadzącym tę ewidencje, a nie w postępowaniu prowadzonym przez starostę. Weryfikacja liczby przypisanych punktów, jeśli kierowca nie zgadza z liczbą przypisanych punktów odbywa się w trybie do tego właściwym, kwestionowania zapisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję. Wpis do ewidencji kierowców jest czynnością materialno-techniczną i zainteresowany kierowca może zwrócić się do Policji o skorygowanie liczby punktów, wskazując na okoliczności uzasadniające ich weryfikację. Komendant Wojewódzki Policji jest zatem jedynym organem, który dokonuje wpisów do ewidencji. W drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia zatem prawidłowości dokonanych wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Podkreślić w tym miejscu również należy, że – zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) – wpis do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Ponadto, kierujący któremu w okresie 1 roku przypisano w ewidencji więcej niż 24 punkty nie może skorzystać z dobrodziejstwa instytucji szkolenia określonej w art. 130 ust. 3 Prd uprawniającej do zmniejszenia liczby punktów, a ewentualne odbycie takiego szkolenia nie ma wpływu na stan ewidencji i obowiązki starosty w zakresie wydania decyzji kierującej na badania (por. wyroki NSA z dnia 13 czerwca 2013 r. I OSK 15/12 oraz I OSK 63/12 , z dnia 20 października 2011 r. I OSK 1812/10, z dnia 16 grudnia 2010 r I OSK 275/10). Należy zauważyć, że udział w szkoleniu nie może stanowić bowiem mechanizmu umożliwiającego obejście bezwzględnie wiążącego przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) i uniknięcia w ten sposób przewidzianej tam sankcji. Podnoszona natomiast przez skarżącego okoliczność braku świadomości ilości przypisanych punktów karnych – na skutek wprowadzenia go w błąd co do ilości już zgromadzonych punktów nie odnosi się do działania organów administracji orzekających w sprawie skierowania na badania psychologiczne, pozostaje zatem bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego skierowania skarżącego na badania we wszystkich kategoriach prawa jazdy jakie posiadał mimo, że dopuścił się przewinień kierując wyłącznie pojazdem osobowym, do którego kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii B, co stanowi w ocenie skarżącego nadużycie organu wskazać należy, że decyzja ta jest administracyjnoprawną konsekwencją faktu przekroczenia określonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego niezależnie od posiadanej przez kierowcę kategorii praw jazdy i dotyczy każdego kierowcy. Zauważyć też należy, że omawiana instytucja służy ochronie interesu publicznego i bezpieczeństwie ruchu drogowego, a nie ochronie praw jednostki naruszającej to bezpieczeństwo. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy nie pozostawiają wątpliwości, co do wypełnienia ustawowych przesłanek obligatoryjnego skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.