II SA/Po 994/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. A. T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ I. Paluszyńska Pismem z dnia 24 października 2018 r. M. i T. A. (dalej: skarżący) wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z dnia [...] września 2018 r. nr [...] uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i ustalająca wysokość łącznej opłaty planistycznej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w miejscowości J., gmina P., obręb J., działka nr [...] o powierzchni [...] ha w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem tej nieruchomości. W piśmie z dnia 14 listopada 2018r. zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wskazali, że zostali już wezwani do uiszczenia wyliczonej renty planistycznej przez Burmistrza. Organ jednak nie wziął pod uwagę, iż kwestia prawna i rozstrzygniecie Sadu ma fundamentalne znaczenie dla sprawy. Nadto skarżący wskazali, że nie posiadają żadnych wolnych środków finansowych na pokrycie tej opłaty. Tegoroczna susza wyrządziła ogromne straty w prowadzonym przez nich gospodarstwie rolnym, a zapłata należności wywoła trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazali zasadności złożonego wniosku w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji przywołanej normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków a rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają – lub nie – za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786). Przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi. Bez wpływu więc na rozstrzygnięcie tego wniosku pozostają twierdzenia skarżących o błędach i nieprawidłowościach decyzji ustalającej opłatę albowiem na etapie rozpoznawania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sądy administracyjne nie mogą wypowiadać się o legalności zaskarżonej decyzji. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, i z dnia 24 maja 2018r. sygn. akt II OZ 506/18dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. To wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II OZ 201/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji wnioskodawca zobowiązany jest do wskazania co najmniej jednej z przesłanek oraz uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących o zasadności wniosku (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r., FZ 496/04). Dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, tak aby sąd miał możliwość ich oceny (Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 stycznia 2013 r., II OZ 1153/12, Lex nr 1274455). Wywody zawarte we wniosku winny być połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych, obrazujących sytuację strony (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09, Lex nr 575347). Twierdzenia strony powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, a także znajdować potwierdzenie w dokumentach dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04; z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07; z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09; z dnia 19 października 2012 r., II OZ 905/12 i z dnia 6 czerwca 2013 r., II OZ 408/13 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl] Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zasadzie ogranicza się tylko do twierdzenia, że zaskarżona decyzja niesienie za sobą niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków o charakterze finansowym i do tego, że skarżący nie dysponują wolną kwotą do uiszczenia opłaty. Skarżący podali że tegoroczna susza wyrządziła ogromne straty w gospodarstwie jednak nie przedstawili żadnych dowodów na poparcie tego twierdzenia. Nie przedłożyli również żadnych dokumentów obrazujących ich sytuację finansową. Niewątpliwe obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej ma charakter świadczenia pieniężnego a każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych powoduje określoną dolegliwość w finansach zobowiązanego, tym bardziej jeżeli jest to kwota tak wysoka jak w niniejszej sprawie. Nie jest to natomiast sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., I GSK 1538/12, Lex nr 1239314). Należało zatem wykazać wystąpienie przynajmniej jednej z przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku. Skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Skarżący nie przedstawili swojej sytuacji majątkowej, w oparciu na której formułuje żądania, zaś ewentualne okoliczności wynikające z obawy wystąpienia jakiejkolwiek straty finansowej, nie wywołują stanu, który byłby nieodwracalny, ponieważ wykonanie zaskarżonej decyzji nie będzie prowadziło do trudnych do odwrócenia skutków, gdyż zapłata opłaty planistycznej jest ze swej istoty odwracalna – może podlegać zwrotowi w przypadku korzystnego dla skarżącej orzeczenia sądu [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2012 r., II GSK 385/11 (Lex nr 1136509) i z dnia 16 kwietnia 2012 r., II FZ 304/12 (Lex nr 1137799) oraz z dnia 5 kwietnia 2013 r., II OZ 223/13, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarżący nie wykazali na czym w tej konkretnej sprawie (uiszczenie opłaty planistycznej) ma polegać niebezpieczeństwo spowodowania dla nich trudnych do odwrócenia skutków. Przewidziana w art. 61 § 3 powołanej ustawy ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. A jak wskazano wyżej świadczenie pieniężne z istoty swej może podlegać zwrotowi. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż skarżący nie wykazali aby zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ I. Paluszyńska