II SA/Kr 1466/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie nr 814/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r., znak: WOB.7722.70.2023.AJAN w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 16 października 2023 r. nr 814/2023, znak: WOB.7722.70.2023.AJAN, odmówił D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 71/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I- 5160.205.22.42, którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem [...] wstrzymano D. sp. z o.o. - inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. P. (niniejsza sprawa o sygn. akt II SA/Kr 1466/23) oraz D. Spółka z o.o. w M. (sygn. II SA/Kr 1473/23). Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazał, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione; c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa – D. Spółki z o.o., będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r. znak WOB.7722.70.2023.AJAN odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2023 r. znak PINB-B5160.205.22.42 w przedmiocie wstrzymania inwestorowi prowadzenia pracy przy przedmiotowym obiekcie. W pierwszej kolejności skarżący wskazał, że ww. postanowienie organu I instancji zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, skarżący nie wniósł zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 r., tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika skarżącego, powziął on informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Skarżący zachował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, składając je w terminie 7-dni od dnia dokonania wglądu w akta sprawy, a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył on przedmiotowe zażalenie. Należy podkreślić, że skarżący nie został zawiadomiony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W realiach niniejszej sprawy skarżącemu nie umożliwiono dokonania czynności, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Organ I Instancji zachował się zatem nielojalnie względem strony, a pierwszą czynnością w sprawie, o której skarżący został poinformowany, było doręczenie jej postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia prac budowlanych przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę M. P. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W ocenie skarżonego organu skarżący M. P. nie ma legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r., nr 814/2023, znak: WOB.7722.70.2023.AJAN, którym odmówiono D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 71/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., znak: PINB-I-5160.205.22.42, bowiem interes prawny w zaskarżeniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia ma jedynie ten podmiot, któremu odmówiono przywrócenia tego terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1345/11). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wydane po rozpatrzeniu wniosku innego podmiotu. MWINB podniósł, że w przypadku niewykazania legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2501/18, z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1899/18, z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1669/18, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1281/20, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1278/20). Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na względzie powyższe MWINB wniósł o odrzucenie skargi M. P., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej. Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi i uznania legitymacji skargowej M. P. MWINB wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 16 października 2023 r., nr 814/2023, znak: WOB.7722.70.2023.AJAN. MWINB podniósł, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. (vide wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 4 września 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 360/13, w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Bd 106/13, w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 648/12, w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1697/10). Przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Zdaniem MWINB argumentacja D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (która także zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie opisane na wstępie postanowienie - sprawa o sygn. II SA/Kr 1473/23), nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia, lecz nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy, w sytuacji, gdy do skutecznego złożenia zażalenia wystarczy, że strona wyrazi swoje niezadowolenie. Zażalenie na postanowienie nie wymaga szczególnej formy ani treści. Wystarczające jest to, że wynika z niego niezadowolenie strony lub osoby trzeciej z treści zaskarżonego postanowienia. Nie trzeba powoływać podstawy prawnej ani szczegółowego uzasadnienia. Tym samym względy organizacyjne D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. , jak i konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie. W świetle powyższego zasadnym było uznanie, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalały na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można było uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia. Odnosząc się do zarzutów skargi MWINB podniósł, że zarzuty te dotyczą sytuacji prawnej skarżącego, podczas gdy zaskarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie nr 71/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.205.22.42 po rozpatrzeniu wniosku D. sp. z o.o. w M. . Tym samym podniesione w skardze zarzuty nie dotyczą zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie MWINB wskazał, że MWINB w Krakowie postanowieniem nr 816/2023 z dnia 16 października 2023 r. znak: WOB.7722.70.2023.AJAN odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie PINB nr 71/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I- 5160.205.22.42. Na ww. postanowienie MWINB nr 816/2023 z dnia 16 października 2023 r. znak: WOB.7722.70.2023.AJAN skarżący wniósł do WSA w Krakowie odrębną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Norma art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga M. P. jest nieuzasadniona z tego powodu, że skarżący M. P. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia MWINB odmawiającego spółce D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 71/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. W przedmiotowej sprawie PINB wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które to postanowienie zostało skierowane do inwestora tych robót, to jest do spółki D. Spółka z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także skarżącemu M. P., jako stronie postępowania. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. , jak i M. P.. MWINB wydawał zatem w tej sprawie rozstrzygnięcia dotyczące kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jak i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania, to jest w stosunku do M. P. i Spółki D. . Rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli tut. Sądu w innych sprawach. Wszystkie podniesione w skardze zarzuty dotyczą nieuwzględnienia rozmaitych okoliczności, dotyczących Spółki D. , co zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie M. P. stanowi o bezzasadności nieprzywrócenia terminu Spółce do złożenia zażalenia. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Kluczowe w niniejszej sprawie jest rozważenie, czy skarżący M. P. ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego postanowienia skierowanego do Spółki D. . Sąd wskazuje, że pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. II OZ 819/14). Interes prawny przy tym musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. np. uzasadnienia do: postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. II GW 13/11, postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. II GW 15/11). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (por. np. uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. II GZ 196/12). Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Przykładowo podmiot mający udział w spółce z o.o. nie jest uprawniony do wniesienia skargi na podstawie art. 33 ustawy o NSA na odmowę wydania spółce koncesji na świadczenie usług telekomunikacyjnych ze względu na brak własnego interesu prawnego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. II SA 74/96). Przytoczone powyżej poglądy Sąd, na gruncie niniejszej sprawy, w pełni podziela. Przedmiotowa skarga M. P. dotyczy - jak już zaznaczono – postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r. nr 814/2023, znak: WOB.7722.70.2023.AJAN, odmawiającego D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 71/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I- 5160.205.22.42, którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem [...] wstrzymano D. sp. z o.o. - inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy skarżący M. P. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia, którym odmówiono innemu podmiotowi (D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. ) przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, co stanowi o bezzasadności przedmiotowej skargi M. P.. Ubocznie Sąd wskazuje, że skarga Spółki D. Spółka z o.o. w M. na to samo postanowienie została zarejestrowana pod sygn. II SA/Kr 1473/23 i postanowieniem z 29 lutego 2024 r. została odrzucona z powodu nieusunięcia jej braków formalnych. Ze względu na powyższe skarga M. P., jako bezzasadna, została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.