II SA/Kr 1605/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-23
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Krystyna Daniel, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku, odroczenia terminu wykonania, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji, braku upomnienia lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego są uzasadnione, gdy obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, a strona złożyła wnioski o zmianę decyzji lub rozłożenie na raty?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym były nieuzasadnione. Obowiązek egzekwowany wynikał z ostatecznej decyzji administracyjnej, a złożenie wniosków o zmianę decyzji lub rozłożenie na raty nie wstrzymuje wykonania obowiązku ani nie stanowi podstawy do uznania zarzutów za zasadne. Postępowanie egzekucyjne ma na celu realizację obowiązku, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku, odroczenia terminu, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji, braku upomnienia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Obowiązek egzekwowany wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutu za nieuzasadniony skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 października 2017 r. (znak: [...]), na podstawie:
- art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 7 i 8, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm. – dalej jako: u.p.e.a.) oraz
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),
po rozpatrzeniu zażalenia A. Ł., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] o uznaniu zarzutu wniesionego przez A. Ł. w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. w zakresie: "nieistnienia obowiązku", "odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej", "niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego", "braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1" oraz "zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego" za nieuzasadniony,
utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...], Prezydent Miasta K. – działając jako organ egzekucyjny – orzekł o uznaniu zarzutu wniesionego przez A. Ł. w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. w zakresie: "nieistnienia obowiązku", "odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej", "niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego", "braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1" oraz "zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego" za nieuzasadniony.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego K. podjął czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Podniesiono, że w dniu 22 czerwca 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego K. przekazał zgodnie z właściwością miejscową Prezydentowi Miasta K. (zob. karta 65 akt administracyjnych), akta postępowania egzekucyjnego dotyczące A. Ł. oraz zarzut zobowiązanego. Podano przy tym, że prowadzonemu postępowaniu zobowiązany zarzucił: nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Następnie organ I instancji przytoczył treść art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i w oparciu o przywołane przepisy wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta K. orzekł o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości gruntowej ozn. jako dz. nr [...], obr. [...], położonej w K. przy al. [...] na rzecz m.in. A. Ł.. Jednocześnie podkreślono, że należna opłata za określone powyżej przekształcenie została ustalona na kwotę [...]zł, płatną jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W dalszej kolejności podano, że z decyzją tą nie zgodził się A. Ł. i w dniu 30 sierpnia 2016 r. złożył odwołanie, które następnie cofnął w dniu 2 września 2016 r., na skutek czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zaznaczono, że w następstwie ww. rozstrzygnięcia decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], stała się ostateczna, a opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wymagalna. Ponadto organ I instancji dodał, że w dniu 22 września 2016 r. A. Ł., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K., poprzez rozłożenie na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności w trybie art. 155 k.p.a. W tym zakresie organ powołując się na treść art. 4 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości podkreślił, że kwestia rozłożenia na raty powinna zostać rozstrzygnięta w decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż ze stosownym wnioskiem powinien wystąpić użytkownik wieczysty. Zaznaczono przy tym, że stosownie do treści art. 3 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja o przekształceniu stała się ostateczna, a w związku z tym podniesiono, że w przedmiotowej sprawie wniosek o rozłożenie na raty opłaty za przekształcenie A. Ł. mógł złożyć skutecznie do dnia, w którym decyzja o przekształceniu stała się ostateczna, gdyż to właśnie z tym dniem stracił on status użytkownika wieczystego uprawnionego do żądania ulgi w spłacie w formie rat. Dlatego też podkreślono, że żądanie A. Ł. nie mogło zostać zrealizowane, tj. rozłożenie na raty opłaty po dniu 14 września 2016 r., czyli po dacie uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję, stało się bowiem niemożliwe. W konsekwencji powyższego, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 10 listopada 2016 r., nr [...] odmówił zmiany decyzji własnej nr [...], która następnie została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 lutego 2017 r. (znak: [...]). Dodatkowo wskazano, że wniesienie skargi na decyzję nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, a dokonać tego mogą tylko sąd administracyjny lub organ, w związku z czym bez znaczenia dla istnienia obowiązku spełnienia świadczenia pozostawał fakt zapoczątkowania przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Następnie podano, że A. Ł. w dniu 6 kwietnia 2017 r. wystąpił z wnioskiem o cofnięcie wniosku o egzekucję przeciwko niemu oraz o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonalności decyzji do czasu rozpoznania skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniesiono jednak, że ponieważ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2016 r. była ostateczna i podlegała wykonaniu, to nie było zdaniem organu podstaw do wycofania wniosku o egzekucję, o czym zobowiązany został poinformowany pismem z dnia 15 maja 2017 r. Jednocześnie zaznaczono, że w tym samym dniu, tj. 6 kwietnia 2017 r. A. Ł. złożył wniosek o zastosowanie w przedmiotowej sprawie ulgi w trybie art. 55 ustawy o finansach publicznych. W dalszej kolejności podano, że Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r., nr [...], od którego zażalenie wniósł następnie A. Ł., odmówił wszczęcia postępowania i wyjaśnił przyczyny niedopuszczalności zastosowania powyższego przepisu. Dodano, że w dalszej części zaskarżonego postanowienia podniesiono, iż nie był również zasadny zarzut nieistnienia obowiązku, gdyż obowiązek podlegający egzekucji wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...] w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Jednocześnie podkreślono, że wszczęcie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, co do zasady, nie powoduje utraty przez pierwotną decyzję atrybutu ostateczności, a nadto zaznaczono, że w sprawie nie wydano też postanowienia o wstrzymaniu wykonalności decyzji. Organ wskazał także, że warunkiem koniecznym dopuszczalności wezwania zobowiązanego do wykonania obowiązku było uzyskanie przez obowiązek cech wymagalności, a w związku z tym zdaniem organu w przedmiotowej sprawie obowiązek stał się wymagalny z chwilą uzyskania przez przedmiotową decyzję cech ostateczności. Dodatkowo Prezydent Miasta K. odnosząc się do zarzutu odroczenia terminu wykonania obowiązku, braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej podniósł, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej wynika z wydanej decyzji. Ponadto zwrócono uwagę, że złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, jak również wydanie nieostatecznej decyzji w tego rodzaju sprawie nie będzie powodowało braku wymagalności obowiązku. Odnosząc się z kolei do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wskazano, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej będzie miała miejsce, gdy w sprawie wystąpi okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych – podmiotowych lub przedmiotowych, co jednak zdaniem organu nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Jednocześnie podkreślono, że ewentualne postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie art. 55 ustawy o finansach publicznych nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do postępowania egzekucyjnego, którego przedmiotem jest ta opłata. W odniesieniu do przesłanki niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego wskazano natomiast, że ma to swój bezpośredni związek z zasadą stosowania wyłącznie środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 7 u.p.e.a. Dodano bowiem, że środek egzekucyjny jest niedopuszczalny wówczas, gdy nie został przewidziany w ustawie albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. W tym zakresie organ podał, że w przedmiotowej sprawie powyższe okoliczności nie wystąpiły, gdyż organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego, co niewątpliwie należało uznać za środek egzekucyjny przewidziany w ustawie. Ponadto w zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, Prezydent Miasta K. podkreślił, że do A. Ł. przesłano upomnienie nr [...] z dnia 24 października 2016 r. (doręczone w dniu 31 października 2016 r.). Podkreślono przy tym, że zakończenie postępowania w sprawie zmiany decyzji, względnie złożenie wniosku o ulgę w spłacie zaległości nie powoduje obowiązku doręczenia zobowiązanemu kolejnego upomnienia. Zdaniem organu, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środa egzekucyjnego, jako że podjęte czynności egzekucyjne wobec zobowiązanego, tj. wystosowanie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego mieściły się w granicach prawa, gdyż wynikały wprost z przepisów u.p.e.a., tj. art. 80 § 1 tej ustawy. Zwrócono także uwagę, że środek ten jest jednym z łagodniejszych środków egzekucyjnych, gdyż potrącenia dokonywane z rachunku bankowego muszą być realizowane z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów prawa bankowego, które są wyrazem egzekucyjnej zasady poszanowania minimum egzystencji. Odnosząc się natomiast do wniosku zobowiązanego o wstrzymanie i zawieszenie egzekucji, Prezydent Miasta K. przywołał treść art. 35 § 1 u.p.e.a. w oparciu, o który wskazał, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego K. pismami z dnia 19 kwietnia 2017 r. wstrzymał realizację zajęć wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 28 marca 2017 r. w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Jednocześnie zdaniem organu brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł A. Ł., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., gdyż organ w postanowieniu odniósł się do wniesionych zarzutów w oderwaniu od analizy stanu faktycznego postępowania. Zobowiązany wskazał bowiem, że złożył wniosek w trybie art. 155 k.p.a. o zmianę decyzji w zakresie rozłożenia płatności na raty, a sprawa ta była w toku, jako że od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem żalącego się, do czasu zakończenia postępowania w ww. sprawie obowiązek nie istniał, ponieważ nie został ustalony. Podkreślono również, że zobowiązany działał w zaufaniu do organów publicznych, gdyż organ wierzyciela od października 2016 r. do marca 2017 r. nie podejmował żadnych kroków celem egzekucji w związku z wnioskiem o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Ponadto według zobowiązanego, takie działania organu były faktycznym odroczeniem terminu wykonania obowiązku albo wręcz potwierdzały brak wymagalności obowiązku. W ocenie żalącego się, jeśli organ nie kierował sprawy do egzekucji przez 4 miesiące, to powinien był poinformować dłużnika o zmianie stanowiska w tym zakresie przez doręczenie zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i zapobieżenie zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wyznaczając zobowiązanemu termin do samoistnej zapłaty. Jednocześnie zarzucono zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego wskazało w pierwszej kolejności, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a., w szczególności art. 33 § 1, art. 34 § 1, 4 i 5 tej ustawy, których treść następnie przytoczono. W oparciu o przywołane regulacje organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, iż Prezydent Miasta K. był zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym, to regulacja art. 34 § 1 u.p.e.a. nie miała zastosowania. Zwrócono również uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu Prezydent Miasta K. zajął stanowisko w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego A. Ł. zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 7 i 8 u.p.e.a., uznając je za niezasadne, które to stanowisko podzielił również organ II instancji. Ponadto odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku, organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek, którego dotyczyło postępowanie egzekucyjne wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej ozn. jako dz. nr [...], obr[...] o pow. 1805m2, jedn. ewid. Ś., położonej w K. przy al. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], która uzyskała przymiot ostateczności na skutek cofnięcia wniesionego przez A. Ł. odwołania. Zaznaczono przy tym, że decyzją tą ustalono także opłatę należną za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, która – w przypadku A. Ł. – wynosiła [...] zł. Tym samym w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, trudno było przyjąć, że egzekwowany obowiązek nie istniał. Z kolei odnosząc się do kolejnego zarzutu, tj. rozłożenia należności na raty, organ II instancji wskazał, iż w obrocie prawnym brak było decyzji orzekającej o rozłożeniu na raty, natomiast dla uznania powyższego zarzutu za zasadny konieczne byłoby wydanie takiej decyzji. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że o rozłożeniu na raty należności nie decyduje złożenie przez stronę wniosku w tym przedmiocie, gdyż jego złożenie nie wstrzymuje wykonania obowiązku. Dodano bowiem, że dopiero wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia obowiązku bądź rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej powodowałoby zaistnienie tego rodzaju zarzutu. Jednocześnie organ II instancji podał, że w zakresie złożonego w dniu 6 kwietnia 2017 r. wniosku o rozłożenie należności na raty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 września 2017 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 5 czerwca 2017 r., nr [...], orzekające o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozłożenia na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej ozn. jako dz. nr [...], obr. [...] o pow. 1805m2, jedn. ewid. Ś., położonej w K. przy al. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], natomiast w zakresie złożonej przez zobowiązanego skargi na decyzję Kolegium z dnia 28 lutego 2017 r. (znak: [...]) podniesiono, że ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji, dotyczącej rozłożenia na raty należności, nie wpłynie na byt prawny decyzji pierwotnej, tj. ostatecznej decyzji z dnia 22 sierpnia 2016 r., orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i ustalającej wysokość egzekwowanej opłaty. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, dopóki nie zostanie wydana decyzja rozkładająca należność na raty, zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Ponadto w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, bowiem niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty, a dodatkowo musi ona wynikać z innych przyczyn niż te wskazane w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7-10 u.p.e.a. Jednocześnie organ odwoławczy podał, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny, czyli zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych było jednym ze środków egzekucyjnych dotyczących należności pieniężnych przewidzianych w ustawie, tj. w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego – wbrew zarzutowi zobowiązanego z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. – zastosowany środek jest powszechnie stosowany w egzekucji administracyjnej i jest to jeden z łagodniejszych środków egzekucyjnych, co znajduje swoje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego niedoręczenia upomnienia podkreślono, że w aktach sprawy znajdowało się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia nr [...], które zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 31 października 2016 r. (k. 121). Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że wbrew twierdzeniom zobowiązanego, nie było zatem w przedmiotowej sprawie podstaw do doręczenia A. Ł. kolejnego upomnienia i wymogu takiego powtórnego doręczania upomnienia nie przewidywał żaden z przepisów u.p.e.a. Dodano przy tym powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że nawet postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, przy niezmienionej tożsamości przedmiotu i podmiotu oraz podstaw wszczęcia tego postępowania, nie uchyla faktu, ani znaczenia prawnego zrealizowanego przez wierzyciela obowiązku wystosowania upomnienia. Jednocześnie organ odwoławczy, w odpowiedzi na zarzut zażalenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie zastosowano art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazał, iż powyższy przepis nie znajdował zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Podniesiono bowiem, że w art. 56 u.p.e.a. zostały wymienione w sposób enumeratywny podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a w związku z tym w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 18 u.p.e.a. odsyłający w sprawach nieuregulowanych w przepisach u.p.e.a. do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., co znajdowało swoje potwierdzenie w przywołanym przez organ II instancji orzecznictwie sądów administracyjnych. Zwrócono przy tym uwagę, że co prawa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. zawarte zostało odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w innych ustawach, to jednak zdaniem organu odwoławczego celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś do k.p.a. Dodano także, że przepisy u.p.e.a. w ogólnie nie dopuszczały możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego związanego z egzekwowanym obowiązkiem.
Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący A. Ł., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów k.p.a., a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz przepisów u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.
W ocenie Sądu, przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2017 r. (znak: [...]), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] o uznaniu zarzutu wniesionego przez A. Ł. w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 marca 2017 r. w zakresie: "nieistnienia obowiązku", "odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej", "niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego", "braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1" oraz "zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego" za nieuzasadniony.
Kwestionowane w przedmiotowej sprawie postanowienie zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia. I tak, zgodnie z treścią art. 33 § 1 ww. ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Ponadto stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). W tym miejscu wymaga również podkreślenia, że – jak zasadnie wskazał organ odwoławczy – w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to – w razie zgłoszenia przez stronę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – nie przeprowadza się dodatkowego etapu postępowania egzekucyjnego w postaci uzyskania stanowiska wierzyciela (jest ono bezprzedmiotowe), natomiast odniesienie się do tych zarzutów następuje w postanowieniu organu egzekucyjnego wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2114/12, LEX nr 1481758; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 603/15, LEX nr 1969522 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1375/17, LEX nr 2436051). Tym samym, z uwagi na fakt, iż w kontrolowanej sprawie rozpoznający sprawę w I instancji Prezydent Miasta K. był zarówno, wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym, regulacja zawarta w art. 34 § 1 u.p.e.a. nie miała zastosowania, natomiast wydane przez niego postanowienie z dnia 21 lipca 2017 r. należało uznać za postanowienie w sprawie zgłoszonych przez skarżącego A. Ł. zarzutów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia czy zarzuty zgłoszone przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zasługiwały na uwzględnienie, a tym samym czy zgodnie z prawem organy obu instancji uznały je za nieuzasadnione.
Dokonując zatem kontroli rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych w zakresie pierwszego z podnoszonych zarzutów, tj. nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 in fine u.p.e.a.), Sąd podziela w pełni stanowisko organów o jego niezasadności. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pojęcie "nieistnienia obowiązku", określone w art. 33 § 1 pkt 1 in fine u.p.e.a., odnosi się przede wszystkim do sytuacji, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, czy też decyzja taka została co prawda wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1431/14, LEX nr 1679628 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 516/15, LEX nr 2110453). Tym samym należy przyjąć, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym zobowiązany może podnosić jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wydaniu takiego tytułu wykonawczego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 315/12, LEX nr 1450218 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 871/15, LEX nr 2055216). Podkreślenia wymaga przy tym, że instytucja zgłaszania zarzutów w tym trybie nie służy zwalczaniu podstaw faktycznych i prawnych decyzji istniejącej w porządku prawnym i wymagalnej (a więc decyzji ostatecznej bądź decyzji wprawdzie nieostatecznej, ale już wykonalnej z racji nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności). W tym celu właściwym trybem jest, zależnie od okoliczności, zaskarżenie decyzji w zwykłym toku instancji (odwołanie) albo też – w odniesieniu do decyzji ostatecznej – skorzystanie z jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji takiej decyzji przewidzianych przepisami k.p.a. (np. art. 145 § 1, art. 156 § 1, czy też art. 155 k.p.a.). Oznacza to zatem, że wierzyciel lub organ egzekucyjny, przy rozpatrywaniu zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. nie mogą ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym. Stąd też zarzuty oraz inne środki zaskarżenia przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, gdyż niedopuszczalne jest łączenie postępowania egzekucyjnego z postępowaniem administracyjnym zmierzającym do merytorycznego rozpoznania sprawy, nawet w sytuacji, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 871/15, LEX nr 2055216; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1431/14, LEX nr 1679628 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 516/15, LEX nr 2110453).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że obowiązek, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej ozn. jako dz. nr [...], obr. [...] o pow. 1805m2, jedn. ewid. [...], położonej w K. przy al. [...], objętej księgą wieczystą nr [...] Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący A. Ł. w dniu 30 sierpnia 2016 r. złożył odwołanie od ww. decyzji, które jednak następnie cofnął w dniu 2 września 2016 r., na skutek czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. W następstwie ww. rozstrzygnięcia decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], stała się ostateczna, a opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wynosząca w przypadku A. Ł. [...] zł – wymagalna. Tym samym, nie sposób było przyjmować, że – jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze – egzekwowany obowiązek nie istniał. Wymaga w tym miejscu również podkreślenia, że wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. nie powoduje, iż obowiązek ten nie może być egzekwowany (nie wywołuje skutku w postaci niemożności wykonania ostatecznej decyzji). Okoliczność złożenia wniosku o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie stanowi zatem podstawy zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 lub pkt 2 u.p.e.a., gdyż jego złożenie nie wstrzymuje wykonania obowiązku, a w związku z tym nie powoduje konsekwencji dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero bowiem wydanie w przedmiotowej sprawie ostatecznej decyzji zmieniającej ostateczną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...] na podstawie art. 155 k.p.a. (np. poprzez rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej lub też odroczenie terminu wykonania obowiązku) albo też wydanie ostatecznej decyzji o przyznaniu wnioskowanej przez skarżącego ulgi w trybie art. 55 ustawy o finansach publicznych, powodowałoby zaistnienie tego rodzaju zarzutów. Tym samym, nierozstrzygnięty stosowną decyzją wniosek o przyznanie ww. ulgi albo wniosek o zmianę ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., nie może skutecznie rzutować na dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz jego kontynuowanie. Ratio legis zastosowania takiej wykładni analizowanej regulacji, wiąże się przede wszystkim z zapobieżeniem sytuacji, w której zobowiązany mógłby poprzez dowolne wnioskowanie o przyznanie ulgi albo wszczynanie trybów nadzwyczajnych zmierzających do weryfikacji ostatecznej decyzji, odraczać rozpoczęcie przymusowego ściągania należności (i np. w tym okresie wyzbywać się podlegającego egzekucji majątku) lub przerywać prowadzone już przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 871/15, LEX nr 2055216). Stąd też również drugi z podnoszonych przez skarżącego zarzutów, tj. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) należało uznać za niezasadny. Jak bowiem trafnie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylenie przez sąd administracyjny decyzji Kolegium z dnia 28 lutego 2017 r. (znak: [...]), dotyczącej zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. odmawiającej rozłożenia na raty należności, nie wpłynie na byt prawny decyzji pierwotnej, tj. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i ustalającej wysokość egzekwowanej opłaty. W konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu, że dopóki nie zostanie wydana decyzja rozkładająca należność na raty, zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Na marginesie należy zaznaczyć, że uwadze Sądu nie uszło, czego nie podnosił skarżący, iż w tytule wykonawczy została wskazana błędna data wydania decyzji, tj. "2016-08-18" zamiast prawidłowo "2016-08-22". Niemniej jednak, w ocenie Sądu, przywołany powyżej błąd dotyczący daty wydania decyzji, w zakresie dnia miesiąca, nie stanowił naruszenia przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tytule wykonawczym prawidłowo wskazano bowiem pozostałe elementy określające egzekwowaną należność, tj.: numer przedmiotowej decyzji, rodzaj należności, kwotę należności głównej oraz stawkę odsetek, datę doręczenia upomnienia, pieczęć wierzyciela, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że podstawą prawną egzekwowanej należności – jest wymieniona powyżej decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...]
Ponadto, w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadnie organy obu instancji uznały za niezasadne zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Jak zostało to już bowiem wyżej zasygnalizowane, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła jakakolwiek okoliczność rzutująca na dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w szczególności brak było w tym zakresie przepisów wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (przesłanki przedmiotowe) bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby (zobowiązanego) posiadającej konkretne przymioty (przesłanki podmiotowe, np. immunitet). Wymaga bowiem podkreślenia, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji określone w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny, a tym samym w przepisie tym chodzi o taką niedopuszczalność egzekucji, która ma charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego i aktualny zawsze, w każdym postępowaniu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 855/16, LEX nr 2158392). Podkreślić również należy, że niedopuszczalność egzekucji, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. musi wynikać z innych przyczyn niż te wskazane w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7-10 u.p.e.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1274/15, LEX nr 1947612). Podobnie zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny, czyli zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych nie mógł zostać uznany za niedopuszczalny w przedmiotowej sprawie, gdyż stanowił on jeden ze środków egzekucyjnych dotyczących należności pieniężnych przewidzianych w ustawie, a dokładnie w art. 1a pkt 12 lit. a tiret czwarte u.p.e.a. Zdaniem Sądu – wbrew zarzutowi zobowiązanego z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. – zastosowany środek jest powszechnie stosowany w egzekucji administracyjnej i co istotne w świetle przepisów u.p.e.a. stanowi on jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, co znajduje swoje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3577/15, LEX nr 2445160). W przypadku bowiem prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji, natomiast sam rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1069/14, LEX nr 2064651 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2296/16, LEX nr 2406752).
Sąd podzielił również stanowisko organów w zakresie niezasadności podnoszonego przez skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Jak bowiem słusznie dostrzeżono, celem instytucji upomnienia, określonego w art. 15 § 1 u.p.e.a., jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenia do wszczęcia egzekucji. Ma ono przy tym za zadanie przypomnieć o powinności wykonania nałożonego obowiązku, które może nastąpić dobrowolnie, ale w braku dobrowolnego wykonania jest ono jednocześnie zagrożone realizacją w drodze egzekucji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, niezmienianego następnie podmiotu, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnymi upomnieniami, także w przypadkach ponownego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym obszarze (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 618/08, LEX nr 512826). Tym samym wskazać należy, że jak wynika z akt kontrolowanej sprawy do skarżącego A. Ł. zostało wystosowane upomnienie nr [...] z dnia 24 października 2016 r., które zgodnie z zalegającym w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2016 r. Sąd podkreśla również, że wnoszone przez skarżącego w trybie art. 155 k.p.a. oraz w trybie art. 55 ustawy o finansach publicznych (nierozstrzygnięte) wnioski, po wydaniu przez Prezydenta Miasta K. ostatecznej decyzji z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], określającej obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie uchylały faktu, ani znaczenia prawnego zrealizowanego przez wierzyciela obowiązku wystosowania upomnienia. Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę, że żaden z przepisów u.p.e.a. nie przewidywał konieczności powtórnego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a w związku z tym zasadnie uznano, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do doręczenia A. Ł. kolejnego upomnienia.
Dodatkowo w ocenie Sądu, brak było w kontrolowanej sprawie podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się bowiem pogląd, zgodnie z którym podstawy do zawieszenia postępowania, o jakich mowa w art. 56 u.p.e.a., zostały wymienione w sposób enumeratywny, a w związku z tym art. 97 k.p.a. nie może mieć zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie bowiem do treści art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy k.p.a. mają zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Skoro zaś odnoszące się do zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisy u.p.e.a. normują to zagadnienie w sposób wyczerpujący i właściwy dla tego postępowania, brak w tym przypadku podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., traktujących o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Dlatego też z tego względu wykluczone było zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., odnoszącego się do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1809/15, LEX nr 2365472 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10, LEX nr 1138073). Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zasadnie uznało, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw dla zastosowania w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem, a w konsekwencji wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło