III SA/Gl 484/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-12-08

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za niepoddanie się kontroli może zostać stwierdzona nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za niepoddanie się kontroli nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący był nieobecny podczas kontroli i nie wyznaczył osoby upoważnionej do reprezentowania go, co uzasadniało nałożenie kary. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistego, łatwo dostrzegalnego i kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub proceduralnego, które nie miało miejsca w tej sprawie. Postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji nie zastępuje trybu odwoławczego i wymaga spełnienia ściśle określonych przesłanek, które nie wystąpiły.
Stan faktyczny
Skarżący prowadzący działalność gospodarczą został ukarany karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za niepoddanie się kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący był nieobecny w dniu kontroli i nie wyznaczył osoby upoważnionej do reprezentowania go, mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie kontroli. Organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ([...]WITD) z [...] r. nr [...] o nałożeniu na B. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w B. (skarżący), kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł za niepoddanie się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, tj. naruszenie lp.1.5 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz.2200, dalej utd). Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej kpa). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 6 sierpnia 2019 r. reprezentujący skarżącego zawodowy pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji [...] WITD z [...] r. o nałożeniu kary pieniężnej, gdyż narusza ona art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Decyzja ta jest prawomocna. Decyzją z [...] r. GITD odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji, gdyż nie dopatrzył się wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 92a ust. 1 i 3 oraz art. 93 ust. 1 utd w brzmieniu z daty zdarzenia poprzez akceptację nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej przy braku podstaw; niezastosowanie art. 92c utd, mimo że dowody i okoliczności sprawy wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć; naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art.7, art. 8, art. 9 i art. 107 kpa. W konsekwencji skarżący wniósł o zmianę decyzji w całości i uchylenie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Uzasadniając decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wskazał na zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa), z której wynika że mogą być one zmieniane lub uchylane tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów kpa bądź przepisów prawnych szczególnych, do których kodeks administracyjny odsyła. Jedną z takich możliwości jest instytucja stwierdzenia nieważności decyzji wskazana w art. 156 § 1 kpa. Określa on szczegółowo przesłanki, kiedy może być zastosowana (pkt 1-7), w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, które wskazał skarżący. Jednocześnie wyjaśnił, że ten nadzwyczajny tryb postępowania nie może prowadzić do obejścia przepisów dotyczących odwołania oraz skargi do sądu administracyjnego. Przypomniał też, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną formą naruszenia, o której decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (niemożliwe do zaakceptowania). Powyższe potwierdzają liczne wyroki sądów administracyjnych. Dalej organ przypomniał, że skarżący zakwestionował zastosowanie art. 93a ust. 1 i 3 oraz art. 93 ust. 1 utd, w sytuacji kiedy 14 lutego 2018 r. nie udało się skutecznie rozpocząć kontroli przedsiębiorcy z powodu jego nieobecności w miejscu prowadzenia działalność zarejestrowanej w CEIDG przy jednoczesnym braku wyznaczenia osoby upoważnionej do jego reprezentowania, mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie kontroli, jak i w związku z brakiem kontroli innego organu. Powyższe okoliczności uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Organ nie mógł natomiast stosować w postępowaniu nadzwyczajnym art. 92c utd, gdyż ocenia on wyłącznie wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Organ podkreślił, ż skarżący nie negował nieobecności w dacie kontroli, ani wykonania obowiązku z art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Fakt niewyznaczenia osoby upoważnionej, jak również odmowa udziału w czynnościach B.C. uzasadniały odstąpienie od przeprowadzenia kontroli. Organ nie dostrzegł w tym zakresie naruszenia prawa zwłaszcza rażącego. Oparł swoje ustalenia na protokole czynności z [...] r. oraz notatkach służbowych z 4 i 9 lutego 2018 r. Decyzja została doręczona w trybie zastępczym 8 maja 2018 r., po dwukrotnym awizowaniu 23 i 30 kwietnia 2018 r. Od decyzji nie wniesiono odwołania a wniosek o stwierdzenie nieważności datowany jest na 6 sierpnia 2018 r. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie doszło do wszczęcia kontroli przedsiębiorstwa skarżącego, ponieważ skarżący nie poddał się kontroli a w istocie uniemożliwił jej przeprowadzenie przez swoją nieobecność i niewyznaczenie osoby do reprezentowania go w czasie jej trwania. Skarżący o planowanej kontroli był powiadomiony pismem z 24 stycznia oraz 13 lutego 2018 r. o terminie jej rozpoczęcia.. Nie była też w jego firmie, wbrew jego twierdzeniom prowadzona równolegle inna kontrola. Tym samym skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Za niezasadny organ uznał zarzut bezpodstawnego odstąpienia organu od przeprowadzenia kontroli, gdyż nie mogła zostać przeprowadzona w obecności jego żony, nawet gdyby nie odmówiła uczestniczenia w czynnościach kontrolnych, ponieważ nie została upoważniona do reprezentowania skarżącego w czasie jego nieobecności podczas kontroli. Nie wyraziła takiej zgody również druga osoba obecna w trakcie wizyty funkcjonariuszy, która nie ujawniła nawet swojego nazwiska. Tym samym inspektorzy nie zastali żadnego pracownika skarżącego a przeprowadzenie kontroli w obecności przywołanego świadka będącego funkcjonariuszem publicznym i pracownikiem innego organu niż organ przeprowadzający kontrolę byłoby niemożliwe ze względu na nieznajomość m.in. miejsca przechowywania dokumentów i danych cyfrowych niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Inspektorzy mogli podjąć próbę przeprowadzenia kontroli przedsiębiorstwa strony tylko pod wskazanym w zawiadomieniu adresem (por. wyrok WSA w Gorzowie II SA/Go 612/20 z 30.11.2020 r., publ. CBOSA). Organ dokonał także prawidłowej wykładni zastosowanych w sprawie przepisów. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została przekazana wg właściwości postanowieniem z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 773/20 skarżący powtórzył treść wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej z [...] r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 9aa ust. 1 i 3, art. 93 ust.1 art. 92c utd oraz art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 kpa przez jej uchylenie na podstawie art. 158 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz na podstawie akt sprawy (art.133 § 1 ppsa). W kontrolowanej sprawie, organ skoncentrował się głównie na analizie badanej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w kontekście wystąpienia przesłanki nieważnościowej określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, wobec zarzucanego przez przedsiębiorcę bezpodstawnego zastosowania art. 92a ust. 1 i 3 oraz art. 93 utd aw konsekwencji nałożenia kary pieniężnej. Odnotować trzeba, że choć przedmiotem "rażącego naruszenia prawa" będą najczęściej przepisy prawa materialnego, to jednak wspomniana postać naruszenia może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. We wniosku skarżący wskazał na naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Istotne jednak, z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest zastrzeżenie, że wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. J. Brolik, w: J. Brolik, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 247, LEX, 2013, wyd. V, także wyroki NSA: z 15 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 731/08, oraz z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05, publ. CBOSA). Naruszenia prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej musi mieć charakter rażący. W orzecznictwie przesłanka rażącego naruszenia prawa wiąże się z trzema okolicznościami: oczywistością naruszenia prawa, charakterem przepisu, który został naruszony oraz ekonomicznymi lub gospodarczymi skutkami, które wywołała. Rażąca sprzeczność ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu (por. wyrok NSA z 15.02.2013 r., sygn. akt II FSK 1345/11, CBOSA). O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawnej z treścią orzeczenia zapadłego w sprawie. Zastosowana w orzeczeniu norma prawna powinna być rozumiana jednolicie (por. wyrok NSA z 5.03.2015 r., sygn. akt II FSK 252/13, publ. CBOSA). Naruszenie prawa będzie miało cechę rażącego wtedy, gdy czynności postępowania organu lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (por. wyrok NSA z 14.09.2010 r., sygn. akt II FSK 644/09, publ. CBOSA). Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma charakter "rażącego", tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek (por. wyrok NSA z 8.11.2013 r., sygn. akt II FSK 2058/12, publ. CBOSA). Nie każde naruszenie prawa, ale tylko naruszenie o wyjątkowej intensywności, powodujące wadę tkwiącą w samej decyzji, uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok NSA z 16.11.2011 r., sygn. akt II FSK 839/10, publ. CBOSA). Nie stanowi rażącego naruszenia prawa możliwość stosowania czy wykładni określonej regulacji, w sytuacji gdy mają miejsce kontrowersje, spory i wątpliwości interpretacyjne. Stanowisko to potwierdzone jest licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych i poglądami piśmiennictwa (por. J. Brolik, w: J. Brolik, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 247, LEX, 2013, wyd. V). Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to naruszenie oczywiste, łatwo dostrzegalne, wyraźne, niewątpliwe. Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa nie może mieć miejsca, kiedy treść normy prawnej nie jest oczywista i daje możliwość różnych interpretacji, zatem błędna wykładnia prawa, co do zasady, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki NSA: z 21.03.2013 r., sygn. akt I GSK 1394/11 oraz z 21.03.2013 r., sygn. akt I GSK 1393/11, publ. CBOSA). W tego typu przypadkach nie chodzi o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki NSA: z 6 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2578/12, oraz z 5.05.2011 r., sygn. akt I FSK 761/10, z 13.05.2014 r., sygn. akt I GSK 1490/12 oraz z 18.02.2011 r., sygn. akt II FSK 1822/09, publ. CBOSA). Wreszcie wskazać trzeba, że w postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w postępowaniu zakończonym nałożeniem kary pieniężnej. Wskazać należy, że tych w istocie nawet we wniosku ani skardze przedsiębiorca nie kwestionuje. Wskazuje jedynie, że organ mógł skorzystać z innej podstawy prawnej dla przeprowadzenia kontroli w sytuacji, kiedy skarżący był nieobecny ani nie wskazał osoby uprawnionej do jego reprezentowania. Powyższe powoduje, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa a zwłaszcza wskazanych przepisów. Nie można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty a decyzja jest oczywiście wadliwa i wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. W art. 16 kpa wyrażona jest zasada trwałości decyzji ostatecznych polegająca na tym, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Katalog przyczyn unieważnienia decyzji jest zamknięty, co wzmacnia ta zasadę. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Z powyższego przepisu wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej to odstępstwo, a więc wyjątek od sytuacji, że decyzja taka pozostaje w obrocie, obowiązuje, jest stosowana i nie podlega ocenie w zakresie jej zgodności z prawem. Obowiązywanie tej zasady prowadzi do formalnego obowiązywania każdej decyzji ostatecznej, nawet wadliwej, do czasu wyeliminowania jej z obrotu. Skoro jednak eliminacja takich decyzji jest odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 16 kpa, to przepisy przewidujące możliwość takiej eliminacji muszą być interpretowane ściśle. Tak więc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy przytoczonego powyżej art. 156 § 1 kpa, który ma swój odpowiednik w art. 247 § 1 op. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyznać, ze skarżący wadliwości decyzji upatruje w nieprawidłowej ocenie organu, że nie poddał się lub nie uniemożliwił przeprowadzenia kontroli. Nie kwestionuje jednak, że był w dacie kontroli nieobecny i nikogo nie umocował do reprezentowania go w toku jej prowadzenia. Nie kwestionuje także twierdzenia organu, że w tym czasie żadnej innej kontroli w jego firmie nie było. Wręcz zarzuca organowi, że nie skorzystał aby ją przeprowadzić z innej podstawy prawnej i innego trybu (art. 79a ust. 9 usdg), mimo że był o jej rozpoczęciu zawiadomiony i nie dopełnił ciążących nań obowiązków z art. 80 ust. 3 usdg. Korespondencja między skarżącym a organem trwała od 24 stycznia 2018 r., kiedy zostało wysłane zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli za okres od 14.02.2013 r. do 14.02.2018 r. W wezwaniu zawarto wszystkie niezbędne informacje dotyczące miejsca przeprowadzenia kontroli, objętych kontrolą dokumentów czy wymogu obecności kontrolowanego lub ustanowionego pełnomocnika w jej toku. W tym celu załączono do zawiadomienia m.in. upoważnienie do reprezentowania przedsiębiorcy. Pismem z 7 lutego 2018 r. skarżący powiadomił organ o prowadzeniu kontroli w jego firmie przez Starostę Powiatowego w B., która to informacja okazała się nieprawdziwa i 13 lutego organ powiadomił o rozpoczęciu kontroli [...], która nie doszła jednak do skutku z winy skarżącego. Przywołanych okoliczności skarżący nie neguje a mimo to neguje prawidłowość zastosowanych przepisów i zasadność nałożenia kary pieniężnej. Wskazuje też na brak wpływu na odstąpienie organu od kontroli, co w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia a wręcz wskazuje na prawidłowe działanie organu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, ze zm.), dalej "utd", zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Stosownie do lp. 1.5 tego załącznika, za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 10.000 zł. Przepisy regulujące kontrolę przedsiębiorców znajdują się w Rozdziale 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm., zwanej dalej usdg). Zgodnie z art. 79 ust. 4 tej ustawy, kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Przepis art. 80 ust. 1 usdg stanowi zaś, że czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności (art. 80 ust. 3). Ponadto, zgodnie z art. 72 utd, kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: 1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; 2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; 3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; 4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; 5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli. Z punktu 1.5 załącznika nr 3 do utd wynika, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podlega karze 10.000 zł. Sąd podziela również stanowisko organu, który wskazał, że inspektorzy nie mogli zastosować wskazywanego przez skarżącego art. 80 ust. 5 usdg, zgodnie z którym w razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez kontrolowanego obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Inspektorzy nie zastali bowiem żadnego pracownika skarżącego, a przeprowadzenie kontroli w obecności przywołanego świadka będącego funkcjonariuszem publicznym i pracownikiem innego organu niż organ przeprowadzający kontrolę byłoby niemożliwe ze względu na nieznajomość m. in. miejsca przechowywania dokumentów i danych cyfrowych niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Na skarżącym ciążył obowiązek umożliwienia organowi przeprowadzenia czynności kontrolnych, a jak już wyżej wspomniano sam fakt przebywania poza granicami kraju w dacie terminu kontroli, czy też prowadzenia dodatkowo działalności w innej miejscowości nie stanowił wystarczającej przesłanki usprawiedliwiającej przedsiębiorcę. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zebrany przez organ materiał dowodowy pozawalał na przyjęcie, że skarżący nie poddał się kontroli, a zatem zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Nie wystąpiła też wskazana przesłanka nakazująca stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Skarżący został zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli. Jednocześnie w zawiadomieniu wskazano na możliwość przeprowadzenia kontroli w siedzibie firmy jak i organu po uprzednim uzgodnieniu terminu. Dodatkowo pouczono skarżącego o stosownych przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym – w przypadku nieobecności – o konieczności wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy w trakcie kontroli (art. 80 ust. 3 usdg). Z możliwości tych skarżący nie skorzystał czego nie neguje. Nie podważył zatem ustaleń organu, które legły u podstaw nałożenia kary pieniężnej i zastosowanych przepisów. Nie wskazał też na okoliczności, które były od niego niezależne lub których nie mógł przewidzieć nie tylko co do samej kontroli, jak i wniesienia odwołania od wydanej przez organ decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Postępowanie nadzwyczajne nie zastępuje kontroli prowadzonej w trybie odwoławczym. Tryb nadzwyczajny wymaga spełnienia konkretnych przesłanek, które w spornej sprawie nie wystąpiły. Powyższe powoduje, że decyzja z [...] r. nie narusza prawa a wniosek o stwierdzenie jej nieważności nie znajduje uzasadnienia faktycznego i prawnego co powoduje, że Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa. Sąd za nieskuteczne uznał zarzuty skargi, które odnoszą się do naruszenia postępowania administracyjnego. Organ przeprowadził postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 kpa, gdyż odnoszą się one do postępowania w sprawie nałożenia kary i mogły być podnoszone w odwołaniu od decyzji a nie w postępowaniu nadzwyczajnym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające i spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa. Trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że jest niezrozumiałe, gdyż nie odpowiada jego oczekiwaniom.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło