VII SA/Wa 56/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-08
Skład orzekający: Artur Kuś, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, może być kwestionowana w kontekście przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub przepisów dotyczących warunków technicznych budynków, a także czy organ administracji jest zobowiązany do oceny ekonomicznych i społecznych przesłanek inwestycji lub alternatywnych rozwiązań projektowych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy specustawy drogowej. Zgodnie z tą ustawą, organ jest związany wnioskiem inwestora co do przebiegu i parametrów inwestycji, a jego rola ogranicza się do oceny zgodności wniosku z prawem. Przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz dotyczące warunków technicznych budynków nie mają zastosowania w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, a organ nie jest kompetentny do oceny ekonomicznych i społecznych przesłanek inwestycji ani do proponowania alternatywnych rozwiązań projektowych.Stan faktyczny
Skarżący E. B., K. B. i W. G. wnieśli skargi na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący zarzucali m.in. uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej, naruszenie przepisów technicznych, niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nieprawidłowości w podziale działki. Minister w zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów, uznając je za niezasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skarg E. B., K. B. i W. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. (znak: [...]) Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Minister" lub organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołań K. P. i E. P., P. K., R. B. i B. B., E. B., W. G., M. C. i A. C., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] (znak: [...]) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr [...] na odcinku od km 10+014 do km 26+000", sprostowanej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. (znak: [...]):
a) uchylił:
- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdując się na stronie 9, w wierszu 10 licząc od góry strony, zapis: [...],
- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 50, w wierszu 14-15, licząc od dołu strony, zapis:" [...] o pow. 0,0111 ha (*)[...] o pow. 0,2972 ha",
- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 69, w wierszu 4 licząc od góry strony, zapis: "[...] ",
- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 14, w wierszu 21-22, licząc od góry strony, zapis: "(załączniki nr 1.1.-1.40)",
- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 18, w wierszu 18-19, licząc od dołu strony, zapis: "załączniki nr od 2.1 do 2.11 do niniejszej decyzji",
- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 62 "załączniki od nr 3.1. do nr 3.11 do niniejszej decyzji",
i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchyleń:
- na stronie 9, w wierszu 10 licząc od góry strony, nowego zapisu: "[...],[...],",
- na stronie 50, w wierszu 14-15, licząc od dołu strony, nowego zapisu:" [...] o pow. 0,0053 ha (*), [...] o pow. 0,3030 ha",
- na stronie 69, w wierszu 4 licząc od góry strony, nowego zapisu: "[...],[...],"
- na stronie 14, w wierszu 21-22, licząc od góry strony, nowego zapisu: "decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej"
- na stronie 18, w wierszu 18-19, licząc od dołu strony, nowego zapisu: "załączniki do decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej",
- na stronie 62 w wierszu 20-21, licząc od dołu strony, nowego zapisu: "załączniki do decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej.
b) uchylił:
- rysunek nr 2/5 mapy w skali 1:500, przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz uzbrojenie terenu, stanowiący załącznik nr 1.5 do zaskarżonej decyzji,
- rysunek nr 2/5 Projektu Zagospodarowania Terenu - część rysunkowa - Tom I, stanowiącego załącznik nr 3.3 do zaskarżonej decyzji,
- rysunek nr 2/5 Projektu Architektoniczno-Budowlanego Branży Drogowej - część opisowa i rysunkowa - Tom I, stanowiącego załącznik nr 3.5 do zaskarżonej decyzji,
- zbiorczą mapę z projektem podziału nieruchomości z obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], stanowiącą integralną część zaskarżonej decyzji - w zakresie dotyczącym działki nr [...],
- mapę z projektem podziału działki nr [...], z obrębu [...], stanowiącą załącznik nr 2.9.4 do zaskarżonej decyzji,
i orzekł w tym zakresie poprzez zatwierdzenie, w miejsce uchyleń:
- zamiennego rysunku nr 2/5 mapy w skali 1:500, przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz uzbrojenie terenu, stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej decyzji,
- zamiennego rysunku nr 2/5 Projektu Zagospodarowania Terenu - część rysunkowa - Tom I, stanowiącego załącznik nr 2.1 do niniejszej decyzji,
- zamiennego rysunku nr 2/5 Projektu Architektoniczno-Budowlanego Branży Drogowej - część opisowa i rysunkowa - Tom I, stanowiącego załącznik nr 2.2 do niniejszej decyzji,
- zamiennej zbiorczej mapy z projektami podziałów nieruchomości z obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] - w zakresie dotyczącym działki nr [...], stanowiącą załącznik nr 3.1 do niniejszej decyzji,
- zamiennej mapy z projektem podziału działki nr [...], z obrębu [...], stanowiącą załącznik nr 3.2 do niniejszej decyzji,
c) w pozostałej części Minister zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 23 grudnia 2016 r. (uzupełnionym i zmienionym w trakcie prowadzonego postępowania), Zarząd Województwa [...] (zwany dalej "inwestorem") reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr [...] na odcinku od km 10+014 do km 26+000". Inwestor wniósł także o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uzasadniając konieczność jego nadania interesem gospodarczym i społecznym.
Po przeprowadzeniu postępowania, Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] (znak: [...]) o zezwoleniu na realizację wnioskowanej inwestycji drogowej i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda [...] sprostował z urzędu oczywiste omyłki w decyzji Wojewody [...].
3. Od decyzji Wojewody [...], odwołania wnieśli: K. P. i E. P., P. K., R. B. i B. B., E. B., W. G., M. C. i K. C.
K. P. i E. P. w odwołaniu, wskazali, iż sprawa dotyczy działki nr [...], obręb [...], gmina [...], powstałej z podziału działki [...], na której zgodnie z wnioskiem inwestora, a bez ich zgody, zlokalizowany ma zostać kabel energetyczny eNN oraz przebudowywana ma być sieć wodociągowa. Skarżący wskazali, iż złożyli do organu I instancji dwa pisma z zastrzeżeniami. Podnieśli również, iż w odpowiedzi otrzymali do wiadomości pismo Wojewody [...] kierowane do inwestora o zajęcie stanowisko w podnoszonych przez nich kwestiach oraz odpowiedź inwestora, który podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zarzucili, iż ustosunkowali się do ww. pisma inwestora, jednakże nie otrzymali żadnej odpowiedzi. Natomiast w dniu 23 sierpnia 2017 r. otrzymali zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody [...]. Skarżący zarzucili ponadto, iż osoba podpisująca w imieniu organu I instancji decyzję Wojewody [...], podpisała ją "bezkrytycznie", wskazując jednocześnie, iż ich zdaniem, urzędnicy Wydziału Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], zobowiązani są strzec poszanowania prawa własności, lecz tego obowiązku nie wypełnili. Stwierdzi również, iż są jedynymi osobami, które mogą wyrazić zgodę na wykonywanie jakichkolwiek prac lub na lokowanie inwestycji na nieruchomości, będącej ich własnością.
P. K. w odwołaniu podniósł zasadność umiejscowienia na jego działce nr [...], z obrębu [...], wodociągu oraz "bezprawne" zaprojektowanie przyłącza wodociągowego na działce nr [...], z obręb [...]. Skarżący wskazał, iż nie były przeprowadzone z nim konsultacje na etapie sporządzania projektu inwestycji, a on nie wyraził zgody na przeprowadzenie na swojej nieruchomości żadnych inwestycji, w szczególności przyłącza wodociągowego umiejscowionego na działce nr [...]. Skarżący podkreślił, iż przyłącze wodociągowe przeprowadzone na działce nr [...] jest włączone do przyłącza, którego jest właścicielem.
W odwołaniu K. C. i M. C. podnieśli, iż nie wyrażają zgody na wykonanie rowu melioracyjnego o szerokości 5 m wzdłuż całej działki nr [...], z obrębu [...], gmina [...]. Wskazali, iż działka nr [...] i działka nr [...], z obrębu [...], stanowią jedną działkę budowlaną, a działka nr [...], została przez organ I instancji "samowolnie" podzielona na działki [...] i [...]. Podkreślili, iż do tych działek przylegają działki o nr [...] i [...] i wszystkie powyższe są działkami budowlanymi, stanowiąc jedną całość. Zdaniem Skarżących, wykopanie szerokiego rowu melioracyjnego, wzdłuż całej długości działki nr [...] znacznie skróci szerokość działki budowlanej nr [...] oraz nr [...] i spowoduje, iż działki nie będą kwalifikowały się na budowę domu czy innego obiektu. Stwierdzili, iż nie wyrażają zgody na powyższą inwestycję i zaznaczyli, iż będą "odwoływać się aż do skutku".
R. B. i B. B. w odwołaniu sprzeciwili się "rujnowaniu" działki nr [...], obręb [...], gmina [...], będącej ich własnością, bowiem nie wyrazili zgody na inwestycję na tej działce. Zarzucają, iż realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje wycięcie drzew, które hodowane były w celu wygłuszenia ruchu ulicznego. Wskazali, iż działka, do której doprowadzono prąd do zewnętrznego oświetlenia, domofonu przy furtce oraz podziemne odprowadzenie deszczówki, zostanie "zrujnowana". Wskazali, iż w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji na ich posesji nie zmieszczą się posiadane przez nich auta oraz utrudniony będzie wjazd i wyjazd z garaży na jezdnię. Ponadto, zarzucili brak wizji lokalnej poszczególnych działek, które objęte mają zostać inwestycją. Podnieśli, iż przedmiotową inwestycję można zagospodarować na szerokim przydrożnym rowie, na którym można zrobić przepust rurowy, pas zieleni albo chodnik bądź trasę rowerową. Zbędne, w ich ocenie, jest to aby po obu stronach był chodnik i trasa rowerowa. Ostatecznie Skarżący podnieśli, iż przedmiotowa inwestycja jest dla nich krzywdząca i nie godzą się na takie rozwiązanie.
E. B. w odwołaniu wskazał, iż jest właścicielem działki nr [...], z obrębu [...], gmina [...] na której znajduje się sklep spożywczo-przemysłowy. Budynek jest posadowiony tuż przy granicy z projektowaną inwestycją, a wejście do budynku znajduje się bezpośrednio przy rozbudowywanej drodze wojewódzkiej. Skarżący wskazał, iż pas "wybrukowanej drogi" pomiędzy jezdnią, a sklepem służy do dostarczania towarów do sklepu, jak również jako chodnik do sklepu. Natomiast, Jego zdaniem, inwestor zaprojektował w tym miejscu poszerzenie jezdni, budowę ścieżki rowerowej oraz chodnika. E. B. wskazał również, iż w projekcie przedmiotowej inwestycji, inwestor zaprojektował podniesienie poziomu całej drogi, co doprowadzi do tego, że budynek w którym znajduje się sklep zostanie w dole. Powyższe, w opinii Skarżącego, spowoduje całkowity brak wjazdu i wyjazdu samochodem dostawczym zaopatrującym sklep, prowadzić może także do kolizji rowerzystów z osobami wychodzącymi ze sklepu, a w okresie zimowym śnieg dostawać się będzie bezpośrednio pod drzwi sklepu. Strona podniosła także, iż proponowane schody przy wejściu stanowić będą niebezpieczeństwo dla ludzi starszych. Skarżący wniósł o budowę ścieżki rowerowej np. za budynkiem sklepu.
W. G. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej budowy planowanego przepustu/kanału wód opadowych na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Zdaniem strony, w tym zakresie zostało złamane prawo. Skarżący poinformował, iż gmina [...] wykonała chodnik wzdłuż drogi, po wykonaniu którego, w ciągu 2 lat od zakończenia budowy zobowiązała się wykonać przepust. Wyjaśnił również, iż do chwili obecnej odwodnienie drogi nie zostało wykonane. Zdaniem Skarżącego, ten przepust miał być zlokalizowany na terenie działek nr [...] i nr [...], sąsiadujących z jego nieruchomością. Podkreślił, iż kanalizacja sanitarna i sieć wodociągowa, znajdujące się obecnie na działce nr [...], zaprojektowane zostały do przesunięcia na działkę nr [...], będącą własnością Skarżącego. Podniósł, iż planowany przepust na jego działce spowoduje znaczne jej zwężenie, przez co utratę jej wartości. Ponadto, Skarżący podkreślił, iż nie otrzyma odszkodowania za "powierzchnie wraz z jej corocznym wzrostem wartości a jedynie zwrot po cenach obecnych". Skarżący zarzucił również, iż ogrodzenie na długości ponad 100 m ma być usunięte a inwestor nie zapewnił bezpieczeństwa jego nieruchomości i mieniu. Strona wskazała, iż o ile przeznaczanie części działki nr [...] pod projektowaną drogę jest do "zaakceptowania", to już krzywdzące jest dla niego przeznaczanie części działki pod planowany przepust. Z powyższych względów, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej budowy przepustu na ww. działce nr [...]. W piśmie z dnia 16 października 2017 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, W. G. przedstawił dowody świadczące o niewywiązaniu się przez gminę [...] z budowy przepustu w terminie dwóch lat od zakończenia budowy chodnika, na działkach nr [...] i nr [...]. Skarżący ponownie poruszył kwestię usuniętego ogrodzenia. Podkreślił, iż stare ogrodzenie jest własnością właścicieli działek nr [...] i nr [...], za które to oni otrzymają odszkodowanie. Wskazał ponadto, iż ogrodzenie od strony drogi [...] -[...] zostanie usunięte, w związku z powyższym działka Skarżącego zostanie niezabezpieczona z trzech stron, a on nie jest w stanie ponieść kosztów zabezpieczenia swojej działki. Wskazał, iż rozwiązania przedstawione przez inwestora są wbrew Konstytucji, porządkowi i normom społecznym.
4. Organ odwoławczy rozpatrując odwołania podkreślił, że uwzględniając fakt, iż właściwym w przedmiotowej sprawie jest obecnie Minister, stwierdził, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.
W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego organ II instancji rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez Wojewodę [...], w tym zbadał poprawność postępowania organu I instancji oraz poprawność wydanej przez niego decyzji Wojewody [...], jak również rozpoznał zarzuty podniesione przez strony.
Wskazał, że zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej, z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej wystąpił do Wojewody [...] Zarząd Województwa [...], reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...]. Przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 11 b ust. 1 specustawy drogowej, inwestor uzyskał opinie Zarządu Województwa [...], wyrażoną w uchwale z dnia [...] grudnia 2016 r. Zarządu Powiatu w [...], wyrażoną w uchwale z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] oraz Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Zdaniem organu, niewydanie opinii przez Wójta Gminy [...] w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez inwestora o jej wyrażenie, zgodnie z przepisem art. 11 b ust. 2 specustawy drogowej, należało potraktować jako brak zastrzeżeń do wniosku.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, do wniosku załączono mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto, dołączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Wskazał, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej, do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Zdaniem Ministra, projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm. dalej: "ustawa Prawo budowlane"). Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy zaznaczył również, że przedmiotowy projekt budowlany jest zgodny z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na inwestycję ww. Inwestycji (zwaną dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach") i decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. udzielającą pozwolenia wodnoprawnego (zwaną dalej "pozwoleniem wodnoprawnym").
Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, organ stwierdził, że spełnia on wymagania określone w art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462, ze zm.).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt. 8 specustawy drogowej, inwestor załączył do wniosku także opinie: Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2016 r.
Zaznaczono również, że co do pozostałych opinii wskazanych w art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej należy zauważyć, że inwestor nie miał obowiązku ich przedkładania, gdyż w obszarze projektowanej inwestycji nie znajdują się tereny, z których istnieniem ustawodawca wiąże skutek uzyskania stosownych uzgodnień.
Organ podkreślił, że do wniosku inwestor dołączył również wymagane przepisami odrębnymi akty administracyjne (tj. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i pozwolenie wodnoprawne). Analizując złożony przez inwestora wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej organ odwoławczy uznał, że zawiera on elementy wskazane w art. 11 b oraz art. 11 d ust. 1 specustawy drogowej.
W ocenie organu II instancji, Wojewoda [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z tą dokumentacją, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
Minister wskazał, że Wojewoda [...], pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji, wysyłając zawiadomienia na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...], Urzędzie Gminy [...] i Urzędzie Gminy [...], w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów oraz w prasie lokalnej.
Zdaniem organu, w przedmiotowym obwieszczeniu i zawiadomieniu organ I instancji poinformował o miejscu, gdzie strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz o możliwości składania uwag i wniosków. W toku postępowania przed Wojewodą [...] strony postępowania wniosły zastrzeżenia i wnioski, które organ I instancji przesłał inwestorowi w celu zajęcia stanowiska, a ten ustosunkował się do zagadnień poruszonych przez strony postępowania.
Organ II instancji podkreślił ponadto, że uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności Wojewoda [...] podzielił argumenty przedstawione przez inwestora. W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ I instancji, mając na względzie opinię przedstawioną przez inwestora, ustosunkował się do zarzutów i wniosków podniesionych przez strony postępowania.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 11 f ust. 3 specustawy drogowej, Wojewoda [...] doręczył ww. decyzję wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...], Urzędzie Gminy [...] i Urzędzie Gminy [...], w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów oraz w prasie lokalnej.
Organ zauważył, że dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych decyzją Wojewody [...] organ I instancji poinformował o wydaniu decyzji w drodze zawiadomień wysłanych na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. W zawiadomieniach oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 11 f ust. 4 specustawy drogowej, informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji, a decyzja Wojewody [...] czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...], zdaniem organu odwoławczego, określa również termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 16 ust. 2 specustawy drogowej. Minister wskazał ponadto, że pozytywnie także należy ocenić określenie przez Wojewodę [...] - biorąc pod uwagę dyspozycję art. 16 ust. 2 specustawy drogowej - terminu wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia uzyskania waloru ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (najkrótszy dopuszczalny termin). Organ zobowiązany był bowiem tak uczynić wobec uzasadnionego wystąpienia przez inwestora o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Rozpatrując odwołania Skarżących, organ II instancji stwierdził, iż zarówno wojewoda orzekający w sprawie jako organ I instancji, jak i Minister, działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań.
Minister podniósł, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Wskazano ponadto, że zarówno wojewoda jak i organ odwoławczy mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy drogowej, bowiem stosownie do przepisu art. 11e specustawy drogowej nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Zdaniem Ministra, to inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Zaznaczył, organ właściwy do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie decyzji. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Wskazał przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych i TK w tym zakresie.
Organ wskazał również, iż zgodnie z treścią art. 11i ust. 1 specustawy drogowej w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w specustawie drogowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane. Jak wynika natomiast z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej). Wynika z powyższego, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany jest zobligowany zezwolić na realizację inwestycji drogowej.
Wobec powyższego, zdaniem Ministra, pismem z dnia 2 października 2017 r., organ odwoławczy wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień podniesionych przez Skarżących.
W piśmie z dnia 17 października 2017 r. inwestor odniósł się do uwag Skarżących wskazując, iż w jego ocenie nie zasługują one na uwzględnienie. Stanowisko inwestora organ odwoławczy, działając w oparciu o art. 9 k.p.a., przesłał Skarżącym przy piśmie z dnia 30 października 2017 r. zawiadamiając o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości przeglądania akt sprawy.
W piśmie z dnia 13 listopada 2017 r. W. G. podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące przedmiotowej inwestycji drogowej. Ponadto, w ocenie Skarżącego, zwężenie działki będącej jego własnością, uniemożliwi wybudowanie budynku mieszkalnego, gdyż powierzchnia działki na której zaplanowana była budowa, zgodnie z przepisami, będzie za mała. W piśmie z dnia 26 lutego 2018 r., stanowiącym kolejne uzupełnienie odwołania, W. G. wskazał, iż "wyłudzono" od niego zgodę na wybudowanie przepustu, a następnie wbrew wcześniejszym uzgodnieniom zaprojektowano sieci kanalizacyjne z dwoma studzienkami oraz sieci gazowe z dwoma słupami na jego działce. Strona wskazała, iż z informacji które uzyskał wynika, iż nie otrzyma odszkodowania za powyższe ograniczenia oraz za pozbawienie dostępu do ogrodzenia. Skarżący ponownie podniósł zarzuty dotyczące strat które, jego zdaniem, będzie musiał ponieść w związku z realizowaną inwestycją i stwierdził, iż otrzymane odszkodowanie nie pokryje poniesionych przez niego strat. Skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie, wkrótce mających rozpocząć się prac budowlanych, związanych z budową kanału i przebudową sieci kanalizacyjnej i sieci energetycznej na działce będącej jego własnością, celem wcześniejszego uregulowania kwestii odszkodowawczo, finansowych, prawnych i administracyjnych.
K. P. i E. P. w piśmie z dnia 14 listopada 2017 r., również odnieśli się ponownie do sprawy, podtrzymując wcześniejszą argumentację.
E. B. w piśmie z dnia 13 listopada 2017 r. podniósł, iż planowana inwestycja uniemożliwi mu jakikolwiek podjazd samochodem dostawczym w celu zaopatrzenia sklepu. Skarżący wskazał, iż w chwili obecnej korzysta z przestrzeni pomiędzy jezdnią a sklepem. Według Skarżącego, realizacja niniejszej inwestycji uniemożliwi mu prowadzenie działalności w budynku sklepu, gdyż, wbrew twierdzeniu inwestora, brak jest obsługi komunikacyjnej do działki będącej jego własnością. Skarżący podnosi, że również dojście do sklepu poprzez wybudowanie schodków jest niezgodne z przepisami. W dalszej kolejności strona skarżąca ponowiła wniosek o budowę chodnika i ścieżki rowerowej za budynkiem sklepu wówczas, zdaniem skarżącego, przed budynkiem sklepu możliwy będzie ciąg komunikacyjny. Ponadto, Skarżący wskazał, iż rozwiązaniem może być wykupienie nieruchomości, na której znajduje się budynek sklepu i budowa chodnika w linii prostej. Skarżący zaznaczył, iż inwestor powołuje się na fakt budowy o charakterze liniowym, który dyktuje sposób wykupu nieruchomości, a w ocenie skarżącego, jest to jednak celowe ominięcie jego nieruchomości. Zdaniem Skarżącego, planowana inwestycja naraża na duże niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, gdyż zaprojektowano umieszczenie chodnika tuż przy jezdni, ścieżkę rowerową w tuż przy drzwiach wejściowych sklepu oraz zostawiono rów między sklepem, a ścieżką rowerową. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Skarżący wniósł o rozwiązanie, które faktycznie poprawi bezpieczeństwo i estetykę jego miejscowości.
K. C. i M. C. w piśmie z dnia 12 listopada 2017 r. podtrzymali swoje wcześniejsze zarzuty dotyczące braku ich zgody na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na działce nr [...], na której zaplanowano wykonanie rowu melioracyjnego o szerokości 5 metrów wzdłuż całej działki. Minister wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Wojewody [...], powziął informację, iż K. C. zmarła. Z wypisu z Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 24 kwietnia 2018 r. (Rep. [...] Nr [...]) wynika, iż spadkobiercami po zmarłej K. C. są M. C. i A. C. Minister na podstawie art. 30 §4 k.p.a., w piśmie z dnia 11 lipca 2018 r. poinformował A. C. o prowadzonym postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...] oraz zawiadomił o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W piśmie z dnia 23 lipca 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r., M. C. i A. C. podtrzymali dotychczas zgłoszone zarzuty wobec decyzji Wojewody [...]. Skarżący podnieśli również zarzuty w stosunku do operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego dla celu ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości i wnieśli o rozważanie kupna reszty działki (6 arów).
Pismem z dnia 21 lutego 2018 r. B. B. i R. B., podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] wnosząc o uwzględnienie ich wniosku o nieznaczne przesuniecie nowej granicy ich nieruchomości, by objęta rozbudową ww. drogi ich nieruchomość nadal nadawała się do spokojnego użytkowania.
Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaniem Ministra, daje podstawę do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, działając na podstawie art. 10 k.p.a., pismem z dnia 3 września 2018 r. Minister zawiadomił skarżących o możliwości wypowiedzenia się, przed wydaniem rozstrzygnięcia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 5 dni od dnia otrzymania pisma, oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym.
W piśmie z dnia 16 września 2018 r. M. C. i A. C. ponownie odnieśli się do kwestii wysokości odszkodowania za przejętą część ich działki. Skarżący ponownie zwrócili się z wnioskiem o wykup pozostałej części nieruchomości, gdyż ich zadaniem, działka która im pozostała utraciła możliwości zabudowy. W złożonych pismach W. G. podtrzymał swoje zarzuty w stosunku do zaskarżonej decyzji Wojewody [...].
Minister odniósł się w decyzji do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniach przez Strony.
Odnosząc się do odwołania B. B. i Pana R. B., Minister wskazał, że organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę zobowiązany jest uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy, w ramach uprawnień kontrolnych, ocenia bowiem materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym.
Podkreślił, że w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r. inwestor poinformował organ odwoławczy, iż widzi możliwość wprowadzenia zmiany przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji w obrębie działki B. B. i R. B. nr [...], uwzględniając w ten sposób żądanie skarżących stron o odsunięcie projektowanej granicy pasa drogowego o ok. 2 m w kierunku jezdni, co zostało wprowadzone na całej szerokości ww. działki nr [...]. Inwestor wskazał, iż odrębnym pismem poinformował B. B. i R. B. o pozytywnym rozpatrzeniu ich żądania. Z powyższego stanowiska inwestora wynikało, iż interes publiczny jakim jest rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] może zostać zrealizowany z uwzględnieniem postulatu B. B. i R. B. dotyczącego zmniejszenia zajętości ich działki pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Następnie przy pismach z dnia 18 kwietnia 2018 r. i z dnia 3 lipca 2018 r. inwestor przekazał zamienną dokumentację projektową i mapową uwzględniającą żądanie B. B. i R. B. dotyczące zmniejszenia zajętości powierzchni ich działki pod przedmiotową inwestycję drogową. Organ II instancji zauważył, iż wnioskowana przez inwestora korekta w zakresie przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji przez ww. działkę nr [...] spowodowała konieczność dodatkowego czasowego zajęcia terenu tej działki w związku z przebudową kolidującego uzbrojenia terenu (kabel teletechniczny, słup).
Realizując zasadę wynikając z art. 10 k.p.a., pismem z dnia 3 września 2018 r., organ odwoławczy zawiadomił pełnomocnika B. B. i R. B., jak również pozostałe odwołujące się strony, o możliwości wypowiedzenia się, przed wydaniem rozstrzygnięcia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 5 dni od dnia otrzymania pisma, oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym.
Po wystosowaniu przez organ odwoławczy zawiadomienia z dnia 3 września 2018 r. B. B. i R. B. nie złożyli żadnych zastrzeżeń co do wprowadzonej przez inwestora zmiany przebiegu linii rozgraniczającej teren inwestycji na wysokości ich działki nr [...] oraz, co do złożonej przez inwestora zamiennej dokumentacji projektowej dotyczącej tej działki.
Organ podkreślił, że należy zauważyć, iż przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwiają organowi odwoławczemu korektę zaskarżonej decyzji przez jej uchylenie i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy.
Minister zaznaczył, iż uzyskał materiał dowodowy pozwalający na dokonanie korekty decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki B. B. i R. B. o nr ew. [...], z obrębu [...] i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, co zostało szczegółowo wyjaśnione w rozstrzygnięciu niniejszej decyzji, uwzględniających zmiany wnioskowane przez inwestora w toku postępowania odwoławczego (o których była mowa powyżej w niniejszej decyzji), wynikające z przedłożonej przez inwestora zamiennej dokumentacji projektowej i mapowej. Konsekwencją powyższego musiała być zmiana części załączników graficznych do decyzji Wojewody [...], co wiązało się ze zmianą zapisów w odpowiednich jednostkach redakcyjnych tej decyzji. Dokonując reformatoryjnych rozstrzygnięć, organ uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania. Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy drogowej.
Minister uznał za niezasadne zarzutu K. P. i E. P. oraz P. K. dotyczące braku ich zgody na ograniczenie w korzystaniu z działek będących ich własnością w związku z realizacją inwestycji drogowej i koniecznością przebudowy kolidującej infrastruktury technicznej oraz zarzut, iż nie konsultowano z skarżącymi rozwiązań projektowych. Brak zgody Skarżących stron na realizację przedmiotowej inwestycji na części ich działek, w koncepcji przyjętej przez inwestora i zatwierdzonej w decyzji Wojewody [...], nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy specustawy drogowej, nie uzależniają udzielenia inwestorowi zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości.
Minister podkreślił, iż specustawa drogowa jest aktem prawnym szczególnym, przewidującym uproszczoną (przyśpieszoną) procedurę przygotowania i realizacji inwestycji drogowych. Jest oczywiste, że szybka i sprawna budowa dróg publicznych w Polsce i w związku z tym poprawa infrastruktury drogowej leży w interesie społecznym i gospodarczym. Tymi okolicznościami należy uzasadniać z jednej strony znaczne zwiększenie uprawnień inwestora (decyzja o zezwoleniu na inwestycję drogową rozstrzyga jednocześnie o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu projektu budowlanego, zatwierdza podział nieruchomości, wprowadza ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla przebudowy kolidującej infrastruktury i zezwala na wykonanie tego obowiązku, i orzeka o przejściu z mocy prawa nieruchomości lub ich części na własność odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego), natomiast z drugiej zdecydowane ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze inwestycji. Organ II instancji podkreślił, że w postępowaniu w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej organ jest związany wnioskiem inwestora, co do kształtu i przebiegu inwestycji. W przepisach specustawy drogowej ustawodawca nie upoważnił bowiem organów do oceny racjonalności, czy słuszności zaproponowanych rozwiązań projektowych. Oznacza to, jak podkreśla organ, że organy nie mogą korygować trasy i zakresu inwestycji ani do dokonywać zmian w projekcie. Przepisy specustawy drogowej nakładają na organ architektoniczno-budowlany wyłącznie obowiązek oceny zgodności z prawem przedstawionej inwestycji drogowej. To inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji oraz dokonuje wyboru najkorzystniejszych rozwiązań, a rola organu ogranicza się do sprawdzenia kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz tego, czy przedstawiona koncepcja mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Stosownie bowiem do przepisu art. 11e specustawy drogowej nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Minister zauważył również, iż w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, badają zgodność z prawem wniosku inwestora, nie zaś zagadnień dotyczących ewentualnych negatywnych następstw dla podmiotów objętych tą decyzją. Z samej bowiem istoty przedsięwzięcia drogowego, będącego inwestycją liniową, zdaniem organu, wynika ingerencja w prawa przysługujące innym podmiotom w stosunku do nieruchomości objętych projektowaną inwestycją. Z omawianej ingerencji wynikać mogą z kolei inne utrudnienia dla podmiotów dotychczas wykorzystujących daną nieruchomość w określony sposób. Nie oznacza to jednak, że taka decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest wadliwa. Minister podkreśla, iż organ wydający decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych oraz społecznych powstającej inwestycji, w jej kształcie określonym przez inwestora. Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym.
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym stanowiska inwestora, jak również zarzutów zawartych w odwołaniach i uzupełniających je pismach, Minister stwierdził, że objęcie działek Skarżących przedmiotową inwestycją, w sposób wskazany we wniosku inwestora nie narusza prawa, a rozwiązania projektowe zatwierdzone w decyzji Wojewody [...] są prawidłowe.
W ocenie Ministra, przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną, a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności Skarżących. Ingerencja we własność związana z realizacją inwestycji odpowiada tylko jej koniecznemu zakresowi. Teren będący własnością Skarżących stron nie został zajęty w wymiarze większym, niż jest to wymagane dla realizacji inwestycji. Tym samym, nie było podstaw do nadzwyczajnej ingerencji organu w przebieg projektowanej inwestycji i do kwestionowania zakresu ograniczanej własności.
Organ zauważa również, iż specustawa drogowa wprost przewiduje możliwość nałożenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków wynikających z konieczności budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Zgodnie z art. 11 f ust.1 pkt. 8 lit. e, i, j specustawy drogowej, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w razie potrzeby określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków w zakresie budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu, jak również dotyczące zezwolenia na wykonanie tego obowiązku. W omawianym przypadku nie stosuje się procedury uzyskiwania zgody właściciela nieruchomości na czasowe zajęcie tych nieruchomości.
Zdaniem Ministra art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. i specustawy drogowej stanowi normę szczególną wobec art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121, ze zm. zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami") i okoliczność określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości i prowadzenia robót może być w tym przypadku oparta tylko na art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. i specustawy drogowej. W tym przypadku wyłączony jest obowiązek prowadzenia rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem co do przeprowadzenia takich robót.
Z powyższych względów, zdaniem organu, za niezasadny należy uznać zarzut K. P. i E. P., iż przepisy specustawy drogowej dotyczą wyłącznie nieruchomości wywłaszczanych, a nie dotyczą działek pozostających dalej prywatną własnością po zatwierdzonym podziale.
Minister wskazuje, że rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] ma charakter liniowy, który to dyktuje sposób wyboru nieruchomości przeznaczonych pod poszerzenie pasa drogowego, a w związku z rozbudową drogi zachodzi konieczność przebudowy kolizji z infrastrukturą techniczną uzbrojenia terenu, m.in. wodociągu, sieci elektrycznej, co wiąże się z ingerencją w tereny przyległe do pasa drogowego.
Inwestor w piśmie z dnia 17 października 2017 r. wskazał, iż po rozbudowie drogi wojewódzkiej na części działki K. P. i E. P. nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]), z obrębu [...], pozostającej u właściciela, nie zostanie zlokalizowane żadne urządzenie uzbrojenia terenu, a na części działki K. P. i E. P. nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]), z obrębu [...], pozostającej u właścicieli, bezpośrednio przy granicy z nowym pasem drogowym, zostanie zlokalizowany przebudowywany kabel eNN oraz w miejscu istniejącego przejścia siecią wodociągową pod drogą wojewódzką, przebudowa ww. przejścia z wpięciem do istniejącej na działce nr [...] sieci wodociągowej. Inwestor wskazał, iż jego działania dotycząc przebudowy sieci kolidującej z rozbudową drogą, implikowane są wymaganiami właścicieli lub zarządców sieci uzbrojenia terenu, którzy określają zakres ich przebudowy.
Ponadto, wskazał, że przepisy specustawy drogowej w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit e, i, j zezwalają inwestorowi zarówno przebudowę już istniejącej sieci uzbrojenia terenu, jak również na jej budowę w nowym śladzie. Podkreślił, że zarzut K. P. i E. P. dotyczące nieprawidłowo wykonywanych obowiązków służbowych przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] nie są przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Wojewody [...]. Ponadto Minister wskazał, iż z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i rozstrzygnięcia wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań .
W omawianej sprawie, w ocenie Ministra, organ I instancji uczynił zadość zarówno przepisom prawa materialnego, jak również procesowego, co jest jednoznaczne z tym, iż decyzja Wojewody [...] została wydana z poszanowaniem zasad praworządności.
Za niezasadne organ uznał także zarzuty K. P. i E. P. dotyczący naruszenia ich prawa własności w związku z przewidzianą do wykonania w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przebudową infrastruktury technicznej. Zdaniem Ministra, żądanie nabycia nieruchomości w warunkach określonych w przywołanym przepisie nie jest elementem administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Reasumując, organ stwierdził, iż konstrukcja zastosowana w art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi roszczenie cywilnoprawne, którego zasadność może ocenić jedynie sąd powszechny.
Organ podkreślił, że w piśmie z dnia 17 października 2017 r. inwestor wskazał, iż w ramach rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] w obrębie działki P. K. nr [...] (po podziale działka nr [...]), z obrębu [...], istniejące dwa przejścia poprzeczne sieci wodociągowej pod drogą wojewódzką w km ok. 17+373 i km ok. 17+390, zastępuje się jednym przejściem poprzecznym pod drogą wojewódzką w km ok. 17+375. W związku z powyższym - jak wyjaśnił inwestor - w obrębie działki nr [...], przy granicy pasa drogowego, został zlokalizowany odcinek wodociągu spinający m.in. przyłącze zasilające działkę nr [...] (po podziale nr [...]) i działkę Skarżącego nr [...]. Inwestor - jak podmiot wyspecjalizowany w przedmiotowej dziedzinie i posiadający odpowiednią wiedzę fachową - wskazał, iż taka lokalizacja wymuszona jest bliskością przebudowywanej sieci elektroenergetycznej i istniejącej sieci teletechnicznej. Z akt sprawy i wyjaśnień inwestora wynika, zdaniem organ, iż przebudowa wodociągu realizowana jest w minimalnym zakresie i wbrew stanowisku P. K., nie jest lokalizowany żaden wodociąg na działce nr [...] (po podziale nr [...]), z obrębu [...], o której pisze w odwołaniu skarżący. Organ ponadto zaznacza, iż działka nr [...] może być zajęta tymczasowo jedynie w czasie wykonywania robót budowlanych związanych z przebudową ww. sieci wodociągowej. Organ wskazał, że oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje stwierdzenie P. K., iż zaprojektowanie odcinka wodociągu na jego działce nie jest w żaden sposób uzasadnione.
Zdaniem Ministra, odnosząc się do zarzutów M. C. i A. C., organ odwoławczy stwierdził, że brak zgody M. C. i A. C., na realizację przedmiotowej inwestycji na części ich działki w koncepcji przyjętej przez inwestora i zatwierdzonej w decyzji Wojewody [...], nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy specustawy drogowej, nie uzależniają udzielenia inwestorowi zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości. Minister wskazał, że rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Podkreślił także związany charakter decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 11e specustawy drogowej nie można uzależnić zezwolenia na realizację takiej inwestycji od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Organ zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż w dokumentacji projektowej dla działki M. C. i A. C., przewidziano częściowe jej nabycie pod inwestycję w zakresie niezbędnym dla zlokalizowania obiektów budowlanych, tj. dla budowy wylotu z przepustu i rowu trawiastego w celu odprowadzenia wód opadowych do rzeki, od budowanego nowego, w miejscu istniejącego, przepustu. Minister zaznaczył ponadto, że w piśmie z dnia 17 października 2017 r. inwestor wskazał, iż rów trawiasty na ww. działce nr [...] (po podziale nr [...]) został zaprojektowany w miejscu naturalnego obniżenia terenu i jest niezbędny dla odprowadzenia wód opadowych i roztopowych do rzeki [...] od przepustu pod drogą wojewódzką.
Inwestor zaznaczył, iż projekt rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...] w zakresie odprowadzenia wód opadowych z pasa drogowego i terenów przyległych do drogi odtwarza oraz uporządkowuje istniejący sposób odprowadzenia wód opadowych i nie zmienia sposobu dotychczasowego kierunku spływu wód powierzchniowych i roztopowych odprowadzanych do rzeki [...]. Dla powyższych rozwiązań uzyskano ostateczne pozwolenie wodnoprawne. Natomiast działki nr [...] i nr [...] o których piszą skarżący, nie są objęte zakresem inwestycji określonej w decyzji Wojewody [...]. Zatem, w ocenie Ministra, ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności projektu budowlanego wynika, że przebieg inwestycji drogowej w zakresie interesu prawnego skarżących został wytyczony optymalnie. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w przedstawionej powyżej argumentacji. W konsekwencji, Minister uznał za zasadny sposób zajęcia terenu działki skarżących pod inwestycję określony we wniosku inwestora, a następnie w zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. W ocenie organu odwoławczego, przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną ingerencję w prawo własności skarżących. Teren będący własnością Skarżących nie został zajęty w wymiarze większym, niż jest to wymagane dla realizacji inwestycji.
Organ zaznaczył, że nie wydaje się możliwe zaprojektowanie drogi publicznej o takim przebiegu przez nieruchomości nie stanowiące własności publicznej, który nie wzbudzałby sprzeciwu przynajmniej części właścicieli tych nieruchomości. Sprzeciw taki wydaje się być oczywiście naturalnym odruchem ochrony sposobu wykonywania własności nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela, jednakże rozwój urbanizacyjny skutkuje zwiększającym się ograniczaniem indywidualnych praw właścicielskich na rzecz konieczności rozwoju infrastruktury o publicznej lub społecznej użyteczności w ramach społecznej funkcji prawa własności. W takich okolicznościach inwestor zawsze będzie narażony niezadowolenie właścicieli gruntów objętych inwestycją, ponieważ to on samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych a następnie techniczno-wykonawczych inwestycji.
W ocenie Ministra, w przypadku realizacji celów publicznych niemal zawsze dochodzi do nieuchronnej kolizji interesu publicznego i interesów indywidualnych. Co do zasady, w tego rodzaju sytuacji prymat przyznany zostaje interesowi publicznemu, chyba że zakres planowanej ingerencji w prawo podmiotowe doprowadziłby do naruszenia jego istoty (art. 64 ust. 3 Konstytucji), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Organ zaznaczył, że zezwolenie na realizację inwestycji drogowej w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób lub podmiotów, których prawa lub interesy mogą być przez to zezwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska. Poza tymi granicami, a zatem poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego, pozostają natomiast protesty obywateli lub innych podmiotów wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego, wzajemnych relacji między planowanymi lub realizowanymi inwestycjami. Nieuwzględnienie ich nie może jednak stanowić podstawy kwestionowania legalności zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Odnosząc się do stwierdzenia M. C. i A. C., iż przejęcie pod realizację ww. inwestycji drogowej części ww. działki nr [...] spowoduje, iż pozostała część tej działka nie będzie się kwalifikowała pod budowę domu, czy też innego obiektu, organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, w przypadku, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wykup nieruchomości spełniającej przesłanki wskazane w art. 13 ust. 3 specustawy drogowej (a więc stanowiącej część pozostałą po dokonanym podziale nieruchomości, która nie nadaje się do wykorzystania zgodnego z dotychczasowym przeznaczeniem) jest w niniejszej sprawie Zarząd Województwa [...] działający przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Taki wniosek nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna. Jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym. Zdaniem Ministra, z powyższych względów nie może zostać uwzględnione żądanie A. C. i M. C. dotyczące rozważenia kupna reszty działki.
Organ zaznaczył, że w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...] nie mogą zostać również rozpoznane zarzuty A. C. i M. C. dotyczące operatu szacunkowego i wyceny ich działki. Kwestie związane z ustaleniem wysokości i wypłatą odszkodowań, mimo iż w pewnym stopniu są związane z decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowią oddzielne byty, podlegające odrębnym trybom zaskarżenia.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut A. C. i M. C., iż ww. działka nr [...] została "samowolnie" podzielona na działki nr [...] i nr [...], bez ich wiedzy. Celem specustawy drogowej, jest uproszczenie i przyspieszenie wydawania orzeczeń, warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. Służy temu połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygania o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzanie podziału nieruchomości, przejmowanie nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzanie projektu budowlanego stanowiące pozwolenie na budowę. Organ zaznaczył, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...]. Działka nr [...] została przejęta pod realizację ww. inwestycji drogowej w zakresie niezbędnym dla zlokalizowania obiektów budowlanych, tj. dla budowy wylotu przepustu i rowu trawiastego w celu odprowadzenia wód opadowych do rzeki.
Zdaniem Ministra, odnosząc się do zarzutów E. B. organ odwoławczy stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut E. B., iż planowana inwestycja uniemożliwi mu wjazd i wyjazd samochodem dostawczym w celu zaopatrzenia sklepu oraz spowoduje zagrożenie dla klientów sklepu, uniemożliwiając mu prowadzenie działalności gospodarczej na działce nr [...] położonej w miejscowości [...]. Z akt sprawy wynika, iż rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] nie ingeruje trwale w teren działki nr [...], z obrębu [...], na której zlokalizowany jest sklep. Ponadto, zgodnie z treścią decyzji Wojewody [...], ww. działka nr [...], została jedynie ograniczona w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku polegającego na budowie/przebudowie zjazdu, do czego uprawniają przepisy specustawy drogowej. Oznacza to, zdaniem Ministra, że do sytuacji Skarżącego nie znajduje zastosowania uregulowania dotyczące nabywania nieruchomości pod drogi realizowane na mocy specustawy drogowej. Z akt sprawy i wyjaśnień inwestora zawartych w ww. piśmie z dnia 17 października 2017 r. wynika, iż w projekcie rozbudowy drogi, dla zapewnienia obsługi komunikacyjnej ww. działki w km 14+544,89 zaprojektowano budowę zjazdu publicznego ukierunkowanego do podcieni budynku sklepu, a dla możliwości dojścia klientów od ciągu pieszo-rowerowego zaprojektowano dojście do wejścia sklepu. Istniejący w świetle jezdni przystanek komunikacji publicznej został przeniesiony w kierunku [...] za skrzyżowanie z drogą gminną nr [...] w km ok. 14+409. Od przejścia dla pieszych i przejazdu rowerowego na ww. skrzyżowaniu do wysokości sklepu, ciąg pieszo-rowerowy został zlokalizowany przy krawędzi jezdni w granicach istniejącego pasa drogowego z jego lokalnym poszerzeniem dla umieszczenia ogrodzenia segmentowego U-12a. Powyższe rozwiązania, według organu, zapewniają dostępność komunikacyjną nieruchomości i możliwość dojścia potencjalnych klientów sklepu. Natomiast w podnoszonej kwestii dojścia do sklepu osób starszych, matek z wózkami oraz osób na wózkach inwalidzkich, inwestor wskazał, iż na etapie wykonawstwa za zgodą projektanta w trybie określonym w ustawie Prawo budowlane, na dojściu do sklepu zostanie zamontowana poręcz do podtrzymywania oraz wykonany będzie zjazd/podjazd dla wózków i pochylnia dla osób na wózkach inwalidzkich.
Organ wskazuje, że zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2285 ze zm.), na właścicielu nieruchomości na której jest zlokalizowany obiekt w którym prowadzi się działalność gospodarczą, ciąży obowiązek zapewnienia, stosownie do przeznaczenia i sposobu zabudowy działki, odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsc postojowych dla samochodów dostawczych.
Jak wyjaśnił inwestor, dotychczasowy sposób zaopatrywania sklepu w towar odbywał się z terenu pasa drogowego z przestrzeni przeznaczonej dla przystanku komunikacji publicznej (przystanek oznaczony znakiem pionowym D-15 i na jezdni znakiem poziomym P-17), co stwarzało niebezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Minister przychylił się do stanowiska inwestora, iż projektowane elementy zagospodarowania pasa drogowego są zgodne z obowiązującymi przepisami i zapewniają bezpieczeństwo ruchu drogowego. Działania zarządcy drogi, jako kreatora elementów zagospodarowania pasa drogowego, podyktowane są tym, aby rozwiązania projektowe przede wszystkim zapewniały bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Inwestor odniósł się także, do podnoszonej przez skarżącego kwestii błota pośniegowego, które zdaniem E. B. w okresie zimowym będzie znajdować się przy drzwiach sklepu, wskazując, iż kwestia zimowego utrzymania drogi leży po stronie zarządcy drogi, bez uciążliwości dla użytkowników obiektów zlokalizowanych poza pasem drogowym. Jak podkreśla Minister, zauważyć przy tym należy, iż na etapie postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę organ architektoniczno-budowlany nie zajmuje się przyszłą realizacją budowy, jak i samą eksploatacją drogi.
Co więcej, w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zarówno Wojewoda [...], jak i Minister, badają zgodność z prawem wniosku inwestora, nie zaś zagadnień dotyczących ewentualnych negatywnych następstw dla podmiotów objętych tą decyzją. Organ wydający decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych, oraz społecznych powstającej inwestycji, w jej kształcie określonym przez inwestora. Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym.
Za niezasadny, zdaniem organu odwoławczego, należy uznać zarzut E. B., iż planowane rozwiązania projektowe stwarzają niebezpieczeństwo w ruchu drogowy. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Minister zauważył, że projektant jest osobą, na której spoczywa odpowiedzialność za konstrukcję drogi i użycie takich rozwiązań, aby te nie zagrażały zdrowiu i życiu ludzkiemu. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny m.in. z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, wymaganiami ustawy Prawo budowlane, przepisami innych ustaw oraz zasadami wiedzy technicznej. Powyższe musi być potwierdzone stosownym oświadczeniem o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, które w niniejszej sprawie znajduje się w projekcie budowlanym. Organ podkreśla również, że to projektant odpowiada za opracowanie projektu inwestycji w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania, a nie organ udzielający zezwolenia na realizację inwestycji w postaci decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W wypadku więc spełnienia przez wnioskodawcę wymagań określonych w art. 11 b w zw. z art. 11 d specustawy drogowej właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - art. 11a specustawy drogowej.
Wskazuje również, iż ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), wprowadziła zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej projekt (art. 20 ustawy Prawo budowlane). Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone dla organu administracji architektoniczno-budowlanej do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane). Powyższe przepisy korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno-budowlany - art. 20, art. 93 pkt. 1, art. 95 i nast. ustawy Prawo budowlane. Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, że spełnia on wymagania określone w art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz w ww. rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Za niezasadne, zdaniem Ministra, należy uznać żądanie E. B. dotyczące budowy chodnika i ścieżki rowerowej za budynkiem sklepu. Minister podkreślił również, iż każdy z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości oraz osób mających inne prawa do nieruchomości jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jedyne w części dotyczącej jego nieruchomości. Osoba, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie posiada więc interesu prawnego w odniesieniu do innego obszaru objętego tą decyzją, aniżeli jej nieruchomość. Podnoszenie zarzutów w kontekście innych nieruchomości nie może być traktowane jako obrona indywidualnego interesu prawnego.
Zdaniem organu, rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] nie ingeruje trwale w teren ww. działki nr [...], na której zlokalizowany jest sklep, bowiem działka ta została jedynie czasowo zajęta dla realizacji obowiązku polegającego na budowie zjazdu. Powyższa konstatacja pozwala na stwierdzenie, zdaniem organu, iż skarżący nie posiada interesu prawnego do podnoszenia zarzutów dotyczących nieruchomości innych podmiotów na których zaplanowano budowę chodnika i ścieżki rowerowej i nie ma interesu prawnego w zakresie żądania zmiany lokalizacji tych elementów rozbudowanej drogi i przeniesienia ich za budynek sklepu.
Niezależnie od powyższego, Minister zauważa, iż organ administracji publicznej orzekający o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej nie jest zobowiązany do badania alternatywnych wariantów przeprowadzenia inwestycji liniowej. To bowiem inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego.
Ponadto Minister podkreśla, że pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. inwestor wskazał, iż wszystkie elementy wyposażenia drogi w obrębie sklepu zlokalizowane są w istniejącym pasie drogi wojewódzkiej, bez ingerencji w działkę skarżącego, a poprowadzenie ciągu pieszo-rowerowego za sklepem, zgodnie z wnioskiem skarżącego, spowodowałoby konieczność wykupu jeszcze większej powierzchni czterech działek sąsiednich, co jest ekonomicznie nieuzasadnione oraz spowodowałoby sprzeciw innych właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowany zostałby ciągu pieszo-rowerowy. Również poprowadzenie ciągu pieszo-rowerowego bez zbliżenia do jezdni wymagałoby likwidacji sklepu spożywczego, w którym okoliczni mieszkańcy dokonują zakupów m.in. podstawowych produktów żywnościowych, jak również z likwidacji miejsc pracy.
Po analizie akt sprawy i wyjaśnień inwestora, Minister uznał za zasadne powyższe stanowisko. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o wykup w całości jego działki nr [...], Organ wskazał, że zarówno Wojewoda jak i Minister nie są właściwi do jego rozpatrzenia, gdyż przedmiotowe żądanie stanowi roszczenie cywilnoprawne, którego zasadność może ocenić jedynie sąd powszechny.
Odnosząc się do zarzutów W. G. organ odwoławczy stwierdził, że brak zgody Strony na realizację przedmiotowej inwestycji na części jego działki, w koncepcji przyjętej przez inwestora i zatwierdzonej w decyzji Wojewody [...] - co zostało już wyjaśnione w niniejszej decyzji - nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy specustawy drogowej, nie uzależniają udzielenia inwestorowi zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości. Minister stwierdził, że objęcie zakresem przedmiotowej inwestycji drogowej części działki nr [...] należącej do Skarżącego, w sposób wskazany we wniosku inwestora nie narusza prawa, a rozwiązania projektowe zatwierdzone w decyzji Wojewody [...] są prawidłowe. W ocenie Ministra, przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną, a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności Skarżącego. Ingerencja we własność związana z realizacją inwestycji odpowiada tylko jej koniecznemu zakresowi.
Organ zaznaczył, że w decyzji Wojewody [...] ww. działka nr [...] podzielona została na działkę nr [...], przechodząca pod inwestycję oraz działkę nr [...] pozostająca przy dotychczasowym właścicielu. Z akt sprawy wynika, iż działka nr [...] jest potrzebna do trwałego zajęcia na potrzeby budowy rowu krytego. Natomiast działka nr [...] w zaskarżonej decyzji została ograniczona w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku polegającego na budowie/przebudowie istniejącej sieci uzbrojenia terenu (branża sanitarna - gazociąg, wodociąg, kanalizacja, branża elektroenergetyczna, branża teletechniczna), do czego uprawniają przepisy art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e, i, j specustawy drogowej i co zostało wyjaśnione już szerzej w uzasadnieniu niniejszej decyzji.
Ponadto, zdaniem Ministra, z wyjaśnień przedstawionych przez inwestora w ww. piśmie z dnia 17 października 2017 r. oraz oglądu materiału dowodowego dokonanego przez organ odwoławczy wynika, iż projektowany rów kryty odprowadzający wody opadowe od przepustu P-2 zlokalizowany jest na granicy działek nr [...] (po podziale nr [...]), nr [...] (po podziale nr [...]) i nr [...] (po podziale nr [...]). Z przebiegiem projektowanego rowu krytego związana jest zmiana lokalizacji sieci istniejącego uzbrojenia terenu, tj. wodociągu i kanalizacji sanitarnej. Dla przyjętych rozwiązań projektowych m.in. w zakresie budowy przepustu P-2 i odprowadzenia wód do rzeki [...], zostało uzyskane pozwolenie wodnoprawne.
Na uwzględnienie nie zasługuje również, zdaniem organu, żądanie W. G. dotyczące alternatywnej możliwości odprowadzenia wody opadowej przez teren sąsiadujących z jego działką nieruchomości nr [...] i [...]. Organ zauważa, że każdy z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości oraz osób mających inne prawa do nieruchomości jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jedyne w części dotyczącej jego nieruchomości. Osoba, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie posiada więc interesu prawnego w odniesieniu do innego obszaru objętego tą decyzją, aniżeli jej nieruchomość. W. G. zdaniem Ministra, ma zatem prawo kwestionowania wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego dotyczącego zezwolenia na realizację ww. inwestycji drogowej, ale tylko w stosunku do tych ustaleń, które będą naruszały jego interes prawny wynikający z przysługiwania prawa własności do nieruchomości objętej lokalizacją projektowanej drogi publicznej. Powyższa konstatacja, zdaniem organu odwoławczego, pozwala na stwierdzenie, iż W. G. jako właściciel ww. działki nr [...], nie posiada interesu prawnego do podnoszenia jakikolwiek zarzutów dotyczących nieruchomości innych podmiotów (tj. ww. działek nr [...] i nr [...]), bowiem działki te nie stanowią jego własności.
Minister zauważył, iż organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do badania alternatywnych wariantów przeprowadzenia inwestycji liniowej w sytuacji, gdyby właściciele nieruchomości zgłosili sprzeciw wobec lokalizacji przedsięwzięcia zaproponowanej przez inwestora. Organom administracji publicznej orzekającym w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej ustawodawca nie przyznał uprawnień do korygowania, zmiany lokalizacji inwestycji zaproponowanej przez inwestora. Zdaniem organu, skoro ustawodawca precyzyjnie określił zakres wniosku składanego przez inwestora, to porównując jego zawartość (wraz z załącznikami) z ustawowo wyznaczoną treścią orzeczniczą decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, określoną w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, organy orzekające nie mogą modyfikować ustaleń i parametrów zawartych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli nie wynika to z wiążących organ przepisów prawa. Organy wydające decyzję w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko bowiem stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Przy czym przepisy specustawy drogowej nie określają obowiązku zaproponowania przez inwestora różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji i nie ma on obowiązku uwzględniać oczekiwań stron postępowania czy innych podmiotów, dlatego też organy orzekające w pierwszej i drugiej instancji mają jedynie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił inwestor. Organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej nie jest władny nakazać inwestorowi innej lokalizacji inwestycji. Niedopuszczalna jest również, zdaniem Ministra ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. Powyższe potwierdza orzecznictwo NSA i WSA przywołane w uzasadnieniu decyzji.
Niezależnie od powyższego, Minister podzielił stanowisko inwestora zawarte w ww. piśmie z dnia 17 października 2017 r., iż wskazana w odwołaniu W. G. alternatywa odprowadzenia wody opadowej przez teren nieruchomości nr [...] i nr [...] nie może być zrealizowana z uwagi na usytuowane tam budynki: mieszkalny i gospodarczy, gdzie pod budynkiem gospodarczym posiadającym fundamenty pełne, umieszczona jest rura o średnicy 30cm, która jest zbyt mała do sprawnego odprowadzenia wody opadowej. Ponadto - jak wyjaśnił inwestor - działka nr [...] jest zabudowana w taki sposób, który uniemożliwia usytuowanie na niej elementów odwodnienia (kanał kryty) bez ingerencji w konstrukcję istniejących obiektów.
Organ podkreślił, że inwestor wyjaśnił również, iż wskazany przez W. G. sposób odprowadzenia wód na odcinku od przepustu do rzeki [...], obecnie nie funkcjonuje, a na działce nr [...] nie ma rowu odpływowego. Ponadto, pod drogą gminną o nawierzchni bitumicznej brak jest przepustu, który ukierunkowałby odpływ wód opadowych bezpośrednio do rzeki.
Odnosząc się do zarzutu W. G., iż przejęcie części ww. działki nr [...] pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej spowoduje spadek wartości tej działki poprzez zmniejszenie jej powierzchni, co uniemożliwi jej przyszłą zabudowę, Minister zauważył, iż ustawodawca w ww. art. 13 ust. 3 specustawy drogowej zabezpieczył interesy właścicieli nieruchomości, które jedynie w części niezbędne są do realizacji inwestycji, a pozostałe części nieruchomości na skutek podziału nie nadają się do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele. Organ podkreślił, że w sytuacji, w której mamy do czynienia z przejęciem tylko części nieruchomości oraz przy założeniu, że pozostała część na skutek przejęcia nie nadaje się do prawidłowego wykorzystywania nieruchomości na dotychczasowe cele, zarządca obowiązany jest na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości do jej nabycia w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe dowodzi, iż pomimo pozbawienia własności nieruchomości, dochodzi do wyrównania strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem.
Minister stwierdził, że żądanie nabycia części nieruchomości, w warunkach określonych w art. 13 ust. 3 specustawy drogowej nie elementem administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, skoro roszczenie o wykup całej nieruchomości ma charakter cywilnoprawny. Organ wydający decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych oraz społecznych powstającej inwestycji, w jej kształcie określonym przez inwestora. Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Minister podkreślił również, że jeżeli, w wyniku realizacji ww. inwestycji, skarżący poniesie jakiekolwiek szkody materialne, to będzie mu przysługiwało roszczenie odszkodowawcze, dochodzone na zasadach ogólnych w postępowaniu cywilnym.
Organ zaznaczył także, że z samej istoty przedsięwzięcia drogowego, będącego inwestycją liniową, wynika ingerencja w prawa przysługujące innym podmiotom w stosunku do nieruchomości objętych projektowaną inwestycją. Przedmiotem orzekania zarówno przez Wojewodę [...], jak i Ministra, nie jest prognozowanie wielkości ewentualnych strat w majątku skarżącego, jako czynnika decydującego o wyborze przez inwestora konkretnych rozwiązań technicznych i w tym zakresie podnoszone przez skarżącego zarzuty pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia. Bez znaczenia, zdaniem organu, dla niniejszego postępowania odwoławczego są także zarzuty W. G., dotyczące szeroko rozumianych kwestii odszkodowawczych za przejęta części jego działki.
Z powyższych względów, zdaniem Ministra, w przedmiotowym postępowaniu, nie mogą podlegać rozpoznaniu podnoszone przez W. G. kwestie poniesionych przez niego kosztów związanych realizacją przedmiotowej inwestycji (m.in. budowy nowego ogrodzenia, zabezpieczenie materiałów znajdujących się na działce) oraz utraty przez jego działkę walorów inwestycyjnych (brak możliwości wybudowania budynku mieszkalnego).
Minister zaznaczył, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może pozbawiać prawa własności właścicieli nieruchomości, przejętych pod realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu specustawy drogowej, gdyż stanowi to cel publiczny, a wywłaszczonemu właścicielowi/użytkownikowi wieczystemu, w odrębnym postępowaniu, zostaje przyznane odszkodowanie. Tym samym konieczność pozyskiwania gruntów pod budowę dróg publicznych mieści się w klauzuli interesu publicznego, wyznaczonej przez art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zatem przy realizacji systemu dróg publicznych, służących poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy specustawy drogowej są rekompensowane stosownym odszkodowaniem.
Ponadto, zdaniem organu, zauważyć należy, iż na etapie postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę organ architektoniczno-budowlany nie może zajmować się przyszłą realizacją budowy i eksploatacją samej inwestycji.
Na koniec Minister wskazał, iż organ odwoławczy potraktował żądanie W. G. o wstrzymania prac budowlanych na jego działce jako wniosek o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji Wojewody [...] i odrębnym postanowieniem odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania tej decyzji.
Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Stwierdzić należy także, że zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa, a zarzuty skarżących stron nie zasługują na uwzględnienie.
5. Nie zgadzając się z powyższą argumentacją skargi na decyzję Ministra z dnia [...] października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: E. B. oraz K. B., a także W. G.
W skardze z dnia 15 listopada 2018 r. E. B. oraz K. B., wnieśli o:
a) uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] października 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w zakresie obejmującym działkę nr [...] i skierowania do ponownego rozpoznania sprawy we wskazanym zakresie,
b) zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący nie zgodzili się z stanowiskiem Ministra, że planowana inwestycja drogowa nie uniemożliwia im prowadzenia działalności gospodarczej. Przyjęte rozwiązania projektowe ograniczą lub wręcz uniemożliwią prowadzenie działalności gospodarczej na ww. działce. Zdaniem Skarżących, rozwiązania projektowe na wysokości działki zostały przyjęte niezgodnie z § 70 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) w którym określono maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem. Skarżący wskazali, iż przedmiotowa inwestycji zakłada, że pojazdy będą poruszały się po zjeździe o kącie ok. 45 stopni, co jest praktycznie czterokrotnym przekroczeniem normy wskazanej w rozporządzeniu jako maksymalne nachylenie zjazdu związanego z budynkiem. E. B. oraz K. B. podnieśli, iż mają interes prawny do kwestionowania przebiegu przedmiotowej inwestycji, również w zakresie dotyczącym innych działek objętych wskazaną inwestycją drogową. Zdaniem Skarżących, inwestor celowo zmienił parametry techniczne inwestycji, aby uniknąć konieczności wykupu ich działki, bądź wykazał się niegospodarnością środków publicznych projektując, zbędne dla funkcjonowania drogi, rozwiązanie w postaci pasów zieleni, rowów melioracyjnych i pobocza, co spowodowało poza podniesieniem kosztów samej budowy również konieczność wykupienia większych obszarów nieruchomości od dotychczasowych właścicieli. Skarżący podnieśli także okoliczność zasiedzenia obszaru znajdującego się pomiędzy frontową ścianą budynku sklepu a dotychczasowym pasem jezdni. W opinii Skarżących, inwestor przejmując ten obszar na potrzeby inwestycji drogowej, uniemożliwił im dalsze prowadzenie działalności gospodarczej.
6. W skardze bez daty dziennej (nadanej w polskiej placówce pocztowej w dniu 6 grudnia 2018 r.), W. G. podtrzymał zarzuty zgłoszone w postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...], podnosząc dodatkowo, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została wydana niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Skarżącego, w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przebieg kwestionowanego przez niego w odwołaniu i rzeczonej skardze kanału, jest inny, bowiem kanał ten nie jest umiejscowiony na działce skarżącego. Następnie Skarżący podniósł kwestię, iż jest osobą bezrobotną i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, na które narażony jest w związku z planowaną inwestycją drogową, m.in. kosztów budowy ogrodzenia jego działki. Skarżący zarzucił ponadto, iż zwężono jego działkę w związku z przeniesieniem sieci energetycznej i kanalizacyjnej, a także podniósł nieprawidłowości pomiędzy stanem faktycznym powierzchni jego działki a podziałem w "planie operacyjnym". Mając na uwadze ww. zarzuty, W. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jego działki lub przyznanie odszkodowania, bądź pokrycie kosztów związanych z wybudowaniem ogrodzenia.
7. Odpowiadając na skargi E. B. i K. B. oraz W. G., Minister stwierdził, że nie zawierają one argumentów przemawiających za ich uwzględnieniem i uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Wskazał, iż zarzuty zawarte w skargach, jak również przedstawiona w nich argumentacja na ich poparcie, są w znacznej mierze powtórzeniem zarzutów podniesionych przez Skarżących w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Wojewody [...], z tą różnicą, iż obecnie dotyczą również decyzji Ministra. Wskazał ponadto, że do zarzutów E. B. organ odwoławczy odniósł się szczegółowo na stronach 19-22 decyzji Ministra. Natomiast do zarzutów W. G. organ odwoławczy odniósł się szczegółowo na stronach 22-25 decyzji Ministra.
Ponadto w odpowiedzi na skargę organ szczegółowo odniósł się również do zarzutów nie zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...].
Odnosząc do zarzutu E. B. oraz K. B. dotyczących naruszenia przepisów rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ wskazał, iż rozporządzenie to nie ma zastosowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na realizacje inwestycji drogowych. Zarzut wskazany w skardze a dotyczący tego, że przyjęte rozwiązania projektowe utrudnią, bądź uniemożliwią dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, jest również niezasadny. Wskazane kwestie nie są przedmiotem rozważań organów administracji właściwych w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Kwestia rentowności dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżących nie może być przedmiotem oceny w ww. postępowaniu. Organ wydający decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych oraz społecznych powstającej inwestycji, w jej kształcie określonym przez inwestora. Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Ponadto organ wskazał, że kontrola działań inwestora pod kątem gospodarności środkami publicznymi przewidzianymi na realizację przedmiotowej inwestycji dokonywana jest w innych postępowaniach niż przedmiotowe, w którym wydana została zaskarżona decyzja o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający dokonuje jedynie oceny prawnej dopuszczalności lokalizacji inwestycji we wnioskowanym miejscu.
Zdaniem Ministra, bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej jest podnoszona przez E. B. oraz K. B. okoliczność zasiedzenia obszaru znajdującego się pomiędzy frontową ścianą budynku sklepu znajdującego się na ww. działce nr [...], a dotychczasowym pasem jezdni. Skarżący do skargi na załączyli jakikolwiek rozstrzygnięcia właściwego sądu powszechnego ww. okoliczność zasiedzenia obszaru znajdującego się pomiędzy frontową ścianą budynku sklepu znajdującego się na ww. działce nr [...], a dotychczasowym pasem jezdni.
Odnosząc się natomiast do podniesionego przez W. G. zarzutu dotyczącego wydania decyzji niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ wskazał, iż zgodnie z art. 11i ust. 2 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Co zaś się tyczy podniesionych nieprawidłowości pomiędzy stanem faktycznym powierzchni działki, a podziałem w "planie operacyjnym", organ wskazał, że W. G. poza samym sformułowaniem zarzutu nie sprecyzował, na czym polegają owe nieprawidłowości i dlatego też nie jest możliwe odniesienie się do zarzutów, które nie zostały skonkretyzowane na gruncie przedmiotowej sprawy.
Mając powyższe na uwadze i uznając, że wyżej wskazane skargi są nieuzasadnione, Minister wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Obie wniesione skargi nie są zasadne.
1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 2124/11). Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c P.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra prawa nie narusza.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.
2. Istota sprawy dotyczy tego, czy opisana w decyzjach inwestycja drogowa (rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...]) uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej Skarżących państwa B. oraz czy jest zgodna ze wskazanymi w skardze przepisami prawa (w szczególności w zakresie spełniania warunków technicznych). Drugi Skarżący (Pan W. G.) zarzuca decyzji Ministra, między innymi to, że została wydana niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem organów, decyzja jest zgodna z prawem a organ wydający decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych i społecznych powstającej inwestycji. Dodatkowo, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej – nie stosuje się przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie obu Skarżącym. Sąd podzielił stanowisko Ministra, bowiem żaden z zarzutów skarg nie okazał się skuteczny i zasadny.
3. W pierwszej kolejności należy, zdaniem Sądu, wskazać podstawowe regulacje prawne mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Kluczowym aktem prawnym w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1474; dalej: "specustawa drogowa"). Realizacja inwestycji drogowych, często w większym stopniu niż ma to miejsce w przypadku innych zamierzeń budowlanych, jest nierozerwalnie związana z ingerencją w uprawnienia różnych podmiotów prawa. Wyrazem takiego stanu są również przepisy specustawy drogowej. Specustawa drogowa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.) a także organy właściwe w tych sprawach. Ustawodawca w specustawie drogowej posługuje się szerokim pojęciem "inwestycji". To oznacza, że desygnat tego pojęcia obejmuje nie tylko budowę, ale też przebudowę bądź remont drogi publicznej. Specustawę drogową stosuje się zatem do każdego procesu inwestycyjnego dotyczącego obiektów docelowo mających uzyskać status (kwalifikację) dróg publicznych (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1032/12).
W wyroku pełnego składu Trybunału Konstytucyjnego z 16 października 2016 r. (sygn. akt K 4/10), odnoszącym się do specustawy drogowej, Trybunał wskazał, że ze względu na sprawne realizowanie ważnego celu publicznego, jakim jest rozbudowa infrastruktury drogowej, wprowadzone w ustawie o inwestycjach drogowych modyfikacje i uproszczenia dotyczące podstawowych regulacji prawnych są uzasadnione i nie naruszają istoty praw konstytucyjnych. Zatem specustawa drogowa jest ustawą szczególną i stanowi lex specialis w odniesieniu do innych ustaw dotyczących budowy dróg w Polsce. Celem ustawy w jej pierwotnym brzmieniu, było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Po nowelizacji z 2006 r. działanie ustawy rozciągnięto również na inne drogi publiczne, a kolejna nowelizacja z lipca 2008 r. jeszcze bardziej uprościła i przyspieszyła postępowanie zmierzające do uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wyjątkowy charakter specustawy drogowej wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika też z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w kraju.
Podkreślić trzeba, że w postępowaniu w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej organ jest związany wnioskiem inwestora co do kształtu i przebiegu inwestycji. Ustawodawca nie upoważnił bowiem organów do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych. Organy nie mogą zatem zmieniać trasy i zakresu inwestycji. Stanowisko to jest ugruntowane i jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 41/19). Wprawdzie w orzecznictwie wskazuje się również, że dopuszczalna jest weryfikacja przez organ zasadności żądania w zakresie ewentualnego rozwiązania alternatywnego zapewniającego możliwość realizacji tego samego celu publicznego przy ograniczeniu stopnia ingerencji w prawo własności osób trzecich, a także ocena niezbędności realizacji celu inwestycji jako przesłanki ingerencji w prawo własności, jednak weryfikacja ta nie może mieć na celu samej kontroli zasadności poszczególnych rozwiązań wskazanych we wniosku, ale zbadanie niezbędności inwestycji do realizacji ogólnego celu przedsięwzięcia drogowego (por. wyrok NSA z 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 1730/14).
Ponadto, ustawodawca nie nałożył na inwestora obowiązku rozważenia i przedstawienia alternatywnych rozwiązań i wariantów przebiegu drogi, co w konsekwencji oznacza, że organ rozpoznający wniosek dokonuje jedynie sprawdzenia, czy spełnia on ustawowe wymogi - jest kompletny, inwestor uzyskał stosowne uzgodnienia, opinie i zezwolenia - oraz czy przedłożony projekt jest zgodny z ustawą i dotyczy dróg publicznych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Op 344/18). Związany charakter decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oznacza, że w przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia na inwestycję. Nie może uzależniać wydania decyzji od jakichkolwiek innych świadczeń i warunków nie przewidzianych przepisami. Tylko stwierdzenie przez właściwy organ, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza określony przepis prawa, zobowiązuje do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1253/18).
Zdaniem Sądu, zasadne jest twierdzenie, że to inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację tej inwestycji wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/18).
4. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, organy obu instancji bardzo szczegółowo wyjaśniły i odniosły się do wszystkich zarzutów Skarżących w prowadzonych poprawnie pod względem formalnym postępowaniach administracyjnych (zarówno w obu decyzjach, jak i w odpowiedzi na skargę). Zarzuty zawarte w skargach do sądu administracyjnego i ich argumentacja w zasadzie były powtórzeniem zarzutów podniesionych w trakcie prowadzonych postępowań administracyjnych.
Związany charakter decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oznacza, że w przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia na inwestycję. Nie może uzależniać wydania decyzji od jakichkolwiek innych świadczeń i warunków nie przewidzianych przepisami (por. art. 6 specustawy drogowej). Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. To bowiem inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego. Rolą orzekającego w sprawie organu jest natomiast sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (por. np. wyrok NSA z 3 września 2014 r., II OSK 1730/14). Tylko stwierdzenie przez właściwy organ, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza określony przepis prawa, zobowiązuje do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi (por. wyrok NSA z 9 marzec 2009 r. sygn. akt II OSK 1730/14; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 802/17). Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
5. Jednym z podstawowych zarzutów wskazanych w skardze państwa B. było naruszenie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz.U. z 2015 r. poz. 1422; dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych").
Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 11i specustawy drogowej w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2 ("Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu").
Natomiast w wyniku zmiany art. 35 ustawy Prawo budowlane przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) prawodawca wprowadził zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Organ nie jest zatem uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta, a więc osoby wyłącznie uprawnionej do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.
Co do zasady organy, w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, nie kontrolują merytorycznie rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, a jedynie kontrolują projekt zagospodarowania terenu i dołączenie wszelkich wymaganych opracowań (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1988/18). Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 p.b. oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 845/18).
Zatem zasadnie przyjął Minister, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych nie będzie miało zastosowania w tej konkretnej sprawie, która w zasadzie dotyczy zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (por. §1 rozporządzenia). Zarzut Skarżących państwa B. dotyczy bowiem potencjalnego utrudnionego zjazdu z drogi publicznej a rozporządzenie w sprawie warunków technicznych nie ma zastosowania w tym zakresie do budowy dróg publicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1012/18). Warto przy tym zwrócić uwagę, że o ile droga jest budowlą w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane, o tyle droga wraz ze zjazdami kwalifikowana jest w świetle tych przepisów również i przede wszystkim jako obiekt liniowy, tj. obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość. O tym, czy dana droga jest drogą publiczną, stanowią względy techniczne i prawne. Brak jednego z tych elementów powoduje, zgodnie z art. 8 ust. 1 u.d.p., zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych (por. wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1285/07). Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 27 czerwca 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 383/08), nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Ponadto, wskazać należy, że decydowanie o możliwości skomunikowania nieruchomości przyległej z drogą publiczną należy do wyłącznej kompetencji zarządcy tej drogi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., IV SA/Wa 323/18).
Z akt sprawy wynika, że rozbudowa drobi wojewódzkiej nr [...] nie ingeruje trwale w teren działki nr [...] na której zlokalizowany jest sklep. Z decyzji wynika, że działka nr [...] została jedynie w pewien sposób ograniczona w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku polegającego na budowie/przebudowie zjazdu. Ograniczenie to ma charakter konieczny (nie naruszający zasady proporcjonalności) i wynikający z realizacji przedsięwzięcia w zakresie rozbudowy drogi. Oznacza to także, że do sytuacji prawnej Skarżących nie znajdują również zastosowania uregulowania dotyczące nabywania nieruchomości pod drogi realizowane na mocy specustawy drogowej.
Z akt sprawy i wyjaśnień inwestora (pismo z 17 października 2017 r. i z 11 stycznia 2018 r.) wynika, że:
- wszystkie elementy wyposażenia drogi w obrębie sklepu zlokalizowane są w istniejącym dotychczas pasie drogi wojewódzkiej, bez ingerencji w działkę Skarżących; w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż nie ma powodu, aby odmawiać stosowania przepisów specustawy drogowej w sytuacji gdy projektowana droga publiczna wytyczona jest "po śladzie" istniejącej drogi, czyli dopuszcza się stosowanie szczególnych rozwiązań ze specustawy drogowej do inwestycji drogowych polegających na modernizacji czy przebudowie, rozbudowie istniejących dróg (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1032/12);
- w projekcie rozbudowy drogi, dla zapewnienia obsługi komunikacyjnej działki zaprojektowano budowę zjazdu publicznego ukierunkowanego do podcieni sklepu; pamiętać należy, że zasadą przy wyrażaniu zgody na wykonanie zjazdu z drogi jest zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, która może ograniczać uprawnienia właściciela nieruchomości w swobodnym korzystaniu ze swojej własności (zob. wyrok NSA z dnia 31 marca 1999 r. sygn. akt II SA 188/99); dopuszczalność ingerencji w prawo własności oraz inne prawa majątkowe znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w przepisach Konstytucji (a w szczególności w treści art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji);
- dla możliwości dojścia klientów do ciągu pieszo-rowerowego zaprojektowano dojście do wejścia sklepu;
- istniejący w świetle jezdni przystanek komunikacji publicznej został przeniesiony w inne miejsce;
- od przejścia dla pieszych i przejazdu rowerowego na skrzyżowaniu do wysokości sklepu, ciąg pieszo-rowerowy został zlokalizowany przy krawędzi jezdni w granicach istniejącego pasa drogowego z jego lokalnym poszerzeniem dla umieszczenia ogrodzenia segmentowego, co zapewnia dostępność komunikacyjną nieruchomości i możliwość dojścia klientów do sklepu; wskazać należy, że "dodatkowe" inwestycje w ramach pasa drogowego są dopuszczalne do realizacji w ramach inwestycji drogowej prowadzonej w trybie specustawy drogowej (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2011 r. II OSK 2168/11);
- poprowadzenie ciągu pieszo-rowerowego za sklepem (według sugestii Skarżących) spowodowałoby konieczność dodatkowego wykupu 4 działek sąsiednich, co jest w kontekście całego przedsięwzięcia inwestycyjnego, ekonomicznie nieuzasadnione;
- ewentualne poprowadzenie ciągu pieszo-rowerowego bez zbliżenia do jezdni prowadziłoby do konieczności likwidacji sklepu spożywczego.
Zatem, zdaniem Sądu, zarzuty wskazane w skardze związane z utrudnieniem a nawet uniemożliwieniem prowadzenie dotychczasowej działalności sklepu w kontekście braku spełnienia warunków technicznych zrealizowanej inwestycji drogowej, należy uznać za bezpodstawne.
6. W zakresie zarzutu państwa B., że przyjęte rozwiązania projektowe utrudnią lub uniemożliwią dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, Sąd za zasadną i logiczną uznaje argumentację wskazaną w decyzjach przez organy.
Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Jeżeli w wyniku realizacji inwestycji Skarżący poniosą jakiekolwiek szkody materialne, to będzie im przysługiwało roszczenie odszkodowawcze (dochodzone jednak w trybie cywilnym a nie administracyjnym). Przedmiotem orzekania przez organy w niniejszej sprawie nie było zatem prognozowanie wielkości ewentualnych (potencjalnych) strat w majątku Skarżących, jako czynnika decydującego o wyborze inwestora konkretnych rozwiązań technicznych związanych z realizacją konkretnej inwestycji. Podkreślić przy tym należy, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny (por. wyrok NSA z 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13). O przebiegu drogi i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Oceniając to czy decyzja lokalizacyjna w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycje drogową działa w interesie publicznym, który ma w tym kontekście prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Kontrola działań inwestora pod katem gospodarności środkami publicznymi przewidzianymi na realizację inwestycji drogowej może być dokonywana w innych postępowaniach a nie w postępowaniu w którym wydano decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wydając taką decyzję organ orzekający jedynie dokonuje oceny prawnej dopuszczalności lokalizacji inwestycji we wnioskowanym miejscu. Zatem i ten zarzut Skarżących, należy uznać za nietrafiony.
7. Zdaniem Sądu, podnoszone w skardze okoliczności związane z zasiedzeniem, są bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej decyzji. Skarżący nie wskazali żadnego ostatecznego rozstrzygnięcia sądu dotyczącego podnoszonego zarzutu. Dodatkowo należy wskazać, że kwestie własnościowe, związane z ustaleniem komu przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze projektowanej inwestycji drogowej, nie stanowią istoty rozstrzygnięcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zatem zarzut ten okazał się również nietrafiony.
8. Odnośnie do zarzutów wskazanych w skardze (oraz uzupełnieniu skargi) przez Pana W. G., należy wskazać, że są one w całości bezzasadne.
Zgodnie z art. 11i ust. 2 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1023 ze zm.). W ten sposób w procedurze lokalizacji dróg publicznych, co do zasady nie znajdą bezpośredniego zastosowania zasady związane z ochroną prawa własności oraz interesu osób trzecich obowiązujące w procedurach planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przepisy specustawy drogowej stanowią szczególnego rodzaju lex specialis w stosunku do regulacji zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jak również w pozostałych ustawach związanych z szeroko rozumianym procesem inwestycyjnym. Zatem, zarzut odnoszący się do wydania zaskarżonej decyzji niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest bezzasadny. Taka konstatacja wynika bowiem z wyraźnego brzmienia wskazanych przepisów. Nie wymaga zatem szerszego komentarza.
Podobnie zarzut związany z potencjalnymi nieprawidłościami pomiędzy stanem faktycznym powierzchni działki a podziałem w "planie operacyjnym" należy uznać za bezzasadny a jednocześnie niezrozumiały. Skarżący nie sprecyzował w dostateczny sposób na czym polegają owe nieprawidłowości. Ponadto, należy wskazać, że organ orzekający nie jest uprawniony do kwestionowania dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, opatrzonej stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które stanowią potwierdzenie dokonania ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno-kartograficzne nie może być kwestionowana przez organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (por. wyrok NSA z 1 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 2334/15).
9. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów obu skarg stwierdzić należy, iż są one w całości niezasadne. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia obu skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargi te oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło