I SA/Wa 217/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-19

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka rolnika, która zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniającą do świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ prowadzenie gospodarstwa rolnego i podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonka rolnika wyklucza uznanie jej za osobę, która zrezygnowała z aktywności zawodowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samo podleganie ubezpieczeniu rolników nie jest równoznaczne z rezygnacją z pracy zarobkowej, a prowadzenie gospodarstwa rolnego wymaga przeznaczenia czasu na jego prowadzenie, co stoi w sprzeczności z definicją osoby bezrobotnej.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ jako małżonka rolnika podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i prowadzi gospodarstwo rolne. Skarżąca argumentowała, że zrezygnowała z pracy w firmie "P. [...] S.A." w celu opieki nad mężem, a prowadzenie gospodarstwa rolnego przynosi niewielkie dochody i wymaga zatrudnienia pracowników.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] odmawiającą ustalenia na rzecz E.K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, W.K. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu 21 września 2011 r. E.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu [...] mężem, W.K. Wnioskodawczyni wskazała, że nie pracuje zawodowo z powodu sprawowania opieki nad chorym mężem. Wyjaśniła, że W.K. na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r., został zaliczony do [...] stopnia niepełnosprawności do dnia [...] kwietnia 2014 r. Z orzeczenia wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Do wniosku dołączono akt małżeństwa zawartego w 1984 r. pomiędzy E.G. i W.K. oraz oświadczenie J.G., sąsiada rodziny K., potwierdzające, iż w gospodarstwie rolnym państwa K. pracują pracownicy najemni, bowiem nie jest możliwe, aby E.K. opiekowała się mężem i pracowała jednocześnie w gospodarstwie rolnym. Na podstawie powyższych ustaleń faktycznych Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] odmówił E.K. ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, W.K. Jako przyczynę odmowy wskazał, iż E.K. pozostaje w związku małżeńskim i sama nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które wymagane jest na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. z 2006 r. Dz.U. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Od decyzji organu I Instancji E.K. złożyła odwołanie podnosząc, że mąż jej jest osobą leżącą o porażeniu [...], w związku z czym wymaga nieustającej, dwudziestoczterogodzinnej pomocy z jej strony. Córki są [...] i nie mieszkają z rodzicami. Jedna z nich studiuje w [...], a druga w W., tam też mieszka i pracuje. Gospodarstwa rolnego nie może sprzedać, gdyż to załamałoby psychicznie męża, który całe życie, dopóki nie zachorował, pracował na nim. Dochody z gospodarstwa przeznaczane są na opłacenie wynajętych pracowników, a z renty męża opłacana jest jego rehabilitacja. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że mimo błędnej podstawy odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego, koniecznym było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, ze względu na istnienie innych, niż wskazane przez Wójta Gminy P., przesłanek odmowy przyznania żądanego świadczenia. Kolegium wyjaśniło, że okoliczność, iż E.K. wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania tego świadczenia z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych odnosi się w chwili obecnej jedynie do osoby sprawującej opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny z mocy art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Osoba taka traci prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zawarcie przez osobę wymagającą opieki związku małżeńskiego, jako że obowiązek sprawowania opieki obciążać będzie wówczas przede wszystkim małżonka (przed innymi członkami rodziny osoby wymagającej opieki). Małżonek w takiej sytuacji zyskuje natomiast prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Cytując treść przepisu art. 17 ust. 1 ww. ustawy organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uzasadniając zaskarżoną decyzję Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że mąż wnioskodawczyni – W.K. – legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu [...] ze wskazaniami dotyczącymi konieczności długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W.K. złożyła natomiast, w jej ocenie, dowody wskazujące na rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w postaci oświadczenia z dnia 30 sierpnia 2011 r. o niemożności pracy w gospodarstwie rolnym, świadectwo pracy z dnia 4 maja 2010 r. wydane przez "P. [...] S.A.", z którego wynika, że była tam zatrudniona w okresie od [...] września 1979 r. do [...] maja 2010 r., a także zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w L. z dnia 16 września 2011 r., nr [...], z którego wynika, że E.K. nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty stałej rolniczej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków rodzin oraz zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w L. z dnia 21 września 2011 r., nr [...], z którego wynika, że od 5 maja 2010 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Kolegium wyjaśniło następnie pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, które stosownie do art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Tym samym stwierdziło, że E.K. nie zalicza się do żadnego z wyżej wymienionych przypadków, bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co potwierdzają m.in. zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w L. z dnia 16 września 2011 r., nr [...] oraz z dnia 21 września 2011 r., nr [...]. Ponadto organ podkreślił, że sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza dana osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. wniosła E.K. twierdząc, że zrezygnowała z pracy w [...] "P." w W., w której była zatrudniona od ponad [...] lat na stałe, tylko po to, by zająć się chorym, niepełnosprawnym mężem, wymagającym stałej, 24-godzinnej opieki. Podkreśliła, że gospodarstwo rolne, które nie chce sprzedać z uwagi na męża i swoją przyszłość, przynosi niewielkie dochody pozwalające na pokrycie wynagrodzenia pracownika, podatek gruntowy i pozostałe niezbędne opłaty. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r., złożonym na rozprawie, pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyrażającą się w uznaniu, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, podczas gdy sytuacja sprawowania przez skarżącą opieki nad mężem spełnia przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym ze wskazaniami dotyczącymi konieczności długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych. Podkreślił, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w firmie "P. [...] S.A." ze skutkiem na dzień [...] maja 2010 r., gdzie pracowała od [...] września 1979 r. Uczyniła to z powodu konieczności sprawowania opieki nad mężem, który legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, ze wskazaniami wymaganymi ustawą o świadczeniach rodzinnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto jeszcze raz zaznaczył, że pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia w firmie "P. [...] S.A." ze skutkiem na dzień [...] maja 2010 r., a koniecznością sprawowania opieki nad mężem, istnieje związek przyczynowy. Złożenie przez E.K. wniosku o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników jako małżonki rolnika, po ustaniu tytułu ubezpieczenia w ZUS w związku z rezygnacją z zatrudnienia, było naturalnym działaniem, jakie podjęłaby każda osoba znajdująca się w sytuacji skarżącej. Zdaniem pełnomocnika organ II instancji błędnie przyjął, że E.K. jest rolnikiem, bowiem podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zwrócił uwagę na regulację art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (j.t. z 2008 r. Dz.U. Nr 50 poz. 291 ze zm.), zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika, ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Sam fakt podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od ustania stosunku pracy do chwili obecnej jako rolnik (małżonka) nie może przesądzać o utracie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Taki pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt. II SA/Ke 465/11, LEX 899076 oraz z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 574/11, LEX 1053469, wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Ke 229/11 i II SA/Ke 439/11 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 257/11). Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1987/10, w którym Sąd stwierdził, że fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne, został wydany w innym, niż niniejsza sprawa, stanie faktycznym. Tym samym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy P. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji, w toku rozpoznawanej sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: "ustawa"). Świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem opiekuńczym, którego zasadniczym celem jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensatą, swoistym wynagrodzeniem przez Państwo dla osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku musiałoby ono wywiązać się z obowiązku opieki nad swoimi obywatelami. Nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia licznych warunków, wiążących się zarówno z osobą ubiegającą się o świadczenie, jaki i osobą wymagającą opieki lub innymi członkami ich rodziny. Wynikają one przede wszystkim z art. 17 ust. 1 i ust. 5 ustawy, lecz ich pełna rekonstrukcja wymaga uwzględnienia zarówno innych przepisów tej ustawy (zwłaszcza definicji ustawowych, zawartych w jej art. 3), jak i nierzadko skomplikowanej wykładni i odesłań zewnątrzsystemowych do innych ustaw, jak na przykład ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, ze zm.; dalej: "k.r.o."), czy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, ze zm.). Dla potrzeb niniejszej sprawy można ograniczyć się do wskazania, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zależy od łącznego spełnienia następujących warunków: – posiadania przez osobę ubiegającą się o świadczenie polskiego obywatelstwa oraz dobrowolnej rezygnacji przez tę osobę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (art. 17 ust. 1, a także art. 3 pkt 22 ustawy); – szczególnych cech prawnych i faktycznych osoby wymagającej opieki: może to być wyłącznie osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym albo dziecko, które (kumulatywnie) ma orzeczoną niepełnosprawność oraz konieczność "stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji" i "stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji"; – istnienia stosunku alimentacyjnego między osobą ubiegającą się o świadczenie i osobą wymagającą opieki (por. art. 128-144 1 k.r.o.), przy czym przepisy ustawy o świadczeniach przewidują, że świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać matce, ojcu, innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny – w tym ostatnim wypadku tylko wtedy, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo, gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki (art. 17 ust. 1a ustawy). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny oraz opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślić zatem należy, że wskazany przepis określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne, a mianowicie: 1) w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem (albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), 2) w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem (albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). Zatem w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie zalicza się do żadnego z wyżej wymienionych przypadków, bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o czym świadczy m.in. znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w L. z dnia 21 września 2011 r., nr [...], z którego wynika, że od [...] maja 2010 r. E.K. jako rolnik (małżonka) podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim. Dodatkowo należy podkreślić, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia jest zrekompensowanie tej osobie rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty (art. 17 ust. 3 cyt. ustawy) oraz opłacenie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (art. 2 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Zaznaczenia przy tym wymaga, że przepisy dopuszczają sytuacje, gdy składki za taką osobę są odprowadzane z innego tytułu (art. 2b cyt. ustawy), ale nie znosi to warunku rezygnacji z aktywności zawodowej. Stosownie do art. 3 pkt 22 ustawy, pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W tym kontekście należy stwierdzić, że skarżąca nie spełnia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 ustawy stanowiącej, iż warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca nie zrezygnowała z jakiejkolwiek pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy, ani też nie jest gotowa do podjęcia tak rozumianej pracy, skoro prowadzi gospodarstwo rolne. W konsekwencji nie można w jej przypadku mówić o rezygnacji z zatrudnienia z powodu opieki nad mężem, skoro w ogóle nie jest gotowa do podjęcia zatrudnienia. Skarżąca nie spełnia bowiem podstawowych kryteriów osoby bezrobotnej. Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 145; ze zm.) osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Wynika z powyższego, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie może być uznany rolnik, który prowadzi gospodarstwo rolne, nawet przy pomocy innych osób, albowiem musi przecież przynajmniej część swojego czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1987/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 463/10, oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 379/11, wyrok WSA w Olsztynie z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 413/11, wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 602/11 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącej oraz nie podważa samego faktu zrezygnowania w maju 2010 r. z pracy w firmie "P. [...] S.A.". Powyższe jednak nie wpływa na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem E.K. ubiegając się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w 2011 r., współprowadziła – jako żona rolnika – gospodarstwo rolne przy pomocy pracownika i podlegała ubezpieczeniu społecznemu z KRUS. Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło