III SA/Wa 1417/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-08
Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie przez podatnika określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok, w sytuacji gdy podatnik nie wykazał związku tych wydatków z przychodami lub nie udokumentował ich w sposób należyty?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie wykazał związku tych wydatków z przychodami lub nie udokumentował ich w sposób należyty. Ciężar udowodnienia poniesienia wydatku i jego związku z przychodami spoczywa na podatniku, który musi aktywnie współdziałać z organami w celu wyjaśnienia sprawy. W przypadku braku należytego udokumentowania lub wykazania związku z przychodami, wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Skarżący R. K. prowadzący działalność gospodarczą został objęty kontrolą podatkową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Organy podatkowe stwierdziły zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 2 423 271,45 zł, kwestionując faktury wystawione przez szereg podmiotów. Skarżący wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli i złożył korektę zeznania podatkowego. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego określił zobowiązanie podatkowe, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję DIAS, zarzucając m.in. wydanie decyzji na podstawie niekompletnego materiału dowodowego i nieuznanie wydatków za koszt uzyskania przychodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z [...] września 2017., określającą skarżącemu – R. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą W. (dalej jako; "skarżący") wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 489 137 zł.
Z akt sprawy wynika, że w 2013 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie organizacji imprez masowych i koncertów. Ponadto uzyskiwał przychody z tytułu występów zespołu C.. W zeznaniu podatkowym PIT-36L za 2013 r. złożonym do Urzędu Skarbowego w S. 30 kwietnia 2014 r. wykazał m.in. przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 6 734 178,96 zł oraz koszty uzyskania przychodów w kwocie
6 561004,36 zł, dochód do opodatkowania - 165 334,56 zł i podatek należny-
28 715 zł.
Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. wszczął wobec skarżącego postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r.
W toku postępowania kontrolnego stwierdzono, że miało miejsce zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 2 423 271,45 zł, dotyczące faktur wystawionych przez: V., R., T., F., P., W. , A., T., E. i S., oraz rachunki R., Hotel E., bilety lotnicze, Hotel M., umowy o dzieło, księgowanie kosztów oraz leasing. Jak ustalono w toku przeprowadzonej kontroli, skarżący zaewidencjonował w ciężar kosztów faktur wystawione przez firmy: V.. R., T., F., P., W. , A. które nie potwierdziły stanu faktycznego. Ponadto zaewidencjonowane zostały w ciężar kosztów faktury dotyczące wydatków nie mających związku z przychodami (W., T., E., S., Hotelu E., biletów lotniczych, Hotelu M., wypłaty z tytułu umów o dzieło, a także opłaty leasingu). Skarżący dokonał również zaewidencjonowania zobowiązań z lat poprzednich oraz wydatków nieudokumentowanych dokumentami źródłowymi.
Pismem z 9 maja 2017 r. skarżący wniósł zastrzeżenia do protokołu badania ksiąg z 25 stycznia 2017 r., stwierdzając że wszystkie kwestionowane faktury wystawione przez spółkę W. dokumentują czynności rzeczywiście wykonane. Wyjaśnił, że hale namiotowe wykorzystywane na potrzeby własne organizatora i usytuowane poza wyznaczonym terenem imprezy masowej nie są uwzględniane w dokumentacji imprezy, a koszty ich wynajęcia są ujmowane w kosztorysach ofertowych. Podkreślił również, że koszty kosztorysowe są praktycznie zawsze kosztami szacowanymi wskazywanymi ze znacznym wyprzedzeniem w stosunku do terminu imprezy i nie obejmują kosztów nieprzewidzianych. Skarżący argumentował, że koszty związane z organizacją imprez masowych są ściśle zależne od zmiennych warunków pogodowych. Organizator imprezy musi w związku z tym być przygotowany na każde warunki atmosferyczne. Z kolei sponsor imprezy nie jest skłonny płacić za elementy, których nie widać na imprezie. Z tego względu firma W. chcąc zapewnić należytą obsługę imprezy, bez względu na treść kosztorysu, musiała mieć również możliwość rozstawienia dodatkowych hal namiotowych w razie zaistnienia takiej potrzeby. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków I. K., A. M., K. M., Sekretarza Urzędu Gminy w I., R. M.. Dodatkowo przedłożył fotokopie strony swojego paszportu potwierdzające przekroczenie granicy USA w dniu [...] października 2013 r. oraz złożył wyjaśnienia odnośnie osiąganych przychodów w związku z pobytami w USA.
26 kwietnia 2017 r. skarżący złożył korektę zeznania PIT-36L za 2013 r. w której wykazał koszty w wysokości 4 834 234, 70 zł, korygując pierwotne zeznanie o kwotę 1 726 769, 66 zł. Odpowiednio skorygował podatek dochodowy o kwotę
328 086 zł. Korekta nie uwzględniła w całości ustaleń kontroli.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzją z [...] września 2017 r. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości 489 137 zł.
Pismem z 4 października 2017 r. skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucono naruszenie art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201. z późn. zm. dalej: "O.p.") oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz niewskazanie w decyzji stanu faktycznego, w oparciu o który została wydana oraz art. 191 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 122 O.p., przez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
DIAS na wstępie przytoczył treść art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 22 ust. 1, art. 24a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm. dalej: u.p.d.o.f.) wskazując, że przedmiotem sporu jest kwestia zawyżenia przez skarżącego w 2013 r. kosztów uzyskania przychodów o kwotę 2 423 271,45 zł.
DIAS wskazał, że faktury wystawione przez V. Sp. z o.o. dotyczące materiałów reklamowych tj. druk materiałów reklamowych promocyjnych do konkursu konsumenckiego (kupony, plakaty) oraz druk materiałów na potrzeby [...] (plakaty, bordy, zaproszenia, kupony), nie zostały faktycznie wykonane. Jak wskazano, przedłożone ulotki reklamowe piwa [...] nie mogły zostać wykonane w czerwcu 2013 r., gdyż dotyczą one cyklu imprez - [...], organizowanych w 2012 r. Ponadto zawarte są w nich daty i miejsca imprez z 2012 r., a nie z 2013 r. Nie stanowiły zatem podstawy do zaliczenia wydatków jako koszty uzyskania przychodów, co stanowiło o ich zawyżeniu o 200.000 zł.
Odnośnie zakwestionowanych faktur wystawionych przez R. Spółka z o. o. (konsultacje i analizę ekonomiczną projektu [...], opracowanie logistyki, wynajem magazynu oraz analiza ekonomiczno-finansowa inwestycji – sklep) organ odwoławczy wskazał na sprzeczne i niewiarygodne zeznania świadków (świadka J. S. - prezes zarządu ww. Spółki, B. G. - dyrektora zarządzającego W., świadka J. D. – prezesa J. Spółki z o. o., R. W., właściciel firmy R.). Powyższe skutkowało uznaniem, że ww. faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane, a koszty uzyskania przychodów zostały zawyżone łącznie o 260 000 zł, co naruszało art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.
W zakresie zakwestionowanych faktur pochodzących od T. Spółkę z o.o. z siedzibą w L. (obejmujących druk ulotek, konfekcjonowanie etc.) również przyjęto, że faktury, wystawione przez spółkę nie potwierdzają stanu faktycznego, a usługi w nich wyszczególnione nie zostały wykonane. Faktury wystawione przez Spółkę T. nie określały ilości towarów ani też zakresu wykonanych usług, brak było także cen jednostkowych towarów i usług. Nie wyjaśniono również kwestii dystrybucji plakatów i ulotek. Również i w tym przypadku organy uznały, że zakwestionowane faktury dokumentują czynności, które nie zostały wykonane, a koszty uzyskania przychodów zostały zawyżone o kwotę 85 000 zł.
Odnosząc się zaś do faktur wystawionych przez firmę F. studio stwierdzono, że podmiot ten obciążył skarżącego fakturami dokumentującymi usługi konfekcjonowania materiałów drukarskich oraz usługi marketingowe. W ww. fakturach nie określono zakresu wykonanych usług. Zakwestionowano wykonanie usług - konfekcjonowanie materiałów drukarskich, która nie została faktycznie wykonana, bowiem wyjaśnienia skarżącego i właściciela firmy F. były sprzeczne. Podobnych ustaleń dokonano także w zakresie faktur dokumentujących wykonanie na rzecz skarżącego usług marketingowych. Za niewiarygodne organ odwoławczy uznał także wyjaśnienia K. B., jakoby należności za wystawione faktury otrzymał w gotówce, bowiem z zapisów kartoteki rozrachunkowej wynika, że jedynie faktury nr [...] i [...] zostały rozliczone w drodze kompensaty w kwocie 12897,29 zł, natomiast pozostałe zobowiązania nie zostały przez W. uregulowane. K. B. nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających otrzymanie gotówki. Za niewiarygodne uznano również wyjaśnienia skarżącego. W związku z fakturami wystawionymi przez K. B., DIAS stwierdził, że czynności w nich wykazane nie zostały dokonane, zatem koszty uzyskania przychodów zostały zawyżone przez skarżącego kwotę 102485,60 zł.
W przypadku faktur wystawionych przez spółkę P. Sp. z o.o., dotyczących organizowania imprez plenerowych oraz wynajmu hal namiotowych, DIAS stwierdził, że hale zostały wynajęte od firm T. Sp. z o. o. i W. Sp. z o. o. na podstawie wystawionych faktur VAT. Faktury te zostały wystawione przez ww. firmy w dniu 10 czerwca 2013 r., po wykonaniu usługi. Natomiast faktura [...] została wystawiona przez Spółkę P. 7 czerwca 2013 r., a więc przed jej wykonaniem. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie dano wiary, że pozostałe części składowe usługi, tj. wynajem garderób oraz plakatowanie dotyczące [...] w P. zostały wykonane. Ze schematu przedstawiającego zagospodarowanie terenu wynikało, że nie było tam umieszczonych odrębnych garderób, o koszcie tym nie ma także wzmianki w kosztorysie. Za niewiarygodne uznano także plakatowanie w ilości 500 szt. plakatów, wobec faktu, że plakatów wydrukowano 400 szt. Ponadto brak jest podstaw do uznania za koszt uzyskania przychodu tego plakatowania w kwocie 3 239,84 zł netto, skoro w umowie ze Spółką C. określono ten koszt na kwotę 1000 zł. Poza tym na fakturze wskazano, że usługa została wykonana 7 czerwca 2013 r., a z umowy zawartej ze spółką P. wynikało, że miała się odbywać w dniach 7-14 czerwca 2013 r.
DIAS wskazał również na liczne rozbieżności co do faktycznego wykorzystywania hal namiotowych, wynajmu ławostołów, na imprezy których zleceniodawcami był: C. (Dni [...], [...] w P.), T.(1) Sp. z o. o. ("[...]" w W.), Gmina K. (imprezy P. [...]), [...]" O. (P.[...]), "S." Spółki z o. o. we W. ("Dni [...]) oraz na imprezę: Festiwal [...] w O.. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że w związku z fakturami wystawionymi przez spółkę P., stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane, skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 230 000 zł.
Odnośnie się faktur wystawionych przez W., której prezesem w 2013 r. (obecna nazwa J. Sp. z o. o.) był skarżący posiadający 99% udziałów w spółce, wskazano, że tytułem zapłaty za faktury W. przelano na rachunek spółki 620 050 zł, oraz dokonano płatności w gotówce w kwocie 118 254,90 zł. Jako przedmiot wykonania zakwestionowanych usług wskazano wynajem, montaż i demontaż hali namiotowej na potrzeby imprez, wynajem agregatu prądotwórczego oraz wynajem części biurowej, magazynowej. W ocenie organu odwoławczego, na potrzeby poszczególnych imprez nie dostarczano hali namiotowej wraz z montażem i demontażem, bądź ilość i wielkość dostarczonych hal namiotowych nie zgadzała się z dokumentacją poszczególnych imprez. Organ wskazał również, że W. nie było zobowiązane do zapewnienia hali namiotowej na daną imprezę.
W przedmiocie usług wynajmu agregatu prądotwórczego, zwrotu kosztów jego tankowania i obsługi, organ odwoławczy uznał, że zakwestionowane faktury nie potwierdzały stanu faktycznego, a usługi w nich wyszczególnione nie zostały faktycznie wykonane. Wskazano, że skarżący w ewidencji elementów majątku trwałego posiadał w 2013 r. 5 sztuk własnych agregatów prądotwórczych.
Odnosząc się do faktury VAT Nr [...] z dnia 27.09.2013 r. za wynajem organ odwoławczy wskazał, że Spółka W. obciążyła W. za wynajem części biurowej, magazynowej według umowy za lata 2011 - 2012 oraz okres do III kw. 2013, ilość 33 szt., cena jednostkowa 2500 zł, wartość netto 82500 zł (podatek 18975 zł). W dniu 19 lipca 2016 r. dokonano oględzin nieruchomości położonych w I. przy ul. [...] i przy ul. [...]. Z przeprowadzonych oględzin wynikało, że W. posiada nieruchomość w I., przy ul. [...], na której znajdują się budynki, w których łączna powierzchnia biurowa wynosi ok. 40 m , natomiast powierzchnia magazynowa ponad 170 m². Ponadto wskazano, że W. użytkuje na biuro handlowe lokal w W., przy ul. [...], składający się z dwóch pokoi biurowych. Z list płac wynikało natomiast, że w latach 2012-2013 W. zatrudniały od 2 do 5 pracowników miesięcznie. Tym samym usługi najmu powierzchni biuro-magazynowej uznano za nie wykonane.
Z kolei wystawione przez A. faktur dotyczące "autorskich stanowisk promocyjnych" nie potwierdzały, w ocenie organu odwoławczego stanu faktycznego. Usługi, które zostały w nich wyszczególnione nie zostały faktycznie wykonane. Świadczyć o tym miały wyjaśnienia udzielone przez E. L. i księdza D. R., osoby zarządzające terenami, na których rzekomo miały być rozstawione stoiska.
Natomiast faktury wystawione przez T. Sp. z o. o., dotyczące wynajem kabin, ich transport i serwis w G. i w G., organ stwierdził, że nie były one związane z przychodami skarżącego z tytułu organizacji imprez w G. i w G. we wrześniu 2013 r. Nie stwierdzono bowiem w dokumentach źródłowych W. – stwierdził organ odwoławczy – dokumentów świadczących o uzyskaniu przychodu w związku z organizacją imprez w G. i w G. we wrześniu 2013 roku.
Odnośnie zakwestionowanych faktur wystawionych przez E., za wynajem agregatów ("wynajem agregatu na potrzeby imprezy" i "opłata za wynajem agregatu na imprezie Festiwal [...]"), nie stwierdzono istnienia w dokumentacji W. przychodów z tytułu organizacji Festiwalu [...] w 2013 r., nie ma także przychodów z tytułu imprezy organizowanej w dniu 5 sierpnia 2013 r.. W konsekwencji, w ocenie organu II instancji, brak jest związku wynajmu agregatów z przychodami firmy W., w zakresie wydatków w kwocie 5300 zł.
W dokumentacji skarżącego nie stwierdzono również przychodów z tytułu organizacji [...] w lipcu 2013 r. Organy zakwestionowały związane z tym wydarzeniem w faktury VAT: [...] z dnia 21.07.2013 r., wystawione przez O. (za wynajem techniki estradowej), [...] z dnia 21.07.2013 r., wystawca D. i Usługi A., (za usługę animacyjno-artystyczną) oraz [...] z dnia 23.07.2013 r. A. (opłata za usługą porządkową - [...]). Podobnie ustalenia poczyniono w zakresie faktury [...] z 19 sierpnia 2013 r., wystawca: F., za opracowanie dokumentacji imprezy masowej - [...].
Organy zakwestionowały również faktury wystawione przez R. za organizację pobytu skarżącego w C., wskazując na brak dokumentów, dotyczących płatności, tj. kiedy, w jaki sposób i kto zapłacił za usługi. Rachunki nie zawierały żadnej informacji odnośnie płatności. Skarżący nie udzielił wyjaśnień jaki był cel pobytu w USA, nie wskazał związku kosztu z przychodami firmy, nie wyjaśnił także co dokładnie wchodziło w skład usług, o których mowa w rachunkach. Wobec braku dowodów pobytu skarżącego w okresach wskazanych w rachunkach, a także braku wyjaśnień odnośnie usług, wydatki w kwocie 42822,40 zł, wynikające z ww. faktur, jako nie poniesione nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Odnośnie faktury VAT nr [...] z dnia 02.01.2013 r. Hotel E. Sp. z o. o. (nocleg i wynajem sali konferencyjnej), faktury VAT nr [...] z dnia 17 lkipca 2013 r. W. Sp. z o. o. (zakup dwóch biletów lotniczych) skarżący wyjaśnił, że ww. faktury omyłkowo ujęto w księgach, wydatki nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, nie został uznane, jak wskazuje organ odwoławczy jako koszt uzyskania przychodów.
W przedmiocie faktury VAT nr [...] z dnia 1.01.2013 r. wystawionej przez C. Sp. z o. o. w O. za usługi konferencyjne i hotelowe, zwrócono się do skarżącego o wyjaśnienie, co dokładnie wchodziło w skład usługi, kto nocował w hotelu oraz jakie usługi konferencyjne świadczono jednak odpowiedzi na wezwanie organ nie uzyskał. W związku z tym wydatek ten nie stanowił, kosztów uzyskania przychodów skarżącego.
Skarżący zawarł również umowy o dzieło z A. G., P. G., P. G., R. W., J. G., P. S. i M. O., w których jako przedmiot wskazano montaż i demontaż hali na imprezie organizowanej przez W.. Organ II instancji wskazał, że pomimo wezwania wystosowanego do niego przez organ I instancji, skarżący nie przedstawił jakich imprez organizowanych przez jego firmę dotyczyły przedmiotowe umowy o dzieło odnoszące się do okresu od stycznia do czerwca 2013 roku oraz od 8 września do 8 października 2013 roku. Nie udzielił także odpowiedzi na pytania o rodzaj i rozmiar hal namiotowych oraz czyją własnością były hale. Wobec tego, zdaniem organu II instancji, skarżący nie wykazał w jakim celu przedmiotowe koszty, odnoszące się do ww. okresów, zostały poniesione.
Z zebranego materiału dowodowego wynikało, również że w W. zaksięgowano w ciężar kosztów i zaliczono do kosztów uzyskania przychodów łącznie 794147,81 zł tytułem przeksięgowań dokonanych bez dokumentów źródłowych. Skarżący nie posiadał dokumentów źródłowych dotyczących poniesionych wydatków, a w związku z tym nie mogą być one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Podstawą zaliczenia danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest wykazanie związku poniesionego kosztu z osiąganymi przychodami. Brak dokumentów źródłowych nie pozwalał, w ocenie organu odwoławczego na ustalenie w związku z jakimi przychodami poniesione były wydatki, dlatego też wydatki te nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Odnosząc się do umowy leasingu finansowego zawartej 27 marca 2013 r. pomiędzy skarżącym a R. S.A., której przedmiotem był używany samochód osobowy [...] rok produkcji 2007 r. o wartości początkowej przedmiotu leasingu 66 500 zł wskazano, że w okresie od maja do grudnia 2013 r. leasingodawca obciążył skarżącego notami tytułem opłat leasingowych na kwotę 15.379,68 zł (w tym część kapitałowa w kwocie 13.254.27 zł i część odsetkowa w kwocie 2.125.41 zł), której wartość zaksięgowano w ciężar konta 402 "usługi obce"' i zaliczono do kosztów uzyskania przychodów, jednakże w zgodnie z art. 23f ust. 1 u.p.d.o.f. część kapitałowa opłat leasingowych w kwocie 13254,27 zł nie stanowiła kosztów uzyskania przychodów.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że skarżący posłużył się fakturami VAT wystawionymi przez ww. podmioty, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Powyższe potwierdzają również zeznania świadków, które uznano za ogólne i sprzeczne ze zgromadzoną dokumentacją w kwestiach, na okoliczność których byli przesłuchiwani.
DIAS za pozbawione podstaw uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 124 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz niewskazanie w decyzji stanu faktycznego, w oparciu o który została wydana oraz art. 191 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 122 O.p. przez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 191 oraz art. 188 w zw. z art. 187 § 1, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 123 § 1 O.p. przez wydanie zaskarżonej na podstawie niekompletnego materiału dowodowego oraz z pominięciem istotnych dla należytego wyjaśnienia sprawy wniosków dowodowych składanych w toku postępowania oraz art. 15 ust. 1 u.p.d.o.f. przez nieuznanie za koszt uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako: "ppsa"), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są całkowicie niezasadne.
W ocenie sądu, w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz treści decyzji organów obu instancji, nie ma podstaw do uznania – za skarżącym - że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, przy błędnej jego ocenie oraz z pominięciem istotnych wniosków dowodowych.
Dla porządku należy wskazać, że spór w niniejszej sprawie dotyczy – na obecnym etapie postępowania – zawyżenia przez skarżącego kosztów uzyskania przychodu o kwotę 696 501,79 zł. Należy bowiem mieć na uwadze, że w toku postepowania w sprawie skarżący złożył korektę zeznania PIT-36L za rok 2013, według której skorygował koszty uzyskania przychodu wykazane we wcześniej złożonym zeznaniu o kwotę 1 726 769,66 zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej ustalone zostało, że skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę 2 423 271,45 zł.
W decyzji z [...] września 2017 roku organ I instancji jednoznacznie wskazał, że dokonując wyliczenia ustalił koszty uzyskania przychodu przez skarżącego w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli. W tabeli na stronach 78 – 79 decyzji organ I instancji wskazał faktury (ich wystawców i kwoty z nich wynikające) o które – w jego ocenie -zostały zawyżone koszty uzyskania przychodu. W decyzji organu I instancji zostało również wyjaśnione, że w odniesieniu do niektórych spośród zakwestionowanych faktur skarżący złożył korektę. W tabelach na stronach 88 i 89 decyzji organu I instancji zostały wymienione faktury w odniesieniu do których skarżący złożył korekty, ze skazaniem nazw ich wystawców i kwot na ja na jakie faktury te opiewały. Organ wskazał, że korekta dotyczy łącznej kwoty 1 726 769,66 zł. Z porównania powołanych wyżej danych zawartych w tabelach na stronach 78-79 i 88-89 decyzji organu I instancji wynika, że organ wyłączył z kosztów uzyskania przychodu należności wynikające z faktur, co do których nie została złożona przez skarżącego korekta. Oznacza to, że organ zakwestionował (wyłączył ) również należności wynikające z faktur wystawionych przez W. (W. sp. z o.o. w I.), T., E., faktury wystawione w związku ze [...], Hotel M. i odnoszące się do umów o dzieło. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, co zdaniem sądu oznacza, że w jego ocenie niezasadne było zaliczenie przez skarżącego do kosztów uzyskania przychodu należności wynikających z powyższych faktur. Mając na uwadze powyższe całkowicie niezasadne jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi (podpisanej przez pełnomocnika skarżącego) że nie zostało określone "w oparciu o które kwestionowane faktury dokonuje określenia zobowiązania". W świetle powyższego niesłuszny jest również postawiony w skardze zarzut w myśl którego "poprzez niewyjaśnienie, jakiego zakresu kwestionowanych w postępowaniu kontrolnym faktur dotyczyła złożona przez Stronę korekta, Naczelnik nie zebrał w sprawie całości materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia prawdy materialnej".
W ocenie sądu, pomimo braku jednoznacznej informacji na ten temat w skardze wniesionej do tutejszego sądu, uznać należy, że skarżący kwestionuje zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim wyłączono z kosztów uzyskania przychodu za rok 2013 należności wynikających z przedmiotowych faktur. Nie sposób bowiem uznać, że skarżący kwestionuje decyzję w tej części w jakiej uwzględnia ona dokona przez samego skarżącego korektę. Trudno w tych okolicznościach odnieść się do stanowiska zaprezentowanego przez skarżącego zawartego w uzasadnieniu skargi (podpisanej przez niego samego), a dotyczącego faktur wystawionych przez R. sp. z o. o. i Spółkę T.. Należy zauważyć, że tych faktur dotyczy złożona przez skarżącego korekta. Niezależnie od tego należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ Ii instancji szczegółowo wyjaśnił na jakiej podstawie należności wynikające z faktur wystawionych przez te spółki nie stanowią kosztu uzyskania przychodu skarżącego. Wyjaśnienia dotyczące faktur wystawionych przez te spółki zostały zawarte na stronach 7 – 16 zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu są one szczegółowe i przekonujące, a stanowiska organu II instancji nie sposób zakwestionować w oparciu o mało konkretne zarzuty postawione przez skarżącego.
W dalszej części uzasadnienia, dla uproszczenia, zakwestionowane przez organu podatkowe faktury VAT (które zdaniem skarżącego odnoszą się do poniesionych przez niego kosztów uzyskania przychodów), w odniesieniu do których skarżący nie złożył korekty, określane będą jako "sporne faktury".
Zdaniem sądu organ II instancji, podobnie zresztą jak organ I instancji, zasadnie uznał, że te faktury, a ściślej, należności z nich wynikające nie stanowią kosztu uzyskania przychodu przez skarżącego w 2013 roku w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Organy podatkowe zasadnie uznały, że wydatki wynikające z tych faktur nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu, jako niespełniające kryteriów wynikających z art. 22 ust. 1 updof. Zgodnie z jego treścią kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 31 stycznia 2019 roku we sprawie sygn. akt II FSK 288/17 (dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu w CBOSA pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że warunkiem rozpoznania danego wydatku jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. jest łączne spełnienie następujących przesłanek:
- faktyczne poniesienie wydatku przez podatnika;
- istnienie związku z prowadzoną działalnością;
- poniesienie go w celu uzyskania przychodu, jego zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu.
Dodatkowo – wskazał NSA w powołanym orzeczeniu - wydatek musi być poniesiony i udokumentowany, bowiem zdarzeń gospodarczych nie można domniemywać, muszą być one wykazane. Sąd też wskazał w powołanym orzeczeniu, że równocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że w przypadku transakcji udokumentowanych za pomocą faktur lub dowodów zakupu nieodzwierciedlających rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych - określone w nich wydatki nie mogą stanowić kosztu podatkowego. Powołał się w tym zakresie na wyroki NSA z dnia: 19 grudnia 2007 r., II FSK 1438/06; 7 czerwca 2011 r., II FSK 462/11; 12 lutego 2012 r., II FSK 627/12; 7 października 2014 r., II FSK 2436/12; 13 kwietnia 2017 r., II FSK 791/15; 17 maja 2017 r., II FSK 1056/15; 19 maja 2017 r., II FSK 3009/15 i FSK 1187/15).
Zdaniem sądu postawiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest całkowicie bezzasadny. Przy czym należy wskazać, że pomimo wskazania w petitum skargi naruszenia art. 15 ust. 1 tej ustawy, dalsza część skargi wskazuje na to, że skarżący zarzuca organom podatkowym naruszenie art. 22 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się niezwykle szczegółowo do każdej ze spornych faktur VAT. Wyjaśniając przy tym przekonująco, z jakich przyczyn uznał, że faktury te bądź nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bądź nie mają związku z wykonywaną przez skarżącego działalnością gospodarczą.
Przyczyny dla których w ocenie organu II instancji nie mogą zostać zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodu należności wynikające z faktur VAT wystawionych przez spółkę W. sp. z o.o. (dalej również jako: W) zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronach 25-34. Organ II instancji szczegółowo wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, że część z tych faktur nie dotyczy usług, które zostały faktycznie wykonane (w związku z " [...]", czy wynajmu hali namiotowej dla potrzeb imprezy dla "T."), bądź usług co do których nie został wykazany związek z przychodami skarżącego (jak w odniesieniu do wynajmu magazynu przenośnego w związku z imprezą dla "T." czy wynajmem powierzchni biurowych). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że w odniesieniu do niektórych spośród zakwestionowanych faktur, skarżący w ogóle nie odniósł się i nie wyjaśnił ich związku z osiągniętymi przez niego przychodami w roku 2013 roku, pomimo skierowania do niego wezwania.
Na stronach 37 -38 zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił przyczyny dla których uznał, że faktury VAT wystawione przez spółkę T., przez A. C. (E.), P. K. i M. B. (w zw. ze " [...]") oraz L. B. (w związku ze " [...]") nie mają związku z przychodami osiągniętymi przez skarżącego w 2013 roku. Organ wskazał dodatkowo, że sam skarżący nie udzielił odpowiedzi na skierowane do niego pytanie o związek tych faktur z osiągniętymi przychodami. Zauważyć należy, że również w skardze wniesionej do tutejszego sądu (zawartej w dwóch pismach – jednym podpisanym przez pełnomocnika, a drugim – osobiście przez skarżącego) skarżący tej ustalonej przez organ okoliczności nie zakwestionował. Nie ma zatem podstaw do uznania, że ustalenie organu odwoławczego było w tym zakresie nieprawidłowe.
Zdaniem sądu nie ma również do zakwestionowania zakwalifikowania przez organ II instancji faktur wystawionych przez R. jako nie mających związku z osiąganymi przez skarżącego przychodami. Podobnie, jak w odniesieniu do faktur VAT przedstawionych we wcześniejszym akapicie niniejszego uzasadnienia, również w odniesieniu do przedmiotowych faktur skarżący nie udzielił odpowiedzi na pytania organu podatkowego mające na celu wyjaśnienie celu pobytu w USA oraz jego związku z przychodami skarżącego.
Analogiczna do powyższej sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w odniesieniu do faktury VAT nr [...] wystawionej przez C. sp. z o.o. w O.. Skarżący nie wyjaśnił w jakim celu został przez niego poniesiony ten koszt. Słusznie zatem – zdaniem sądu – organ II instancji uznał, że wydatek wynikający z tej faktury nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.
Organ II instancji odniósł się również szczegółowo do umów o dzieło, których przedmiotem był "montaż i demontaż hali na imprezach organizowanych przez W.". Umowy te zostały wymienione na stronach 39-40 zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił dlaczego spośród wszystkich przedmiotowych umów jedynie umowy zawarte z A. G. (nr [...] z 13 lipca 2013 roku) i J. G. (nr [...] z 9 sierpnia 2013 roku) stanowią koszt uzyskania przychodu skarżącego. Organ wyjaśnił przyczyny dla których pozostałe umowy (należności z nich wynikające) nie stanowią kosztu uzyskania przychodu skarżącego. Należy zauważyć, że w odniesieniu do tych zakwestionowanych umów, skarżący nie udzielił wyjaśnień za pytania zadane przez organ, a mające na celu ustalenie związku tych umów z konkretnymi imprezami organizowanymi przez skarżącego, a zatem również z osiągniętymi przez niego przychodami.
Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie należy zauważyć, że również organ I instancji (którego decyzja została utrzymana w mocy decyzją zaskarżoną) w sposób szczegółowy odniósł się do każdej ze spornych faktur. W odniesieniu do faktur wystawionych przez W. organ I instancji zakwestionował kwotę 598 500 zł. W punkcie 6 uzasadnienia decyzji organu I instancji (strona 40 i następne decyzji) organ szczegółowo wyjaśnił przyczyny dla których uznał, że faktury te bądź nie potwierdzają stanu faktycznego, bądź skarżący nie wykazał w jakim celu został poniesiony koszt wynikający z tych faktur. Jedynie w doniesieniu do kwoty 10 500 zł uwzględnionej w fakturze nr [...] z 31 maja 2013 roku wystawionej na rzecz skarżącego przez W. zachodzą przesłanki pozwalające zaliczyć kwotę z niej wynikającą do kosztów uzyskania przychodu. Jedynie bowiem w odniesieniu do tej kwoty fakt poniesienia tego wydatku znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Organ I instancji szczegółowo przedstawił rozbieżności w wyjaśnieniach samego skarżącego, a dotyczących kwestionowanych przez organ wydatków. Przykładowo w odniesieniu do faktury VAT nr [...] z 29 lipca 2013 roku dotyczącej usługi na potrzeby imprezy "F. [...]" organ wyjaśnił, jakie okoliczności wynikające z materiału dowodowego nie pozwalają na ustalenie, że podczas tego wydarzenia skarżący miła obowiązek dostarczenia dwóch hal namiotowych. Powołał dokumentację, z której wynika, że była to jedna hala, a nadto wskazał na rozbieżności w wyjaśnieniach samego skarżącego w odniesieniu do tego zagadnienia (strona 44 decyzji). W kontekście tych wyjaśnień organ też dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem sądu przeprowadzona przez organy szczegółowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego oraz ocena dowodów, po ich wzajemnym zestawienia, nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. W odniesieniu do niektórych spośród faktur wystawionych przez W. sam skarżący, pomimo wcześniejszej zapowiedzi, nie złożył wyjaśnień i nie udzielił odpowiedzi na postawione prze organ pytania, co organ I instancji zaznaczył w decyzji.
W ocenie sądu w odniesieniu do wszystkich zakwestionowanych faktur wystawionych przez W. organ niezwykle kazuistycznie przytoczył argumentację potwierdzającą, że usługa, której dotyczą przedmiotowe faktury nie została wykonana. Organ powołał konkretne dowody, z których wynika, że tego rodzaju usługa była wykonana przez inny podmiot, czy też że w ogóle nie była wykonana. W odniesieniu do każdej z faktur organ ustalił szczegółowo przebieg imprezy u kontrahenta skarżącego i w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów, ale taż zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania wyjaśnił dlaczego wydatki wynikające z zakwestionowanych faktu wystawionych przez W. nie mogą odnosić się do konkretnych wskazanych w nich imprez organizowanych przez skarżącego.
W ocenie sądu podkreślenia wymaga, że ustalenia organu I instancji zostały poczynione nie tylko w oparciu o brak wyjaśnień ze strony skarżącego, ale przede wszystkim po uzyskaniu wyjaśnień od licznych innych osób, czy podmiotów (kontrahentów skarżącego). Decyzja została poprzedzona szczegółowym postępowaniem. W odniesieniu do prawie każdej z zakwestionowanych faktur W. organ podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia ich związku z imprezami organizowanymi przez skarżącego (a zatem też jego przychodami).
Zarzuty skargi nie są zasadne również w świetle uzasadnienia stanowiska organu i instancji (potwierdzonego przez organ II instancji), który zakwestionował należności wynikające z faktur VAT wystawionych przez T.. Szczegółowa analiza w tym przedmiocie została przedstawiona w punkcie 8. uzasadniania decyzji organu I instancji. Obie faktury dotyczyły usług świadczonych na rzecz skarżącego we wrześniu 2013 roku w G. i G.. Organ I instancji wskazał, że w pozostałym materiale dowodowym, dokumentacji zgromadzonej w sprawie brak jest przychodu z tytułu organizacji imprez w tym okresie w ww. miastach. Dodatkowo -jak to zostało wskazane w decyzji - skarżący nie udzielił odpowiedzi na pytania organu mające na celu wyjaśnienie wskazanych wątpliwości. Również na podstawie informacji udzielonych przez podmioty trzecie (H. sp. z o.o. czy [...]) nie można było ustalić, że skarżący brał udział w organizacji przedmiotowych imprez.
Analogiczna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do faktur wystawionych przez E.. W odniesieniu do tych należności organ I instancji zawarł szczegółowe wyjaśnienia w punkcie 9. uzasadniania decyzji. Analogicznie w odniesieniu do faktur wystawionych w związku z organizacją " [...]", " [...]i". W odniesieniu do tych należności w dokumentacji skarżącego brak jest przychodów skarżącego. Również sam skarżący nie udzielił odpowiedzi na pytanie o wyjaśnienie związku tych wydatków z osiągniętymi przez niego przychodami.
W ocenie sądu, powyższe rozważania potwierdzają, że stan faktyczny sprawy oraz zebrany materiał dowodowy pozwalał na dokonanie oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów i podjęcie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Ponadto w sprawie dokonano wszechstronnej oceny dowodów, a więc w sposób obiektywny, przy wykorzystaniu wiedzy w zakresie prawa podatkowego i powszechnych zasad logiki. W szczególności organy wyjaśniły dlaczego zeznania świadków zawnioskowanych przez skarżącego nie mogły wpłynąć na poczynione ustalenia dokonane w oparciu o pozostały materiał dowodowy. Przede wszystkim trudno zakwestionować pogląd wyrażony przez organy, że zeznania te są zbyt ogólne, aby w oparciu o nie ustalać np. związek wydatku wynikającego z konkretnej faktury wystawionej na rzecz skarżącego z osiągniętym przez niego przychodem. W rozpatrywanej sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, w zakresie każdej ze wskazanych w decyzji transakcji, niezbędny do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Ustalenia organów podatkowych znajdują również pełne odzwierciedlenie w bardzo obszernym uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższego, nie są również zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 191 O.p., art. 188 O.p., art. 187 §1 O.p., art. 121 §1 O.p., art. 122 O.p. i art. 123 §1 O.p.
W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy podatkowe dopuściły szereg kluczowych w sprawie dowodów (m.in.: faktury VAT zakupów i sprzedaży, umowy cywilno-prawne, wydruki z rachunków bankowych, wyjaśnienia skarżącego, protokoły zeznań świadków, informacje od innych organów i podmiotów – kontrahentów skarżącego), których przeprowadzenie pozwoliło na dokonanie wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie objętym istotą sporu w niniejszej sprawie. W sprawie zgromadzono zatem bardzo obszerny materiał dowodowy i ujawniono w toku postępowania kontrolnego liczne nieprawidłowości.
Zdaniem sądu – co słusznie wskazał tutejszy sąd w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie III SA/Wa 1546/18 - gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. To oznacza, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W tym miejscu dodatkowo należy wskazać, że powołanym wyżej wyrokiem w sprawie III SA/Wa 1546/18 tutejszy sąd oddalił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, października, listopad i grudzień 2013 roku.
Należy podkreślić, że w opozycji do niezwykle szczegółowych decyzji organów podatkowych stoi dość ogóle uzasadnienie zarzutów skargi. W szczególności skarżący nie powołuje się na dokowy, czy okoliczności, które mogłyby wykazać niesłuszność stanowiska organów w odniesieniu do którejkolwiek zakwestionowanych przez nie faktur VAT. Lakoniczność uzasadnienia zarzutów skargi uniemożliwia szczegółowe odniesienie się do nich.
Zdaniem sądu, to na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia faktów, jeżeli wywodzi on z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Nie może on ciążących na nim obowiązków przerzucać na organy podatkowe i obarczać tych organów za swe działania naruszające obowiązujące prawo (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., sygn. akt III SA 64/00). Wprawdzie art. 122 O.p. nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek poszukiwania prawdy obiektywnej nie zakłada bowiem nakazu podejmowania przez organy podatkowe bliżej nie sprecyzowanych i nie ograniczonych w czasie czynności dowodowych. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada współdziałania, która znajduje uzasadnienie w relacjach zasady prawdy materialnej oraz w prawach strony do czynnego udziału w postępowaniu. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga aktywnego uczestnictwa strony, ponieważ nie zawsze organ podatkowy sam jest w stanie ustalić stan faktyczny w sposób nie budzący wątpliwości. Wynikające z art. 122 O.p. nałożenie na organy podatkowe ciężaru dowodzenia nie może oznaczać obciążenia tych organów nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla sprawy. Ponadto możliwość aktywnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym ma także strona postępowania podatkowego, której przepisy O.p. przyznają m.in. prawo inicjatywy dowodowej (art. 188 O.p.), prawo złożenia zeznań (art. 199 O.p.), czy też prawo do samodzielnego (tj. bez wezwania organu podatkowego) składania wyjaśnień i podnoszenia wszelkich okoliczności, które jej zdaniem mogą przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób odpowiadający rzeczywistości (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1926/16). To podatnik prowadzi działalność gospodarczą, a zatem to on winien być w stanie wykazać i przedstawić przebieg swojej działalności w taki sposób, aby możliwe było zweryfikowanie jej realnych aspektów także przez organy odpowiedzialne za pobór podatków. Raz jeszcze należy zauważyć, że w odniesieniu do szeregu wydatków kwestionowanych przez organy podatkowe, skarżący nie podjął działań mających na celu wyjaśnienie związku tych wydatków z osiągniętymi przez niego przychodami.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 2 kwietnia 2019 roku w sprawie sygn. akt II FSK 1208/17 wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że podatnik, uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu, odnosi ewidentne korzyści, gdyż o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania; na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu (zob. wyrok NSA z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt II FSK 2729/11, LEX nr 1372031 i przywołane tam orzecznictwo). NSA w omawianym orzeczeniu podniósł, że w wyroku z dnia 16 czerwca 2005 r. sygn. akt II FSK 279/05 (LEX nr 173044) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że wprawdzie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe ciężar dowodzenia określonych faktów, w tym zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to jednak nie zwalnia to strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. To podatnik bowiem, dokonując rozliczenia podatku i kwalifikując określone wydatki do kosztów uzyskania przychodów, najlepiej orientuje się, na podstawie jakich dokumentów i faktur dokonał ich prawnej kwalifikacji oraz w razie sporu powinien przedłożyć je organowi podatkowemu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni się zgadza z powyższym poglądem i stwierdza, że skarżący w niniejszej sprawie nie współdziałał z organami podatkowymi w celu wyjaśnienia sprawy, wielokrotnie w ogóle nie odpowiadając na kierowane do niego pytania. Naturalną tego konsekwencją jest poniesienie przez niego negatywnych skutków takich zaniechań.
Podsumowując powyższe rozważania, należy wskazać, że w ocenie sądu, w analizowanej sprawie nie doszło do naruszeń procedury podatkowej, które mogłoby skutkować uchyleniem skarżonej decyzji.
Zdaniem sądu, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa materialnego, co zostało wyjaśnione we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów O.p. w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego oraz powiązane z nimi zarzuty naruszenia zasad ogólnych, są również nieuzasadnione. Sąd w pełni podziela zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia, zarówno faktyczne jak i prawne. Sąd administracyjny nie dokonuje własnej oceny materiału dowodowego bowiem w ramach uprawnień określonych art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. jego działania ograniczają się do kontroli działalności administracji publicznej poprzez badanie legalności tj. zgodności z prawem (materialnym jak i zasadami postępowania administracyjnego) decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 721/18). Zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło