I FSK 1107/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-03-18

Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Bartosz Wojciechowski, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie może być podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji w skardze kasacyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie nie może być skutecznie podniesiony, jeśli nie towarzyszy mu skuteczne zakwestionowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji. Skarżący nie podważył skutecznie stanu faktycznego sprawy, ograniczając się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, co czyniło ten zarzut bezpodstawnym.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na brak uzasadnionej obawy niewykonania zabezpieczanych zobowiązań podatkowych. Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów podatkowych o istnieniu uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań podatkowych, opierając się na zaległościach podatkowych skarżącego, wcześniejszych postępowaniach egzekucyjnych, braku majątku oraz wysokiej kwocie przewidywanego uszczuplenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia del. WSA Dominik Mączyński (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 908/17 w sprawie ze skargi D.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Skarga kasacyjna. 1.1. D. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 23 marca 2018 r., wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017 r., III SA/Wa 908/17. 1.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej przy braku uzasadnionej obawy, że zabezpieczane zobowiązania podatkowe, co do których nie zostały wydane ostateczne decyzje nie zostaną wykonane. 1.3. Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącego. 2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), w granicach wyznaczonych zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.) stwierdził, że Sąd pierwszej instancji oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie naruszył wskazanych w jej zarzutach przepisów prawa, w związku z czym skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnianie. 4.2. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów podatkowych, że skarżący nie regulował na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych, a mianowicie posiadał na dzień wydawania decyzji nieuregulowane wymagalne zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4R za 5,7,11,12/2014r., 1-12/2015r. w łącznej wysokości 62.593,06 zł) oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36L za 2013 i 2015 rok w łącznej wysokości 249.066,00 zł). W okresach wcześniejszych nie wywiązywał się dobrowolnie z należnych zobowiązań wobec różnych wierzycieli, co powodowało wszczynanie postępowań egzekucyjnych. Wynika to m.in. z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia 6 września 2016r., który wskazał, że organ egzekucyjny wystawił za zaległości Skarżącego tytuły wykonawcze. Na podstawie tych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych w ING Bank Śląski S.A. Bank poinformował o zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej (do zbiegu dołączyła Izba Celna w W.). 4.3. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy, organy trafnie przyjęły, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane w przyszłości. Świadczą o tym dowody wskazujące na fakt, że Skarżący posiadał na dzień wydania zaskarżonej decyzji zaległości o charakterze publicznoprawnym, jak i to, że w następujących po sobie latach dalej generował zaległości podatkowe i postępowania egzekucyjne, choć twierdził, że zobowiązania te regulował. 4.4. W ocenie Sądu pierwszej instancji dokonanie zabezpieczenia uzasadnia także wysoka kwota przewidywanego uszczuplenia, tj. 500.023,00 zł. Uzasadniona obawa niewykonania przyszłego zobowiązania zachodzi też z uwagi na nie przedstawienie przez stronę żadnych argumentów pozwalających przypuszczać, iż określone zobowiązanie podatkowe zostanie wykonane, w związku z czym, obawa organów, co do jego niewykonania nie jest bezpodstawna. Z akt sprawy nie wynika także, że Skarżący dysponuje majątkiem mogącym stanowić zabezpieczenie dochodzonych przyszłych zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie ustalił bowiem, że Skarżący nie posiada żadnych ruchomych składników majątku (pismo z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 25 października 2016r.), ani żadnych nieruchomości (wydruk z wykazu ksiąg wieczystych z dnia 21 września 2016r.). Strona nie dysponuje zatem takim majątkiem, na którym można byłoby ustanowić zabezpieczenie należności w postaci hipoteki przymusowej lub zastawu, gwarantujących realizację zobowiązania w przyszłości. Poza tym mimo wzrostu dochodów następujących po sobie latach Strona generuje zaległości podatkowe i postępowania egzekucyjne. Takie zachowanie Strony, jak i fakt, że Strona wskazuje, że jej sytuacja majątkowa nie uzasadnia żadnej obawy zastosowania zabezpieczenia, a mimo to dalej tych zaległości nie reguluje, budzi obawy, co do jej planów w zakresie regulowania przyszłych zobowiązań. 4.5. Zdaniem Sądu pierwszej instancji stanowiska powyższego nie zmienia również fakt, że w toku czynności egzekucyjnych i zabezpieczających, Skarżący w sierpniu 2016r. dokonał wpłaty na poczet zaległości podatkowej na łączną kwotę 250.000.00 zł. Jak ustalono powyższa kwota zaliczona została na koszty egzekucyjne i zaległości podatkowe, pomimo to pozostała jeszcze kwota do zapłaty 126.232,10 zł należność główna (tytuł wykonawczy nr 5444.2016 wystawiony na zal. w PPL za 2015r.) oraz postępowanie zabezpieczające na kwotę 520.045,50 zł. 4.6. Z powyższego wynika, że zastosowanie w sprawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej było następstwem ustaleń faktycznych, których podważenie dawałoby dopiero, autorowi skargi kasacyjnej, podstawy do skutecznego kwestionowania zastosowania tego przepisu prawa materialnego. 4.7. Dla zakwestionowania stanu faktycznego sprawy konieczne było zarzucenie Sądowi pierwszej instancji, że naruszył przepisy postępowania sądowoadministracyjnego w powiązaniu z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej z zakresu postępowania dowodowego, co doprowadziło do błędnych wniosków, że zaistniały przesłanki dokonania zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego na majątku skarżącego. Takich zarzutów Autor skargi kasacyjnej jednak nie sformułował, ograniczając podstawę kasacyjną do art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. 4.8. Zamierzonych efektów nie mogło przynieść zatem kwestionowanie stanu faktycznego zarzutem naruszenia prawa materialnego, co autor skargi kasacyjnej starał się uczynić, formułując zarzut naruszenia art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. 4.9. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1092/12; wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1506/09; wyroki NSA: z 11 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1972/11; z 3 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 2071/09, z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3217/16). 4.10. Skoro skarżący kasacyjnie w ramach podstaw kasacyjnych nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, że okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego jest zarzutem bezpodstawnym. 5. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – orzekł, jak w sentencji wyroku. D. Mączyński R. Wiatrowski B. Wojciechowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło