I OSK 295/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-08-21
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Marek Stojanowski, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do placówki oświatowej, uznając, że wskazana przez rodzica placówka nie jest "najbliższą merytorycznie"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż placówka w Krakowie była "najbliższą merytorycznie" w rozumieniu przepisów Prawa oświatowego. Sąd podkreślił, że pojęcie "bliskości" obejmuje zarówno odległość geograficzną, jak i posiadanie przez placówkę warunków do kształcenia dziecka z konkretną niepełnosprawnością. Ponadto, NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych były nieuzasadnione, w szczególności zarzut naruszenia art. 146 § 1 P.p.s.a. jako przepisu ogólnego oraz zarzut naruszenia prawa materialnego, który w istocie stanowił próbę podważenia ustaleń faktycznych sądu I instancji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwrot kosztów dowozu niepełnosprawnego syna do placówki oświatowej w Krakowie, wskazując ją jako najbliższą merytorycznie. Organ odmówił zwrotu, uznając za najbliższą placówkę w innej miejscowości, która zapewniała dziecku odpowiednie warunki kształcenia specjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M.O. na rzecz Wójta Gminy [...] kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 659/18 w sprawie ze skargi M.O. na czynność Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do placówki oświatowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.O. na rzecz Wójta Gminy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 659/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.O. (dalej: skarżąca) na czynność Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do placówki oświatowej.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z 14 marca 2018 r. skarżąca skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy [...] o zwrot kosztów za okres od 1 marca do 30 czerwca 2018 r. z tytułu dowozu jej niepełnosprawnego syna do oddziału przedszkolnego funkcjonującego przy szkole podstawowej - "[...] " w Krakowie, w celu realizacji rocznego, obowiązkowego przygotowania przedszkolnego. Zwrot kosztów miał się dokonywać na podstawie zawartej ze skarżącą umowy (do wniosku została dołączona kserokopia wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia z 12 lipca 2017 r., I C 240/16/S w podobnej sprawie).
Skarżąca wskazała, że ww. przedszkole jest najbliższą merytorycznie placówką w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 996 z późn. zm.). W uzasadnieniu wyboru przedszkola skarżąca powołała się na zalecenia z orzeczenia nr 911/41/2012/2013 wskazując, że dotychczas syn realizował edukację w placówce w licznej grupie, ale w związku z ograniczeniami pomocy terapeutycznej i wystąpieniem regresu w funkcjonowaniu w grupie rówieśniczej – konieczne okazało się przeniesienie syna do placówki z małymi grupami, mającej warunki do pełnej realizacji zaleceń z orzeczenia.
Pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. organ odmówił zwrotu ww. kosztów. Powołując się na brzmienie art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego, organ wskazał, że najbliższą merytorycznie placówką dla dziecka skarżącej jest Przedszkole Samorządowe w [...] "[...] " z Oddziałem w [...]. Z tych to powodów organ uznał, że żądanie skarżącej było niezasadne.
Organ ustalił (m.in. w oparciu o pisemne wyjaśnienia Dyrektorki Przedszkola Samorządowego w [...] "[...] " z dnia 7 kwietnia 2018 r. oraz informacje pochodzące od skarżącej, a zawarte w ponagleniu z dnia 29 marca 2018 r.), że syn skarżącej od 1 września 2014 r., w godzinach od 8 00-16 00 odbywał wychowanie przedszkolne w Przedszkolu Samorządowym "[...] " w [...] z Oddziałem [...]. Z uwagi na stwierdzony [...] dziecka i przedłożone przez matkę orzeczenie z dnia 28 sierpnia 2013 r. o potrzebie kształcenia specjalnego, od 6 października 2014 r. chłopiec został objęty zajęciami rewalidacji indywidualnej w ilości 2 godzin tygodniowo. Zgodnie z wolą skarżącej zajęcia odbywały się na terenie Przedszkola lub w domu skarżącej. Zajęcia z rewalidacji indywidulanej obejmowały: doskonalenie zdolności komunikacyjnych, uspołecznienie, usprawnienie sprawności motorycznych, dokonanie orientacji przestrzennej, usprawnienie funkcji poznawczych, rozwój percepcji wzrokowej i słuchowej, dostarczenie bodźców zmysłowych. Od września 2016 r. dla chłopca przydzielony został na 9 godzin tygodniowo nauczyciel wspomagający i do grupy, do której uczęszczał, 1/2 etatu pomocy wychowawczej. Od marca 2017 r. chłopiec uczęszczał w przedszkolu na zajęcia prowadzone przez specjalistów z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej (pedagog i logopeda). Działania prowadzone przez nauczycieli w grupie i specjalistów przez cały okres, w jakim chłopiec uczęszczał do przedszkola, doprowadziły do rozwoju w zakresie: usprawnienia aparatu artykulacyjnego, sprawności językowych, umiejętności komunikacyjnych, stosowania poprawnej konstrukcji w zdaniach, poprawności wymawiania słów, usprawnienia zmysłu wzroku, uwagi słuchowej, ogólnej wrażliwości słuchowej, umiejętności analizy i syntezy wzrokowej, umiejętności analizy i syntezy słuchowej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, większej wrażliwości czuciowej mięśni, umiejętności grafomotorycznych, koordynacji pracy rąk, precyzji ruchu dłoni i palców, koordynacji ruchów w obrębie całego ciała, usprawnienia motoryki dużej, prawidłowego napięcia mięśni, wzmocnienia poprawnych zachowań, wygaszania zachowań niepoprawnych, umiejętności samokontroli, nawiązywania poprawnych relacji z innymi osobami, umiejętności współdziałania z innymi osobami, wydłużenia czasu koncentracji uwagi podczas wykonywania zadań, skupiania uwagi na osobie podającej instrukcję do zadania, zapamiętywania tekstu wiersza i piosenki. Proces wychowania i kształcenia przebiegał w sposób systematyczny i harmonijny, widoczne były postępy w różnych dziedzinach rozwoju. Chłopiec był pod ścisłą i systematyczną opieką nauczycieli, pedagogów i logopedy. Organ podkreślił, że to skarżąca przeniosła syna od 1 marca 2018 r. do krakowskiej placówki, pomimo że przedszkole w [...] było placówką pierwotnie przez nią wybraną, w której jej syn przez sześć miesięcy realizował roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne, a wszystkie działania przedszkola były korzystne dla dziecka i zgodne z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że zmiana placówki oświatowej została zalecona przez specjalistów w orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2018 r. o potrzebie kształcenia specjalnego, w którym uznano, że kontynuowanie nauki w ww. placówce w Krakowie będzie najkorzystniejsze. Tym samym była to najbliższa merytorycznie placówka i zachodziły przesłanki do zapewnienia zwrotu kosztów dojazdu. Dodatkowo skarżąca podniosła, że podczas pobytu w przedszkolu w [...] nastąpił u jej syna regres rozwojowy i konieczna była zmiana placówki oświatowej, co było skutkiem złego zarządzania przez Wójta Gminy [...], o czym świadczyły: nienaturalnie duża rotacja kadry, a co miało negatywny wpływ na stan zdrowia dziecka; przerwanie realizacji prawomocnej decyzji administracyjnej przyznającej dziecku od stycznia 2017 r. terapię neurologopedyczną i socjoterapię z terapią behawioralną; stwierdzenie nieważności przez Wojewodę Małopolskiego (rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...] maja 2018 r.) zarządzenia Wójta Gminy o zasadach zwrotu kosztów dowozu uczniów niepełnosprawnych; nagłe odejście z pracy dyrektora przedszkola. Ponadto skarżąca zarzuciła, że odmowa zwrotu kosztów dowozu została podpisana przez osobę nieuprawnioną, gdyż w piśmie nie zostało umieszczone upoważnienie Wójta do wydawania takiej odmowy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, aby placówka "[...] " w Krakowie była "najbliższym przedszkolem", o którym mowa w art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. W ocenie Sądu, organ prawidłowo natomiast ustalił, że przedszkole "[...] " w [...] oddział w [...] było "najbliższym przedszkolem", w szczególności jeśli chodzi o wymagania w zakresie kształcenia specjalnego. Przedmiotem sporu było ustalenie czy przedszkole funkcjonujące w "[...] " w Krakowie było "najbliższym przedszkolem" w rozumieniu ww. art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. Sąd zgodził się przy tym z poglądem, że "bliskość" placówki powinna być rozpatrywana zarówno poprzez pryzmat położenia geograficznego (odległość szkoły czy przedszkola od miejsca zamieszkania), jak również z punktu widzenia posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności (por. orzeczenia i poglądy doktryny powołane w wyroku WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2016 r., IV SA/Gl 127/16 dotyczące podobnych przepisów ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty- Dz.U. z 2015 r., poz. 2156). W ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, aby błędne były ustalenia organu co do zapewnienia jej synowi w przedszkolu w [...] oddział w [...] – kształcenia odpowiadającego potrzebom wynikającym z posiadanego stopnia niepełnosprawności. Co więcej organ przesłał do przedszkola w [...] tabele nadesłane przez skarżącą, w których w sposób szczegółowy wykazano w jaki sposób było realizowane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Skarżąca w żaden sposób nie odniosła się do tych danych.
Następnie Sąd zauważył, że skarżąca dołączyła do skargi oraz akt postępowania orzeczenia nr [...] (wychowanie przedszkolne) oraz nr [...] (na I etap edukacyjny) wydane 19 kwietnia 2018 r., a więc orzeczenia wydane już po złożeniu przez nią wniosku o zwrot kosztów dojazdu (14 marca 2018 r.). We wniosku tym skarżąca powołała się bowiem na pierwotne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego tj. nr [...] z 28 sierpnia 2013 r. (zostało uchylone ww. orzeczeniem nr [...]). Skarżąca akcentowała, że "nowe" orzeczenie wskazywało na konieczność kontynuowania kształcenia w dotychczasowej placówce z uwagi na zapewnienie stabilnych warunków realizacji obowiązku nauki – niemniej jednak to właśnie skarżąca zadecydowała o zmianie placówki oświatowej. Wbrew jej twierdzeniom, fragment opinii (sporządzonej przez nauczycieli z przedszkola "[...] " w [...] 28 lutego 2018 r.) o wypytywanie w stresie przez dziecko co każda osoba dorosła, która przyszła do sali, będzie robić – nie dowodzi regresu syna skarżącej. Fragment ten jest wręcz sprzeczny z jej twierdzeniami. Kluczowy bowiem fragment opinii o dziecku brzmi: "[...] stara się zwracać swoją osobą uwagę nauczyciela, domaga się poświęcania mu indywidualnej uwagi, domaga się potwierdzenia prawidłowego wykonania różnych czynności. Bardzo lubi pomagać nauczycielowi. W ostatnim czasie, [...] stał się bardziej dociekliwy, nawet gdy jest czas na zabawy dowolne, chłopiec obserwuje co robi nauczyciel i inne osoby dorosłe, chętniej wypytuje: «po co przyszły, dokąd idą, co aktualnie robią, co będą robić, dlaczego to robią, po co im te rzeczy, po co to przyniosły». Chłopiec sprawia wrażenie, jakby chciał kontrolować działania osób dorosłych, które są w grupie, które do sali wchodzą w jakimkolwiek celu". W ocenie Sądu, zacytowany fragment opinii w żaden sposób nie wskazuje na działanie syna skarżącej w stresie czy też negatywnie oceniane (przez nauczyciela) zachowanie. Co więcej, cała opinia jest generalnie pozytywna – wskazuje na dużą kreatywność chłopca, aktywny udział w zajęciach przedszkolnych, dobre radzenie sobie z ćwiczeniami, duży zasób słów. Opinia zawiera również elementy krytyczne (np. "Zdarza się, że trzeba mu przypominać o odpowiedniej postawie ciała podczas pracy przy stoliku" lub "(...) podczas zajęć gimnastycznych w grupie trzeba go zachęcać do aktywności"), ale w ocenie Sądu, nawet i te fragmenty nie dowodzą, że w przedszkolu w [...] nie były realizowane zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W całym tekście opinii nie ma jakiejkolwiek wzmianki o regresie. Co więcej, również w nowych orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego nie ma informacji, aby dotychczasowe kształcenie prowadzone było w sposób nieprawidłowy, co wywołało regres u syna skarżącej.
Ponadto Sąd wskazał, iż skarżąca uzasadniała zmianę placówki faktem, że w grudniu 2017 r. zmienili się wszyscy nauczyciele (wychowawca, nauczyciel wspomagający, logopeda), ale ta argumentacja nie jest zasadna skoro przez sam fakt zmiany w styczniu 2018 r. placówki – skarżąca doprowadziła do zmiany wszystkich specjalistów zajmujących się jej synem. Sądowi znany jest z urzędu fakt, że skarżąca uzyskała korzystne dla siebie rozstrzygnięcia w sporach toczonych z Wójtem Gminy [...], ale też okoliczność ta nie oznacza automatycznie, że wszystkie działania organu były sprzeczne z prawem. Skarżąca wnosiła bowiem skargi na różne typy rozstrzygnięć, a jak sama zaznaczyła, wniosek o zwrot kosztów dojazdu do placówki oświatowej – złożyła po raz pierwszy. Ponadto, co należy zaznaczyć, nie wszystkie skargi zostały uwzględnione w sporach z Wójtem Gminy [...], chociaż, co trzeba przyznać, statystycznie więcej jest rozstrzygnięć korzystniejszych dla skarżącej.
Skarżąca wskazywała dodatkowo na trudności w realizacji decyzji przyznającej terapię neurologopedyczną, socjoterapię z terapią behawioralną oraz pozbawienie specjalistycznych usług opiekuńczych (SUO). Wskazywała również, że w przedszkolu "[...] " ([...]) grupy były liczniejsze niż w przedszkolu w Krakowie. W ocenie Sądu, okoliczności te, nawet jeśli byłyby prawdziwe, nie świadczą o tym, że proces kształcenia w przedszkolu w [...] był a priori niedostosowany do rodzaju niepełnosprawności syna skarżącej.
Sąd zwrócił uwagę, że system SUO jest realizowany w ramach pomocy społecznej, a nie systemu oświaty – problem więc prawidłowości wydawanych w tym zakresie decyzji nie dowodzi nieadekwatności zakresu kształcenia w przedszkolu w Mogilanach. Skarżąca zresztą w żaden sposób nie uprawdopodobniła swoich twierdzeń o nieadekwatności kształcenia w przedszkolu w [...]. Co więcej, w piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. skarżąca wprost przyznała, że "wina nie była po stronie przedszkola".
Podobnie, powołanie się przez skarżącą na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Małopolskiego w zakresie zarządzenia Wójta dotyczącego zwrotu kosztu dowozu uczniów niepełnosprawnych - nie dowodzi prawidłowości jej argumentacji o "bliskości przedszkola" w Krakowie. Wojewoda stwierdził bowiem nieważność zarządzenia Wójta wyłącznie ze względów formalnych tj. braku podstawy prawnej do regulowania tego typu kwestii w prawie miejscowym – zaprezentowana przez Wojewodę argumentacja zgodna jest z uzasadnieniem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2016 r., III SA/Kr 1623/15, a dotyczącym podobnego zarządzenia Prezydenta Miasta Krakowa.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji– działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – orzekł o oddaleniu skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości, zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe poprzez uznanie za prawidłową ocenę Wójta Gminy [...], iż merytorycznie najbliższe miejsca zamieszkania dziecka przedszkole to Przedszkole Samorządowe “[...]" w [...], mimo iż nierealizowało ono zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na brak zapewnienia A.O. na terenie przedszkola wsparcia logopedy, psychologa i pedagoga, oraz nie realizowało zalecenia co do kształcenia dziecka w grupie specjalnej pracującej metodą behawioralną lub w grupie integracyjnej.
Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 146 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie uznania bezskuteczności zaskarżonej czynności, mimo że czynność ta obarczona jest naruszeniem przez organ prawa materialnego.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i ropzoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), opierającym się na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto musi zawierać także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie wszystkich przepisów, które – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie – miał złamać Sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym miało polegać naruszenie przez Sąd I instancji wszystkich kwestionowanych przepisów.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), albo na zarzucie złamania przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch odrębnych postaciach, to jest błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Pierwsze polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub tylko jakiegoś określenia (zwrotu) występującego w jego treści, natomiast druga postać sprowadza się w istocie do wadliwego wyboru normy prawnej, czyli mylnej jej subsumcji.
Rozpatrując skargę kasacyjną w omówionych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż jej zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 146 § 1 P.p.s.a. wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że powyższy przepis ma charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 1, czy art. 151 P.p.s.a. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia bezskuteczności czynności odmowy zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do placówki oświatowej, to nie można Sądowi zarzucić naruszenia omawianego przepisu. Naruszenie wymienionego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których w niniejszej skardze kasacyjnej nie wskazano.
Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia prawa materialnego. W ramach tego zarzutu skarżąca kasacyjnie w istocie podważa dokonaną przez Sąd I instancji oraz Wójta Gminy [...] ocenę stanu faktycznego sprawy. Wskazać zatem należy, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z: 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 32 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku, bowiem skarżąca kasacyjnie za jego pomocą próbuje kwestionować ustalenia faktyczne dotyczące możliwości kształcenia dziecka w Przedszkolu "[...]" ze względu na zalecenia kształcenia specjalnego wynikające z orzeczeń z dnia 28 sierpnia 2013 r. oraz z dnia 19 kwietnia 2018 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło