II OSK 2537/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-12
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Miron, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy skutkuje jego bezprzedmiotowością i koniecznością umorzenia, nawet jeśli plan ten został zaskarżony?Ratio decidendi
Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, dla którego toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym i obliguje organ do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nawet jeśli plan został zaskarżony, do czasu wydania prawomocnego orzeczenia o jego nieważności, plan ten obowiązuje, a postępowanie o warunki zabudowy nie może być kontynuowane. W takiej sytuacji nie zachodzi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które wymagałoby zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. W trakcie postępowania uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działkę skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, podzielając stanowisko organu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. wadliwe nierozpatrzenie zagadnienia wstępnego dotyczącego ważności planu miejscowego oraz przedwczesne umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 lipca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 874/18 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 28 marca 2019 r., II SA/Po 874/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił skargę M. C. (dalej jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako SKO w [...]) z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta [...] po rozpoznania wniosku M. C. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm., dalej: u.p.z.p.) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], ark. [...], obręb [...], w rejonie ul. [...] w [...] uznając, że wnioskowana inwestycja nie spełnia przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W wyniku wniesionego odwołania przez skarżącego SKO w [...] decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.- dalej: "k.p.a.") uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznania skargi, wyrokiem z 17 maja 2018 r. II SA/Po 202/18 uchylił ww. decyzję SKO w [...] nakazując Kolegium ponownie rozpoznać sprawę, a w razie uznania, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia, zlecić organowi I instancji jego uzupełnienie (zwłaszcza co do analizy urbanistycznej).
Rozpoznając sprawę ponownie SKO w [...] decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...] i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Organ wskazał, iż zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na uchwaleniu przez Radę Miasta [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "[...] - [...] (uchwała nr [...]z [...] lipca 2017 r., Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]), który obejmuje przedmiotową działkę nr [...], spowodowała, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy stało się bezprzedmiotowe.
Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 12 k.p.a. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1257), art. 7, 8 § 1, 35 § 1, 77 § 1, 98 § 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1260) poprzez wykonywanie zadań w sposób niesumienny, sprawny i bezstronny.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a.").
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na treść art. art. 4 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (względnie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego).
Sąd podkreślił, iż obowiązywanie dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza prowadzenie postępowania oraz możliwość i konieczność uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla danej inwestycji. W sytuacji, gdy dla terenu obowiązuje plan miejscowy, możliwość realizacji inwestycji oceniana jest bezpośrednio na podstawie przepisów tego planu. Zatem uchwalenie i wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy skutkuje uznaniem, że postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowania z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Sąd zaznaczył, iż niniejszej sprawie Kolegium prawidłowo ustaliło, że teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy położony jest w obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] - - [...] dlatego organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję zobowiązany był do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2016 r. i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], ark. [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...].
W zakresie zaś głównego zarzutu skargi dotyczącego nierozpatrzenia przez organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, Sąd podzielił argumentację skarżącego, jednak podniósł, iż uchybienie to nie miało znaczącego wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 12 k.p.a. (zasady szybkości postępowania) oraz art. 35 § 1 k.p.a. Sąd zważył, że skarżący na każdym etapie postępowania, czy przed organem I, czy II instancji, o ile doszło do przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 k.p.a., uprawniony był korzystać z instytucji skargi na przewlekłość postępowania, czy to przez złożenie uprzednio zażalenia, czy aktualnie ponaglenia, na podstawie art. 37 k.p.a.
Konkludując Sąd I instancji zaznaczył, że choć w świetle art. 153 p.p.s.a. wiążące były dla organów orzekających ocena prawna i wytyczne sądu zawarte w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu II SA/Po 202/18, to z uwagi na zmianę okoliczności sprawy (uchwalenie planu miejscowego), należało od stanowiska Sądu odstąpić.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - polegające na wadliwym uznaniu, że prawomocne rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny kwestii ważności uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] - [...] - [...]" część [...] w [...] nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. powodującego obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], ark. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...], który to teren położony jest w obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego zaskarżoną uchwałą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało oddaleniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. polegające na wadliwym (przedwczesnym) uznaniu, iż podjęcie uchwały nr [...]Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] - [...] - [...]" część [...]w [...] w trakcie trwania postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], ark. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...], który to teren położony jest w obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego zaskarżoną uchwałą, skutkowało bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego i koniecznością wydania decyzji umarzającej, mimo że uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została zaskarżona i do chwili obecnej nie wydano w zakresie stwierdzenia jej ważności prawomocnego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało oddaleniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych , a także o rozpoznanie skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono rozważania na poparcie przedstawionych zarzutów.
W udzielonej odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, jako nie posiadającej usprawiedliwionych podstaw.
Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 19 maja 2022 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż Sąd pierwszej instancji przeprowadzając kontrole legalności zaskarżonej decyzji SKO w [...] wydanej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. a orzekającej o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy i umarzającej postępowanie przed organem pierwszej instancji słusznie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi w trybie art. 151 p.p.s.a. gdyż ta nie zasługiwał na uwzględnienie w realiach niniejszej sprawy wbrew zarzutom skargi kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej wskazują, na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji norm art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - polegające na wadliwym uznaniu, że prawomocne rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny kwestii ważności uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] - [...] - [...]" część [...] w [...] nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. powodującego obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji.
Nie jest sporne, iż w dniu [...] lipca 2017 r. Rada Miasta [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]), zaś w skład obszaru objętego tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wchodziła działka strony nr [...]. W dniu 19 sierpnia 2017 r. skarżący – działając przez pełnomocnika procesowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą uchwałę, żądając stwierdzenia jej nieważności. W toku postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy do czasu rozstrzygnięcia sprawy legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 października 2018 r. II SA/Po 183/18 oddalił skargę na plan. Jednakże wyrok ten został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą kasacyjną. Również Sąd administracyjny pierwszej instancji przed wydaniem przedmiotowego wyroku postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r. odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, po rozpoznania wniosku strony z dnia 29 października 2018 r.(na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a.).
Zarzuty skargi kasacyjnej jawią się jako nieusprawiedliwione. Należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04, ONSA i WSA 2005/4/66). Sąd, uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyroki NSA z: 25 listopada 2014 r., II FSK 1224/13; 28 sierpnia 2014 r., I OSK 160/13; 25 marca 2014 r., II GSK 62/13).
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że uchybienie organu odwoławczego polegające na nierozpoznania wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim jednak istotne jest to, że wyrażono w zaskarżonym wyroku właściwy pogląd, iż prawomocne rozstrzygnięcie kwestii ważności planu miejscowego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla sprawy ustalenia warunków zabudowy.
Niewątpliwie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko doktryny i orzecznictwa, w myśl którego z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczą się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; (3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 89; wyroki NSA: z 23.01.2014 r., II OSK 1980/12, z 11 października 2016 r. II OSK 3316/14).
Z powołanego przepisu wynika, że warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego, jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Pojęcie to nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, natomiast w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć. Należy jednak podkreślić, że instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie "zależy od uprzedniego" wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadmistracyjnym. W wyroku z 16 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2274/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji nie byłoby możliwe.
Nawet toczący się równolegle z postępowaniem administracyjnym sądowy spór o ważność uchwalonego planu miejscowego nie wykluczał możliwość rozpatrzenia i rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Tak długo bowiem, jak nie doszło do wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie ważności planu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało przyjmować, że plan ten nie został wyeliminowany z obrotu prawnego i nadal obowiązuje. W konsekwencji możliwe było ustalenie wszystkich koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia warunków zabudowy elementów, mając na uwadze obowiązującą uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] - [...] - [...]" część [...]w [...]. Zatem w realiach tej sprawy nie było uzasadnione zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na poddanie ww. prawa miejscowego ocenie sądu administracyjnego.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Sądowi w niniejszym składzie wiadomym jest z urzędu, iż wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., II OSK 318/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 1 października 2018 r. II SA/Po 183/18. Ta okoliczność tylko potwierdza fakt pozostawania w obrocie prawnym kwestionowanego przez skarżącego prawa miejscowego.
Tym samym w realiach niniejszej sprawy nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w sposób opisany w pkt 2 petitum wniesionego środka odwoławczego.
Zauważyć należy, iż z brzmienia przepisów art. 4 ust. 2 oraz art. 59 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niekwestionowaną bowiem zasadą – na gruncie wspomnianej ustawy – jest, że określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w planie miejscowym (art. 4 ust. 1). Oznacza to, że od chwili wejścia w życie planu miejscowego postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie może być kontynuowane, staje się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu w myśl art. 105 § 1 k.p.a.
Z kolei stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jeżeli zatem organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając, czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie takimi przepisami były przywołane wyżej przepisy u.p.z.p. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. [...] złożył, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego ww. działkę nie istniał. Jednakże w toku postępowania w dniu [...] lipca 2017 r. Rada Miejska [...] uchwaliła przedmiotowy plan zagospodarowania przestrzennego (nr [...]) – ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]z [...] lipca 2017 r., poz. [...], który swoim zasięgiem objął teren planowanego przedsięwzięcia. Zatem, wobec powyższego, z datą wejścia w życie ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy odwoławczy utraciły kompetencję do rozstrzygania sprawy w ramach postępowania administracyjnego wobec braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy.
W takiej sytuacji, gdy postępowanie z wniosku skarżącego bez wątpienia stało się bezprzedmiotowe – wydanie rozstrzygnięcia in merito tym samym stało się niemożliwe - zakończenie postępowania musiało nastąpić przy zastosowaniu art. 105 § 1 k.p.a. Należy zatem zaaprobować stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2006 r., II OSK 65/06, iż powstała w toku postępowania administracyjnego jego bezprzedmiotowość stanowi przesłankę umorzenia postępowania i tego skutku nie zmienia fakt, że w chwili wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jego merytoryczne rozpoznanie było możliwe.
Tym samym podniesione w skardze kasacyjne zarzuty jako nieusprawiedliwione nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskami wniesionego środka odwoławczego.
Podsumowując, w ocenie Sądu odwoławczego, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji, o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło