I SA/Po 2116/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-05-24
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Waldemar Inerowicz, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejściowe niewykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu konieczności przeprowadzenia remontu lub dostosowania do wymogów ochrony przeciwpożarowej, stanowi "względy techniczne" uniemożliwiające zastosowanie wyższej stawki podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, wynikające z woli podatnika, decyzji o remoncie, adaptacji czy zmianie przeznaczenia, nie stanowi "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. "Względy techniczne" muszą mieć charakter trwały i obiektywny, a nie przejściowy i zależny od działań podatnika.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2013 r., wykazując niższy podatek dla budynków, które uważała za nie nadające się do działalności gospodarczej ze względów technicznych (niespełnianie norm przeciwpożarowych). Organ I instancji uznał budynki za związane z działalnością gospodarczą i zastosował wyższą stawkę. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, uznając, że brak spełniania norm przeciwpożarowych stanowi względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej. Prokurator Okręgowy zaskarżył decyzję organu II instancji, argumentując, że przejściowe niewykorzystywanie budynku z powodu remontu lub dostosowania nie jest "względem technicznym" w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i zobowiązał SKO do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant ref. staż. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do wydania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami, decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. spółka X z siedzibą w W. (dalej jako Spółka bądź podatnik) złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2013 rok, wykazując do opodatkowania powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m2 przeniosła do budynków pozostałych. Taką samą stawkę Spółka zastosowała również w złożonej korekcie deklaracji za 2012 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za 2012 r. Ponadto Spółka wyjaśniła, że zastosowała nieprawidłową stawkę podatku od nieruchomości do nabytego budynku, kwalifikując go jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy tymczasem nie był on i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co wykluczało uznanie go za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem winien być opodatkowany stawką właściwą dla budynków pozostałych.
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2013 na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że uznał argumenty Spółki w zakresie wartości budowli za słuszne przyjmując do opodatkowania od budowli kwotę [...] zł. Organ nie podzielił natomiast stanowiska Spółki w kwestii zastosowania obniżonej stawki podatkowej dla przedmiotowych budynków i uznał, że powinny być opodatkowane stawką najwyższą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Prezydent Miasta P. wyjaśnił, że należy odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego będącego przedmiotem opodatkowania od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) obiektu, które nie podlegają opodatkowaniu. Podstawy do wyłączenia nieruchomości z opodatkowania stawką uchwaloną dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych nie daje brak zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego z eksploatacji czy przejściowe niewykorzystanie budynku przez przedsiębiorcę do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej.
Zgodnie z umową, Spółka przeprowadziła analizę stanu prawnego na podstawie dokumentów przekazanych przez sprzedającą oraz badanie techniczne w formie wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości. Spółka potwierdziła, że znany jest jej niedostateczny stan zabezpieczeń antypożarowych budynku hotelowego [...], stwierdzony postanowieniem Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2009 r. W ocenie Organu, doprowadzenie obiektu do stanu używalności zależało od woli samego właściciela, a brak tej woli nie mógł uzasadniać obniżenia stawki podatkowej, jednocześnie zaś takie podejście podatnika do spornych obiektów powodowało, że odpadał czynnik obiektywny w ocenie przeszkód w wykorzystaniu budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Poza tym Organ podniósł, że okoliczności sprawy nie wskazywały aby sporne budynki nie mogły służyć działalności gospodarczej, a jedynie to, że obecnie nie są wykorzystywane.
W ocenie Prezydenta Miasta P., przedłożona przez spółkę ekspertyza techniczna nie dowodziła, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym, a jedynie, że nie spełnia wymogów stawianych budynkom wysokim w zakresie zamieszkania zbiorowego, zaś po wdrożeniu zaleceń zawartych w ww. dokumencie, budynek będzie mógł nadal spełniać swoją funkcję — stąd możliwość jego użytkowania, w tym na potrzeby działalności gospodarczej, nie jest zatem wykluczona, ponieważ po przeprowadzeniu niezbędnych prac będzie możliwość wykorzystania budynku. Organ podniósł, że okoliczności sprawy nie wskazują aby sporny budynek w ogóle me mógł służyć działalności gospodarczej, a jedynie, że obecnie nie jest wykorzystywany. Nadto Organ nadmienił, że przesłana ekspertyza została sporządzona w październiku 2008 roku, więc ponad cztery lata przed orzekaniem przez Organ, natomiast Hotel [...] funkcjonował cały czas, aż do 2012 roku. Zdaniem Organu, gdyby stan budynku był faktycznie taki zły, to nie byłoby możliwe jego eksploatowanie, zwłaszcza biorąc pod uwagę jego przeznaczenie.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
b. § 2 ust. 2 oraz § 207 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zwanego dalej: Rozporządzeniem) w zw. z art. 66 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;
2. przepisów postępowania, tj.:
a. art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu technicznego nieruchomości,
b. art. 180 § 1 i art. 198 § 1 w zw. z art.188 Op. przez odmowe przeprowadzenia
dowodu z aktualnej opinii biegłego z zakresu ochrony przeciwpożarowej i wizji lokalnej,
c. art. 200 § 1 w zw. z art. 12 § 6 pkt 2 Op. poprzez uznanie, ze Spółka dokonała wypowiedzenia się w sprawie po terminie zakreślonym przez organ podatkowy.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła m.in., że sporny budynek został wybudowany w roku [...], według istniejących wówczas uwarunkowań organizacyjno-technicznych. W latach 2002 - 2006 uregulowania prawne z zakresu ochrony przeciwpożarowej uległy zmianie i nałożyły na właścicieli łub zarządców obiektów i terenów obowiązek zapewnienia bezpiecznej ich eksploatacji przez użytkowników, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji mogących spowodować zagrożenie dla życia ludzi z uwagi na istniejące rozwiązania techniczno - budowlane. Spółka podała, że dotychczasowy właściciel, od którego nabyła nieruchomość, uzyskał "Ekspertyzę techniczną w zakresie budowlanym i ochrony przeciwpożarowej dla budynku zamieszkania zbiorowego [...] oddział Hotel [...] w P. przy [...]" (zwanej dalej: Ekspertyzą). Z Ekspertyzy wynikało, że rozwiązania zastosowane podczas budowy budynku w [...] roku uniemożliwiają adaptację konstrukcji do wymagań określonych w aktualnie obowiązujących przepisach, w związku z czym wydano zalecenie aby wystąpić do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z wnioskiem o odstępstwa w zakresie odporności ogniowej żelbetonowych ścian nośnych oraz szerokości biegów i spoczników klatek schodowych. Spółka wskazała, że Komendant wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w Ekspertyzie, wyznaczając termin na dostosowanie do dnia [...] kwietnia 2012 r. Z uwagi na niewdrożenie rozwiązań wynikających z postanowienia Komendanta przez poprzedniego właściciela, od dnia [...] marca 2012r. budynek został przez niego wyłączony z eksploatacji z uwagi na istnienie warunków zagrażających życiu ludzi. Brak określonej instalacji w budynku ma wpływ na jego status, a zatem na podatek od nieruchomości, bowiem brak podłączenia budynku o mediów niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej stanowi względy techniczne. Budynek nie może być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ nie spełnia podstawowych norm przeciwpożarowych, co wyklucza jego używanie, a przebywanie w budynku jest zabronione postanowieniem wydanym przez organ państwowy - Komendanta Straży Pożarnej - ze względów bezpieczeństwa. W zaskarżonej decyzji doszło do zbagatelizowania kwestii braku ochrony przeciwpożarowej w budynku o charakterze hotelowym. Jest to wada budynku i zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego gości oraz personelu hotelu - okoliczność fundamentalna dla bezpieczeństwa, która ma wpływ na ocenę możliwości wykorzystania budynku w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skoro hotel nie może być wykorzystywany z uwagi na brak prawidłowej sieci systemu ochrony przeciwpożarowej to nie może on być wykorzystywany w działalności hotelarskiej, nie mógłby również służyć jakiejkolwiek innej działalności gospodarczej. Spółka podniosła ponadto, że przyczyny technologiczne to przyczyny inne niż techniczne. W ocenie spółki niemożność prowadzenia działalności gospodarczej nie musi mieć charakteru trwałego i obniżenie podatku od nieruchomości jest okolicznością przejściową, co oznacza, że po zainstalowaniu odpowiedniej instalacji przeciwpożarowej będzie możliwe wykorzystanie go w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a tym samym będzie podlegał wyższej stawce podatku od nieruchomości. Brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej został uwzględniony w cenie za nieruchomość, gdyż Spółka liczyła się z obowiązkiem modernizacji budynku. Spółka podniosła przy tym, że żaden przepis nie zakazuje nabywania budynków, które należy przebudować, zmodernizować czy wyremontować i nie wprowadza obowiązku płacenia podatku według stawki podstawowej w związku z wiedzą o konieczności modernizacji. Organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie, że wbrew stanowisku Spółki nieruchomość nadaje się do prowadzenia w niej działalności gospodarczej. co oznacza, że Organ podatkowy nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału Organ kwestionujący przedstawione przez Spółkę Postanowienie Komendanta Straży Pożarnej nie posiada uprawnień do jego merytorycznej weryfikacji ani nie posiada w tym zakresie specjalistycznej wiedzy.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2013 r. i określiło wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ II instancji odniósł się do pojęcia względów technicznych i związanego z nim orzecznictwa sądów administracyjnych. Budynek, ze względu na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi w nim przebywających nie nadawał się do użytkowania. Organ, odnosząc się do orzecznictwa, podkreślił znaczenie przesłanki trwałości jako przeszkody w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, powodującej zastosowanie preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie przeszkody techniczne odpadną z chwilą gdy budynek będzie spełniał normy przeciwpożarowe i z tym dniem ziści się warunek techniczny, który umożliwi wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wskazał, że na okoliczności niepozwalające na użytkowanie Budynku podatnik nie miał jakiegokolwiek wpływu, skoro kupił go w takim, a nie innym stanie technicznym. Co więcej, trudno również czynić automatycznie zarzut poprzedniemu właścicielowi Budynku - albowiem wszak również nie wskutek jego działania bądź zaniechania stwierdzono, iż omawiany obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi - fakt ten wynika ze zmiany uregulowań prawnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej w latach 2002 - 2006, których nie spełniał hotel wybudowany w roku [...], według ówczesnych uwarunkowań organizacyjno - technicznych. Brak określonej instalacji w budynku ma wpływ na jego status, a w konsekwencji na podatek od nieruchomości. Warunek niemożności wykorzystywania budynku (przedmiotu opodatkowania) do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest spełniony w sytuacji, gdy budynek z uwagi na stan techniczny, stopień faktycznego zużycia, nie może być wykorzystywany w danym roku podatkowym na cele działalności gospodarczej.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Prokurator Okręgowy w Poznaniu, zwany dalej skarżącym, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez uznanie, że zachodzą względy techniczne uniemożliwiające podatnikowi wykorzystywanie budynku dawnego hotelu [...] w działalności gospodarczej i z tego powodu nie powinien być opodatkowany najwyższą stawką podatku od nieruchomości, podczas gdy prawidłowe rozumienie wskazanego przepisu prowadzić powinno do przeciwnych wniosków i uznania, że powinien być wymierzony podatek od tej nieruchomości w najwyższej stawce, a zatem decyzja organu I instancji jest słuszna i winna zostać utrzymana w mocy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie SKO w P. do wydania w określonym terminie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie wysokości zobowiązania X w podatku od nieruchomości za rok 2013.
W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że chwilowe niewykorzystywanie budynku w działalności gospodarczej - związane z modernizacją czy remontem lub też dostosowaniem do wymogów i przepisów ochrony przeciwpożarowej - nie daje podstaw do stosowania niższej stawki podatku. Nie można traktować zakupu nieruchomości w cenie, która uwzględniała stan ochrony przeciwpożarowej, konieczność przeprowadzenia zmian w hotelu, zaplanowanie i przeprowadzenie modernizacji budynku oraz otwarcie po działaniach remontowych, modernizujących i dostosowujących "[...]", jako okoliczności niezależnych od Spółki. Skarżący podniósł, że działania te były konsekwentnie zaplanowane i prowadzone przez Spółkę i miały na celu stworzenie optymalnych warunków do prowadzenia wybranej przez siebie działalności. Prokurator podał, że kupując tę nieruchomość Spółka brała pod uwagę wszystkie te okoliczności; co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie można również mówić o braku wpływu Spółki na kwestie zaplanowania, przeprowadzenia i wykonania remontu oraz uzyskania stosownych decyzji i pozwoleń - bowiem to od sprawności i możliwości finansowych inwestora zależy, kiedy złoży dany wniosek, jak szybko przeprowadzi remont oraz czy wykonana go częściowo, czy w całości. Dlatego też w ocenie Prokuratora, okresu, w którym Spółka prowadziła adaptację budynku na "hotel akademicki", nie można traktować jako okresu, w którym miały miejsce "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotowych budynków w działalności gospodarczej. Prokurator wskazał, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą, z którą związane były jej decyzje dotyczące remontu i adaptacji nabytego budynku - nie zachodziły zatem okoliczności wyłączające możliwość zastosowania podatku w najwyższej stawce. Ponadto przesłanka trwałości ma charakter absolutny, na dowód czego Skarżący przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych i podkreślił, że w niniejszej sprawie nie została wydana żadna decyzja o zakazie użytkowania budynku, a jedynie postanowienie Komendanta Straży Pożarnej, w którym wyrażono zgodę na odmienny sposób spełnienia wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego niż w obowiązujących przepisach. Przemijający zły stan techniczny nieruchomości nie przesądza o niemożliwości wykorzystania jej do działalności gospodarczej, zaś aby można było mówić o istnieniu względów technicznych wyłączających możliwość zastosowania do przedmiotu opodatkowania najwyżej stawki podatku, muszą zostać spełnione obie przesłanki opisane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613, ze zm., zwanej dalej: u.p.o.l.).
Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W ocenie organu odwoławczego brak spełniania przez budynek norm przeciwpożarowych stanowi względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast zdaniem skarżącego Prokuratora – chwilowe niewykorzystywanie budynku w działalności gospodarczej - związane z modernizacją czy remontem lub też dostosowaniem do wymogów i przepisów ochrony przeciwpożarowej, nie daje podstaw do stosowania niższej stawki podatku.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, stan techniczny budynku, czy też jego części, może być przyczyną wyłączenia tego budynku lub jego części z opodatkowania, przewidzianego dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednak wyeliminowanie takie jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy stan techniczny uniemożliwia wykorzystanie tego budynku (jego części) do działalności gospodarczej zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości; tym samym wyłączenie o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, na co m.in. wskazuje użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "nie są i nie mogą być wykorzystywane" (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 120/15).
W niniejszej sprawie, co podkreślał Skarżący, działania nabywcy nieruchomości były konsekwentnie zaplanowane i prowadzone przez Spółkę i miały na celu stworzenie optymalnych warunków do prowadzenia wybranej przez siebie działalności. Prokurator podał, że kupując tę nieruchomość Spółka brała pod uwagę wszystkie te okoliczności; co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie można mówić o braku wpływu Spółki na kwestie zaplanowania, przeprowadzenia i wykonania remontu oraz uzyskania stosownych decyzji i pozwoleń — bowiem to od sprawności i możliwości finansowych inwestora zależy, kiedy złoży dany wniosek, jak szybko przeprowadzi remont oraz czy wykonana go częściowo, czy w całości. Zatem podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt II FSK 1661/12, że do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażone w wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 757/14, zgodnie z którym w orzecznictwie sądowym nie nasuwa żadnych wątpliwości, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 268/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 297/10).
Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych.
W wypracowanym orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż w pojęciu "względów technicznych" ustawodawca zawarł przesłankę trwałości – jako przeszkodę w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej, powodującą zastosowanie preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości. Przesłankę tę bez trudu można wyczytać z tekstu ustawy. Jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie jest i nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu ale także wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach widać wyraźnie, iż przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację obiektu, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Pojęcie "względów technicznych" jako wyjątek w regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3, powinno być interpretowane ściśle, nie rozszerzająco (tak np. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 10 września 2009 roku, sygn. akt I SA/Gd 136/09. i wyroku z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt I SA/Gd 231/04). Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 roku, sygn. akt II FSK 1354/07, w którym szczególnie wyeksponowano przesłankę trwałości. Konsekwencją takiej wykładni przepisu jest powszechnie reprezentowane stanowisko, iż celem zastosowania w ustawie tego wyłączenia z definicji przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie było uznanie za wyłączone wszelkich obiektów, które znajdują w danej chwil w przebudowie lub adaptacji. Takie rozumowanie oznaczałoby bowiem zmniejszenie stawki podatkowej dla bardzo szerokiego kręgu obiektów, a każdorazowe dokonywanie inwestycji przez przedsiębiorcę powodowałoby obniżenie stawki podatkowej na czas remontu. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić swoistą ulgę w podatku dla przedsiębiorców inwestujących, to uczyniłby to przez wyraźny zapis w ustawie.
Linia orzecznicza jest w tym zakresie jednoznaczna i jednolita. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2006 roku, sygn. akt II FSK 301/05 wyraził przekonanie, iż przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle pod względem prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio dochodów w danym roku podatkowym.
Innymi słowy "względy techniczne" nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjach o remontach, przekształceniach, adaptacjach czy też zmianie przeznaczenia (tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 29 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1860/10). Nie obejmują one swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (por. WSA w Gliwicach w wyrokach z 14 października 2005 roku, sygn. akt I SA/Ka 2250/03 i z 17 czerwca 2005 roku, sygn. akt I SA/GL 760/04, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 3 listopada 2009 roku, sygn. akt I SA/Wr 956/09, WSA w Gdańsku w wyroku z 10 września 2009 roku, sygn. akt I SA/Gd 137/09, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 lutego 2008 roku, sygn. akt I SA/Wr 1575/07, NSA w wyroku z dnia z 17 stycznia 2008 roku, sygn. akt II FSK 1517/07).
Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie – nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Konkludując podkreślić należy, że normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - (dosłownie: "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany") wskazuje nie tylko na fakt nie wykorzystywania tego przedmiotu, ale również braku możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 roku, sygn. akt I SA/Gl 109/13, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 1353020).
Skarżący zasadnie podniósł, że obowiązek podatkowy od przedmiotowego budynku powstał, przy uwzględnieniu stanu technicznego znanego Spółce w chwili nabycia aktem notarialnym, nie przestał ciążyć na spółce w okresie, w którym wskazano, że budynek nie spełnia norm przeciwpożarowych, bowiem decyzja o zakazie użytkowania budynku do czasy usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie miała charakteru trwałego, co konsekwencji nie przesadzało o istnieniu względów technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Na podstawie dyspozycji art. 145a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło