II GSK 2865/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 834/17 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 31 maja 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy zawieszenia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. Sp. z o.o. w W/ (dalej: skarżąca), wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, bowiem istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie w przypadku stwierdzenia, że istota sprawy nie została wyjaśniona dostatecznie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. naruszeniu art. 141 § 1 w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że stronie nie przysługuje zażalenie na wydane postanowienie; II. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik w sprawie, tj. art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie w związku z art. 134 k.p.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. i uznanie, że zażalenie wniesione przez skarżącą na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania było niedopuszczalne, gdyż na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, a także zrzekł się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględniwszy stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej i fakt, że organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), a obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; powołane w niniejszym wyroku orzeczenia publikowane są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podstawą wniesienia skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Stawiając zaś zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien zaś nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). W ocenie NSA autor skargi kasacyjnej wadliwie oparł zarzut wskazany w pkt I petitum skargi kasacyjnej o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W zarzucie tym zostały powołane art. 141 § 1 w związku z art. 101 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Art. 101 § 3 k.p.a. stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Wobec bezspornej treści tych przepisów, należy stwierdzić, że są one przepisami postępowania, a nie przepisami prawa materialnego. Z przepisów tych nie wynika bowiem żadne uprawnienie bądź obowiązek strony. Regulują one natomiast tryb składania zażalenia, a więc procedurę administracyjną. Pomimo błędnego sformułowania zarzutu, Naczelny Sąd administracyjny, będąc związany stanowiskiem wyrażonym w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, rozpozna ten zarzut. Istota sporu sprowadza się do tego, czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie jest zaskarżalne (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 2296/12; z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2509/12; z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2975/12; z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 1651/14; z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2855/13; z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 339/16, wyrok NSA z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1542/16). Należy podkreślić, że na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadzono zmiany w treści art. 101 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w zamienionej treści na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro więc skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to słusznie Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że zażalenie na powyższe postanowienie jest niedopuszczalne, na podstawie art. 134 k.p.a. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżony wyrok WSA jest prawidłowy. Twierdzenia skarżącej o możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego odnoszą się do stanu prawnego sprzed zmiany ustawy k.p.a. dokonanej ustawą z 3 grudnia 2010 r. W brzmieniu tym art. 101 § 3 k.p.a. stanowił, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. W treści ww. przepisu mieściło się zaskarżanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. przepis ten nie ograniczał bowiem możliwości wniesienia zażalenia w odniesie do niektórych rodzajów rozstrzygnięć w przedmiocie zawieszenia postępowania. Tym samym faktycznie przed wejściem w życie ustawy z 3 grudnia 2010 r. możliwe było zaskarżenie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Należy jednak wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 101 § 3 k.p.a. w brzmieniu zmienionym ustawą z 3 grudnia 2010 r., więc zasadnie Sąd I instancji przyjął stanowisko, że stronie nie przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. W konsekwencji nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Należy bowiem wyjaśnić, że przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 151 p.p.s.a, jak również art. 145-150 p.p.s.a., określają sposób rozstrzygnięcia sprawy i są to tzw. przepisy wynikowe, dlatego podnosząc naruszenie któregoś z nich, należy powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Takie zarzuty sformułowane nie zostały, wobec tego zarzut z punktu 1 skargi kasacyjnej nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). NSA, zasądzając na rzecz organu kwotę 360 zł, uwzględnił to, że pełnomocnik organu, który nie występował na etapie postępowania przed WSA, wniósł w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną.