II SA/Wr 288/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-07-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Olga Białek, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowa stacja bazowa telefonii komórkowej, posadowiona na gruncie za pomocą balastu i odciągów, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, wymagający jedynie zgłoszenia, czy też ze względu na swoją konstrukcję, wielkość i względy bezpieczeństwa wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że tymczasowa stacja bazowa telefonii komórkowej, ze względu na swoją konstrukcję, wysokość (ponad 27 m), sposób posadowienia (balast, odciągi) oraz wymogi bezpieczeństwa, jest obiektem trwale związanym z gruntem. W związku z tym nie może być zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, a jej budowa wymaga pozwolenia na budowę. Sprzeciw organu pierwszej instancji był zatem zasadny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Starosty wobec zgłoszenia przez spółkę S.A. zamiaru budowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji uznały, że ze względu na konstrukcję masztu (wysokość, odciągi, balast) jest on trwale związany z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia. Spółka wniosła skargę, argumentując, że obiekt jest tymczasowy, niepołączony trwale z gruntem i spełnia wymogi art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Wojciech Śnieżyński – spr. Protokolant starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [...].09.2017 r. Starosta [...] działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – dalej: "u.p.b.", wniósł sprzeciw do zgłoszenia przez [...] SA w dniu [...].09.2017 r. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu tymczasowej stacji bazowej mobilnej [...] telefonii komórkowej sieci [...] wraz z następującymi elementami: stalowa rama outdoor oraz stojak RRU plus podesty, tymczasowe ogrodzenie i brama wjazdowa: powierzchnia utwardzona, na działce nr [...]. Do zgłoszenia załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapę z proponowaną lokalizacją obiektu, szkice i kwalifikację przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w przypadku zgłoszenia w/w robót budowlanych, ustawodawca określił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa "tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, [...] nie później jednak niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu" (art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b.). Organ zauważył, że w opisie zamierzenia inwestor nie określił terminu, w którym zostanie dokonana rozbiórka lub przeniesienie masztu w inne miejsce. Ponadto stwierdził, że w załączniku do zgłoszenia na planie zagospodarowania terenu pokazano usytuowanie posadowienia masztu o wysokości 27,87 m bez podania odległości od granic działek sąsiednich, dlatego też nie jest możliwe określenie wpływu na ograniczenia w ich zagospodarowaniu - art. 3 ust. 20 u.p.b. Stwierdził również, że art. 20 ust. 1 pkt 1c u.p.b. zobowiązuje projektanta do określenia obszaru oddziaływania obiektu, co w analizowanym zgłoszeniu nie dotyczy tylko oddziaływania poprzez propagację promieniowania lecz również z uwagi na odległość planowanej konstrukcji od granic działek sąsiednich i obiektów na nich istniejących. Według organu, budowa obiektów o wysokości wyższych niż 15 m wymaga ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego w myśl § 2 ust. 3a rozporządzenia z dnia 19 listopada 2001 r. Ministra Infrastruktury, w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. nr 138, poz. 1554). W wiązka z tym, w celu realizacji zamierzenia budowy masztu należy uzyskać pozwolenie na budowę, tak by było możliwe nałożenie na Inwestora takiego obowiązku.
Powyższą decyzję w drodze odwołania oprotestował inwestor zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów:
- art. 30 ust. 5c u.p.b. polegające na jego niezastosowania w sytuacji, gdy organ powziął wątpliwości co do kompletności zgłoszenia i wystąpiła konieczność jego uzupełnienia;
- art. 87 ust. 1 i 92 ust. 2 Konstytucji RP oraz § 2 ust. 3a i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19 listopada 2011r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego polegające na ich nieprawidłowej wykładni sprowadzającej się do błędnego przyjęcia, iż przepisy te wprowadzają obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla każdego przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, niezależnie od postanowień zawartych w przepisach ustawy Prawo budowlane, tj. o przyjęcie, że przepisy aktu prawnego rangi rozporządzenia zmieniają przepisy zawarte w ustawie; - art. 20 ust. 1 pkt c u.p.b., polegający na jego nieprawidłowej wykładni prowadzącej do przyjęcia, iż wyznaczenie obszaru oddziaływania poprzez określenie promieniowania emitowanego przez inwestycję nie jest wystarczające dla spełnienia wymogu wynikającego z tego przepisu;
- art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. polegające na jego niezastosowaniu w wyniku nieuzasadnionego uznania, że planowana inwestycja polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy - tymczasowej stacji mobilnej telefonii komórkowej [...] wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i niewymagający takiego połączenia , zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.p.b.;
- art. 30 ust. 7 pkt 4 u.p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., polegające na wydaniu skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż inwestor nie określił terminu rozbiórki planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy z opisu wynika, że rozbiórka bądź przeniesienie nastąpi nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż obszar oddziaływania inwestycji nie został przez inwestora wyznaczony, podczas gdy inwestor wskazał obszar oddziaływania (promieniowania) inwestycji w dostateczny sposób;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia
polegający na uznaniu, iż tymczasowa stacja bazowa przewidziana do rozbiórki przed upływem 180 dni oddziaływać będzie na miejsca dostępne dla ludności, podczas gdy zrealizowanie jakiejkolwiek inwestycji na terenach sąsiednich, która realnie umożliwiła pobyt ludzi na terenie rzekomego oddziaływania w terminie krótszym niż 18 dni jest nierealne.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2018 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Przytoczony art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. stanowi, że wyżej wymieniona budowa wymaga uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Według art. 30 ust. 6 u.p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, między innymi, w przypadku, kiedy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Wskazując na przywołane uregulowania organ zauważył, że przedmiotem wnioskowanej inwestycji jest budowa tymczasowej stacji bazowej mobilnej, według inwestora niezwiązanej trwale z gruntem, na okres użytkowania do 180 dni. W katalogu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wolno stojące maszty antenowe zostały zaliczone do budowli. Sama definicja masztu telekomunikacyjnego zawarta jest natomiast w przepisie § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 219, poz. 1864), który stanowi, że wolno stojący maszt antenowy oznacza wolno stojącą konstrukcję wsporczą anten i urządzeń radiowych, z odciągami.
Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów Wojewoda ustalił, że taka konstrukcja projektowanego masztu wyklucza możliwość zakwalifikowania jej jako obiektu tymczasowego, opisanego w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., ze względu na fakt trwałego połączenia jej z gruntem. Zauważono, że zgodnie z załączonym do zgłoszenia szkicem, konstrukcja masztu usztywniona jest odciągami linowymi w trzech poziomach po cztery odciągi. Wszystkie odciągi są mocowane do masztu w węzłach a dołem do rusztu nad węzłem podporowym. Ruszt oparty jest na czterech stopach, na których zakłada się balast w postaci bloczków betonowych M6 oraz płyt drogowych. Powyższa okoliczność organ odwoławczy uznał za podstawę do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru realizacji projektowanej inwestycji. Wskazał, że takie samo stanowisko w kwestii trwałego połączenia z gruntem zaprezentował na tle sprawy dotyczącej nośnika reklamowego WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 17.07.2014 r., sygn. akt II SA/Gd 235/14. W ocenie Wojewody, projektowany maszt, ze względu na jego wielkość oraz sposób użytkowania wymaga trwałego związania z gruntem ze względu na bezpieczeństwo korzystania z tego obiektu. W tym miejscu organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii anten i stacji bazowych telefonii komórkowej, w szczególności na wyrok NSA z dnia 11.04.2013 r. II OSK 2400/11. Powyższe stanowiło o prawidłowości zastosowania przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b. przez organ pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, że w powyższym uzasadnieniu wyjaśnił warunki zachowania przepisów art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. Mając na uwadze również powyższe ustalenia wskazał, że w niniejszej sprawie uzupełnienie zgłoszenia o braki wskazane w decyzji Starosty [...] nie zmieniłoby nic w aspekcie trwałego związania masztu z gruntem.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła [...] SA reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W petitum skargi spółka zarzuciła naruszenie przepisu:
- art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., przez jego niezastosowanie mimo, że planowana inwestycja polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy - przedmiotowej tymczasowej stacji mobilnej telefonii komórkowej wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.p.b.;
- art. 3 pkt 5 u.p.b., przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem;
- art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b., przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ I instancji zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania przedmiotowych prac budowlanych;
- art. 35 ust. 4 u.p.b., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy inwestycja planowana przez skarżącą, spełnia wymagania określone w tym przepisie;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na wydaniu skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności bez dokonania własnej rzetelnej oceny charakteru planowanego zamierzenia.
Zarzucając powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o umorzenie postępowania.
Uzasadniając zarzuty skargi strona podała, między innymi, że każdy obiekt budowlany, w tym nietrwałe połączony z gruntem winien być zrealizowany w sposób uniemożliwiający jego łatwe przesunięcie, przeniesienie lub zniszczenie pod wpływem warunków atmosferycznych. Niewątpliwie dotyczy to również obiektów wymienionych w przepisie art. 3 ust. 5 u.p.b., tj. strzelnic, kiosków ulicznych, pawilonów sprzedaży ulicznej i wystawowych, przekrycia namiotów i powłok pneumatycznych, urządzeń rozrywkowych, barakowozów, obiektów kontenerowych. Przepisu art. 3 ust. 5 nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od art. 5 ust. 1 pkt 1 a u.p.b., stanowiącego konieczności zapewniania m.in. spełnienia podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5. ze zm.), dotyczących m.in. nośności i stateczności. A załącznik ten na konieczność projektowania i wykonywania obiektów tak, aby obciążenia mogące na nie działać podczas ich budowy i użytkowania nie prowadziły do:
1) zawalenia się całego obiektu budowlanego lub jego części,
2) znacznych odkształceń o niedopuszczalnym stopniu,
3) uszkodzenia innych części obiektów budowlanych, urządzeń lub zamontowanego wyposażenia w wyniku znacznych odkształceń elementów nośnych konstrukcji,
4) uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywołującej go przyczyny.
Ponadto, w myśl zapisów załącznika, obiekty budowlane muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby podczas ich budowy, użytkowania i rozbiórki nie stanowiły w ciągu ich całego cyklu życia zagrożenia dla higieny ani zdrowia czy bezpieczeństwa pracowników, osób je zajmujących lub sąsiadów, a nadto, aby nie stwarzały niedopuszczalnego ryzyka wypadków lub szkód w użytkowaniu lub w eksploatacji. W konsekwencji z powyższych zapisów wynika, że każdy, nawet tymczasowy obiekt budowlany winien być zaprojekowany i wykonany tak, by zabezpieczyć je przed niezamierzonym przesunięciem, zawaleniem czy przeniesieniem. W świetle powyższego, w ocenie odwołującej spółki, za trwale połączone z gruntem należy uznać takie obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy owo trwałe połączenie zostało zapewnione m.in. poprzez badania nośności gruntu, obliczeń geotechnicznych, ukształtowanie konstrukcji obiektu, posadowionych za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowanych z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a którego demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego i zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu. Połącznie z gruntem, które powyższych elementów nie zawiera, stanowić będzie połączenie nietrwałe. Intencją ustawodawcy nie było ograniczenie możliwości posadowienia na zgłoszenie wyłącznie do obiektów niepołączonych z gruntem. W ocenie inwestora, gdyby było to zamiarem ustawodawcy, posłużyłby się samym sformułowaniem "niepołączonym", zamiast "trwale niepołączonym". W ten sposób wyeliminowano by z możliwości wybudowania bez zgłoszenia obiektów budowlanych w jakikolwiek sposób połączonych z gruntem. Słusznie przyjmuje się bowiem, że każde połączenie, w przeciwieństwie do położenia czy też posadowienia, zmierza do uniemożliwienia łatwego przesunięcia lub przeniesienia choćby przez czynniki atmosferyczne.
Z uwagi na brak definicji "trwałości połączenia" w przepisach budowlanych, konieczne jest posiłkowanie się definicjami zawartymi w innych przepisach prawa, a w szczególności Kodeksu cywilnego. Przyjmuje się zatem dwie przesłanki kwalifikacji obiektu jako trwale związanego z gruntem:
- sposób fizycznego połączenia, przejawiający się brakiem możliwości odłączenia obiektu połączonego bez jego uszkodzenia,
- wniesienie obiektu nie nastąpiło do przemijającego użytku.
Nie ulega wątpliwości, że planowany obiekt może zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesienie go w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności. Co więcej, celem jego wybudowania jest korzystanie przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku).
Odnosząc się do stanowiska organu II instancji, dotyczącego katalogu obiektów tymczasowych zawartego w przepisie art. 3 pkt 5 u.p.b. skarżąca podkreśliła, że jest to katalog otwarty, zawierający przykładowe obiekty zaliczane do tymczasowych. Nie oznacza to jednak, że niewymienienie w tym katalogu masztów radiokomunikacyjnych zamyka drogę do uznania ich jako tego typu obiekty.
Według autora skarg, sporna tymczasowa mobilna stacja bazowa składająca się z wieży o wysokości ponad 20 m ma zostać posadowiona na gruncie bez trwałego z nim łączenia, a konieczna stabilność i bezpieczeństwo zostaną zapewnione poprzez obciążenie konstrukcji bloczkami betonowymi i płytami drogowymi. Dodatkowo zostanie usztywniona m.in. odciągami na aż trzech poziomach (łącznie 12 odciągów). To zapewnia stabilność konstrukcji. Przy masie stacji oraz charakterze jej struktury przyjęte rozwiązania, tj. płyty i bloczki oraz odciągi, wraz z pozostałymi elementami wzmacniającymi i obciążającymi ją u podstawy (ale bez fundamentów, o których wspomina organ w uzasadnieniu decyzji) z nawiązką zastępują trwałe połącznie z gruntem, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo mieniu i ludziom. Brak jest zatem podstaw do uznania, że planowana inwestycja będzie trwale z gruntem połączona, bądź by konieczne było takie połączenie. Wypełnia ona zatem wszystkie elementy zawarte w definicji tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 u.p.b.). Inwestycja odpowiada również normom zawartym w treści przepisów art. 5 wymienionej ustawy zawierających zasady projektowania i budowania obiektów budowlanych oraz przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9.03.2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG.
W ocenie skarżącej spółki, organ winien zatem zastosować w niniejszej sprawie przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie. Tymczasem organ II instancji nieprawidłowo przyrównał przedmiotową stację do trwałych nośników reklamowych dostrzegając pomiędzy nimi podobieństwa, inwestor stoi jednak na stanowisku, że choćby z powodu powierzchni nośnika reklamowego narażonego na podmuchy wiatru porównanie takie jest bezzasadne. Inwestor podkreśla również, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości dopuszczalność budowy tymczasowych stacji bazowych telefonii komórkowej na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b., o ile jej charakterystyka nie będzie obligowała do przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała aby naruszała ona przepisy prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu który uzasadniałaby uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej także jako: "p.p.s.a.").
Przedmiotem skargi jest zgłoszony przez Starostę [...] sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu tymczasowej stacji bazowej mobilnej [...] telefonii komórkowej sieci [...] wraz z następującymi elementami: stalowa rama outdoor oraz stojak RRU + podesty, tymczasowe ogrodzenie i brama wjazdowa: powierzchnia utwardzona, na działce nr [...], który to sprzeciw utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją Wojewoda [...].
Istota sporu jaki postał w niniejszej sprawie sprowadza się zasadniczo do oceny, czy objęty ww. zgłoszeniem maszt antenowy stanowi tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i czy z tego względu zwolniony jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę a wystarczające jest dokonanie zgłoszenia zamiaru jego posadowienia. W tym sporze Sąd podzielił stanowisko organów administracji.
Przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. pozwala na realizację, w oparciu o zgłoszenie, robót budowlanych, jeżeli dotyczą one budowy "tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu (...) ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu". Zgodnie z art. 3 pkt 5 ww. ustawy "tymczasowy obiekt budowlany to "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". Z przytoczonej definicji wynika, że istotne cechy tymczasowego obiektu budowlanego nawiązują do czasu użytkowania obiektu, który musi być krótszy od jego trwałości technicznej, do zamiaru jego przeniesienia lub rozbiórki oraz do braku trwałego związania obiektu z gruntem. Na podstawie przywołanych przepisów stwierdzić więc można, że możliwość zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego, dotyczy tej jego kategorii która swą konstrukcję definicyjną opiera na braku trwałego związania z gruntem.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że przedmiotem objętych zgłoszeniem robót miał być tymczasowy - niepołączony trwale z gruntem - maszt antenowy o wysokości ponad 27 m. Maszt usztywniony ma być odciągami linowymi w trzech poziomach po 4 odciągi. Wszystkie odciągi mocowane zaś w węzłach do masztu a dołem do rusztu nad węzłem podporowym. Trzon masztu oparty miał być na ruszcie stalowym. Ruszt opary jest na czterech stopach na których zakłada się balast w postaci bloczków betonowych M6 oraz krawężników drogowych.
Analizując powyższe okoliczności wynikające ze zgłoszenia, Sąd stwierdził, że należy zgodzić się z organami co do tego, że opisanej wyżej planowanej inwestycji należy przypisać cechę trwałego związania z gruntem i z tego względu nie może ona być zaliczona do obiektów tymczasowych.
Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie że, o tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony (związany) z gruntem czy też nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania go z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (tak NSA w wyroku z dnia 1.06.2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, także wyrok WSA w Warszawie, dotyczący rozumienia cechy trwałego związania z gruntem obiektu budowalnego, z dnia 13.04.2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1099/16).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym opis inwestycji zawarty w zgłoszeniu oraz załączone do zgłoszenia dokumenty, obrazujące zarówno wielkość planowanego obiektu, jak i sposób osadzenia obiektu na gruncie świadczą - w ocenie Sądu - o jego trwałym związaniu z gruntem. Sama tylko wysokość masztu antenowego oraz jego konstrukcja uwidoczniona na załącznikach do zgłoszenia, wskazują, że za trwałym związaniem zamierzenia z gruntem, przemawiają wymogi bezpieczeństwa. Parametry techniczne tego obiektu budowlanego, a zwłaszcza wysokość całej konstrukcji (27m) - także sama konstrukcja masztu - oraz sposób związania z gruntem masztu w postaci podpory i czterech naziemnych stóp obciążonych balastem w postaci bloczków betonowych M6 i krawężnikach drogowych o wymiarach 30x15x100 oraz za pomocą czterech odciągów - nie pozwala na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że realizacja przedmiotowego masztu stanowić będzie budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. Bezpieczeństwo konstrukcji mobilnego masztu antenowego zapewniają bowiem m.in. odciągi oraz stopy na których oparty jest ruszt (do którego mocowane są odciągi) obciążone balastem.
Doświadczenie życiowe i podstawowe zasady logiki nakazują wnioskować, że jest to obiekt wysoki o znacznej masie, który dla zachowania bezpieczeństwa musi być stabilny, a więc zdolny opierać się siłom fizycznym, jakie mogą na niego oddziaływać. Z uwagi na pionową konstrukcję obiektu, zapewnienie jego stabilności, odbywa się poprzez zagwarantowanie adekwatnego - w kategoriach fizycznych - balastu u jego nasady, podstawy. Podjęcie takich działań bez wątpienia dowodzi tego, że wieża, dla swojego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania, musi być połączona trwale z gruntem; ma być na tyle "mocno dociśnięta" do gruntu, aby była stabilna i opierała się czynnikom zewnętrznym. W związku z powyższym nie można odmówić zasadności prezentowanym przez organy ocenom, iż w istocie jest to obiekt trwale związany z gruntem - ( por. wyrok NSA z dnia 25.02.2016 r., sygn. II OSK 1587/14). Gabaryty, konstrukcja i przeznaczenie wieży nie pozwala przyjąć, że jest to konstrukcja, którą po prostu stawia się na gruncie. Wobec wskazanych okoliczności nie jest uprawnione twierdzenie, że przedmiotowy obiekt nie jest trwale związany z gruntem - nawet jeżeli planowany jest do przeniesienia. Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem, nie musi oznaczać stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszania jego technicznej i funkcjonalnej integralności.
W ocenie Sądu, przedmiotowy tymczasowy maszt antenowy wymagający stabilizacji na gruncie przy pomocy balastu jest obiektem trwale związanym z gruntem, pomimo, że nie wynika z załączników graficznych aby jego elementy do których zamontowane zostały odciągi były zagłębione (choćby częściowo) w gruncie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, nie decyduje zatem metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyrok NSA z 4.02.2014 r., sygn. akt II OSK 2989/12 i orzeczenia tam przywołane, tj. wyroki NSA: z dnia 23.06.2006r., sygn. II OSK 923/05; z dnia 25.05.2007r., sygn. II OSK 1509/06; z dnia 11.09.2008r., sygn. II OSK 982/07; z dnia 20.06.2008r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10.03.2008r., sygn. II OSK 186/07; z dnia 3.09.2009r., sygn. II OSK 1331/08; z dnia 1.10.2009r., sygn. II OSK 1461/08; z dnia 5.01.2011r., sygn. II OSK 25/10).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie przepisów Prawa budowlanego wypracowana została wykładnia pojęcia "trwałego związania z gruntem", która ma charakter uniwersalny - zatem także powinna znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie ma możliwości w tym zakresie posłużenia się cywilistycznym ujęciem pojęcia trwałego związania z gruntem w odniesieniu do tej sprawy. Zawarta w tych wyrokach wykładnia pojęcia "trwałego związania z gruntem" obiektu budowlanego jest uniwersalna, winna zatem znaleźć zastosowanie także w tej sprawie.
Sąd nie podziela argumentacji skarżącej spółki, zgodnie z którą za trwale związane z gruntem należałoby uznać tylko te obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy obiektu taki trwały związek został zapewniony poprzez wykonanie badań gruntu, wykonanie obliczeń geotechnicznych warunków posadowienia oraz takie ukształtowanie konstrukcji obiektu - fundamentów, aby takowe założenia geotechniczne spełniały, a zatem takie, które są posadowione za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowane z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a których demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego i zazwyczaj zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu.
W ocenie Sądu, Wojewoda po przeanalizowaniu konstrukcji, rozmiaru i sposobu posadowienia przedmiotowej inwestycji, prawidłowo stwierdził, że jej wykonanie wymagało pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki wielkość konstrukcji, sposób osadzenia oraz konieczność zapewnienia stabilności posadowienia na gruncie i odporności na działanie czynników atmosferycznych wskazuje, że sposób powiązania konstrukcji stalowej masztu z gruntem należy ocenić jako trwały. O tym, czy urządzenie jest trwale związane z gruntem nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, masa, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla przyjęcia zatem, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. Nie ulega wątpliwości, że względy bezpieczeństwa stalowego telekomunikacyjnego kratowego masztu mobilnego o wysokości H=27,87 m, pełniącego funkcję stacji bazowej telefonii komórkowej, wymagają trwałego jego związania z gruntem. Maszt ten musi oprzeć się czynnikom środowiskowym mogącym zniszczyć konstrukcję. Nie do zaakceptowania jest więc stanowisko skarżącej spółki, że przedmiotowy maszt nie jest trwale związany z gruntem i jako tymczasowy obiekt budowlany wymaga tylko zgłoszenia.
W konsekwencji nie mogły odnieść skutku podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. oraz zarzuty naruszenia prawa procesowego. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji, która wyeliminowała mankamenty pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia zawarte w jej uzasadnieniu, nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej usunięciem z obrotu prawnego. Organ odwoławczy w sposób należyty wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego oraz dokonał prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy prawno-budowlanej.
Wobec powyższego na podstawie art.151 p.p.s.a. należało oddalić skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło