II SAB/Rz 14/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze M. W. na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w zakresie rozpoznania wniosków skarżącej M. W. z dnia 18 września 2021 r. ; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek skarżącej M. W. o przyznanie sumy pieniężnej; IV. zasądza od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej M. W. kwotę 117 zł /słownie: sto siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M.W. ( dalej: "skarżącej"), reprezentowanej przez radcę prawnego D.G. jest bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 18 września 2021 roku. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wiadomością wysłaną na elektroniczną skrzynkę mailową Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w dniu 18 września 2021r. zwróciła się o udzielenie informacji: "ile zarabia najmniej radca prawny". W dniu 25 października 2021r. (po wpłynięciu skargi na bezczynność) Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował skarżącą, że radca prawny zarabia 1.243,56 zł brutto. W dniu 6 października skarżąca wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 18 września 2021 roku. Na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zobowiązanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] do udzielenia informacji, w żądanym zakresie i formie, w terminie 14 dni; na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o stwierdzenie, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] dopuścił się bezczynności; na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. o przyznanie od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz skarżącej kwoty 50,00 PLN (skarżąca zobowiązała się ww. kwotę przekazać na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...]); o zasądzenie od Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu podniosła, że na Powiatowym Lekarzu Weterynarii w [...] ciążył obowiązek udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie, czego jednak organ nie uczynił. Skoro organ udostępnia swój adres mailowy, winien zapewnić taką obsługę skrzynki, aby zapewnić sprawny i dogodny kontakt każdemu, kto z tej formy kontaktu zechce skorzystać. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wskazała, że ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącej oraz z uwagi na niewyczerpanie administracyjnego toku instancji przed złożeniem skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania, ze względu na fakt udzielenia żądanej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.’’). Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarga okazała się uzasadniona. Oczywiście skarżąca, jako wnioskodawczyni w sprawie o udzielenie informacji publicznej ma prawo zaskarżyć bezczynność organu w tym zakresie – art. 50 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. Bezzasadny jest zatem wniosek organu o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego. Nie odniósł oczekiwanego rezultatu wniosek organu o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie administracyjnego toku instancji poprzez niezłożenie ponaglenia do organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Nie ma wątpliwości co do tego, że jedyny przypadek, w którym na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej stosuje się przepisy k.p.a. dotyczy wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ( art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). Zatem w pozostałych sprawach nie mają zastosowania przepisy k.p.a., w tym dotyczące uprzedniego złożenia ponaglenia. Odnośnie z kolei do wniosku organu o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, z uwagi na udzielenie żądanej informacji po wniesieniu skargi wskazać należy, że dla oceny bezczynności organu znaczenie ma data złożenia skargi. Jeśli w tej dacie okaże się, że organ był bezczynny Sąd stwierdzi bezczynność. Udzielenie odpowiedzi po wniesieniu skargi, z uchybieniem terminów przewidzianych w u.d.i.p. bezzasadnym czyni zobowiązywanie organu do podjęcia działania. Przechodząc do meritum przesądzić należy, że w sprawie mamy do czynienia z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej i nie zmianie tego fakt, że skarżąca we wniosku nie powołała się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Intencją i założeniem ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: "u.d.i.p.") jest szerokie rozumienie przedmiotu regulacji. Co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Artykuł 1 u.d.i.p. zawiera bardzo ogólne ujęcie materii poddanej regulacji w tym akcie wskazując, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast art. 6 konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, lecz nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Wysokość zarobków radcy prawnego zatrudnionego w organie państwowym niewątpliwie stanowi informację publiczną, jako informacja o sposobie funkcjonowania podmiotu wykonującego zadania publiczne. W związku z powyższym organ był obowiązany do zachowania wymogów udzielenia informacji publicznej, o których mowa w ustawie. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p.: udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z akt sprawy wynika, że wniosek skierowano do organu w dniu 18 września 2021 r. Odpowiedzi udzielono w dniu 25 października 2021 r. Z porównania dat wynika że organ uchybił terminowi udzielenia odpowiedzi, co determinowało rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie. Przechodząc do kolejnej części składowej wyroku w sprawie bezczynności, Sąd stwierdza, że bezczynność nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa to między innymi takie, któremu można przypisać świadome zaniechanie udzielania odpowiedzi, zachowanie z góry nastawione na nieujawnienie żądanych informacji, a takich Sąd w sprawie nie stwierdził. Niewątpliwie organ uchybił terminowi, końcowo jednak udzielił odpowiedzi w pełnym zakresie. Wpływ na ocenę uchybienia terminu do udzielenia odpowiedzi ma również fakt, że wniosek został złożony w formie elektronicznej, a więc w sposób odformalizowany, co mogło, i jak twierdzi organ wpłynęło na ocenę jego charakteru. Nie od początku organ potratował je jako pismo procesowe. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie 50 zł, które według zapewnienia skarżącej miała przeznaczyć na cele społeczne –Stowarzyszenia [...]. Na podstawie art. 149 § 3 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana suma pieniężna ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji. Jest to także swoista sankcja dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Skarżąca nie wykazała by poniosła jakiekolwiek szkody związane z nieotrzymaniem w przewidzianym ustawą terminie, informacji o wysokość wynagrodzenia radcy pranego zatrudnionego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania tj. uiszczonego wpisu od skargi, oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Odstąpił jednocześnie od zasądzenia wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika, na co pozwala art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przez użyte w przepisie sformułowanie w szczególności należy rozumieć niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Ke 7/20; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. II SAB/Ol 3/20 oraz powołane tam postanowienia NSA: z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I GZ 261/19; z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16 oraz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16 orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych orzezcenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wszystkie te okoliczności wystąpiły łącznie. Z internetowego dostępu do bazy orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że skarżąca reprezentowana przez tego samego radcę prawnego zainicjowała około 20 postępowań dotyczących bezczynności organów w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Jedynie w drodze przykładu Sąd powołuje: wyrok WSA w Rzeszowie z 8 grudnia 2021 r. II SAB/Rz 155/21 dotyczący bezczynności Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] o udzielenie informacji publicznej w zakresie wynagrodzenia radcy prawnego, wyrok WSA w Poznaniu z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Po 219/21 wydany w przedmiocie bezczynności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w zakresie udostępnienia decyzji wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w 2017 roku, wyrok WSA w Opolu z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 98/21 dotyczący bezczynności Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w zakresie wynagrodzenia na stanowisku radcy prawnego, wyrok WSA w Białymstoku z 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 159/21 w przedmiocie bezczynności Burmistrza [...] w zakresie przesłania decyzji wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.s., wyrok WSA w Białymstoku z 14 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 108/21 w sprawie bezczynności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przesłanie decyzji wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s, wyrok WSA w Białymstoku z 14 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 108/21 w sprawie bezczynności Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie udostępnienia decyzji wydanych w 2017 r. na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 września 2021 r. sygn. II SAB/Ol 93/21 w sprawie bezczynności Wojewody [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia brutto głównego specjalisty; wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. II SAB/Kr 123/21 na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w zakresie przesłania decyzji wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w styczniu, lutym i marcu 2007 roku; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 września 2021 r. sygn. II SAB/Łd 130/21 na bezczynność Wojewody [...] o udzielenie informacji publicznej w zakresie wynagrodzenia na stanowisku głównego specjalisty, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SAB/Łd 160/21 na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie wynagrodzenia na stanowisku głównego specjalisty, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2021 r. sygn. II SAB/Go 156/21 na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej dotyczącej decyzji wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w 2018 roku; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2021 r. sygn. II SAB/Go 144/21 na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie decyzji wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w 2018 roku; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 października 2021 r. sygn. II SAB/Bk 108/21 na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie przesłanie decyzji wydanych w 2017 r. na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, wyrok WSA w Szczecinie z 4 listopada 2021 r., II SAB/Sz 118/21 na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w przedmiocie wynagrodzenia głównego specjalisty. Analiza wszystkich tych spraw wskazuje na seryjność występowania z podobnymi wnioskami, stosunkowo niski nakład pracy związany z inicjowaniem podobnych skarg, oraz budzi wątpliwościami co do tego, czy w istocie intencją wnioskodawcy jest usunięcie bezczynności organu, czy też zasądzenie kosztów postępowania. Mając to na uwadze Sąd odstąpił na podstawie powołanego wyżej art. 206 p.p.s.a. od zasądzenia wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika.