I SA/Bd 265/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-04-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szulc, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy przesyłka zawierająca decyzję administracyjną została wydana adresatowi przez pocztę po upływie 14-dniowego terminu przechowywania od pierwszego awizowania, można uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można przypisać stronie winy za uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli przesyłka z decyzją została jej wydana przez pocztę po upływie 14 dni od pierwszego awizowania. W takiej sytuacji, błędne przeświadczenie strony o dacie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, wynikające z nieprawidłowego doręczenia przez pocztę, stanowi okoliczność wskazującą na brak winy strony. Ponadto, sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od dnia doręczenia postanowienia organu odwoławczego stwierdzającego uchybienie terminu, a nie od wcześniejszego pisma organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Spółka S. Spółka z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, jednak zostało ono nadane po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy strony. Spółka argumentowała, że odebrała przesyłkę z decyzją w terminie 7 dni od drugiego awiza, a nie z upływem 14-dniowego terminu przechowywania. W skardze spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących przywrócenia terminu oraz przepisów prawa pocztowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. Spółka z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz S. Spółka z o.o. w B. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r. zmienionej decyzją z dnia [...] r., na mocy której rozłożono na raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia
[...] r. w części dotyczącej naliczenia odsetek za zwłokę. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została wysłana listem poleconym na adres pełnomocnika spółki. Z uwagi na nieobecność adresata, przesyłka była dwukrotnie awizowana przez pocztę, pierwszy raz w dniu [...] r., drugi raz w dniu [...] r. Czternastodniowy okres przechowywania powyższej korespondencji
w placówce pocztowej upływał z dniem [...] r.
Odwołanie z dnia [...] r. zostało nadane przez stronę w placówce pocztowej w dniu [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej
w B. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p".
W złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania spółka podała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony przez stronę. Skarżąca wskazała, że awizowaną przez Pocztę Polską powtórnie w dniu [...] r. przesyłkę odebrała w terminie siedmiodniowym, tj. [...] r., bowiem taki termin wynikał z powiadomienia pozostawionego
w skrzynce pocztowej. Strona podniosła, że dokonała sprawdzenia rejestrów prowadzonych przez Pocztę Polską i w wyniku tej analizy stwierdziła, że korespondencja stanowiąca odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego została nadana w terminie 14 dni od dnia odebrania powtórnego awiza, tj. od dnia [...] r., a zatem bez uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Spółka podniosła także, że nie miała wiedzy o takich zdarzeniach jak i kiedy przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję dotarła do placówki pocztowej i w jakiej dacie Poczta Polska była zobowiązana wystawić pierwsze awizo, bowiem takie informacje są dla adresata nieznane.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zdaniem organu, podnoszone przez spółkę argumenty nie wypełniają znamion okoliczności nadzwyczajnych, które uniemożliwiły dokonanie skutecznej czynności procesowej, jaką jest złożenie odwołania od decyzji w terminie przewidzianym przepisami prawa. Skarżąca nie wskazała żadnych przyczyn niedochowania terminu. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie
z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne, bądź że przy doręczeniu doszło do jakichś (bliżej niesprecyzowanych przez stronę) nieprawidłowości. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym, zgodnie
z ogólną zasadą, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto
z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem to na stronie wnoszącej
o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek przedstawienia stosownej argumentacji
w tym zakresie.
W opinii organu odwoławczego, przedstawione przez stronę argumenty stanowią de facto zarzuty wobec wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej
w B. postanowienia z dnia [...] r. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i z tego powodu nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia w sprawie złożonego dnia [...] r. wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, o której mowa w sentencji niniejszego postanowienia.
Organ odwoławczy nadmienił dodatkowo, że fakt złożenia przez stronę odwołania po terminie wynikał już z pisma z dnia [...] r., w którym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. poinformował stronę o sposobie ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów odwołania (doręczonym stronie w dniu [...] r.), zatem już wówczas strona (profesjonalny pełnomocnik) winna była posiąść wiedzę o złożeniu odwołania
z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.
Reasumując organ stwierdził, że spółka nie spełniła przesłanek wynikających
z art. 162 O.p., których tylko łączne spełnienie uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie:
1) art. 162 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 6 pkt 2 O.p., poprzez ich błędną wykładnię
i w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca nie spełniła wymogów uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r., tj. nie wykazała żadnych obiektywnych przyczyn niedochowania terminu do wniesienia odwołania oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji w dniu [...] r., tj. z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, w sytuacji gdy we wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...] r. skarżąca wskazała okoliczności, z których jasno i wyraźnie wynika, że w momencie składania odwołania była przekonana o tym, że termin jego wniesienia nie ekspirował z uwagi na odebranie decyzji w placówce pocztowej w dniu [...] r., tj. w terminie wskazanym w drugim zawiadomieniu z dnia [...] r., a tym samym, że skutek prawny doręczenia przedmiotowej decyzji nastąpił w dacie faktycznego jej odbioru przez spółkę w placówce pocztowej, a nie z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz zachowała ustawowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku, który rozpoczął swój bieg od dnia następującego po dniu odebrania przez spółkę postanowienia z dnia
[...] r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r.;
2) art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3 i § 4 O.p. w zw. z § 21 ust. 1 i § 37 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2013 r. poz. 545 ze zm.) w zw. z art. 47 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie skutek prawny doręczenia decyzji z dnia [...] r. nastąpił z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, a nie w dacie faktycznego odbioru przesyłki przez adresata
w placówce pocztowej stwierdzonej potwierdzeniem odbioru stanowiącym dokument urzędowy.
3) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 188 O.p., poprzez dokonanie przez organ błędnych ustaleń faktycznych w zakresie nie wykazania przez skarżącą obiektywnych przyczyn niedochowania terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r., które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia oraz złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z naruszeniem ustawowego terminu do jego złożenia w sytuacji oddalenia wniosku dowodowego spółki zmierzającego do wyjaśnienia okoliczności związanych
z awizowaniem i doręczeniem decyzji z dnia [...] r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że spółka nie spełniała wymogów wynikających
z art. 162 O.p. i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania określonego
w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., a zatem dokonanie oceny prawnej w sprzeczności z zasadą działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa i w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz z pominięciem tego, że doręczenie skarżącej decyzji z dnia [...] r. nastąpiło w dacie jej odbioru przez adresata w placówce pocztowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w B. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. odmawiającej uchylenia decyzji
z dnia [...] r. zmienionej decyzja z dnia [...], na mocy której rozłożono na raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., w części dotyczącej naliczenia odsetek za zwłokę, gdyż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono art. 162 § 1 i § 2 O.p. Organ uchybił także art 187 § 1 O.p., ponieważ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ścisłe związany z przyjętą w art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena ta powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. W konsekwencji, organ naruszył również art. 191 O.p.
Przywołany art. 162 § 1 i § 2 O.p. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z powyższego przepisu wynika, iż przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek:
1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy,
2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu,
3) dochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku,
4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, jak i czy dochowała siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez własnej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] r. zmienionej decyzją z dnia [...]., na mocy której rozłożono na raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., w części dotyczącej naliczenia odsetek za zwłokę, gdyż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa. Z uwagi na nieobecność adresata przesyłka zawierająca powyższą decyzję była dwukrotnie awizowana, pierwszy raz w dniu [...] r., drugi raz dniu [...] r. Organ przyjął, że przesyłka ta została skutecznie doręczona, w trybie art. 150 O.p., z dniem [...] r., tj. po upływie czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki, liczonego od daty dokonania pierwszego awiza. Ustawowy termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. upłynął zatem w dniu [...] r. Natomiast strona wniosła odwołanie dniu [...] r. (data nadania na poczcie), a więc jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Postanowieniem z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Wyrokiem
z dnia 6 marca 2017 r., I SA/Bd 10/17 tut. Sąd oddalił skargę strony na powyższe postanowienie.
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania spółka wskazała, że awizowaną przez pocztę powtórnie w dniu [...] r. przesyłkę odebrała
w terminie siedmiodniowym, który wynikał z powiadomienia pozostawionego w skrzynce pocztowej, tj. [...] r. Fakt odbioru przesyłki w tym dniu widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 1 akt adm.). Strona podniosła, że nie może ponosić negatywnych skutków nieprawidłowego doręczenia przez pocztę przesyłki odbiorcy i że w związku z tym uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Natomiast zdaniem organu spółka nie wskazała żadnych przyczyn niedochowania terminu, a zatem nie uwiarygodniła, że uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
Zdaniem Sądu, w zaistniałym sporze rację należy przyznać spółce. W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 150 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej
- w przypadku doręczenia pisma przez pocztę;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1).
Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne awizowanie następuje w razie niepodjęcia pisma
w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym
w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).
Z kolei w myśl § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji
z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r., poz. 545), jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej stwierdzono nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do jej odbioru, zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej,
w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia
w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową. Natomiast w § 37 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi się, że przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, zwanym dalej "terminem odbioru". Bieg terminu odbioru rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 34 ust. 1. Przesyłka pocztowa nieodebrana w terminie odbioru jest zwracana nadawcy (ust. 3
i 5).
Na tle tych przepisów w judykaturze wykształciły się dwie linie orzecznicze. Według pierwszej, wynikająca z art. 150 O.p. fikcja doręczenia pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Nie można bowiem przyjąć, że doręczenie nie nastąpiło, jeśli skarżący nie zgłosi się po odbiór przesyłki w wymaganym przepisami terminie. Przyjęcie odmiennego poglądu, mijałoby się z celem przepisów
o doręczeniach w postępowaniu podatkowym. W rezultacie dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi, z naruszeniem przepisów O.p.
(por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., II FSK 1075/08; postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II FSK 1908/09; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r., II FSK 2367/14).
Według drugiej linii orzeczniczej, tak długo, jak przesyłka znajduje się
w placówce pocztowej i nie nastąpił jej zwrot do nadawcy, skutek prawny doręczenia
w terminie określonym w art. 150 O.p. ulega zawieszeniu (do tego momentu możliwe jest odebranie przesyłki przez stronę). W przypadku wydania przez pocztę przesyłki po okresie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego awizowania, skutek prawny doręczenia nie następuje z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, a w dacie faktycznego doręczenia. Skoro podatnik przesyłkę odebrał i uczynił to w terminie 7 dni od daty drugiego awizowania to trudno uznać, aby świadomie utrudniał jej doręczenie. Tylko taka wykładnia art. 150 O.p., pozwala urzeczywistnić właściwą dla polskiego porządku prawnego zasadę odformalizowania (ograniczonego formalizmu) postępowania administracyjnego, wynikająca z art. 125 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., I OSK 375/07, wyrok z dnia 12 marca 2015 r., II FSK 317/13, wyrok NSA z dnia 1 lipca 2015 r., I FSK 803/14). Na te orzeczenia powołuje się strona w skardze.
Z postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w B. dnia [...] r., jak i z wyroku tut. Sądu z dnia 6 marca 2017 r., I SA/Bd 10/17 wynika, że zarówno organ podatkowy, jak i Sąd przychyliły się do pierwszej linii orzeczniczej.
W takim jednak razie termin do wniesienia środka odwoławczego powinien być stronie przywrócony. Skoro bowiem w placówce pocztowej wydano spółce w dniu [...] r., tj. po upływie terminu 14 dniu od pierwszego awiza, zamiast po upływie tych dni - zgodnie § 37 ust. 5 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia
29 kwietnia 2013 r. - zwrócić ją nadawcy, to nie można spółce zarzucić, że uchybienie terminowi nastąpiło z jej winy. Nieprawidłowe doręczenie pisma przez pocztę stanowi okoliczność wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r., II GSK 688/11). W wyroku z dnia 27 września 2013 r., I FSK 1407/12 NSA wprost stwierdził, że jeśli placówka pocztowa wydaje podatnikowi pismo z urzędu skarbowego po upływie 14 dni od dnia próby jej pierwszego doręczenia, to ma on prawo być przekonany, że termin do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej zaczyna biec od dnia odbioru przesyłki, a nie wcześniej, tj. od upływu czternastego dnia, od kiedy pismo leżało na poczcie. W realiach rozpatrywanej sprawy, popełniony przez doręczyciela błąd zdecydował o tym, że strona działała
w przekonaniu, że odebrała w terminie pozostawioną w placówce pocztowej przesyłkę, co ma wpływ na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Przyczyną uchybienia terminowi było mylne przeświadczenie strony, że datą początkową terminu do wniesienia odwołania jest dzień faktycznego odbioru przesyłki zawierającej decyzję (por. wyrok NSA z dnia
23 stycznia 2013 r., II FSK 1032/11, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r., II FSK 2367/14). Strona zatem uprawdopodobniła, że nie uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia z własnej winy.
Sąd nie podziela także stanowiska organu, że skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W tym względzie organ wywodzi, że fakt złożenia odwołania po terminie wynikał w pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] r. (stanowiska tego organu do zarzutów zawartych w odwołaniu). Pismo to zostało doręczone stronie w dniu
[...] r., a zatem już wówczas – zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej – spółka powinna powziąć wiedzę o złożeniu odwołania z uchybieniem terminowi
i w terminie 7 dni złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu.
W myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienie terminowi. W wyroku z dnia 10 października 2013 r., II FSK 554/12 NSA stwierdził, że wykładnia językowa zwrotu "od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi" pozwala na stwierdzenie, że ów "dzień" powinien być datą pewną, nie opierającą się na domniemaniu. Zdaniem Sądu, wobec wskazanych wyżej rozbieżności w judykaturze, nie można uznać, że datą pewną, kiedy spółka dowiedziała się o złożeniu odwołania z naruszeniem ustawowego terminu, była data doręczenia jej powyższego pisma z dnia [...] r. Taką datą był dzień doręczenia jej postanowienia z dnia [...] r., w którym organ odwoławczy, przychylając się do pierwszej linii orzeczniczej uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi. Nie sposób przyjąć, aby pogląd organu pierwszej instancji wyrażony w piśmie z dnia [...] r. rozstrzygał o naruszeniu przez spółkę terminu do wniesienia odwołania. Skoro zatem powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu [...] r., to termin do wniesienia wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mijał w dniu [...] r. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca powyższy wniosek wraz z odwołaniem została wniesiona w dniu [...] r. (data nadania na poczcie), a więc
z zachowaniem ustawowego terminu.
Ze wskazanych wyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200
i art. 205 § 2 p.p.s.a.
L. Kleczkowski J. Szulc E. Kruppik – Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło