III SA/Kr 1081/24

WyrokWSA w Krakowie2024-09-30

Skład orzekający: S WSA Ewa Michna, Sędzia WSA Jakub Makuch, ASR WSA Ewelina Dziuban

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomo pozornego lub wadliwego uzasadnienia, które nie odnosi się w wystarczającym stopniu do celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz gminnego programu profilaktyki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Prokuratora, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie narusza istotnie prawa. Sąd stwierdził, że materiały legislacyjne pozwalały na poznanie motywów działania rady, a uzasadnienie projektu uchwały spełniało wymagane standardy, odwołując się do praktyki gospodarczej i opinii jednostek pomocniczych. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje zgodność z prawem, a nie celowość uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Andrychowie dotyczącą maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym art. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz przepisów rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej, wskazując na arbitralność i brak właściwego uzasadnienia projektu uchwały. Burmistrz Andrychowa wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała została podjęta z uwzględnieniem celów ustawy i programu profilaktyki, a ustawowe upoważnienie ma charakter ogólny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej w Andrychowie NR XLVII-479-18 z dnia 24 maja 2018 roku w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy oddala skargę. Rada Miejska w Andrychowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 609) oraz art.12 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. 2016 r., poz. 487) podjęła 24 maja 2018 r. uchwałę nr XLVII-479-18 w sprawie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Okręgowy w Krakowie, domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały w całości. Prokurator zarzucił zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa, tj. 1. art. 12 ust. 1, 5 i 7 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity: Dz.U. z 2016, poz. 283) – dalej: "rozporządzenie", polegające na ustaleniu w § 1 pkt 1-6 ww. uchwały maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Gminy Andrychów, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w sposób: – arbitralny, bez uprzedniego właściwego uzasadnienia projektu uchwały wymaganego dyspozycją § 143 w zw. z § 131 ust. 1 i § 12 rozporządzenia, a w konsekwencji – z naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP nakazującej przestrzeganie przez prawodawcę zasad poprawnej legislacji – zdaniem Prokuratora brak uzasadnienia uniemożliwiał ocenę zgodności z prawem uchwalanych przepisów przez jednostki pomocnicze na etapie ich obligatoryjnego opiniowania, w myśl art. 12 ust. 5 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czyniąc to opiniowanie pozornym, przez organy nadzoru w oparciu o art. 91 ustawy o samorządzie gminny oraz przez sądy administracyjne - w toku kontroli zagwarantowanej art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej "p.p.s.a.", w szczególności z punktu widzenia realizacji przez stanowione przepisy celów i nakazów ww. ustawy, skonkretyzowanych w jej preambule, w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz w art. 12 ust. 7 tej ustawy m.in. obowiązku podejmowania przez Radę Gminy działań zmierzających do ograniczania spożycia i dostępności alkoholu oraz obowiązku uwzględniania przy podejmowaniu ww. uchwały postanowień gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Prokurator podniósł, że kompetencję gmin do wydawania aktów prawa miejscowego określa art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Klauzula kompetencyjna zobowiązuje organy stanowiące gmin do wydawania aktów prawa miejscowego wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. W analizowanej sprawie upoważnienie tego rodzaju zawiera art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przy czym zamieszczone w powołanym przepisie upoważnienie nie przewiduje w tym zakresie dla rady gminy pełnej dowolności w określaniu powyższych kwestii. Przyjęte w tym zakresie rozwiązania muszą pozostawać w zgodzie z ogólnymi założeniami jakie legły u podstaw uchwalenia ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, sprecyzowanymi w jej preambule oraz w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. W uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały wskazano m.in., że powodem nowelizacji dotychczas obowiązującej w tym zakresie uchwały była nowelizacja z 10 stycznia 2018 r. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obowiązująca od dnia 9 marca 2018 r. Organ stwierdził jedynie, że maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy przewiduje utrzymać na dotychczasowym poziomie, bowiem jak pokazuje praktyka życia gospodarczego, limit ten okazał się właściwy. Rada Gminy w żaden sposób nie odniosła się jednak do zapisów Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2018, ani też nie wskazała powodów dla których przyjęła taką, a nie inną maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy, co uniemożliwia faktyczną kontrolę czy badana uchwała została podjęta zgodnie z celami ww. ustawy. Tymczasem, we wspomnianym programie profilaktyki podano, że badani dorośli mieszkańcy gminy wskazali, że alkohol jest jednym z najpoważniejszych problemów występujących na terenie Gminy Andrychów. W opinii większości badanych, spożycie alkoholu na przestrzeni lat w Gminie utrzymuje się na stałym poziomie. W ocenie 36 % badanych poziom tego spożycia jest duży. Zdaniem Prokuratora, tak sformułowane uzasadnienie w istocie nie uzasadniało w sposób rzeczywisty przyjętych w uchwale rozwiązań i dlatego ma charakter pozorny. Nie wiadomo bowiem dlaczego dopuszczona tą uchwałą ilość zezwoleń została uznana za odpowiednią i czy wpływała na ograniczenie dotychczasowego spożycia alkoholu. Nadto uzasadnienie w powyższym kształcie naruszało § 12 i 143 rozporządzenia, gdyż zgodnie z ich dyspozycją powinno ono m.in. zawierać przedstawienie możliwości podjęcia alternatywnych rozwiązań oraz informację o wyniku podejmowanych w tym zakresie działań dotychczasowych. Wobec powyższego, należy więc przyjąć, że dołączony do projektu ww. uchwały tekst zatytułowany "Uzasadnienie’', z uwagi na brak wymaganej treści, w istocie nie jest uzasadnieniem o jakim mowa w § 12 i 143 Rozporządzenia. Tymczasem w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że uchwały rady gminy podejmowane na podstawie art. 12 ust. 1-3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powinny posiadać uzasadnienie (por. np. wyroki NSA z 17 stycznia 2013 r., I OSK 1170/12, z 14 lutego 2013 r., II OSK 2522/12, z 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06, z 6 listopada 2020 r., II GSK 296/20, z 6 maja 2003 r., II SA/Kr 251/0, wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2005 r., II SA/Wa 716/04, wyrok WSA w Białymstoku z 22 marca 2011 r., II SA/Bk 837/10, wyrok WSA w Olsztynie II SA/Ol 421/19). Ponadto w analizowanej sprawie również przebieg dalszej procedury uchwałodawczej nie dostarczał koniecznej wiedzy o uwarunkowaniach decyzji Rady przyjętych ww. uchwałą (Protokół nr XLVII/18 z sesji Rady Miejskiej w Andrychowie z 24 maja 2018 r.). Opisane dowolne i bez rzetelnego uzasadnienia ustalenie maksymalnej ilości zezwoleń na sprzedaż alkoholu w kwestionowanej uchwale czyniło realizację celów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi iluzoryczną, a przez to istotnie narusza art. 12 ust. 3, 5 i 7 w zw. z art. 1 i 2 ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Andrychowa wniósł o oddalenie skargi. Organ podał, że nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zobowiązała organy stanowiące gmin do ustanowienia w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt.1-3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w drodze uchwały, maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie Gminy. Opracowując projekt uchwały kierowano się celami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi związanym z ograniczeniem spożycia i dostępności alkoholu z uwzględnieniem Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Ustawowe upoważnienie dla Rady do określenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych ma charakter ogólny. Określa ono jedynie organ, wyposażony w kompetencje prawotwórczą sprawę przekazaną do uregulowania. Zatem ustalenie maksymalnej liczby zezwoleń, o których mowa powyżej, dokonywane jest w oparciu o przyznaną organowi swobodę prawotwórczą, bez obowiązku uzasadniania uchwał z uwagi na brak uregulowania w przepisach prawa tj. w ustawie o samorządzie gminnym. Brak jest wytycznych ustawowych, którymi można by się posługiwać ustalając maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Zdaniem ówczesnej Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (obecnie Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom) tylko racjonalna polityka w zakresie limitowania dostępności alkoholu przekłada się na zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców. Dlatego też konstruując zaskarżoną uchwałę wzięto pod uwagę wyniki konsultacji społecznych przeprowadzonych z Sołtysami poszczególnych sołectw, skutkujące uzyskaniem pozytywnych opinii jednostek pomocniczych oraz pozytywną opinię Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, która podczas kilku posiedzeń plenarnych szczegółowo analizowała propozycje zmian w uchwałach dotyczących maksymalnej ilości oraz lokalizacji punktów sprzedaży napojów alkoholowych, informacje uzyskane z Komisariatu Policji oraz ze Straży Miejskiej, uwzględniające dane statystyczne za lata 2016-2017 w zakresie naruszania porządku publicznego, w obrębie placówek handlowych prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych. Wnikliwej analizie poddano również wyniki badań zawarte w "Diagnozie problemów społecznych na terenie Gminy Andrychów" przeprowadzonej w 2017 r., które wprawdzie w opinii respondentów wskazały problem uzależnienia od alkoholu jako jeden z poważniejszych występujących na terenie gminy, jednakże równocześnie ukazały, że mieszkańcy gminy sięgali po alkohol raczej sporadycznie - kilka razy w miesiącu (35 %), bądź kilka razy w tygodniu (22 %), a nawet kilka razy w roku (12 %), duża część badanych podała, że w ogóle nie piła alkoholu (28 %). Jedynie 3 % badanych wskazało, że sięgało codziennie po napoje wysokoprocentowe. Diagnoza uwzględniała również pytanie dotyczące liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Gminy. Praktyka życia gospodarczego pokazała, że ustalony limit jest właściwy, gdyż w następnych latach w dalszym ciągu, nie przyczynił się do zwiększonego spożycia napojów alkoholowych w Gminie. Analiza złożonych przez przedsiębiorców oświadczeń o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w punktach sprzedaży potwierdziła racjonalne limitowanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie została uwzględniona ponieważ znajdujące się w aktach sprawy materiały legislacyjne dotyczące zaskarżonej uchwały pozwalają Sądowi poznać motywy jakimi kierowała się rada gminy określając maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Niniejsze uzasadnienie w części powtarza argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku tego samego składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 września 2024 r., III SA/Kr 1080/24, a dotyczącego uchwały podejmowanej na tej samej sesji rady gminy, ale w zakresie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Jak już Sąd zaznaczył na wstępie, zaskarżona uchwała została podjęta m.in. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Powołany przepis stanowi, że rada gminy ustala, w drodze uchwały, maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta), odrębnie dla: 1) poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 ust. 3; 2) zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży; 3) zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W złożonej skardze Prokurator przyznawał, że projekt zaskarżonej uchwały zawierał uzasadnienie, ale cytując treść tego uzasadnienia, Prokurator podkreślił, że wskazanie przez projektodawców, że planowane jest utrzymanie limitów zezwoleń na dotychczasowym poziomie "albowiem jak pokazuje praktyka życia gospodarczego, limit ten okazał się właściwy" w istocie nie uzasadniało w sposób rzeczywisty dlaczego dopuszczona tą uchwałą ilość zezwoleń była odpowiednia i czy wpłynęła na ograniczenie dotychczasowego spożycia alkoholu. Prokurator odniósł się przy tym do Gminnego Programu Profilaktyki i Problemów Alkoholowych na rok 2018 i badań opinii publicznej na terenie gminy i stwierdzenia, że 36% badanych ocenia ten poziom spożycia jako duży (36%). Zdaniem Sądu tego typu argumentacja w istocie zmierzała do oceny celowości przesłanek jakimi kierowała się rada gminy podejmując zaskarżoną uchwałę, a w takim zakresie Sąd nie może kontrolować zaskarżonej uchwały. W tym miejscu należałoby więc przytoczyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por postanowienie NSA z 8 lutego 2024 r., II GSK 2082/23, w którym dodatkowo powołano w sposób szczegółowy orzecznictwo sądów administracyjnych ), że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Konstytucyjnie określony zakres właściwości sądów administracyjnych jest zatem wyznaczony ustawami ("w zakresie określonym w ustawie") i wymaga wyprowadzenia z regulacji ustaw (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 13 stycznia 2014 r., II GPS 3/13; postanowienie NSA z 18 września 2019 r., II GSK 801/19;; postanowienie NSA z 25 listopada 2009 r., II FSK 1909/09). Właściwość sądów administracyjnych jest uregulowana w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ((t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 – dalej- p.u.s.a.), ustawie p.p.s.a. oraz w ustawach szczególnych. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wyznaczona przepisem ustrojowym właściwość sądów administracyjnych została skonkretyzowana w przepisach ww. ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione, w tym na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9). Ponadto, zgodnie z treścią art. 3 § 2a p.p.s.a., art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Naruszenie dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego jest obwarowane sankcją nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Reasumując powyższe uwagi należałoby więc wskazać, że powierzona konstytucyjnie sądom administracyjnym sądowa kontrola administracji może być sprawowana tylko z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 184 Konstytucji). Sąd administracyjny nie może zatem oceniać zgodności kontrolowanej uchwały z innymi kryteriami, w tym z zasadami celowości, rzetelności czy gospodarności, ani oceniać i wartościować stopnia ich praktycznej skuteczności. Nadto należy podkreślić, że kontrolując zaskarżony akt prawa miejscowego sąd administracyjny może uznać, że istnieją podstawy do stwierdzenia jego nieważności tylko w razie uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa (art. art. 147 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 i w zw. z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym). O istotnym naruszeniu prawa przez akt prawa miejscowego organu gminy można mówić w przypadku jego oczywistej sprzeczności z przepisami prawa (por. m.in. wyrok NSA z 27 lipca 2020 r., II GSK 462/20 i powołany tamże wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., II FSK 3595/13). W ocenie orzekającego Sądu istotne jest, że uzasadnienie projektu zaskarżonej uchwały zostało przygotowane w formie dokumentu przedstawionego radnym na sesji 24 maja 2018 r. pod nazwą "Informacja wprowadzająca" (k. 23 akt administracyjnych). Z dokumentu tego wynika m.in., że projekt uchwały odwoływał się do Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiazywania Problemów Alkoholowych uchwalanego corocznie przez gminę. Projekt wskazywał, że proponowana uchwała praktycznie nie odbiega od dotychczasowych przepisów. Nota bene Gminny Program Profilaktyki... na rok 2018 nie zalecał zmniejszenia ilości punktów sprzedaży alkoholu lub też zmiany zasad usytuowania miejsc sprzedaży. Zaskarżona uchwała nie była więc z nim sprzeczna. Co więcej projekt uchwały zyskał pozytywną opinię Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i pozytywne opinie wszystkich sołectw (k. 21 – protokół nr 6/2018 z plenarnego posiedzenia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych). Projekty te były omawiane również wcześniej przy udziale przedstawicieli policji (k. 15 – Protokół nr 5/2018 z plenarnego posiedzenia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych). Powoływane więc w skardze Prokuratora orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące na konieczność posiadania uzasadnienia projektu uchwały podejmowanej na podstawie art. 12 ust. 1-3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, są o tyle nieadekwatne, że w rozstrzyganej sprawie zaskarżona uchwała posiadała uzasadnienie jej projektu. W ocenie Sądu materiały legislacyjne wskazują, że uzasadnienie projektu zaskarżonej uchwały poddaje się kontroli sądu administracyjnego i spełnia standardy wymagane przez obowiązujące przepisy. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie akceptuje argumenty, że: "skoro Rada przedstawiła w sprawie protokół jej posiedzenia (załącznik do akt sprawy), w trakcie którego odbyła się prezentacja projektu uchwały oraz przeprowadzono głosowanie nad tym projektem, to łączna analiza wskazanych dokumentów pozwala na zrekonstruowanie motywów Rady w zakresie rozwiązań zawartych w spornej uchwale, które w ocenie NSA nie dają podstaw do ich zakwestionowania z punktu widzenia przesłanek istotnego naruszenia prawa" (ww. wyrok NSA z 27 lipca 2020 r., II GSK 462/20). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przykładowo podkreśla się również, że ustawodawca krajowy nie uzależnia kompetencji rady gminy do wprowadzenia zakazu od stopnia poparcia opinii publicznej, a więc kryterium tego nie może również wprowadzać kontrolujący uchwałę sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2022 r., II GSK 470/19 i powołany tamże wyrok z13 stycznia 2022 r., II GSK 2533/21). Wprawdzie powołane orzeczenia dotyczyły bezpośrednio zakresu upoważnienia ustawowego z art. 12 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, niemniej jednak część wywodów można odnieść do zakresu prawidłowości uzasadnienia projektu uchwały i w rozpoznawanej sprawie. Uwagi te mają znaczenie i w rozpatrywanej sprawie ponieważ skarga Prokuratora cytuje obszernie badania opinii publicznej mieszkańców Andrychowa na temat spożycia alkoholu w kontekście zarzucanych nieprawidłowości w uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały. Na marginesie sprawy należy też podkreślić, że skarżący Prokurator akcentuje liczbę 36% badanych respondentów oceniających poziom spożycia alkoholu gminie jako "duży" (str. 5 skargi), ale już nie wspomina, że wg tych ankietowanych "liczba punktów sprzedaży alkoholu jest wystarczająca (43%), a nawet duża (22%), czy zbyt duża (13%), natomiast 12% uznało, że liczba punktów sprzedaży jest zbyt mała" (str 5 Gminnego Programu Profilaktyki... - k57 akt administracyjnych). Oceniając więc i w tym kontekście uzasadnienie projektu zaskarżonej uchwały, zdaniem Sądu, nie ma sprzeczności proponowanych zapisów i ich uzasadnienia ("jak pokazuje praktyka życia gospodarczego limit ten okazał się właściwy") ani z ustawą, ani z gminnym programem profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych. Powołany natomiast przez Prokuratora wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2020 r., II GSK 296/20 dotyczy innych realiów sprawy. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem zastrzeżeń była 20-m. odległość punktu sprzedaży alkoholu, co stało się przedmiotem konstatacji sądu administracyjnego I instancji, że "sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się w podobnych sprawach zajmując stanowisko, że ustanowienie przedmiotowej odległości na poziomie odpowiednio - 10 m, 15 m, czy 20 m nie jest wystarczające do realizacji celów ustawy. Zdaniem orzekającego Sądu, skoro uzasadnienie projektowanej uchwały bezspornie zostało sporządzone; z materiałów legislacyjnych wynika, ze kwestie ograniczenia spożycia alkoholu, potencjalnych problemów z zachowaniem porządku publicznego – były wnikliwie analizowane – to szczegółowsza kontrola sądu administracyjnego byłaby jednak naruszeniem zasady legalizmu, którą to zasadą kieruje się przede wszystkim sąd w sprawowania kontroli działalności administracji publicznej. Odnosząc się z kolei do zarzutów Prokuratora o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia (w szczególności § 12 pkt 1 rozporządzenia) poprzez nieprzedstawienie alternatywnych rozwiązań oraz informacji o wyniku podejmowanych w tym zakresie działań dotychczasowych – to zdaniem Sądu, należałoby podkreślić, że projektodawcy uchwały wyraźnie wskazali, że projekty uchwał (procedowane były uchwały w przedmiocie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż alkoholu i zasad usytuowania punktów sprzedaży) w zasadzie nie odbiegają od tych obowiązujących do tej pory i że, jak pokazuje praktyka życia gospodarczego limit ten okazał się właściwy. Nie jest więc zasadny zarzut braku przedstawienia "alternatywnych" rozwiązań, skoro z uzasadnienia projektu, jak i informacji wynikających z zapisów procesu legislacyjnego – wynika, że dotychczasowe rozwiązania nie powodowały problemów w nadmiernym spożyciu alkoholu na terenie gminy Andrychów. Niezależnie od powyższych uwag "Informacja wprowadzająca", a więc uzasadnienie projektu obu uchwał, wskazuje na przyczyny konieczności podjęcia stosownej uchwały; odnosi się do założeń, które przyjęto przy opracowaniu projektu; wskazuje na obowiązki rady gminy w obszarze prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów ze spożyciem alkoholu. Powołana natomiast na zakończenie skargi "Informacja o wyniku kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli w 2021 r. w zakresie kontroli m.in. działalności poszczególnych organów gmin co do ograniczania spożycia napojów alkoholowych jest również nieadekwatna w rozpatrywanej sprawie. Cytowana obszernie "Informacja..." dotyczy m.in. uchwał w zakresie Gminnych Programów Profilaktyki i Rozwiazywania Problemów Alkoholowych (str. 8 skargi), a więc uchwały, która nie została zaskarżona. Co więcej, w praktyce Prokurator ograniczył się do cytowania "Syntezy wyników kontroli" NIK dotyczącej działan organów gmin (str. 14 i nast. ww. Informacji), ale też trzeba zauważyć, że w znacznej mierze uwagi NIK dotyczą krytycznej oceny gminnych programów profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych, albo też odwołują się do poglądów orzecznictwa, które w wyniku kontroli instancyjnej – nie zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny (np. powołany na str. 44 Informacji NIK, wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2019 r., III SA/Kr 1131/18 został uchylony przez ww. wyrok NSA z 24 sierpnia 2022 r., II GSK 470/19). Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło