II SA/Ol 131/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-03-15

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii BE, C, CE, w sytuacji gdy sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie kategorii B, narusza przepisy prawa, w tym Konstytucję RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zwrotu prawa jazdy kategorii BE, C, CE, mimo orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów jedynie kategorii B, jest zgodna z prawem. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami, w szczególności art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3, pozwalają na czasowe wykluczenie z ruchu drogowego osób, które swoim zachowaniem zagrażają bezpieczeństwu, nawet jeśli zakaz karny nie obejmuje wszystkich posiadanych przez nich uprawnień. Jest to sankcja administracyjna, niezależna od sankcji karnej, służąca ochronie wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. wniósł o zwrot prawa jazdy kategorii T, jednak organ I instancji odmówił zwrotu prawa jazdy kategorii BE, C, CE, powołując się na prawomocny wyrok sądu karny orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP, zakazu ponownego karania (ne bis in idem) oraz sprzeczność decyzji z wyrokiem sądu karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, powtarzając zarzuty i dodając argumenty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]", Kierownik Oddziału Komunikacji i Transportu, działając z upoważnienia Starosty (dalej jako: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku W. B. (dalej jako: "skarżący"), na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 978 ze zm.), orzekł: 1. zwrócić prawo jazdy kategorii T; 2.odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii BE, C, CE. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wyrokiem sygn. akt VII K 113/17 z 16 maja 2017r. Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Karny, orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, do których wymagane jest uprawnienie kat. A i B, na okres 4 lat. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 24 maja 2017r. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust.2 pkt 2 i 3 tej ustawy przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 2) AM, A 1 , A2, A, C1 , C , D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E, lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1,C,D1 lub D. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji w zakresie pkt 2 rozstrzygnięcia, zarzucając jego wydanie z naruszeniem: - art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z prawomocnym wyrokiem sądu i zastosowanie wobec skarżącego dodatkowej represji nie przewidzianej w w/w orzeczeniu, co stanowi także naruszenie zakazu ponownego karania za to samo (ne bis in idem); - art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez wydanie decyzji sprzecznej z treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, orzekającego wyłącznie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B; - art. 7 k.p.a. i art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych i orzeczniczych istniejących na tle art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami na niekorzyść strony z naruszeniem jej słusznego interesu. W uzasadnieniu skarżący powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2017r. o sygn. akt II SA/Po 1034/16. Wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem tego Sądu regulacje zawarte w art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, w zakresie w jakim uniemożliwiają zwrócenie kierującemu pojazdami prawa jazdy kategorii, których nie objął środek karny orzeczony wobec kierującego przez sąd powszechny naruszają art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia i stanowisko organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że z analizowanych przepisów wynika jednoznaczny nakaz dla organu administracji publicznej niewydawania, niezwracania i nieprzywracania uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych np. kategorii B. Kolegium powołało wyroki sądów administracyjnych, podzielając prezentowane w nich stanowisko, że decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego. Zdaniem organu II instancji zaskarżona decyzja nie narusza art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 i art. 7a k.p.a. zwłaszcza, że przepisy stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji nie budzą wątpliwości co do treści ich normy prawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący powtórzył zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazał na naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, wyrażającą się w szczególności w zignorowaniu treści orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 2017r. (sygn. akt VII K 113/17), polegającym na pominięciu faktu, że Sąd Rejonowy w wyroku nie zastosował wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii BE, C i CE, a w związku z tym odmowa zwrotu skarżącemu w/w kategorii jest sprzeczna z treścią prawomocnego wyroku sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył, że zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji RP ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Zaś art. 175 ust. 1 stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Mechanizm działania art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami narusza zaś wszystkie wskazane przepisy rangi konstytucyjnej. Zaskarżona decyzja eliminując ustanowione przez Sąd wyłączenia poszczególnych kategorii prawa jazdy z zakazu prowadzenia pojazdów ingeruje i podważa słuszność i zakres wydanego przez niego prawomocnego wyroku. Niewątpliwie zatem organ administracji zamiast wykonywać orzeczenie sądu powszechnego w zakresie zakazu prowadzenia pojazdami, ingeruje w nie i zmienia podważając podstawowe zasady państwa prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 2188 ) kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się zwrotu prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. Skarżący będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym. Za ten czyn został mu wymierzony, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i B, na okres 4 lat. Zgodnie z art. 42 § 2 Kodeksu karnego, według stanu prawnego na dzień wymierzenia kary, sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości. Zakaz wynikający z tego przepisu jest obligatoryjnym środkiem karnym i sąd karny, który jest adresatem tej normy prawnej, ma obowiązek zastosować zakaz w sytuacji opisanej w tym przepisie. Przy czym ustawodawca pozostawił sądowi karnemu, który orzeka w konkretnym stanie faktycznym, rozstrzygnięcie czy zakaz obejmie wszelkie pojazdy, czy tylko pojazdy określonego rodzaju. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że taki zakaz powinien objąć przede wszystkim uprawnienie do prowadzenia pojazdu, przy którego prowadzeniu sprawca stworzył zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji. Zakaz taki mógł dotyczyć więc tylko jedynej posiadanej kategorii prawa jazdy. Zauważyć w tym miejscu można, że w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podkreślono, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji (por. wyrok. Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011r., sygn. akt IV KK 201/11, LEX nr 1112128). Zatem zakaz ten powinien spowodować wykluczenie z ruchu drogowego w ogóle kierującego pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Skarżący, będąc w stanie nietrzeźwości, kierował samochodem osobowym. Sąd Rejonowy orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów kat. B Wyrok ten jest prawomocny i podlega wykonaniu. Dla skarżącego oznacza to, że ma sądowy zakaz kierowania pojazdami kategorii B, w razie złamania tego zakazu dopuści się czynu zabronionego z art. 244 k.k. Nie będzie to dotyczyć natomiast kierowania pojazdami kategorii, których zakaz nie obejmuje. Orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B jest także wiążący dla właściwego starosty, ale w zakresie wynikającym z wiążących ten organ przepisów ustaw. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 665 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "k.k.w.") w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Z przytoczonym przepisem art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje obecnie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, w świetle których starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Odrębnie natomiast w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca uregulował kwestię wydania prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przepis ten w pierwotnym brzmieniu stanowił w ust. 1 pkt 2, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 - przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2); - B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E ( art. 12. ust. 2 pkt 3) - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Na tle przytoczonych regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych dochodziło do rozbieżności w ocenie zakresu obowiązywania wprowadzonych zakazów. W niektórych rozstrzygnięciach prezentowane było stanowisko, w myśl którego zakazy te dotyczyły zarówno osób ubiegających się o nowe uprawnienia, jak i osób już wcześniej je posiadających (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Ol 845/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2013r., sygn. akt II SA/Rz 530/13, także WSA w Olsztynie z dnia 8 października 2013r., sygn. akt II SA/Ol 754/13 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), w innych, że regulacja ta dotyczy wyłącznie osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt II SA/Go 145/14, WSA w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Bd 2/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Po 1428/13 - dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach podzielił ten pierwszy pogląd, tzn. że zakaz dotyczy zarówno osób ubiegających się o wydanie uprawnień , jak i posiadających wcześniej te uprawnienia ( por. wyroki wydane w sprawach o sygn. akt: I OSK 382/14, I OSK 678/14 , I OSK 888/14, I OSK 2514/14 – dostępne na wskazanej wyżej stronie). Przedstawione rozbieżności interpretacyjne zostały rozstrzygnięte przez ustawodawcę ustawą z dnia 26 czerwca 2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014r., poz. 970). W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wyjaśniono, że proponowane zmiany ujednolicą stosowanie przepisów ustawy o kierujących w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Art. 1 pkt 4 lit. b ustawy zmieniającej nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, o treści: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:...", w tym kategorii wnioskowanych przez skarżącego "w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B". W porównaniu do poprzedniego brzmienia dodane zostały słowa "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Po zmianie przepis ten obejmuje zatem już nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii - czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2015r., sygn. akt II SA/Sz 92/15, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący aktualnemu brzmieniu przepisów art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami przeciwstawia wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2017r., sygn. akt 1034/16, przekonując o niekonstytucyjności tych regulacji, jako naruszających autonomię sądu karnego co do prawa ograniczenia przedmiotowego zakazu do określonego rodzaju pojazdów, a także wobec wprowadzenia dodatkowej dolegliwości za czyn osądzony prawomocnie, poprzez rozciągnięcie zakazu prowadzenia pojazdów na kategorie nie objęte wyrokiem karnym. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela argumentacji powołanej w tym wyroku, a przytoczonej w skardze. Jest to stanowisko odosobnione i pomija ważne wartości konstytucyjne chronione tymi przepisami. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ma bardzo istotne uzasadnienie celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy, jak również chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego, nie da się bowiem zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w bardzo poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, mogłaby nadal być użytkownikiem tego ruchu prowadząc bez ograniczeń pojazdy wymagające wyższej kategorii uprawnień, niż te, których czasowo została pozbawiona (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 sierpnia 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2139/15, publ. w CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało również stanowisko, w myśl którego treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 omawianej ustawy nie prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia zakazu orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądowym. W wyroku z dnia 14 września 2017r., sygn. akt I OSK 2715/16 (publ. w CBOSA) NSA przekonująco argumentował, że skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono wobec danej osoby zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, może (zależy od danej sytuacji faktycznej) być rozciągnięty na inne jej uprawnienia do prowadzania pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim dokumentem. Sam jednak fakt skazania strony i orzeczenie wobec niej środka karnego może wywoływać różne, niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia zaś wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Prezentowane stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym już przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 7 kwietnia 2017r., sygn. akt I OSK 2412/16; z dnia 23 marca 2017r., sygn. akt I OSK 2109/16; z 15 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 2514/14; z dnia 29 października 2015r., sygn. akt I OSK 382/14; z dnia 3 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 603/14; z dnia 9 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 678/14 i z dnia 18 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 888/14, publ. w CBOSA), a które skład orzekający w pełni aprobuje. NSA uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach, wymienionych w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 omawianej ustawy. Zgodzić należy się z NSA, że za taką interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia nie tylko rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, ale służy to ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie. Przemawia za takim rozumieniem kwestionowanych przepisów także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. NSA zasadnie akcentował, że bez systemu sankcjonowania działań, godzących w tę wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa. Wskazać można, że również WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 30 listopada 2017r., sygn. akt II SA/Po 865/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), nawiązując do stanowiska wyrażonego w powoływanym wyroku sygn. akt II SA/Po 1034/16, opowiedział się za dopuszczalnością stosowania wprost art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Przyznał, że przepis ten nie narusza zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Wyraża on ograniczenie praw kierowcy, które aktualizują się w sferze prawa administracyjnego i są konsekwencją orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów. Konstrukcja taka nie narusza art. 2 Konstytucji, w tym także zasady proporcjonalności. Słusznie Sąd ten dostrzegł, że ustawodawca dokonując korekty art. 12 ust. 2 in fine (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) wyraził w sposób jednoznaczny zamiar ograniczenia, w sferze administracyjnej, możliwości wydawania dokumentu prawa jazdy osobom, które prowadząc pojazd zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. W ocenie Sądu wprowadzenie takiego ograniczenia nie było a priori niedopuszczalne, tym bardziej, że służy ochronie nadrzędnych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzi uczestniczących w ruchu drogowym. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło