III SA/Wa 1236/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-13
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Piotr Dębkowski, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie nadały rygor natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zwrotu podatku od towarów i usług, mimo zarzutów strony skarżącej o przedawnieniu i braku uprawdopodobnienia przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie zastosowały instytucję rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Stwierdzono, że przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej (brak majątku na zabezpieczenie oraz krótki okres do przedawnienia zobowiązania) zostały uprawdopodobnione, co uzasadniało nadanie rygoru. Zarzut przedawnienia został uznany za nietrafiony, a naruszenia przepisów postępowania za niezasadne.Stan faktyczny
Spółka International T. B.V. skarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zwrot podatku VAT za lipiec 2010 r. i lipiec 2011 r. jako nienależny. Organy podatkowe uznały, że istnieją przesłanki do nadania rygoru, w tym brak majątku Spółki na zabezpieczenie oraz krótki okres do przedawnienia zobowiązania. Skarżąca zarzucała m.in. przedawnienie zobowiązania i brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi International T. B.V. z siedzibą w Holandii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. i lipiec 2011 r. oddala skargę
1. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. określił Spółce International T. B.V. (dalej: "Skarżąca") wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy między innymi za lipiec 2010 r. oraz lipiec 2011 r. w kwocie 0 złotych.
Organ uznał, że zwrot podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. wynikający ze złożonej do NUS deklaracji VAT - 7 w kwocie 44 428 zł dokonany w dniu 14 marca 2011 r. oraz zwrot wynikający z korekty deklaracji VAT- 7 za lipiec 2010 r. dokonany w dniu 23 sierpnia 2011 r. w kwocie 12 zł zostały dokonane nienależnie. Również wynikający ze złożonej deklaracji VAT - 7 dla podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. zwrot w kwocie 27 582 zł ,dokonany w dniu 31 października 2011 r. na konto Skarżącej okazał się być zwrotem nienależnym. Zdaniem organu powstało uszczuplenie podatkowe na łączną kwotę 72 022 zł, podlegające obowiązkowi wpłaty.
2. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., wydanym na podstawie art. 239b § 1 pkt 2, 4 § 3 i 4 w związku z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: "O.p.") NUS nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z dnia 30 czerwca 2016 r. określającej Spółce wysokość różnicy w podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. i za lipiec 2011 r. do zwrotu na rachunek bankowy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec Skarżącej zachodziły przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji wynikające z art. 239b § 1 pkt 2 i pkt 4 O.p,. Organ stwierdził, że Spółka nie posiada majątku na którym można ustanowić zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej lub zastawy skarbowego. Ponadto okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące oraz istniała uzasadniona obawa, iż zobowiązanie to może nie zostać wykonane, wskutek upływu terminu przedawnienia.
3. Skarżąca w zażaleniu z dnia 24 października 2016 r. zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie:
a) art. 239b § 2 w zw. z § 1 pkt 2 oraz pkt 4 O.p., przez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji Naczelnika D. Urzędu Skarbowego W. nie zostanie przez Spółkę wykonane, co stanowi obligatoryjną przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności,
b) 239b § 1 pkt 2 O.p. przez brak wskazania przesłanki, że Spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na której można ustanowić zastaw skarbowy, który korzystałby z pierwszeństwa zaspokojenia,
c) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 O.p. przez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz brak wyczerpującego wyjaśnienia Spółce przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu postanowienia, co doprowadziło w efekcie do naruszenia zasady praworządności oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Zdaniem Skarżącej, organ nie podjął działań zmierzających do ustalenia czy istnieją ruchomości na których możliwe byłoby ustanowienie zastawu skarbowego. Nie uprawdopodobniono, że brak majątku, na którym można ustanowić hipotekę przymusową, skutkować miałby niewykonaniem zobowiązania. Ponadto, wedle Skarżącej samo wskazanie, że nie posiada na terytorium Polski nieruchomości nie mogło być uznane za uprawdopodobnienie braku wykonania zobowiązania.
4. Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu przywołując przesłanki zawarte w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p organ odwoławczy stwierdził, że każda z wymienionych w tym przepisie przesłanek ma charakter rozłączny, co powoduje, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowe przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności należą do dwóch różnych kategorii. Przesłanki wymienione w pkt 1-3 związane są z sytuacją majątkową podatnika - a więc wymagają ustaleń faktycznych i ich oceny co do możliwości wykonania zobowiązania. Natomiast przesłanka wymieniona w pkt 4 dotyczy jedynie obiektywnego okresu pozostającego do upływu przedawnienia.
W toku prowadzonego postępowania, pismem z dnia 5 października 2016 r. wystąpiono do Serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości, celem ustalenia majątku Spółki. Podjęte czynności potwierdziły, iż Spółka na terytorium Polski nie posiada żadnego majątku, na którym można ustanowić zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
Ponadto stwierdzono, że na dzień wydawania postanowienia z dnia [...] października 2016 r. okres od chwili wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej - do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. i za lipiec 2011 r., był krótszy niż 3 miesiące i upływałby (w razie braku późniejszego wystąpienia okoliczności przerwania bądź zawieszenia terminu przedawnienia) z dniem 31 grudnia 2016 r. W ocenie DIS okoliczność ta uzasadniała obawę, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami mógł nie zostać wykonany, w związku z upływem terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. Wniesienie odwołania od decyzji wymiarowej organu podatkowego nie przerwało biegu przedawnienia i mogło doprowadzić do braku możliwości wyegzekwowania należności ujawnionych w związku z przeprowadzeniem tego postępowania. W sprawie zaszły okoliczności przerywające bądź zawieszające bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań.
DIS stwierdził, że w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., obawa niewykonania przedmiotowych zobowiązań wynikała z obiektywnej okoliczności upływu czasu, który mógł uniemożliwić uzyskanie przez decyzję wymiarową, stanowiącą podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, statusu ostatecznej, podlegającej wykonaniu. Argumentem nie bez znaczenia uznano również, że ww. Spółka jest podmiotem zagranicznym, co wydłużało czas trwania wszelkich postępowań (procedury i dokonywanie doręczeń).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, zdaniem organu odwoławczego nie doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 239b § 1 pkt 2 oraz pkt 4 art. 239b § 2 O.p.
Odnośnie do zarzutu braku uprawdopodobnienia majątku, uznano go jest bezpodstawny, gdyż Skarżąca sama nie wskazała posiadanych ewentualnych nieruchomości. DIS wskazał, że majątek na którym można dokonać zabezpieczenia np. nieruchomości, musi być realny i znajdować się na terytorium Polski.
Podsumowując DIS potwierdził, zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 pkt 2 i 4 O.p. uprawdopodobnienia - zgodnie z treścią § 2 tego artykułu – niewykonania przez Skarżącą zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące lipiec 2010 r i 2011 r. Wykazano spełnienie ww. przesłanek wynikających z art. 239b O.p. uzasadniających zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Stwierdzono, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie wymaga od organu udowodnienia faktów, a jedynie ich uprawdopodobnienie. Organ, nadając rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie ma obowiązku udowodnić, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, wystarczy jedynie, że taką okoliczność uprawdopodobni, wskazując na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić.
5. Skarżąca w skardze na powyższe postanowienie DIS wniosła o jego uchylenie oraz uchylenia postanowienia poprzedzającego i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
a) art. 70 § 1 O.p. przez utrzymanie w mocy postanowienia NUS nadającego rygor natychmiastowej wykonalności w stosunku do zwrotu VAT za okres lipiec 2010 r. który to okres był już w momencie wydawania ww. postanowienia okresem, w stosunku do którego upłynął okres przedawnienia,
b) art. 239b § 1 pkt 2) w zw. z § 2 O.p. przez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji NUS nie zostanie przez Spółkę wykonane w związku z tym, że nie posiada ona majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, w sytuacji, gdy przepis ten nakłada na organ obowiązek podjęcia działań mających na celu uprawdopodobnienie tej okoliczności,
c) art. 239b § 1 pkt 4) w zw. z § 2 O.p. przez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji NUS nie zostanie przez Spółkę wykonane z uwagi na to, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, w sytuacji gdy przepis ten nakłada na organ obowiązek podjęcia działań mających na celu uprawdopodobnienie tej okoliczności,
d) art. 239b § 2 O.p. przez uznanie, że nie odnosi się on do przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionej w art. 239b § 1 pkt 4) ww. ustawy, w sytuacji gdy również w odniesieniu do tej przesłanki konieczne jest uprawdopodobnienie braku wykonania zobowiązania,
e) art. 127 O.p. tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności przez brak kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy przez DIS i ograniczenie postępowania do oceny czynności wykonanych przez NUS co doprowadziło do naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie NUS,
f) art. 120, art. 122 w zw. z art. 191 O.p. przez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie NUS, w sytuacji gdy nie zostały podjęte jakiekolwiek działania mające na celu zbadanie przesłanki posiadania przez Spółkę majątku ruchomego, na którym można ustanowić zastaw skarbowy, co stanowiło naruszenie art. 239b § 1 pkt 2) O.p.,
g) art. 239a O.p. przez zarzucenie Spółce, że nie przystąpiła ona do wykonywania decyzji NUS w okresie przed doręczeniem Spółce postanowienia NUS, w sytuacji kiedy decyzja ta była nieostateczna, a więc nie mogła być zobowiązana do jej wykonania,
h) art. 121 § I w zw. z art. 120 O.p. tj. naruszenie zasady legalizmu i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych przez wydanie postanowienia utrzymującego postanowienie NUS w mocy, w sytuacji gdy nie doszło do spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wynikających z art. 239b § 1 pkt 2) i 4) w zw. z § 2 O.p.,
i) art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. przez wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na braku wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia art. 239b ww. ustawy.
6. W odpowiedzi na skargę DIS, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej Ppsa), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c Ppsa). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł.
2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności rozstrzygnięć trzech zasadniczych zagadnień. Po pierwsze – czy w sprawie doszło do przedawnienia. Po drugie – czy organy podatkowe zgodnie z prawem zastosowały w niniejszej sprawie instytucję rygoru natychmiastowej wykonalności. Po trzecie – czy w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze szeregu przepisów postępowania podatkowego.
3. Najdalej idącym zarzutem w sprawie był zarzut częściowego przedawnienia zobowiązań.
Zgodnie z art. 52 § 1 pkt 2 O.p., zaległości z tytułu dokonanych Spółce w roku 2011 nienależnych zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące lipiec 2010 r. i lipiec 2011 r., traktowane są na równi z zaległością podatkową, jeżeli podatnik otrzymał je nienależenie lub w wysokości wyższej od należnej lub zostały one zaliczone na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Artykuł 70 § 1 O.p. ma zastosowanie również do rozliczeń, w których obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług przekształcił się w kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o VAT. Termin przedawnienia takiej kwoty zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu podatku, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Zatem na dzień 7 października 2016 r. (data wydania zaskarżonego postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności) istniały zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. i za lipiec 2011 rok. Zaległości te były efektem decyzji Naczelnika D. Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2016 roku. Nienależnie otrzymany zwrot VAT nie ma charakteru podatku naliczonego ani należnego. To zaległość podatkowa (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1679/13).
Zatem, w kontekście wskazanych okoliczności faktycznych i prawnych, zdaniem Sądu, sformułowany przez Stronę zarzut przedawnienia był w tym przypadku nietrafiony.
4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 239b O.p. (w związku ze wskazanymi w skardze innymi przepisami O.p.), zdaniem Sądu, zarzuty Strony są niezasadne.
Zgodnie z art. 239b §1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
a) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
b) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
c) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
d) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Przepis art. 239b §1 O.p., stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b §2 O.p.). Przesłanka "uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania" nie może być utożsamiana z "udowodnieniem" tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, że zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można, w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako uprawdopodobniające określone zdarzenie (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r.. sygn. akt I FSK 501/15). Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji w drodze postanowienia (art. 239b §3 O.p.).
Przesłanki wymienione w art. 239b § 1 O.p. stanowią odrębne punkty odniesienia do uprawdopodobnienia (przewidzianego w art. 239 § 2 O.p.), że zobowiązanie nie zostanie wykonane (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2882/15). Regulację zawartą w art. 239b O.p. należy rozpatrywać w perspektywie art. 84 Konstytucji, ustanawiającego powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, a także art. 217 Konstytucji, który ustanawia władztwo finansowe państwa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt P 26/10).
Natychmiastowa wykonalność decyzji, wynikająca z nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest przejawem tymczasowej ochrony prawnej i ma charakter zapobiegawczy. Nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Takim dobrem prawnie chronionym jest w świetle regulacji przewidzianej w art. 239b § 1 punkt 4 O.p. potrzeba ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 641/17).
Zdaniem Sądu, organ podatkowy zasadnie zastosował w analizowanej sprawie przepisy O.p. nadające decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż:
a) Strona nie posiada majątku na którym można ustanowić zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego,
b) okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące; a co za tym idzie, istnieje uzasadniona obawa, iż zobowiązanie to może nie zostać wykonane, wskutek upływu terminu przedawnienia.
5. W opinii Sądu zasadnie w sprawie przyjęły organy podatkowe, że z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. nie sposób wyinterpretować ciążącego na organie podatkowym obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1250/14; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 185/17). Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania, organ podatkowy I instancji pismem z dnia 5 października 2016 r. wystąpił do Serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości, celem ustalenia majątku Spółki. Podjęte czynności potwierdziły, że Spółka na terytorium Polski nie posiada żadnego majątku, na którym można ustanowić zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej. Przepisy O.p. nie nakładają na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku nieskończonego poszukiwania, jakimi ewentualnymi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje, jeśli w toku postępowania wychodzi, iż tego majątku nie ma. Jeśli w ocenie podatnika nie zaistniał stan prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej, lub organy podatkowe podjęły działania mające jedynie pozór rzeczywistej weryfikacji stanu majątkowego Spółki – to w takim przypadku podatnik powinien udokumentować podnoszone twierdzenia w postępowaniu (np. wykazać, że zgodnie z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców, Spółka posiada konkretne pojazdy umożliwiające ustanowienie zastawu skarbowego). Jak wynika z akt sprawy, takich działań (będących przecież w interesie Skarżącej) Spółka nie podjęła.
6. Drugą przesłanką mającą istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie było to, że okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące a co za tym idzie, istnieje uzasadniona obawa, iż zobowiązanie to może nie zostać wykonane, wskutek upływu terminu przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.). W analizowanej sprawie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT za lipiec 2010 r. i lipiec 2011 r. był krótszy niż 3 miesiące. Powyższe wynika ze stanu faktycznego sprawy (decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było zasadne, wobec obiektywnego faktu upływu czasu, który mógłby uniemożliwić wydanie, doręczenie a następnie wykonanie w trybie egzekucyjnym decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy przed upływem terminu przedawnienia).
Zdaniem Sądu, zasadne jest w takim przypadku twierdzenie, zgodnie z którym jeżeli do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki czas, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3476/15).
7. W opinii Sądu, organy podatkowe w niniejszej sprawie, uprawdopodobniły, że zobowiązania podatkowe spółki nie zostaną wykonane (art. 239b § 2 O.p.). W zaskarżonym postanowieniu zostało wyjaśnione, iż uprawdopodobnienie dotyczące okoliczności, że zobowiązania (wynikające z decyzji z dnia 30 czerwca 2016 r.) nie zostaną wykonane, nie obliguje organu podatkowego do udowodnienia poza wszelką wątpliwość tej okoliczności, a jedynie do wskazania okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie faktu, wykazania, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo wystąpienia określonych okoliczności. W ocenie Sądu, prawdopodobieństwo niewykonania przez Spółkę zobowiązania podatkowego wynikała z trzech zasadniczych powodów.
Po pierwsze – termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2010r. i za lipiec 2011 r. był krótszy niż 3 miesiące i upływałby (w razie braku późniejszego wystąpienia okoliczności przerwania bądź zawieszenia terminu przedawnienia) dnia 31 grudnia 2016 roku. Okoliczność ta uprawdopodobniała obawę, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w podatku VAT wraz z należnymi odsetkami mógłby nie zostać wykonany, gdyż w związku z upływem terminu przedawnienia zobowiązania uległyby przedawnieniu.
Po drugie – jak wynika z przeprowadzonego postępowania w sprawie, Spółka na terytorium Polski nie posiada żadnego majątku, na którym można ustanowić zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej (brak nieruchomości) lub zastawu skarbowego (nie zostało wykazane).
Po trzecie – całokształt okoliczności wskazywał na to, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Uprawdopodobnienie jest rozumiane jako środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, a więc nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania. Przepisy O.p. nie tworzą katalogu przesłanek, których spełnienie można uznać za uprawdopodobnienie, stąd możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, w tym przewidzianych w art. 239b § 1 O.p. jak i poza nimi. Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można w świetle zasad doświadczenia życiowego potraktować jako uprawdopodabniające określone zdarzenie (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 544/15).
8. Zdaniem Sądu, niezasadne były także wszelkie zarzuty Strony związane z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego (art. 127, art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.).
Organy podatkowe obu instancji rozważyły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający aby na jego podstawie dokonać oceny wystąpienia przesłanek rygoru natychmiastowej wykonalności. W opinii Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 O.p. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie przepisów prawa zgodnie z art. 120 O.p. Nie miało również miejsca naruszenie art. 121 O.p. tylko dlatego, że dokonana ocena jest niezgodna z oczekiwaniami Strony. Powinnością organów podatkowych, w ramach zasady pogłębiana zaufania do ich działań, należy przede wszystkim postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje równo interesy Podatnika i Skarbu Państwa. Sąd uważa zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 O.p. za niezasadny. Zgodnie z treścią art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawda podatkowego. W wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. (sygn. akt. I FSK 391/05) słusznie przyjęto, że organy podatkowe mają wprawdzie obowiązek, zgodnie z art. 122 i 187 § 1 O.p. zebrać cały materiał dowodowy. Gromadzenie tego materiału nie może jednak polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń, a jedynie tych, które są przedmiotem postępowania dowodowego. Postępowanie to powinno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli powinno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie, podjęto wszelkie niezbędne działania oraz zbadano cały materiał dowodowy, dokonując w sposób wyczerpujący jego oceny. Wyjaśniono również przestanki, którymi organ odwoławczy kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie wymaga od organu udowodnienia faktów, a jedynie ich uprawdopodobnienie. Organ, nadając rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie musi więc udowodnić ponad wszelką wątpliwość, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Wystarczy jedynie, że taką okoliczność uprawdopodobni, czyli wskaże na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
9. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło