II SAB/Sz 137/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-12-02
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Lekarz Weterynarii dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii dopuścił się bezczynności, ponieważ odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona po upływie ustawowego 14-dniowego terminu, a organ nie powiadomił o opóźnieniu. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności po złożeniu skargi i brak oczywistego lekceważenia wniosku. Postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku umorzono jako bezprzedmiotowe, gdyż organ udzielił odpowiedzi przed rozpoznaniem skargi.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący wynagrodzenia głównego specjalisty. Organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni. Po złożeniu skargi na bezczynność, organ udzielił odpowiedzi po upływie terminu, ale przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Strona domagała się zobowiązania organu do udzielenia informacji, stwierdzenia bezczynności, przyznania sumy pieniężnej na cel społeczny oraz zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w sprawie zobowiązania Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii do rozpoznania wniosku. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] II SAB/Sz 137/21 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Wojewódzki Lekarz Weterynarii w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie sądowe w sprawie zobowiązania Wojewódzki Lekarz Weterynarii do rozpoznania wniosku M. W. z dnia 1 września 2021 r., III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Wojewódzki Lekarz Weterynarii na rzecz strony skarżącej M. W. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") wniosła
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Organu – Powiatowego Lekarza Weterynarii w S., w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Strona wnioskiem z 1 września 2021 r. złożonym do Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. – na jego adres mailowy - [...] - zwróciła się z zapytaniem: "Ile zarabia u Państwa najmniej główny specjalista?"
(dalej: "Wniosek").
Wniosek został nadany z adresu - [...]. – i podpisany przez Stronę.
W dniu 17 września 2021 r. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego D. G., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie na bezczynność Organu w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z 1 września 2021 r. wnosząc o:
- zobowiązanie Organu do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie
w terminie 14 dni;
- stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności;
- przyznanie od organu na jej rzecz kwoty [...]zł, która zostanie przekazana
na cel społeczny na rzecz Stowarzyszenia B. B.
z siedzibą w B.;
- zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto na Skarżąca, na podstawie art. 119 § 1 pkt 4 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wniosła o przeprowadzenie rozprawy
w trybie uproszczonym.
Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na brak jakiegokolwiek odniesienia się przez Organ do ww. wniosku zasadne jest przyznanie na jej rzecz kwoty [...]zł. Zasądzenie na jej rzecz kwoty [...]zł da Organowi asumpt do nieignorowania wiadomości
od obywateli i jednocześnie zadośćuczyni krzywdzie Skarżącej wywołanej brakiem aktywności Organu. Skarżąca nie mogła zrealizować w pełni kontroli społecznej przestrzegania prawa przez organ. Skarżąca dostrzegła bowiem, że organy administracji proponują radcy prawnemu wynagrodzenie na poziomie niższym
niż wynagrodzenie głównego specjalisty, co jest niezgodne z ustawą o radcach prawnych i wymagało weryfikacji podejścia Organu do aspektu wynagrodzenia,
w związku z jego niedawnym ogłoszeniem o pracę.
Dnia 20 września 2021 r. Organ wysłał na adres mailowy Skarżącej – [...] – odpowiedź na ww. wniosek, w której podał,
że w Organie nie ma stanowiska głównego specjalisty.
W odpowiedzi na skargę, która wpłynęła do tutejszego Sądu 11 października 2021 r., Organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu Organ wskazał na ww. okoliczności faktyczne oraz oświadczył, że w Inspektoracie Organu nie ma stanowiska głównego specjalisty, więc nie ma też wynagrodzenia dla takiego stanowiska, co skutkuje tym, że Organ
nie dysponuje informacją publiczną, która mogłaby zostać udzielona Skarżącej. Ponadto Organ wskazał, że Skarżąca w złożonym wniosku nie wskazała ani sposobu udostępnienia informacji publicznej, ani tego, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej, co skutkowało niemożnością domyślenia się przez Organ,
że Skarżącej chodzi o udostępnienie informacji publicznej. Dopiero 17 września
2021 r. pełnomocnik Skarżącej, kierując skargę w rozpoznawanej sprawie,
wskazał, że Skarżąca wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej. Organ niezwłocznie po otrzymaniu powyższej skargi udzielił odpowiedzi na ww. wniosek Skarżącej z 1 września 2021 r.
W piśmie procesowym z 14 października 2021 r. Skarżąca ustosunkowała
się do stanowiska Organu i wskazała, że Organ powinien znać przepisy,
a nie Skarżąca. Ponadto według Skarżącej, skoro złożyła wniosek za pośrednictwem maila, to oczywistym jest, że oczekuje odpowiedzi na adres maila. Skarżąca wskazała również, że zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176 j.t. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") udzielenie informacji publicznej następuje albo w formie czynności materialno-technicznej
(w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia
o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowanego udostepnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadkach wskazanych w ustawie). W ocenie Skarżącej ustawa nie przewiduje pozostawienia wiadomości bez nadania jej biegu
i jej usuwania a gdy Organ ma jakiekolwiek wątpliwości powinien poprosić Skarżącą
o wyjaśnienie. Skarżąca wskazała również, że błędną jest praktyka organów, w której oczekuje się od wnioskodawcy podania podstawy prawnej wniosku, celu i szeregu innych informacji, które są irrelewantne dla bytu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy
P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.)
w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie
w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi
na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie
do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny,
czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji
albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia
lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce
z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny
w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca domagała się informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Przy czym na wstępie wskazać należy, że jak wynika z orzeczeń sądów administracyjnych, wniosek z art. 2 u.d.i.p. nie musi spełniać żadnych rygorów
co do formy, w tym nie musi zawierać powołania się na przepisy u.d.i.p. (por. wyroki: WSA w Gdańsku z 28 maja 2014 r., II SA/Gd 50/14; NSA z 30 listopada
2012 r., I OSK 1991/12). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu przepisów u.d.i.p. Skoro zatem złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, stwierdzić należy, że ww. wniosek Skarżącej z 1 września 2021 r. nadawał
się do rozpoznania. Spełniał bowiem dwa podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie - wskazywał zakres żądanych informacji
oraz sposób i miejsce ich dostarczenia (forma elektroniczna).
W tym względzie rację ma zatem Skarżąca, że we wniosku nie musiała powoływać się na przepisy u.d.i.p. i rolą Organu było dokonanie oceny złożonego wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz dokonanie czynności w ustawowym terminie. Nie można zatem podzielić stanowiska Organu,
że brak jego działania był usprawiedliwiony lakonicznością ww. wniosku w zakresie braku wskazania, że wnioskowana informacja ma zostać udostępniona w trybie u.d.i.p. Ponadto, w ocenie Sądu, nie można podzielić także stanowiska Organu,
co do tego że wniosek nie wskazywał formy udzielenia odpowiedzi – skoro wniosek złożono za pośrednictwem adresu email i nie wskazano żadnej innej formy i adresu udzielania odpowiedzi.
Sąd wskazuje, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną
jest każda informacja o sprawach publicznych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację,
nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym
z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Należy ponadto wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej
to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia
lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 5 lutego
1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ
jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów
tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy
w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej
w rozumieniu ustawy, oznacza zatem brak podjęcia przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji, co odbywa się w drodze czynności
materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji
o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2012 r.,
II SAB/Kr 122/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji
lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni
od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny
do zastosowania powyżej wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a.
Reasumując powyższe rozważania w zakresie bezczynności organu
w sprawach o udostepnienie informacji publicznej uznać zatem należy,
że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej,
czy też niezgodnej z wnioskiem oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji bądź żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że Organ dopuścił
się tak rozumianej bezczynności.
Ocena prawidłowości sposobu działania Organu, do którego wpłynął wniosek wymagała stwierdzenia w pierwszej kolejności, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., i czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Niewątpliwie ww. wniosek Skarżącej z 1 września 2021 r. dotyczył informacji publicznej
w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś Organ, należący do kategorii wymienionych
w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zobowiązany był do udzielenia wnioskowanej informacji,
o ile ją posiadał, w przeciwnym przypadku zobowiązany był do dokonania powyżej wskazanych czynności.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie spełniony został warunek podmiotowy jak i przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji. Powyższego nie kwestionuje de facto również i Organ, który - jak wynika
z akt sprawy - 20 września 2021 r. przesłał Skarżącej odpowiedź na ww. wniosek.
Bezsporne jest również, że Organ, który nie kwestionował zarówno faktu jak
i daty wpływu wniosku Skarżącej, tj. 1 września 2021 r. g. 18:56, dokonał czynności
w postaci poinformowania Skarżącej, że nie posiada wnioskowanej informacji, albowiem 20 września 2021 r., godz. 10:00 Organ wysłał na adres mailowy Skarżącej – [...] – odpowiedź na ww. wniosek, w której podał,
że w Organie nie ma stanowiska głównego specjalisty. Informacja Organu,
jak wynika z powyższego zestawienia dat złożenia wniosku i udzielenia odpowiedzi, została jednak udzielona po terminie 14-dniowym.
Tym samym Sąd uznał, że skoro w rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie ww. informacji na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 u.d.i.p. dnia 1 września 2021 r. i spełniony został warunek podmiotowy jak i przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji, to tym samym Sąd uznał, że określony
w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14- dniowy termin na udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej upłynął z dniem 15 września 2021 r. Powyższe skutkowało z kolei koniecznością uznania, że udzielenie przez Organ odpowiedzi na ww. wniosek dnia 20 września 2021 r. nastąpiło z uchybieniem ww. 14-dniowemu terminowi.
Przy czym Sąd zauważa jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka art. 13 ust. 2 u.d.i.p. uprawniająca organ do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej z naruszeniem ww. 14-dniowego terminu.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, Organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie powiadomił Skarżącej o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację/dokona czynności (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku). Przepisy u.d.i.p. nie dają bowiem podstaw do przyjęcia,
że bez powiadomienia, o jakim stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p. możliwe jest skuteczne powoływanie się na termin dwumiesięczny i w konsekwencji skuteczne kwestionowanie stanu bezczynności, gdy reakcja na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nastąpiła po upływie 14 dni a przed upływem dwóch miesięcy od złożenia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2019 r., I OSK 2660/18).
Skoro nie budzi wątpliwości, że Organ nie załatwił wniosku Skarżącej
w terminie wyznaczonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a zastosowanie w sprawie dwumiesięcznego terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek nie miało miejsca,
to zaszły podstawy do stwierdzenia, że w czasie składania skargi do Sądu administracyjnego organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu ww. wniosku Skarżącej z 1 września 2021 r.
Stwierdzając, że w niniejszej sprawie doszło do bezczynności po stronie Organu, sąd uznał jednocześnie, iż bezczynność Organu ustała.
Sąd wskazuje bowiem, że sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się w ten sposób, że po złożeniu skargi na bezczynność Organ udzielił Skarżącej ww. odpowiedzi na wniosek. Skoro zatem Organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek Skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r.,
I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3) P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego,
że w czasie wniesienia skargi Organ pozostawał w bezczynności, wobec dokonania ww. czynności przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku.
Wobec tego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - orzec
o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Organu do rozpoznania wniosku Skarżącej z 1 września 2021 r.
Zgodne z przepisami u.d.i.p. załatwienie wniosku przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych
dla tego rodzaju skargi.
W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł że Organ dopuścił się bezczynności, albowiem udzielenie odpowiedzi na ww. wniosek nastąpiło w dniu 20 września 2021 r., a więc – jak powyżej wskazano - doszło do przekroczenia czternastodniowego terminu na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p., skoro wniosek Skarżącej złożony został skutecznie 1 września 2021 r. Nieznaczne przekroczenie ww. terminu nie uprawnia Sądu od odstąpienia do zastosowania
w sprawie art. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jak i art. art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo
w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa
i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).
Reasumując powyższe, Sąd uznał, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez Organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.
W niniejszej sprawie nie zachodził jednak przypadek oczywistego lekceważenia wniosku Skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Jak bowiem wynikało z akt sprawy,
po złożeniu skargi przez Skarżącą, co miało miejsce niezwłocznie po upływie
ww. 14-o dniowego terminu, Organ bez zbędnej zwłoki udzielił Skarżącej odpowiedzi na ww. wniosek. Zarówno wymiar przekroczenia terminu na załatwienie sprawy,
jak i podniesione przez organ okoliczności wskazują, że bezczynność nie wynikała
ze złej woli Organu. W ocenie Sądu opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło zatem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Ponadto przekroczenie terminu do udzielenia odpowiedzi nie było rażąco nadmierne.
Sąd, na postawie 151 P.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie,
tj. oddalił wniosek Skarżącej o przyznanie od Organu sumy pieniężnej, uznając,
że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, uzasadniające uwzględnienie tego wniosku.
Treść art. 149 § 2 P.p.s.a. nie obliguje sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej w związku ze stwierdzeniem bezczynności, lecz daje mu takie uprawnienie. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który skład orzekający podziela, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter kompensacyjny. Skarżąca zaś nie wykazała, aby na skutek omówionej bezczynności poniosła obiektywnie jakąkolwiek krzywdę.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209
i art. 206 P.p.s.a. Sąd zasądził od Organu na rzecz Skarżącej kwotę [...] zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego, oraz kwotę [...]zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa zgodnie z pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2021.1923 j.t.).
Sąd zauważa, że istnieje procesowa podstawa do miarkowania
jak i odstąpienia od zasądzenia wysokości zwracanych kosztów postępowania - jest nią przepis art. 206 P.p.s.a., który stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości
lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zawarte w tym przepisie określenie "w szczególności" świadczy o tym,
że może on mieć także zastosowanie w innych okolicznościach. W brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. przepis ten znacznie rozszerzył możliwości odstąpienia przez sąd I instancji od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania
w całości lub w części, przyznając sądowi to uprawnienie w przypadkach uzasadnionych.
Praktykę ograniczania zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego
ze względu na cechy przypadku Sąd w składzie rozpoznającym uznaje
i jednocześnie wskazuje, że okoliczności rozpoznawanej sprawy pozwalają
na odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd wskazuje bowiem, co Sądowi wiadomo z urzędu, że Skarżąca występuje w szeregu innych spraw na terenie całego kraju, w których inicjowała postępowania przed sądami administracyjnymi w bardzo zbliżonych stanach faktycznych
i na podstawie podobnej treści skarg, będąc reprezentowaną przez tego samego pełnomocnika (por. wyroki: WSA w Olsztynie z 23 września 2021 r., II SAB/Ol 93/21; WSA w Krakowie z 26 sierpnia 2021 r., II SAB/Kr 123/21; WSA w Łodzi
z 15 września 2021 r., II SAB/Łd 130/21; WSA w Łodzi z 12 października 2021 r.,
II SAB/Łd 160/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 października 2021 r.,
II SAB/Go 156/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 października 2021 r.,
II SAB/Go 144/21; WSA w Białymstoku z 14 października 2021 r., II SAB/Bk 108/21; W WSA w Szczecinie z 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 137/21; WSA w Łodzi
z 16 listopada 2021 r., II SAB/Łd 147/21). Wniesione w sprawie skargi zawierały niemalże jednobrzmiącą argumentację.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, aprobowanych w całości przez tutejszy Sąd, podkreśla się, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony
w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie a nawet odstąpienie od zasądzenia wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia indywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 czerwca 2016 r., I OZ 544/16; z 1 lipca 2016 r., II GZ 668/16; z 25 stycznia 2019 r., I GZ 502/18).
Sąd wskazuje ponadto, że jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, również podzielanego przez Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 206 P.p.s.a., są nie tylko ww. niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, lecz również takie okoliczności jak niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości
co do rzeczywistych intencji strony skarżącej, tj. czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu (por. wyroki: WSA w Szczecinie
z 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 118/21; WSA w Kielcach z 26 marca 2020 r.,
II SAB/Ke 7/20; WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r., II SAB/Ol 3/20 oraz powołane tam postanowienia NSA: z 25 stycznia 2019 r., I GZ 502/18; z dnia 4 września
2019 r., I GZ 261/19; z 13 września 2016 r., I OZ 930/16 oraz wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16).
Dlatego też Sąd uznał, że wynikające z powyżej wskazanych - łącznie rozpatrywanych – okoliczności: seryjność skarg i wynikający z niej niewielki nakład pracy reprezentującego Skarżącą pełnomocnika, niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez Organ oraz istnienie zasadnych wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony skarżącej uzasadniają w rozpoznawanej sprawie odstąpienie
od zasądzenia na rzecz Skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w kwocie
[...] zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1) lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t. ze zm.).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia sądów administracyjnych wskazane w uzasadnieniu dostępne
są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło