I SA/Sz 890/19
WyrokWSA w Szczecinie2020-01-02
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do udzielenia dofinansowania projektu w ramach polityki spójności może odmówić jego przyznania, powołując się na niewystarczające środki w konkursie, pomimo że środki te nie zostały faktycznie rozdysponowane poprzez podpisanie umów lub wydanie decyzji, a jedynie hipotetycznie mogłyby zostać wyczerpane w przypadku zaproszenia do podpisania umów wszystkich wnioskodawców z podobną liczbą punktów?Ratio decidendi
Organ nie może odmówić przyznania dofinansowania projektu, powołując się na hipotetyczne wyczerpanie środków w konkursie, jeśli środki te nie zostały faktycznie rozdysponowane poprzez podpisanie umów lub wydanie decyzji. Ocena prawna i wskazania sądu zawarte w prawomocnym orzeczeniu są wiążące dla organu i sądu w ponownym postępowaniu. Odmowa przyznania dofinansowania w takiej sytuacji narusza zasady przejrzystości, równego traktowania i sprawiedliwości proceduralnej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu. Po kilku etapach postępowania, w tym uwzględnieniu protestu i ponownym rozpatrzeniu, organ odmówił przyznania dofinansowania, wskazując na niewystarczające środki w konkursie. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym zasad przejrzystości, równego traktowania i proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na wadliwość uzasadnienia WSA i konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wiążącej wykładni prawa.Rozstrzygnięcie
Uwzględnia skargę i stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi O. S. na rozstrzygnięcie Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności I. uwzględnia skargę i stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia; II. zasądza od Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz skarżącej O. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. .
Wyrokiem z dnia 04.09.2019 r., sygn. akt I GSK 1391/19, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Szczecinie z dnia 05.06.2019 r., sygn. akt I SA/Sz 313/19, oddalającego skargę O. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy
w S. (dalej w skrócie: "Organ", "WUP" lub "IP RPO WZ") z dnia [...].03.2019 r.
nr [...], którym nie uwzględniono protestu Spółki wobec negatywnej oceny projektu, stosownie do art. 53 ust.2 pkt 2
ustawy wdrożeniowej.
Ww. wyrok NSA zapadł w następującym stanie sprawy.
Skarżąca Spółka zgłosiła do dofinansowania projekt "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego
Województwa Z. 2014-2020.
Pismem z [...].09.2017 r. poinformowano Spółkę, że jej wniosek uzyskał wymaganą liczbę punktów (127) i spełnił kryteria wyboru, jednak
został oceniony negatywnie, gdyż kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nr
[...] nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania.
Protest Spółki został uwzględniony przez WUP rozstrzygnięciem z [...].10.2017 r. przez dodanie 3 punktów
(łączna ich ilość wyniosła 130). W związku z tym Organ dokonał aktualizacji listy, o której mowa w art. 46 ust. 3 ustawy z dnia
11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.
U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm. – zwanej "ustawą wdrożeniową"). Organ pismem z [...].01.2018 r. poinformował Spółkę, że
projekt uzyskał 130 punktów, lecz kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do
dofinansowania.
Skargę Spółki na ww. rozstrzygnięcie z [...].01.2018 r. WSA wyrokiem z 14.06.2018 r. I SA/Sz 303/18, uwzględnił
stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przyczyną jej uwzględnienia było to, że oba rozstrzygnięcia zostały podpisane przez tą samą osobę, co narusza art. 60 i art. 67 ustawy
wdrożeniowej. NSA wyrokiem z 10.08.2018 r., I GSK 2658/18, oddalił skargę kasacyjną Organu.
Organ, ponownie rozstrzygając sprawę, wydał rozstrzygnięcie z dnia [...].09.2018 r. o nieuwzględnieniu protestu w zakresie procedury
wyboru projektu.
Spółka wniosła skargę od ww. rozstrzygnięcia, która została uwzględniona przez WSA wyrokiem z 28.11.2018 r. I SA/Sz 762/18. WSA nakazał
ponownie rozpoznanie sprawy przez Organ, wskazując na konieczność przeprowadzenia analizy pozostawania środków w konkursie na chwilę
rozpoznania protestu rozumianą jako "wiążące rozdysponowanie" środków, wynikające z podpisanych z podmiotami
znajdującymi się na liście rankingowej umów o dofinansowanie.
Organ, ponownie rozpatrując sprawę, rozstrzygnięciem z dnia [...].03.2019 r. nie uwzględnił protestu. Organ podkreślił, że procedura
odwoławcza nie wstrzymuje zawierania umów. Wydatkowanie zaś pozostałej kwoty ([...] zł) na dofinansowanie kolejnych projektów
nie było możliwe, ponieważ po zaktualizowaniu listy, sfinansowanie projektów, które po procedurze odwoławczej zostały ocenione na 130
pkt., wymagało [...] zł, którą Organ nie dysponował. Organ stwierdził także, że nie miał obowiązku zwiększać środków na
realizację projektów zgłoszonych w konkursie.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Organu z dnia [...].03.2019 r. Spółka wniosła o uwzględnienie skargi, stwierdzenie, że ocena
projektu została przeprowadzona niezgodnie z prawem oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ, a także zasądzenie
od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając
zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z 53 ust. 2 pkt
2 ustawy wdrożeniowej przez bezpodstawne i niezgodne z treścią wyroku WSA w Szczecinie z dnia 28.11.2018 r.
(sygn. akt I SA/Sz 762/18) przyjęcie, że doszło do wyczerpania kwoty środków przeznaczonych na konkurs, w sytuacji w której pojęcie
"wyczerpania" kwoty na dofinansowanie nie można wiązać jedynie z przeznaczeniem tych środków na wybrane projekty w danym konkursie, a z
faktycznym wyczerpaniem środków, przez co rozumie się co najmniej podpisanie umów o dofinansowanie na projekty objęte konkursem, co
potwierdził w swoim wyroku WSA w Szczecinie, a także w sytuacji, w której z treści samego rozstrzygnięcia
wynika, że środki w konkursie nie zostały wyczerpane w rozumieniu przyjętym w wiążących dla Organu wskazaniach ww. wyroku, a pomimo
tego Organ - z powołaniem się na tę samą podstawę prawną, tj. art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, ponownie rozpoznał protest Skarżącej
negatywnie, czym wprost naruszył ww. wyrok WSA w Szczecinie,
2. naruszenie art. 37 ust. 1 b. w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a tiret rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1303/13 w zw. z art. 2 i
art. 32 Konstytucji RP oraz art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych poprzez bezzasadne uznanie, że projekt Skarżącej nie może zostać
rekomendowany do dofinansowania pomimo jego pozytywnej oceny, tj. uzyskania takiej liczby punktów jak pięć innych projektów, które
zostały skierowane do dofinansowania, w sytuacji w której nie doszło do wyczerpania środków w konkursie, a jedyną przyczyną odmowy
dofinansowania Projektu jest niemożność Organu rozstrzygnięcia czy, a jeżeli tak to w jaki sposób, potraktować innych wnioskodawców,
którzy otrzymali taką samą liczbę punktów co Skarżąca, ale nie wnieśli skargi i w konsekwencji odmowa zaproszenia do podpisania umowy
Skarżącej, z tego jedynie względu, że w dokumentacji wewnętrznej Organ nie przewidział tego typu sytuacji, a ewentualne jej zaproszenie
do popisania Umowy miałoby rzekomo naruszać zasadę równego dostępu do pomocy poprzez brak zaproszenia innych wnioskodawców, którzy
otrzymali taką samą liczbę punktów, ale nie skorzystali z prawa do wniesienia środków odwoławczych, czym Organ naruszył prawo do dobrej
administracji przejawiające się w sprawiedliwym rozpatrzeniu sprawy a także prawidłowym uzasadnieniu negatywnej decyzji oraz zasadę
proporcjonalności,
3. naruszenie art. 53 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej
przez bezpodstawną odmowę skierowania projektu Skarżącej do dofinansowania ze względu na "niewystarczanie środków w danym konkursie", w
sytuacji w której przepis art. 53 ust. 2 pkt 2 nie znajduje zastosowania do projektów objętych procedurą
odwoławczą i nie może uzasadniać odmowy dofinansowania projektom, które uzyskały taką liczbę punktów jak inne projekty wyróżnione do
dofinansowania, zaś projekt Skarżącej po rozstrzygnięciu protestu w październiku 2017 r., otrzymał liczbę punktów uprawniającą go do
dofinansowania, tj. taką liczbę punktów jak pięć innych projektów, które spełniły minimum punktowe i które zostały skierowane do
dofinansowania, a tym samym odmowa skierowania projektu Skarżącej do dofinansowania ma charakter dyskryminujący i świadczy o nierównym
jej traktowaniu,
4. naruszenie art. 5 ust. 4 TUE w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a pkt
I-III Rozporządzenia 1303/2013 przez nierzetelną, nieprzejrzystą negatywną ocenę projektu, naruszenie zasady sprawiedliwości
proceduralnej i nieproporcjonalną, niczym nieuzasadnioną sankcję polegającą na negatywnej de facto ocenie projektu przez bezpodstawne
przyjęcie, że odmowę dofinansowania dla projektu, który został uprzednio oceniony pozytywnie, tj. uzyskał taką samą liczbę punktów co
inne projekty, które w tym samym konkursie zostały rekomendowane do dofinansowania, tj. 130 punktów uzasadnia "nie wystarczanie
środków" w konkursie, w sytuacji w której umieszczenie projektu na liście projektów ocenionych pozytywnie powinno skutkować
rekomendowaniem go do dofinansowania, okoliczność alokacji środków na konkurs jest okolicznością w całości uzależnioną od Organu, a
gorsze traktowanie projektu Skarżącej w stosunku do projektów innych wnioskodawców, którzy nie musieli korzystać z procedury
odwoławczej, jest niczym nieuzasadnioną dyskryminacją, tym większą, że wynikającą z błędu samego Organu (ekspertów) popełnionego
w pierwotnej ocenie,
5. naruszenie art. 37 ust. 1 i 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej przez odmowę przyznania dofinansowania Skarżącej, wskutek tzw.
niewystarczania środków na konkurs pomimo, że dofinansowanie projektu jest możliwe, ponieważ nadal są dostępne środki w ramach alokacji
na działanie, a odmowa zwiększenia alokacji na konkurs podczas gdy przepisy wyraźnie dopuszczają taką możliwość, a wadliwość pierwotnej
oceny projektu przez Organ w pełni uzasadniałaby taką decyzję, ma charakter arbitralny i nie została w żaden racjonalny sposób
uzasadniona,
6. naruszenie art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez bezzasadne uznanie, że projekt
Skarżącej nie może zostać rekomendowany do dofinansowania pomimo jego pozytywnej oceny, tj. uzyskania takiej liczby punktów jak pięć
innych projektów, które zostały skierowane do dofinansowania, w sytuacji w której odmowa dofinansowania jest uzasadniona wyłącznie
rzekomym "niewystarczaniem" środków w danym konkursie narusza w sposób niewątpliwy również wynikające z
Konstytucji RP zasady sprawiedliwości proceduralnej, zasadę równego traktowania oraz zasadę proporcjonalności,
7. naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zakresie braku podstawy prawnej do stwierdzenia przez Organ
negatywnej oceny z uwagi na wyczerpanie alokacji na konkurs w trakcie trwania procedury odwoławczej, podczas gdy kwota przeznaczona do
dofinansowania nie została wyczerpana w terminie przewidzianym dla rozpatrzenia protestu, a więc na etapie rozpatrywania protestu nie
została wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania 8.10 RPO WZ 2014-2020 w rozumieniu określonym w
wyroku WSA w Szczecinie, a jedynie, jak stwierdza Organ, kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów
w ramach konkursu nie wystarcza na wybranie projektu do dofinansowania, co w konsekwencji powoduje, że projekt
powinien zostać umieszczony na liście projektów wybranych do dofinansowania w wyniku przeprowadzenia procedury odwoławczej
8. naruszenie art. 125 ust. 1 Rozporządzenia Nr 966/2012 oraz art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Nr 1303/2013 przez dokonanie
oceny projektu w sposób dowolny i sprzeczny z zasadą równego dostępu do pomocy przez niezapewnienie Projektowi warunków oceny
porównywalnych do innych wniosków, które uzyskały taką samą liczbę punktów i w konsekwencji zostały rekomendowane do dofinansowania, w
sytuacji, w której brak było podstaw do zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w takim samym położeniu, tj.
podmiotów, których projekty otrzymały taką samą liczbę punktów, a jedną cechą różnicująca ich sytuację była procedura odwoławcza
wszczęta w stosunku do projektu Skarżącej, która w żaden sposób, zdaniem Skarżącej, nie mogła jej dyskryminować, wskutek czego nie
zapewniono warunków, aby ocena projektów była porównywalna.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona
niezgodnie z prawem oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Skarżąca obszernie odniosła się do poszczególnych ww. zarzutów skargi.
Wyrokiem z dnia 04.09.2019 r., I SA/Sz 313/19, WSA w Szczecnie oddalił skargę wskazując w motywach wyroku, że tryb postępowania w
sprawie przyznania środków na finansowanie zgłaszanych przez uprawnione podmioty projektów określa ustawa wdrożeniowa oraz Wytyczne w
zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 6 marca 2017 r. (dalej "Wytyczne").
WSA wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej – konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania
projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów albo spełniły kryteria wyboru projektów i: 1) uzyskały wymaganą liczbę punktów albo
2) uzyskały koleino największa liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w
konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1. Ponadto, zgodnie z Wytycznymi
(Podrozdział 6.6. pkt 9) - Zgodnie z zasadami horyzontalnymi odnoszącymi się do wyboru projektów, w szczególności niedyskryminacji i
przejrzystości fart. 125 pkt 3 lit a (ii) rozporządzenia ogólnego), zakazane jest wybieranie do dofinansowania, po rozstrzygnięciu
konkursu lub etapu konkursu, o którym mowa w podrozdziale 6.3 pkt 2 lit. c) ii. projektów z listy, o której mowa w art. 44 ust. 4
ustawy, w innej kolejności niż wynikałoby to z przeprowadzonej oceny.
WSA podkreślił, że organ powinien kierować się zasadą przeprowadzania wyboru projektów w sposób przejrzysty. Zasada ta w odniesieniu do
oceny opartej o art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oznacza, że organ powinien w sposób przejrzysty wskazać z
jakich powodów w konkretnym przypadku wystąpiła sytuacja braku wystarczania kwoty przeznaczonej na dofinasowanie projektów w konkursie
na wybranie konkretnego projektu do dofinasowania. W ocenie WSA, zaskarżone rozstrzygnięcie kryterium to spełnia. Organ wskazał, jaką
konkretnie sytuację uznaje za spełniającą przesłankę wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinasowanie projektów i odniósł ją do
rozpatrywanego przypadku.
Zgodnie z zaleceniem WSA zawartym w wyroku I SA/Sz 762/18, Organ przeprowadził analizę ilości posiadanych środków oraz sposobu ich
wydatkowania, wskazując że kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie realizacji projektów w konkursie wynosiła [...] zł (w tym
[...] zł rezerwy na odwołania). WUP [...].08.2017 r. zatwierdził wybór 15 projektów, zgodnie z kolejnością uwzględniającą
otrzymane punkty, na [...] zł. Pozostałe środki zostały zarezerwowane na procedurę odwoławczą. W wyniku
przeprowadzenia procedury odwoławczej, [...].01.2018 r. został zatwierdzony wybór do dofinansowania kolejnych 4 projektów
(z liczbą punktów 135 i 132) na skutek wykorzystania rezerwy na odwołania i uwolnienia środków z powodu
rezygnacji 2 wnioskodawców z podpisania umowy o dofinansowanie. Kwota dofinansowania 17 projektów wybranych do
dofinansowania (zgodnie z kolejnością uwzględniającą otrzymane punkty) wyniosła zatem [...] zł. Na chwilę rozpoznania protestu
podpisano 9 umów o dofinansowanie na [...] zł. Pozostałe umowy (projekty, które otrzymały od 131 do 135
punktów) nie zostały podpisane ze względu na rezygnację z podpisania umowy o dofinansowanie przez wnioskodawców lub odstąpienie przez
Organ (IP RPO WZ) od podpisania umowy. Wydatkowanie pozostałej kwoty, tj. [...] zł na dofinansowanie
kolejnych projektów, nie było możliwe, bowiem kolejne wnioski do dofinansowania, po zaktualizowaniu listy, które po procedurze
odwoławczej zostały ocenione na 130 punktów (11 projektów) wymagały kwoty [...]zł.
WSA wyjaśnił przy tym, że zgodnie z Wytycznymi (Podrozdział 6.6. pkt 8) - wybór projektu do dofinansowania wynikający z przesłanek, o
których mowa w pkt 7 następuje zgodnie z kolejnością zamieszczenia projektów na liście, o której mowa w pkt 3, przy czym
ze względu na zasadę równego traktowania wnioskodawców wybór projektów musi objąć projekty, które uzyskały taka samą liczbę punków
w ramach konkursu lub etapu konkursu, o którym mowa w podrozdziale 6.3 pkt 2 lit c) ii. Zgodnie zatem z ww. zapisami
Wytycznych, aby Organ (IP) mógł podpisać umowę o dofinansowanie ze Skarżącą, to jednocześnie musiałby podpisać umowy
z pozostałymi wnioskodawcami, których projekty otrzymały 130 pkt. Pozostała kwota nie wystarczała jednak na dofinansowanie wszystkich
ww. projektów.
Mając na uwadze powyższe WSA stwierdził, że Organ prawidłowo dokonał oceny "pozostawania środków w konkursie", wskazał bowiem z jednej
strony, jaka kwota była przeznaczona na konkurs oraz z drugiej strony, jakie kwoty zostały rozdysponowane. Wyczerpanie bowiem alokacji,
o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, to faktyczne wyczerpanie środków, będące konsekwencją zawarcia
umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, które zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy
wdrożeniowej stanowią podstawę dofinansowania projektu. Takie rozumienie pojęcia wyczerpania alokacji umożliwia precyzyjne ustalenie,
czy w sprawie doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem, czy Organ, pozostawiając
protest bez rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 66 ust. 2 pkt 1. WSA uznał w rezultacie, że procedowanie Organu, wbrew zarzutom
skargi, nie naruszało zasady przejrzystości, o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
WSA podkreślił, że Organ zobowiązany jest do zawierania umów o dofinansowanie zgodnie z ustawą wdrożeniową
art. 39 ust. 2 pkt 2 oraz Wytycznymi (Podrozdział 6.6, pkt 8 i 9). Nawet w przypadku, gdy rozpoczęta została procedura odwoławcza w
odniesieniu do części wniosków, nie wstrzymuje ona zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały już wybrane do
dofinansowania (art. 65 ustawy wdrożeniowej). Może to spowodować sytuację, w której nawet pozytywne rozpatrzenie
protestu, czy uwzględnienie skargi, nie pozwoli na otrzymanie dofinansowania. Fakt taki, który miał
miejsce w rozpoznawanej sprawie nie pozwala na zarzucenie Organowi działania w sposób sprzeczny z
prawem.
Zdaniem WSA, Spółka formułując zarzuty zapomina, że procedura odwoławcza, o której mowa w art. 53-64 ustawy wdrożeniowej, nie
wstrzymuje zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały wybrane do dofinansowania, a zatem organ musiał zagwarantować
dofinansowanie tym projektom, które pierwotnie uzyskały największą liczbę punktów. Oczywistym jest, że art. 65 ustawy wdrożeniowej nie
wyłącza możliwości podpisywania umów z wnioskodawcami, których projekty znajdowały się na tzw. liście
uaktualnionej (art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej), a następnie zostały wybrane do dofinansowania po
odstąpieniu od realizacji projektów przez innych beneficjentów. Przepis ten podkreśla bowiem przyjęty w założeniach ustawy prymat zasad
efektywności i szybkości wdrażania środków pomocowych nad legalnością stosowania prawa w postępowaniu konkursowym. Wynika zatem z niego
obowiązek niezwłocznego zawierania umów o dofinansowanie (lub wydawania decyzji o dofinansowaniu),
projektów które zostały zakwalifikowane do dofinansowania, bez względu na wynik kontroli odwoławczej lub sądowej. Tak więc, nawet
spełnienie wszystkich kryteriów wyboru projektu w trybie wyboru konkursowego nie oznacza, że wszystkie projekty spełniające kryteria
automatycznie otrzymają dofinansowanie, gdyż liczba projektów wybranych do dofinansowania uzależniona jest od liczby punktów uzyskanych
przez projekt podczas oceny KOP oraz dostępnej alokacji przewidzianej w ramach organizowanego konkursu (art. 39 ust. 2 ustawy
wdrożeniowej). Postępowanie konkursowe polega na wyłonieniu najlepszych projektów, które zagwarantują osiągnięcie we właściwym
programie operacyjnym założonego celu, nie zaś wszystkich projektów spełniających założone kryteria.
W efekcie WSA stwierdził, że Organ (WUP) w momencie rozpatrywania protestu nie posiadał dostępnych środków, które mógł przeznaczyć na
dofinansowanie projektu spółki. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut, że w takcie trwania procedury
odwoławczej organ podejmował decyzje dotyczące wyboru dodatkowych innych projektów o tej samej liczbie punktów (130 pkt.), gdyż
w trakcie trwania procedury odwoławczej jakikolwiek projekt o sumie 130 pkt. (poza wcześniej wybranymi do
dofinansowania) nie został dodatkowo wybrany do dofinansowania.
Odnośnie naruszenia art. 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, WSA stwierdził, że zgodnie z tą regulacją Organ (IP RPO WZ) może zwiększyć
kwotę przeznaczoną na dofinansowanie w konkursie. Nie oznacza to jednak, że musi dofinansować wszystkie projekty
pozytywnie ocenione po procedurze odwoławczej. Projekty do procedurze odwoławczej umieszczane są na zaktualizowanej
liście, o której mowa w art. 46 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. Projekty te oczekują na przyznanie dofinansowania w ramach
dostępnych przez IP środków. Organ nie musi zatem dofinansować wszystkich projektów pozytywnie ocenionych po procedurze odwoławczej.
WSA zauważył, że z akt sprawy nie wynika, aby Organ (IP) do chwili rozpoznania protestu zwiększał kwotę przeznaczoną na dofinansowanie
projektów w omawianym konkursie. Zaś z oświadczenia pełnomocnika Organu, złożonego na rozprawie
[...].06.2019 r., środki pozostałe w konkursie nr [...] zostały przesunięte do wykorzystania w nowym konkursie.
Takim działaniom Organu nie można zarzucić niezgodności z prawem, gdyż należą one do jego kompetencji i realizują
zasadę celowości i efektywności wdrażania środków pomocowych.
WSA za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, ponieważ konkurs został przeprowadzony zgodnie z Regulaminem konkursu,
ustawą wdrożeniową, Wytycznymi i innymi dokumentami obowiązującymi podczas wyboru projektów do dofinansowania. WSA za chybiony uznał
zarzuty naruszenia Konstytucji, Karty Praw Podstawowych UE, TUE czy rozporządzenia 1303/2013.
Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 05.06.2019 r. w całości, I SA/Sz
313/19, zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącej co w konsekwencji prowadzi do wniosku o
nierozpoznaniu istoty skargi w szczególności:
- w zakresie zarzutu nr 1 skargi, WSA nie określił, dlaczego organ nie wykonał wyroku WSA o sygn. akt I SA/Sz 762/18, chociaż w tym
wyroku WSA jasno nakazał obliczyć ile środków zostało faktycznie wydatkowanych (tj. na ile środków zostały podpisane umowy o
dofinansowanie) i w przypadku wystarczającej ilości środków wskazał, że projekt winien być rekomendowany do dofinansowania;
- zarzut nr 3 został całkowicie pominięty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;
- WSA nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów nr 4, 6 i 8, w szczególności nie dokonując oceny prawnej sytuacji Skarżącej z
uwzględnieniem wskazanych w tych przepisach regulacji, a także ich nadrzędnego charakteru w stosunku do postanowień systemu realizacji
takich jak Wytyczne dotyczące oceny projektów, które stanowiły wyłączą podstawę prawną odmowy dofinansowania projektu skarżącej i
ograniczając się do stwierdzenia, że Wytyczne uniemożliwiają dofinansowanie projektu;
- zarzut nr 7 dotyczący braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie został rozpoznany i WSA w ogóle nie odniósł się do braku podstawy
prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia – w szczególności taką podstawą prawną nie mogą być postanowienia Wytycznych, jako że nie odnoszą
się one do wyłączenia możliwości podpisywania umów z wnioskodawcami, którzy uzyskali pozytywną ocenę ich projektów, a także art. 65
ustawy wdrożeniowej, który nie ustanawia żadnej normy nakazującej lub zakazującej odmowy dofinansowania projektowi skarżącej;
2) art. 61 ust. 8 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej przez oddalenie skargi pomimo, że
istniały podstawy do jej uwzględnienia i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, w szczególności z
naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, nakazującego właściwej instytucji dokonywania wyboru projektów do dofinansowania w
sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a także zapewnienia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru
projektów do dofinansowania;
3) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej przez bezpodstawną i niezgodną z treścią wyroku WSA z 28.11.2018
r., I SA/Sz 762/18, ocenę rozstrzygnięcia i przyjęcie, że Organ prawidłowo wykonał ten wyrok, w sytuacji w której wyrok ten wyraźnie
wskazywał, że jeżeli nie doszło do wyczerpania środków w konkursie w rozumieniu ich wiążącego rozdysponowania poprzez podpisanie umów
lub wydanie decyzji, to organ nie może uchylać się od podpisania umowy, przy czym z treści samego rozstrzygnięcia wynika, że środki w
konkursie nie zostały wyczerpane w rozumieniu przyjętym w wiążących dla organu wskazaniach ww. wyroku, a pomimo tego organ – z
powołaniem się na tę samą podstawę prawna, tj. art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, ponownie rozpoznał protest Skarżącej
negatywnie, czym wprost naruszył ww. wyrok WSA;
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 65 ustawy wdrożeniowej przez bezpodstawne odniesienie tego przepisu do sytuacji skarżącej, w sytuacji, w której Skarżąca nie
odmawia i nie odmawiała prawa do podpisywania umów innym wnioskodawcom, a alokacja środków na konkurs pozwala na sfinansowanie jej
projektu, ponieważ nie została w sposób wiążący rozdysponowana, rozpoznanie jej protestu zatem i skierowanie go do dofinansowania w
żaden sposób nie naruszy uprawnień wnioskodawców, którzy już podpisali umowy o dofinansowanie;
2) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. A tiret rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) Nr 1303/13 w zw. z
art. 2 i 32 Konstytucji RP oraz art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych, poprzez bezzasadne uznanie, że projekt skarżącej nie może
zostać rekomendowany do dofinansowania pomimo jego pozytywnej oceny, tj. uzyskania takiej liczby punktów jak pięć innych projektów,
które zostały skierowane do dofinansowania, w sytuacji w której nie doszło do wyczerpania środków w konkursie, a jedyną przyczyną
odmowy dofinansowania projektu jest niemożność organu rozstrzygnięcia, czy a jeżeli tak to w jaki sposób potraktować innych
wnioskodawców, którzy otrzymali taką samą liczbę punktów co skarżąca, ale nie wnieśli skargi i w konsekwencji odmowa zaproszenia do
podpisania umowy skarżącej, z tego jedynie względu, że w dokumentacji wewnętrznej organ nie przewidział tego typu sytuacji, a
ewentualne jej zaproszenie do popisania umowy miałoby rzekomo naruszać zasadę równego dostępu do pomocy poprzez brak zaproszenia innych
wnioskodawców, którzy otrzymali taką samą liczbę punktów, ale nie skorzystali z prawa do wniesienia środków odwoławczych, czym organ
naruszył prawo do dobrej administracji przejawiające się w sprawiedliwym rozpatrzeniu sprawy a także prawidłowym uzasadnieniu
negatywnej decyzji oraz zasadę proporcjonalności;
3) art. 53 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy
wdrożeniowej, przez bezpodstawną odmowę skierowania projektu skarżącej do dofinansowania ze względu na "niewystarczanie środków
w danym konkursie", w sytuacji w której przepis art. 53 ust. 2 pkt 2 nie znajduje zastosowania do projektów objętych procedurą
odwoławczą i nie może uzasadniać odmowy dofinansowania projektom, które uzyskały taką liczbę punktów jak inne projekty wyróżnione do
dofinansowania, zaś projekt skarżącej po rozstrzygnięciu protestu w październiku 2017 r. otrzymał liczbę punktów uprawniającą go do
dofinansowania, tj. taką liczbę punktów jak pięć innych projektów które spełniły minimum punktowe i które zostały skierowane do
dofinansowania, a tym samym odmowa skierowania projektu skarżącej do dofinansowania ma charakter dyskryminujący i świadczy o nierównym
jej traktowaniu;
4) art. 5 ust. 4 TUE w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 125 ust. 3 lit. A pkt I-III
rozporządzenia 1303/2013, przez nierzetelną, nieprzejrzystą negatywną ocenę projektu, naruszenie zasady sprawiedliwości proceduralnej i
nieproporcjonalną, niczym nieuzasadniona sankcję polegającą na negatywnej de facto ocenie projektu przez bezpodstawne przyjęcie, że
odmowę dofinansowania dla projektu, który został uprzednio oceniony pozytywnie tj. uzyskał taką samą liczbę punktów co inne projekty,
które w tym samym konkursie zostały rekomendowane do dofinansowania tj. 130 pkt uzasadnia "nie wystarczanie środków" w konkursie, w
sytuacji w której umieszczenie projektu na liście projektów ocenionych pozytywnie powinno skutkować rekomendowaniem go do
dofinansowania, okoliczność alokacji środków na konkurs jest okolicznością w całości uzależnioną od organu, a
gorsze traktowanie projektu Skarżącej w stosunku do projektów innych wnioskodawców, którzy nie musieli
korzystać z procedury odwoławczej jest niczym nieuzasadnioną dyskryminacją, tym większą, że wynikającą z
błędu samego organu (ekspertów) popełnionego w pierwotnej ocenie;
5) art. 37 ust. 1 i art. 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, przez odmowę przyznania dofinansowania skarżącej, wskutek tzw. niewystarczania
środków na konkurs pomimo, że dofinansowanie projektu jest możliwe, ponieważ nadal są dostępne środki w ramach alokacji na działanie, a
odmowa zwiększenia alokacji na konkurs podczas gdy przepisy wyraźnie dopuszczają taką możliwość, a wadliwość pierwotnej oceny projektu
przez organ w pełni uzasadniałaby taką decyzję, ma charakter arbitralny i nie została w żaden racjonalny sposób uzasadniona;
6) art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez bezzasadne uznanie, że projekt Skarżącej nie może
zostać rekomendowany do dofinansowania pomimo jego pozytywnej oceny tj. uzyskania takiej liczby punktów jak pięć
innych projektów, które zostały skierowane do dofinansowania, w sytuacji w której odmowa dofinansowania jest
uzasadniona wyłącznie rzekomym "niewystarczaniem" środków w danym konkursie narusza w sposób niewątpliwy również wynikające z
Konstytucji RP zasady sprawiedliwości proceduralnej, zasadę równego traktowania oraz zasadę proporcjonalności;
7) art. 7 Konstytucji RP w zakresie braku podstawy prawnej do stwierdzenia przez organ negatywnej oceny z uwagi na wyczerpanie alokacji
na konkurs w trakcie trwania procedury odwoławczej, podczas gdy kwota przeznaczona do dofinansowania nie została wyczerpana w terminie
przewidzianym dla rozpatrzenia protestu, a więc na etapie rozpatrywania protestu nie została wyczerpana kwota przeznaczona na
dofinansowanie projektów w ramach działania 8.10 RPO WZ 2014-2020 w rozumieniu określonym w wyroku WSA, a jedynie, jak stwierdza
Organ, kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach konkursu nie wystarcza na wybranie projektu do dofinansowania, co w
konsekwencji powoduje, że projekt powinien zostać umieszczony na liście projektów wybranych do dofinansowania w
wyniku przeprowadzenia procedury odwoławczej;
8) art. 125 ust. 1 rozporządzenia 966/2012 oraz art. 125 ust. 3 lit. A rozporządzenia 1303/2013 przez dokonanie oceny projektu w sposób
dowolny i sprzeczny z zasadą równego dostępu do pomocy przez niezapewnienie projektowi warunków oceny
porównywalnych do innych wniosków, które uzyskały taką samą liczbę punktów i w konsekwencji zostały rekomendowane do dofinansowania,
w sytuacji, w której brak było podstaw do zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w takim samym położeniu tj.
podmiotów, których projekty otrzymały taką samą liczbę punktów, a jedną cechą różnicująca ich sytuację była procedura odwoławcza
wszczęta w stosunku do projektu Skarżącej, która w żaden sposób zdaniem skarżącej nie mogła jej dyskryminować wskutek czego nie
zapewniono warunków, aby ocena projektów była porównywalna.
Z uwagi na powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez ustalenie, że ocena projektu
została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; ewentualnie uchylenie w całości
zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz
zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 04.09.2019 r., I GSK 1391/19, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z dnia
05.06.2019 r., I SA/Sz 313/19, wskazując, że w pierwszej kolejności rozpoznał zarzuty naruszeń przepisów postępowania, i stwierdził, że
wśród nich najdalej idący zarzut, tj. podniesiony w punkcie I.1 skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia przez WSA
art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyby bowiem okazał się zasadny, to wobec stwierdzonej wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku,
rozpoznawanie dalszych zarzutów kasacyjnych staje się przedwczesne lub niemożliwe.
Dalej NSA wskazał, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy,
zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Wskazać należy, że podstawę rozważań sądu stanowi ustalony przez organ stan faktyczny, jaki wynika z akt sprawy administracyjnej i
określony w danej sprawie stan prawny. Realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej nie służy również ograniczenie się do
powielania stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracyjne lub jego prostej akceptacji. Zwłaszcza zaś w sytuacji, gdy
dowodząc swoich racji strona skarżąca wspiera je określonymi zarzutami, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu
wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu
faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu
przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć
istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA: z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09; z 15 lutego 2011 r., II FSK 1832/09;
z 25 listopada 2010 r., I GSK 1215/09; z 29 listopada 2017 r., I GSK 2325/15; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, pozostałe
cytowane wyroki tamże). Ponadto, treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i – w razie
kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania Sądu i poznanie racji, które stały za
rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (por. wyroki NSA z: 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK
1485/11 i 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA pomijało część zarzutów skargi i nie odnosiło się do
nich, tj.:
- w zakresie zarzutu nr 1 skargi, WSA nie określił, dlaczego Organ nie wykonał wyroku o sygn. akt I SA/Sz 762/18, w którym WSA nakazał
obliczyć, ile środków zostało faktycznie wydatkowanych, i w przypadku wystarczającej ilości środków wskazał, że projekt winien być
rekomendowany do dofinansowania;
- zarzutu nr 3, tj. naruszenie art. 53 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 2 w zw. z
art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez bezpodstawną odmowę skierowania projektu do dofinansowania ze względu na "niewystarczanie
środków w danym konkursie", w sytuacji w której art. 53 ust. 2 pkt 2 nie znajduje zastosowania do projektów objętych procedurą
odwoławczą i nie może uzasadniać odmowy dofinansowania projektom, które uzyskały taką liczbę punktów jak inne projekty wyróżnione do
dofinansowania zaś projekt skarżącej po rozstrzygnięciu protestu w październiku 2017 r. otrzymał liczbę punktów uprawniającą go do
dofinansowania, tj. taką liczbę punktów jak 5 innych projektów, które spełniły minimum punktowe i które zostały skierowane do
dofinansowania, a tym samym odmowa skierowania projektu skarżącej do dofinansowania ma charakter dyskryminujący i
świadczy o nierównym jej traktowaniu;
- zarzutu nr 4, tj. naruszenie art. 5 ust. 4 TUE w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a
pkt I-III rozporządzenia 1303/2013 przez nierzetelną, nieprzejrzystą negatywną ocenę projektu, naruszenie zasady sprawiedliwości
proceduralnej i nieproporcjonalną, niczym nieuzasadnioną sankcję polegającą na negatywnej de facto ocenie projektu przez bezpodstawne
przyjęcie, że odmowę dofinansowania dla projektu, który został uprzednio oceniony pozytywnie, tj. uzyskał taką samą liczbę punktów co
inne projekty, które w tym samym konkursie zostały rekomendowane do dofinansowania, tj. 130 pkt uzasadnia "nie wystarczanie środków" w
konkursie, w sytuacji w której umieszczenie projektu na liście projektów ocenionych pozytywnie powinno skutkować rekomendowaniem go do
dofinansowania, okoliczność alokacji środków na konkurs jest okolicznością w całości uzależnioną od organu, a
gorsze traktowanie projektu skarżącej w stosunku do projektów innych wnioskodawców, którzy nie musieli
korzystać z procedury odwoławczej jest niczym nieuzasadnioną dyskryminacją, tym większą, że wynikającą z błędu
samego organu (ekspertów) popełnionego w pierwotnej ocenie;
- zarzutu nr 6, tj. naruszenie art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez uznanie, że
projekt Skarżącej nie może zostać rekomendowany do dofinansowania pomimo jego pozytywnej oceny, tj. uzyskania takiej liczby punktów jak
5 innych projektów, które zostały skierowane do dofinansowania, w sytuacji, w której odmowa dofinansowania jest uzasadniona wyłącznie
rzekomym "niewystarczaniem" środków w danym konkursie, narusza w sposób niewątpliwy również wynikające z
Konstytucji RP zasady sprawiedliwości proceduralnej, zasadę równego traktowania oraz zasadę proporcjonalności;
- zarzutu nr 7, tj. naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zakresie braku podstawy prawnej do stwierdzenia przez organ negatywnej oceny z
uwagi na wyczerpanie alokacji na konkurs w trakcie trwania procedury odwoławczej, podczas gdy kwota przeznaczona do dofinansowania nie
została wyczerpana w terminie przewidzianym dla rozpatrzenia protestu, a więc na etapie rozpatrywania protestu nie została wyczerpana
kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania 8.10 RPO WZ 2014-2020 w rozumieniu określonym w wyroku WSA, a jedynie
jak stwierdza organ kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach konkursu nie wystarcza na wybranie projektu do
dofinansowania, co w konsekwencji powoduje, że projekt powinien zostać umieszczony na liście projektów wybranych do dofinansowania w
wyniku przeprowadzenia procedury odwoławczej;
- zarzutu nr 8, tj. naruszenia art. 125 ust. 1 rozporządzenia 966/2012 oraz art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia
1303/2013 przez dokonanie oceny projektu w sposób dowolny i sprzeczny z zasadą równego dostępu do pomocy przez niezapewnienie
projektowi warunków oceny porównywalnych do innych wniosków, które uzyskały taką samą liczbę punktów i w konsekwencji zostały
rekomendowane do dofinansowania, w sytuacji w której brak było podstaw do zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w
takim samym położeniu, tj. podmiotów, których projekty otrzymały taką samą liczbę punktów, a jedną cechą różnicującą ich sytuację była
procedura odwoławcza wszczęta w stosunku do projektu Skarżącej, która w żaden sposób nie mogła jej dyskryminować, wskutek czego nie
zapewniono warunków, aby ocena projektów była porównywalna.
Konfrontując treść wymienionych zarzutów skargi z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku NSA przyznał rację kasatorowi, że odniesienie się
przez WSA do poszczególnych zarzutów ma charakter prowizoryczny i nie pozwala na odczytanie w pełni motywów podjętego rozstrzygnięcia.
W istocie – zdaniem NSA - WSA w zaskarżonym wyroku ograniczył się do powielenia argumentacji Organu w zakresie niemożności
dofinansowania projektu skarżącej z uwagi na treść Wytycznych dotyczących wyboru projektu. Argumentacja organu, zaakceptowana przez
WSA, sprowadza się do stwierdzenia, że chociaż środki w konkursie nie zostały wiążąco rozdysponowane w całości (w rozumieniu podpisania
umów), to dofinansowanie projektu skarżącej nie jest możliwe, bo wówczas organ musiałby dofinansować kilka innych projektów, które
uzyskały taką samą liczbę punktów i w ten sposób, gdyby sfinansował je wszystkie, to teoretyczne przekroczyłby próg alokacji środków
przeznaczonych na konkurs.
Argumentacja ta nie jest przekonywująca i jako taka wymaga powtórnej głębszej analizy, zwłaszcza w świetle prawnie wiążących wytycznych
poprzedniego wyroku WSA z 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18. WSA wówczas wskazywał (powołując się na wyroki NSA), że "wyczerpanie środków w
ramach działania zawsze będzie powodowało także brak środków w ramach konkursu, natomiast jeżeli wystąpi brak środków w konkursie, to
może wystąpić taka sytuacja, że środki nie zostaną jeszcze wyczerpane w ramach działania i będzie możliwa alokacja tych środków o
jakiej mowa w art. 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej". Ponadto WSA wskazał, że przyczyną odmowy dofinansowania może być tylko faktyczne
wyczerpanie środków w konkursie w rozumieniu podpisanych umów i wydanych decyzji. Nie zaś stan hipotetyczny jaki by wystąpił, gdyby
inni wnioskodawcy jeszcze podpisali umowy.
Powyższe stanowisko potwierdza – trafnie przywołany przez kasatora wyrok NSA z 23.04.2019 r., I GSK 378/19 – w którym wskazano
(odnosząc się do twierdzenia, że procedura odwoławcza nie wstrzymuje zawierania umów), że: "(...) nie należy
akceptować stanu, gdzie projekt, którego ocena została skorygowana w postępowaniu odwoławczym poprzez dodanie dodatkowych 6 punktów
kwalifikujących projekt do dofinansowania, przewyższająca ocenę innych projektów już w tym konkursie dofinansowanych, nie może uzyskać
dofinansowania z uwagi na to, że organ według swojego uznania rozdysponował już pozostałe środki przeznaczone na to działanie. (...).
Postępowanie organu w zaistniałych w sprawie okolicznościach nie było sprawiedliwe i naruszało zasadę równości. Dlatego też
usprawiedliwione było twierdzenie WSA, że treść art. 65 nie zwalnia organu od takiego ukształtowania i przestrzegania procedur
konkursowych, by udowodnienie swoich racji w zakresie wadliwej oceny projektu, pozwalało na realne uzyskanie dofinansowania. Takie
prawidłowe ukształtowanie procedur konkursowych uwzględniające interes podmiotu, który uruchomił procedurę odwoławczą, umożliwiające
wykazanie racji strony postępowania i uzyskanie na drodze administracyjnoprawnej dofinansowania, będzie zgodne z zasadą równości,
sprawiedliwości oraz zasadą zaufania do organów państwa".
Tym samym – jak dalej wskazał NSA - przyjmowanie hipotetycznej sytuacji przez Organ, zaakceptowanej przez WSA zaskarżonym wyrokiem, że
dojdzie do wyczerpania środków w sytuacji zaproszenia wszystkich wnioskodawców, którzy otrzymali taką samą ilość punktów, wydaje się
sprzeczne ze wskazaniami zawartymi zarówno w poprzednim wyroku WSA, jak i zacytowanym fragmentem wyroku NSA.
W przedstawionym kontekście NSA stwierdził, że WSA nie odniósł się do istotnych dla wyniku sprawy zarzutów, iż z pięcioma
wnioskodawcami, których projekty uzyskały 130 pkt, podpisano umowy. Sytuacja taka w sposób ewidentny może wskazywać na złamanie zasady
równości. Skoro projekt Spółki, oceniony pierwotnie z winy organu na 127 pkt, a następnie w wyniku odwołania oceniony na 130 pkt,
takiego dofinansowania nie otrzymał. Trafnie wywiódł kasator, że zapewne po upływie ponad dwóch lat od rozstrzygnięcia konkursu, z
prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością można przyjąć, że niekoniecznie wszyscy wnioskodawcy, którzy otrzymali taką samą liczbę
punktów co Skarżąca, byliby zainteresowani podpisaniem umów o dofinansowanie. Nie można jednak tylko z powodu hipotetycznego założenia,
że wszyscy inni wnioskodawcy z ocenami projektów na 130 pkt podpisaliby umowy, czynić wyłącznej podstawy do odmowy Skarżącej kasacyjnie
podpisania umowy. Tym bardziej – co nie jest kwestionowane sprawie – że skarżąca Spółka, jako jedyna z spośród wnioskodawców, których
projekty uzyskały w wyniku procedury odwoławczej 130 pkt – wykazała inicjatywę dochodząc stwierdzenia niezgodności oceny jej projektu z
prawem. W stosunku do pozostałych wnioskodawców rozstrzygnięcia o negatywnych ocenach ich projektów nie zostały wzruszone. W tej
sytuacji faktycznej i prawnej skarżącej spółki należy ocenić niezbadane przez WSA zarzuty skargi i rozważyć, czy organ nie naruszył
prawa poprzez nierekomendowanie do dofinansowania projektu skarżącej spółki.
Skutkiem takiego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, było przyjęcie, że pozostałe podstawy kasacyjne są przedwczesne. Sąd II
instancji może bowiem oceniać wyrok w tym zakresie tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że spełnia on wymogi formalne w zakresie
uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest zarzutem najdalej idącym spośród
tych, które zawiera skarga kasacyjna, a to oznacza, że ma on wpływ na ocenę pozostałych, stanowiąc przeszkodę w przypadku jego
uwzględnienia na drodze do oceny pozostałych. Braki uzasadnienia co do zasady nie dają mianowicie podstaw do wyprzedzającej oceny
kwestii materialnych i procesowych.
Końcowo NSA wskazał, że dokonując ponownego rozpoznania sprawy WSA rozważy przywołaną argumentację i okoliczności
podnoszone w skardze.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skargę należało uwzględnić, Sąd bowiem kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że Organ dopuścił się naruszenia
przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik oceny, co było powodem przekazania sprawy do ponownego rozpoznania
przez Organ.
W myśl art. 61 ust. 8 pkt 1 lit a) ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena
projektu została przeprowadzona w sposób w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując
jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.
Najdalej idący w skutkach zarzut skargi Sąd uznał zarzut co do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002
r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – zwanej "p.p.s.a.")
w związku z 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej przez bezpodstawne i niezgodne z treścią wyroku WSA w Szczecinie z
dnia 28.11.2018 r. (sygn. akt I SA/Sz 762/18) przyjęcie, że doszło do wyczerpania kwoty środków przeznaczonych na konkurs
w sytuacji, w której pojęcie "wyczerpania" kwoty na dofinansowanie nie można wiązać jedynie z przeznaczeniem tych środków na wybrane
projekty w danym konkursie, lecz z faktycznym wyczerpaniem środków przez co rozumie się co najmniej
podpisanie umów o dofinansowanie na projekty objęte konkursem, co potwierdził w swoim wyroku z dnia 28.11.2018 r.
I SA/Sz 762/18, WSA w Szczecinie, a także w sytuacji, w której środki w konkursie nie zostały wyczerpane
w rozumieniu przyjętym w wiążących dla Organu wskazaniach ww. wyroku, a pomimo tego Organ - z powołaniem się na tę samą podstawę
prawną, tj. art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, ponownie rozpoznał protest Skarżącej negatywnie, czym wprost naruszył ww. wyrok WSA w
Szczecinie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżone rozstrzygnięcie Organu z dnia [...].03.2019 r. wydane zostało w wyniku ponownego
rozpatrzenia sprawy na skutek prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 28.11.2018 r., I SA/SZ 762/18
(uwzględniającego skargę), na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 04.09.2019 r., I GSK 1391/19, którym uchylił
wyrok WSA w Szczecinie z dnia 05.06.2019 r., I SA/Sz 313/19.
W aspekcie procesowym taki stan sprawy rodzi skutki określone w art. 153, art. 170 i art. 190 p.p.s.a.
Sąd, dokonując ponownej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, działa zatem w warunkach związania oceną sprawy przez NSA, dokonanej
wyrokiem z dnia 04.09.2019 r, I GSK 1391/19, który za prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 28.11.2018 r., I
SA/SZ 762/18, stwierdził, że argumentacja Organu, zaakceptowana przez WSA, nie jest przekonywująca i jako taka wymaga powtórnej
analizy, zwłaszcza, w świetle prawnie wiążących wytycznych poprzedniego wyroku WSA z 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18. WSA wówczas
wskazywał (powołując się na wyroki NSA), że: "wyczerpanie środków w ramach działania zawsze będzie powodowało także
brak środków w ramach konkursu, natomiast jeżeli wystąpi brak środków w konkursie, to może wystąpić taka sytuacja, że środki nie
zostaną jeszcze wyczerpane w ramach działania i będzie możliwa alokacja tych środków, o jakiej mowa w art. 46 ust. 2 ustawy
wdrożeniowej". Ponadto – jak dalej podniósł NSA - WSA wskazał, że przyczyną odmowy dofinansowania może być tylko faktyczne wyczerpanie
środków w konkursie w rozumieniu podpisanych umów i wydanych decyzji. Nie zaś stan hipotetyczny jaki by
wystąpił, gdyby inni wnioskodawcy jeszcze podpisali umowy.
Powyższe stanowisko potwierdza wyrok NSA z 23.04.2019 r., I GSK 378/19, w którym wskazano (odnosząc się do twierdzenia, że
procedura odwoławcza nie wstrzymuje zawierania umów), że: "(...) nie należy akceptować stanu, gdzie projekt, którego ocena została
skorygowana w postępowaniu odwoławczym poprzez dodanie dodatkowych 6 punktów kwalifikujących projekt do dofinansowania, przewyższająca
ocenę innych projektów już w tym konkursie dofinansowanych, nie może uzyskać dofinansowania z uwagi na to, że organ według swojego
uznania rozdysponował już pozostałe środki przeznaczone na to działanie. (...). Postępowanie organu w
zaistniałych w sprawie okolicznościach nie było sprawiedliwe i naruszało zasadę równości. Dlatego też usprawiedliwione było twierdzenie
WSA, że treść art. 65 nie zwalnia organu od takiego ukształtowania i przestrzegania procedur konkursowych, by
udowodnienie swoich racji w zakresie wadliwej oceny projektu, pozwalało na realne uzyskanie dofinansowania. Takie prawidłowe
ukształtowanie procedur konkursowych uwzględniające interes podmiotu, który uruchomił procedurę odwoławczą, umożliwiające wykazanie
racji strony postępowania i uzyskanie na drodze administracyjnoprawnej dofinansowania, będzie zgodne z zasadą równości, sprawiedliwości
oraz zasadą zaufania do organów państwa.
Tym samym – jak dalej wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku I GSK 1391/19 - przyjmowanie hipotetycznej sytuacji przez Organ, zaakceptowanej
przez WSA zaskarżonym wyrokiem, że dojdzie do wyczerpania środków w sytuacji zaproszenia wszystkich wnioskodawców, którzy otrzymali
taką samą ilość punktów, wydaje się sprzeczne ze wskazaniami zawartymi zarówno w poprzednim wyroku WSA, jak i
zacytowanym fragmentem wyroku NSA.
W tym też kontekście NSA stwierdził, że WSA w wyroku (I SA/Sz 313/19) nie odniósł się do
istotnych dla wyniku sprawy zarzutów, iż z pięcioma wnioskodawcami, których projekty uzyskały 130 pkt.,
podpisano umowy. Sytuacja taka w sposób ewidentny może wskazywać na złamanie zasady równości. Skoro projekt Spółki, oceniony pierwotnie
z winy organu na 127 pkt., a następnie w wyniku odwołania oceniony na 130 pkt., takiego dofinansowania nie
otrzymał. Trafnie wywiódł kasator, że zapewne po upływie ponad dwóch lat od rozstrzygnięcia konkursu, z prawdopodobieństwem graniczącym
z pewnością można przyjąć, że niekoniecznie wszyscy wnioskodawcy, którzy otrzymali taką samą liczbę punktów co
Skarżąca, byliby zainteresowani podpisaniem umów o dofinansowanie. Zdaniem NSA, nie można jednak tylko z powodu hipotetycznego
założenia, że wszyscy inni wnioskodawcy z ocenami projektów na 130 pkt. podpisaliby umowy, czynić wyłącznej podstawy do odmowy
Skarżącej kasacyjnie podpisania umowy. Tym bardziej – co nie jest kwestionowane sprawie – że skarżąca Spółka, jako
jedyna z spośród wnioskodawców, których projekty uzyskały w wyniku procedury odwoławczej 130 pkt. – wykazała
inicjatywę dochodząc stwierdzenia niezgodności oceny jej projektu z prawem. W stosunku do pozostałych wnioskodawców rozstrzygnięcia
o negatywnych ocenach ich projektów nie zostały wzruszone. W tej sytuacji faktycznej i prawnej skarżącej Spółki należy ocenić
niezbadane przez WSA zarzuty skargi i rozważyć, czy organ nie naruszył prawa poprzez nierekomendowanie do dofinansowania projektu
skarżącej spółki.
Poza tym, jak wskazał WSA w ww. prawomocnym wyroku z dnia 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18, cyt.: "W ocenie
sądu zatem uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie protest w istocie nie został rozpoznany skoro
w rozstrzygnięciu protestu nie zawarto żadnej analizy pozostawania środków w konkursie na chwilę rozpoznania
protestu. Takie procedowanie organu musi być uznane za naruszające zasadę przejrzystości o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 ustawy
wdrożeniowej, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż w sytuacji gdy w chwili dokonywania oceny kwota przeznaczona na
dofinansowanie w konkursie nie zostałaby wyczerpana, to organ powinien był zawrzeć umowę ze skarżącą.".
Wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania
wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było
przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, przez "ocenę prawną", o której mowa w ww. przepisie art. 153 p.p.s.a., rozumie
się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może
dotyczyć stanu faktycznego (np. braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu
faktycznego – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08.12.2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1052/05), wykładni
przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego.
W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa),
jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne, i – wreszcie
– jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji
publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa
materialnego, jak i procesowego, jak również w kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie
innej decyzji (vide: komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] Tadeusz Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, wyd. VI, Opublikowano: WK 2016).
Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny
przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej
sprawie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.01.2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12, i z dnia 30.07.2009 r.,
sygn. akt II FSK 451/08). Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych
samych błędów, stwierdzonych już w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu
rozstrzygnięcia, nie nakazują organom, by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, mają jedynie na celu doprowadzenie do wydania
orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności (zob. wyrok Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 05.02.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1101/14).
Istota jednak przepisu art. 153 p.p.s.a. polega na tym, że ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ, ani sąd
administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań
wyrażonych wcześniej w orzeczeniu tegoż sądu, gdyż są nimi związane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.06.2015 r.,
sygn. akt II FSK 1404/13, i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.03.2014 r., sygn. akt I GSK 534/12). Jeżeli zatem strona
postępowania (zarówno strona skarżąca, jak i organ) z taką oceną prawną i wskazaniami się nie zgadza, to powinna orzeczenie to
zakwestionować przez zastosowanie przewidzianych prawem właściwych środków odwoławczych. Po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte
w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., lecz również wskazanych w art. 170 p.p.s.a.,
zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i
organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
09.10.2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12). A zatem, przepis ten stanowi zakaz formułowania nowych ocen prawnych,
sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem i w istocie stanowi gwarancję przestrzegania przez organy
związania oceną sprawy zawartą w orzeczeniu sądu administracyjnego, bez względu na poglądy co do oceny tej sprawy.
Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym rozstrzyganiu sprawy (wydawaniu decyzji) do oceny prawnej i
wskazań co do dalszego kierunku postępowania, wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, narusza zasadę związania organu oceną prawną i
oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe.
Natomiast związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych –
sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego
reagowania w przypadku stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji
publicznej (vide: komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz,
wyd. V, Opublikowano: LexisNexis 2011). Kontrola sądowa rozstrzygnięcia, wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, sprowadza się
zaś do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium
poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.03.2014 r.,
sygn. akt I GSK 534/12). Podkreślić należy, że jeżeli sąd administracyjny - rozpatrując ponownie sprawę
(czyli rozpatrując skargę drugi raz na wydane rozstrzygnięcie w tej samej sprawie) - nie uwzględniłby oceny prawnej z pierwszego
wyroku, byłoby to naruszenie prawa stanowiące podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy
organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi nawet główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej
decyzji (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.04.2011 r., sygn. akt II OSK 729/10), zaś nieprzestrzeganie
zasady przewidzianej w art. 153 p.p.s.a., podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i
czynnościami organów administracji i prowadzi do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10.02.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 608/10).
Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji
prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają
moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym prawem do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi
prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (zob. komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] Jan Paweł
Tarno, op.cit.). Przepis art. 153 p.p.s.a. określa bowiem taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do
związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma już miejsca na polemikę organu z
oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.05.2015 r., sygn. akt II
OSK 2547/13).
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, i może być
wyłączony tylko: 1) w razie zmiany ustawy, 2) w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych
okoliczności faktycznych sprawy, 3) po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie, a także, 4) z uwagi na późniejsze
podjęcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we
wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego - uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 30.06.2008 r., sygn. akt I FPS 1/08 (vide: komentarz
do art. 153 p.p.s.a. [w:] Jan Paweł Tarno, op.cit.).
Z kolei w myśl art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez
Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu
sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wobec powyższego, Sąd obecnie rozpoznający sprawę, niezależnie od poglądu na rozpoznawaną sprawę, związany jest oceną sprawy i
wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku NSA z dnia 04.09.2019 r., I GSK 1391/19, który za prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z
dnia 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18, przesądził już jednoznacznie, że, cyt.: "Nie można jednak tylko z powodu hipotetycznego założenia,
że wszystkie inni wnioskodawcy z ocenami projektów na 130 pkt podpisaliby umowy, czynić wyłącznej podstawy do
odmowy skarżącej kasacyjnie podpisania umowy. Tym bardziej – co nie jest kwestionowane sprawie – że skarżąca spółka jako jedyna z
spośród wnioskodawców, których projekty uzyskały w wyniku procedury odwoławczej 130 pkt – wykazała inicjatywę dochodząc stwierdzenia
niezgodności oceny jej projektu z prawem. W stosunku do pozostałych wnioskodawców rozstrzygnięcia o negatywnych ocenach ich projektów
nie zostały wzruszone.".
Sąd orzekający ponownie w niniejszej sprawie nie stwierdził zaistnienia żadnej z wyżej wskazanych przesłanek umożliwiających
odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w poprzednio podjętym w tej sprawie prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z
dnia 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18, którego Organ nie zaskarżył w drodze skargi kasacyjnej, a tym samym uznać należy
w obowiązującym porządku prawnym, że zgodził się ze stanowiskiem tego Sądu, a to skutkuje zakazem formułowania przez Organ innej oceny
sprawy niż dokonanej przez ten Sąd, z którą to oceną są związane nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy
i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.).
Analizując ocenę Organu zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu, którym nie uwzględniono protestu Skarżącej, gdyż dla projektów, które w
procedurze odwoławczej uzyskały 130 punktów, nie wystarczyło środków przewidzianych w realizowanym
konkursie, Sąd stwierdził, że ocena ta pozostaje w sprzeczności z oceną sprawy i wskazaniami Sądu zawartymi w
prawomocnym wyroku z dnia 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18, a tym samym w wyroku NSA z dnia 04.09.2019 r.,
I GSK 1391/19.
Organ - mimo, że Sądy w ww. wyrokach przesądziły już sporną kwestię, i tą oceną Organ był związany – rozstrzygając
ponownie pismem z dnia [...].03.2019 r. - nie uwzględnił protestu Skarżącej w oparciu o art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy
wdrożeniowej, zgodnie z którym negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach
której projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie
projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. Wskazał przy tym, że ustawa wdrożeniowa jednoznacznie wskazuje,
iż podstawą negatywnej oceny wniosku jest niewystarczająca kwota przeznaczona na dofinansowanie w konkursie, a nie, jak wskazuje
Wnioskodawca na działanie. Wbrew wskazaniom Sądu, tj. zawartym w prawomocnym wyroku z dnia 28.11.2018 r., I
SA/Sz 762/18, a za nim w wyroku NSA z dnia 04.09.2019 r., I GSK 1391/19, że przyczyną odmowy
dofinasowania może być tylko faktyczne wyczerpanie środków w konkursie w rozumieniu podpisanych umów i wydanych decyzji, nie zaś stan
hipotetyczny jaki by wystąpił, gdyby inni wnioskodawcy jeszcze podpisali umowy, Organ nie wykazał takiego "wyczerpania" środków w
badanej sprawie.
Organ jedynie ponownie m. in. podniósł, że w dniu [...].08.2017 r. IP RPO WZ zamieściła Listę projektów po ocenie KOP. Lista ta zawierała
15 projektów wybranych do dofinansowania. Następnie, w dniu [...].01.2018 r. IP RPO WZ zamieściła Listę projektów po procedurze
odwoławczej. Zaktualizowana lista zawierała 17 projektów wybranych do dofinansowania (nie licząc 2 projektów,
w których zrezygnowano z podpisania umowy o dofinansowanie). IP RPO WZ zarezerwowała w przedmiotowym konkursie [...] zł na
dofinansowanie projektów po procedurze odwoławczej. Wobec tego IP RPO WZ nie zgadza się z Wnioskodawcą, iż IP
RPO WZ wyczerpała alokację na konkurs w trakcie trwania procedury odwoławczej. IP RPO WZ po procedurze odwoławczej wybrała do
dofinansowania kolejne 4 projekty z najwyższą liczbą punktów (od 132 do 135 punktów). Jednakże, dla projektów, które po procedurze
odwoławczej uzyskały 130 punktów, nie wystarczyło środków przewidzianych w realizowanym konkursie.
Argumentacja Organu, zawarta w zaskarżonym rozstrzygnięciu, mogłaby stanowić argumentację właściwą dla skargi kasacyjnej od ww. wyroku
WSA z dnia 28.11.2018 r., I SA/Sz 762/18. Jednakże Organ nie skorzystał z tego przysługującego mu środka zaskarżenia, co w konsekwencji
skutkuje związaniem Organu sądową oceną tej sprawy wyrażoną już w ww. wyroku I SA/Sz 762/18. Na tym etapie
postępowania argumentacja Organu jest niedopuszczalna w obowiązującym porządku prawnym w kontekście
związania wynikającego z przytoczonych wyżej przepisów art. 153, art. 170 i art. 190 p.p.s.a.
Sumując, w tych okolicznościach faktycznych i prawnych występujących w badanej sprawie Sąd, nie będąc
związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., działając
w warunkach związania wynikającego z art. 153, art. 170 i art. 190 p.p.s.a., stwierdził, że doszło do naruszenia przez Organ tych
przepisów postępowania przez brak wykazania "wyczerpania" środków w konkursie w rozumieniu podpisanych umów albo wydanie decyzji o
dofinasowanie.
Wobec tego Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej stwierdzając, że ocena projektu została
przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny,
w związku z czym przekazał jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ.
Ponownie rozpoznając sprawę, Organ zrealizuje wskazania ujęte w prawomocnym wyroku z dnia 28.11.2018 r.,
I SA/Sz 762/18, a za nim w wyroku NSA z dnia 04.09.2019 r., I GSK 1391/19, a więc oceni okoliczności występujące w
badanej sprawie w kontekście oceny i wskazań tych Sądów.
Działając na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził od Organu na rzecz Skarżącej łączną kwotę [...]zł
tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na którą składają się uiszczony wpis stały od skargi w kwocie
[...] zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz
szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z
późn. zm.), wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (radcy prawnego) w kwocie [...]zł tytułem zastępstwa
procesowego w niniejszym postępowaniu sądowym, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz uiszczona opłata skarbowa
od pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł.
Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu
Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło