I SA/Kr 1389/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-22
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może nałożyć na podatnika obowiązek złożenia oświadczenia o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego w formularzach deklaracji podatkowych, jeśli ustawa nie zawiera wyraźnego upoważnienia do takiego działania?Ratio decidendi
Rada gminy nie może nakładać na podatnika obowiązku złożenia oświadczenia o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego w formularzach deklaracji podatkowych, jeśli ustawa nie zawiera wyraźnego upoważnienia do takiego działania. Brak takiej delegacji ustawowej stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały w tej części. Odpowiedzialność karnoskarbowa wynika bezpośrednio z przepisów ustawy, a nie z dodatkowych oświadczeń podatnika.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Myślenicach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Gdów dotyczącą określenia wzorów formularzy deklaracji podatkowych. Zarzucił, że uchwała narusza prawo poprzez zamieszczenie w formularzach oświadczeń podatników o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego, podczas gdy brak jest ku temu wyraźnego upoważnienia ustawowego. Rada Gminy wniosła o umorzenie postępowania, argumentując, że uchwała została uchylona i nie zawierała oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej, a jedynie informację o znajomości przepisów.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność załączników nr 1, 2, 3, 4, 5 i 6 do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej oświadczeń o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1389/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Myślenicach, na uchwałę Rady Gminy Gdów, z dnia 10 listopada 2011 r. Nr XIX/118/2011, w sprawie określenia wzoru formularzy i deklaracji podatkowych na terenie Gminy Gdów, , stwierdza nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego " Informacja w sprawie podatku od nieruchomości " w części, dotyczącej zawartego w rubryce "F" oświadczenia, co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie, danych niezgodnych z prawdą;, stwierdza nieważność załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego " Deklaracja na podatek od nieruchomości – część zasadnicza, " w części dotyczącej zawartego w rubryce "H" oświadczenia, co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności, za podanie danych niezgodnych z prawdą;, stwierdza nieważność załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego " Informacja w sprawie podatku rolnego " w części dotyczącej, zawartego w rubryce "F" oświadczenia, co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych, niezgodnych z prawdą;, stwierdza nieważność załącznika nr 4 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego " Deklaracja na podatek rolny " w części dotyczącej, zawartego w rubryce "H" oświadczenia, co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych, niezgodnych z prawdą;, stwierdza nieważność załącznika nr 5 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego " Informacja w sprawie podatku leśnego " w części dotyczącej, zawartego w rubryce "F" oświadczenia, co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych, niezgodnych z prawdą;, stwierdza nieważność załącznika nr 6 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego " Deklaracja na podatek leśny " w części dotyczącej, zawartego w rubryce "H" oświadczenia, co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych, niezgodnych z prawdą., , ,
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Myślenicach wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Gdów z dnia 10 listopada 2011 r. nr XIX/118/2011 w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych na terenie Gminy Gdów.
Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił naruszenie: art.18 ust. 2 pkt 8 i art. 40, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2001.142. poz. 1591), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2002 r. poz. 1682 ze zm.).
W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części zawierającej oświadczenie podatnika, złożone pod rygorem odpowiedzialności wynikającej z przepisów kodeksu karnego skarbowego.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że podstawą prawną podjętej uchwały był art. 18 ust. 2 pkt.8 i art. 40 ust. 1 art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2001 nr 142 poz. 1591), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2002 r. poz. 1682 ze zm.).
W załączniku nr 1 do przedmiotowej uchwały, zatytułowanym "Informacja w sprawie podatku od nieruchomości" w punkcie "F", zatytułowanym "Oświadczenie i podpis składającego/osoby reprezentującej składającego", znalazło się oświadczenie o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą".
Identycznej treści oświadczenia znalazły się także w załączniku nr 2 zatytułowanym "Deklaracja na podatek od nieruchomości", w punkcie "H", w załączniku nr 3 zatytułowanym "Informacja w sprawie podatku rolnego" w punkcie "F", w załączniku nr 4 zatytułowanym "Deklaracja na podatek rolny" w punkcie "H", w załączniku nr 5 zatytułowanym "Informacja w sprawie podatku leśnego" w punkcie "F", w załączniku nr 6 zatytułowanym "Deklaracja na podatek leśny" w punkcie "H".
Prokurator podniósł, że przepisy na podstawie których podjęto zaskarżoną uchwałę nie mogą stanowić podstawy do zawarcia w treści załącznika do uchwały przywołanego wyżej oświadczenia.
W dalszej kolejności Prokurator zauważył, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zaznaczył, że jednostka samorządu terytorialnego winna działać w oparciu o obowiązujące normy, w granicach obowiązującego prawa. Powyższą zasadę wyraża norma konstytucyjna "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa" zawarta w art. 7 Konstytucji RP, a także norma określona w art. 2 Konstytucji wedle której Rzeczypospolita jest demokratycznym państwem prawnym.
Tymczasem podstawą prawną zaskarżonej uchwały są przepisy, które nie dają kompetencji Radzie Gminy Gdów do zawarcia w formularzach pouczenia o odpowiedzialności karno-skarbowej składającego deklarację za oświadczenie przez niego nieprawdy.
Co więcej, Prokurator zauważył, że brak jest jakichkolwiek przepisów ustawowych, które nadawałyby Radzie Gminy ogólną kompetencję do stanowienia aktów prawa miejscowego, których poszanowanie wymuszane byłoby odpowiedzialnością karną. Każdorazowo w ustawie zawarta musi być norma kompetencyjna, upoważniająca organy samorządu terytorialnego do tego typu działań. Skoro jednak taka ogólna norma nie istnieje w tym zakresie, a powołane w uchwale przepisy ustaw nie stanowią podstawy do zawarcia w formularzach podatków rygoru odpowiedzialności karno-skarbowej, to w tym zakresie powinna zostać stwierdzona nieważność uchwały nr XIX/118/2011 Rady Gminy Gdów z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych na terenie Gminy Gdów.
Na końcu Prokurator zaznaczył, że z uwagi na fakt, iż skarga na przedmiotową uchwałę Rady Gminy Gdów, będącą aktem prawa miejscowego, została złożona w 2015 r. - brak jest ograniczenia czasowego możliwości stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Zgodnie bowiem z zapisem art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996 r. nr 13 poz. 74 ze zm.), który został zmieniony na mocy art. 4 ustawy z dnia 12 maja 2000 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 48 poz. 552), przepis ten ma zastosowanie do wszelkich aktów prawa miejscowego, bez względu na datę ich uchwalenia.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Gdów wniosła o umorzenie postępowania, a w przypadku uznania przez Sąd, że niniejsze postępowanie nie podlega umorzeniu i sprawa winna być merytorycznie rozpatrywana o oddalenie skargi w całości.
Organ podniósł w pierwszej kolejności, że skarga Prokuratora jest bezprzedmiotowa, a to wobec faktu, iż zaskarżona uchwała utraciła moc zgodnie z § 4 uchwały Rady Gminy Gdów Nr XXXIII/218/2012 z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych na terenie Gminy Gdów.
W dalszej kolejności Rada Gminy Gdów podniosła, że w uchwale nie znajduje się oświadczenie podatnika, złożone pod rygorem odpowiedzialności wynikającej z przepisów kodeksu karnego skarbowego. Ewentualna odpowiedzialność w tym zakresie wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Oświadczenie zawarte w tekście formularzy stanowiących załączniki do uchwały brzmi: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą". Organ podkreślił, że czym innym jest zobowiązanie podatnika do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej skarbowej warunkujące odpowiedzialność za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w składanym oświadczeniu, a czym innym jest odebranie od podatnika oświadczenia o znajomości przepisów prawa. W drugim przypadku oświadczenie stanowi, co najwyższej, wyraz świadomości ewentualnie możliwych konsekwencji dla podatnika w przypadku zamierzonego podania w deklaracji nieprawdy, lub zatajenia prawdy. Tak więc, kwestionowany zapis w formularzu w istocie nie miał charakteru normatywnego, a jedynie informacyjny i mógł, co najwyżej, skłaniać podatnika do refleksji przy wypełnianiu formularzy.
Wobec powyższego, zdaniem organu, nie można zgodzić się z Prokuratorem, że miało miejsce wykroczenie poza upoważnienie ustawowe przyznane Radzie Gminy Gdów zawarte w art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, czy też w art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym. Organ podkreślił, że formularze stanowiące załącznik do uchwały Nr XIX/118/2011 Rady Gminy Gdów z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie określenia wzorów informacji i deklaracji podatkowych na terenie Gminy Gdów (Dz.Urz. Woj. Małop. z 2011 r. Nr 538 poz. 5658) wiernie odzwierciedlają sugerowane przez Ministerstwo Finansów wzory formularzy.
Rada Gminy podkreśliła także, że organy nadzoru (Wojewoda Małopolski oraz Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie) nie dopatrzyły się nieprawidłowości w postanowieniach przedmiotowej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W myśl przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Skarga Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Myślenicach jest zasadna i prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które narusza w sposób istotny.
Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy Gdów z dnia 10 listopada 2011 r. nr XIX/118/2011 w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych na terenie Gminy Gdów.
Zauważyć należy, że uchwała w przedmiocie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych, jako skierowana do wszystkich podatników, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, podatku leśnym i podatku rolnym, niewątpliwie jest aktem prawa miejscowego.
Nie ma także przeszkód, aby w razie stwierdzenia naruszenia prawa, sąd mógł stwierdzić jej nieważność, mimo że uchwała nie pozostaje już w obrocie prawnym.
Odpowiadając w tym miejscu na argumenty organu podniesione w odpowiedzi na skargę, iż zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została uchylona przez Radę Gminy Gdów uchwałą z dnia 28 listopada 2012 r. nr XXXIII/218/2012, a zatem postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, wyjaśnić należy, że Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. akt W 5/94 dotyczącej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, stwierdził, że "zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie". Skuteczne uchylenie (zmiana) uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej.
Zważywszy więc na różne skutki uchylenia i stwierdzenia nieważności uchwały, oraz na fakt, że efekty czynności podejmowanych na podstawie kwestionowanych zapisów uchwały mogły i mogą funkcjonować w obrocie prawnym, uznać należało, że skarga Prokuratora nie jest bezprzedmiotowa. Uchylenia uchwały nie można bowiem utożsamiać z uwzględnieniem skargi, a skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały wywierające skutki od daty uchylenia.
Uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza bowiem wyeliminowanie zaskarżonej uchwały ze skutkiem od daty jej uchylenia (ex nunc), natomiast w przypadku stwierdzenia jej nieważności, skutek ten powstaje od chwili jej podjęcia (ex tunc).
Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 594). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy.
Do naruszenia takiego zaliczyć należy: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97).
Przypomnieć należy, że akty prawa miejscowego zaliczają się do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, choć obowiązują wyłącznie na obszarze działania organów, które je wydały (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Z kolei zgodnie z art. 94 Konstytucji RP do organów, które mogą zostać wyposażone w kompetencję do wydania wspomnianych aktów zalicza się organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej. Co jednak istotne, także w niniejszej sprawie, podmioty te mogą ustanawiać wspomniane akty wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, a także na zasadach określonych w przepisach tej rangi. Stosownie bowiem do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują więc organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.
W ocenie Sądu, Rada Gminy Gdów podejmując zaskarżoną uchwałę dopuściła się istotnego naruszenia przepisów prawa, polegającego na obowiązkowym zamieszczeniu w rubryce "F" załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Informacja w sprawie podatku o nieruchomości", rubryce "H" załącznika nr 2 zatytułowanego "Deklaracja na podatek od nieruchomości – cześć zasadnicza", w rubryce "F" załącznika nr 3 zatytułowanego "Informacja w sprawie podatku rolnego", w rubryce "H" załącznika nr 4 zatytułowanego "Deklaracja na podatek rolny", w rubryce "F" załącznika nr 5 zatytułowanego "Informacja w sprawie podatku leśnego", w rubryce "H" załącznika nr 6 zatytułowanego "Deklaracja na podatek leśny" - danych, które nie znajdują umocowania w ustawowej delegacji do ich umieszczenia tj. oświadczenia składającego deklarację, iż znane są mu przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą.
Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 1993 r. nr 94, poz. 431 ze zm.), oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. nr 200, poz. 1682 ze zm.).
Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje organ stanowiący gminy jako jedyny uprawniony do podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Granice te określają przepisy pozostałych ustaw wymienionych w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały stanowiąc, że rada gminy w drodze uchwały określa wzory formularzy deklaracji na podatek rolny, leśny i podatek od nieruchomości. Przepisy te wskazują, że "w formularzach będą zawarte dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku". Jak dostrzega się w doktrynie, "katalog tych danych nie ma charakteru zamkniętego i w poszczególnych gminach jest różny, zależy bowiem od specyfiki danej gminy" (por. L. Etel, uwagi do art. 6a u.p.r. [w:] Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, LEX 2012). Nie zmienia to jednak faktu, że formularze deklaracji powinny umożliwiać złożenie wyłącznie takich oświadczeń, a zatem podanie wyłącznie takich danych, które są niezbędne do wymiaru i poboru podatku.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że cechy takiej nie posiada zobowiązanie składającego informację do podpisania informacji (oświadczenia) o treści cyt. "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą" zawarte w załącznikach od nr 1 do nr 6 do zaskarżonej uchwały.
Ani przepisy przywołane jako podstawa podjęcia zaskarżonej uchwały, ani też żaden inny przepis prawa pozytywnego nie upoważnia bowiem rady gminy do wymuszenia złożenia oświadczenia o takiej treści przez osobę składającą deklarację na podatki od nieruchomości, rolny i leśny.
Warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia, czy też złożenia oświadczenia o posiadaniu wiedzy w odniesieniu do takiej odpowiedzialności jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość złożenia oświadczenia co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą, to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą, czy złożenia oświadczenia o posiadaniu wiedzy odnośnie do takiej odpowiedzialności.
Podkreślić należy, że ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione. Taki stanowisko zaprezentowano m.in. w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 22 września 2015r. sygn. I SA/Kr 1053/15, 8 września 2015r sygn. I SA/Kr 1203/15 i sygn. I SA/Kr 1205/15, 27 lipca 2015r. sygn. I SA/Kr 973/15, 22 lipca 2015 sygn. I SA/Kr 415/15, 29 czerwca 2015r. sygn. I SA/Kr 653/15, sygn. I SA/Kr 652/15 oraz sygn. I SA/Kr 758/15, 13 lipca 2014 sygn. I SA/Kr 900/15. Choć orzeczenia te zapadły w sprawach, gdzie przedmiotem zaskarżenia były uchwały dotyczące wzorów deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stwierdzić należy, że pogląd ten znajdzie także zastosowanie w niniejszej sprawie.
Jak wynika więc z dotychczasowych rozważań, do zamieszczenia w załącznikach do zaskarżonej uchwały wymogu złożenia przez osoby składające deklaracje/informacje podatkowe oświadczenia o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego regulujących kwestie odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą koniecznym jest zarezerwowanie przez ustawodawcę stosownej wyraźnej delegacji ustawowej, której w analizowanym przypadku brak. Niewątpliwie odpowiedzialność ze wspominanego tytułu obiektywnie istnieje ( np. art. 56 kks) niemniej jednak wynika ona wprost z przepisów ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy i to niezależnie od złożonego przez podatnika oświadczenia co do jego stanu wiedzy, a więc w tym przypadku znajomości przepisów tego aktu prawnego. Reasumując brak stosownej delegacji ustawowej na gruncie obowiązującego stanu prawnego nie upoważnia organów gminy w tym przypadku do odbierania od osób składających deklarację oświadczeń co do znajomości przepisów kodeksu karnego skarbowego czy też stanu ich wiedzy w odniesieniu do innych aktów prawnych.
Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym (art. 6a ust. 11), o podatku leśnym (art. 6 ust. 9) i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 6 ust. 13) takiej delegacji ustawowej nie zawierają, zaś ustawowego upoważnienia dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać. Organy władzy publicznej, do których zalicza się organy samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP działają na podstawie i w granicach prawa. Mogą działać w granicach wyznaczonych przez normy prawne określające ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, zatem tylko tam i o tyle o ile upoważnia prawo.
Końcowo zaznaczyć należy, że badane w niniejszej sprawie zagadnienie było już przedmiotem rozważań i rozstrzygnięć tutejszego sądu, m.in. w wyrokach z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1484/14, z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1112/14, czy 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 10/14, z dnia 5 czerwca sygn. akt I SA/Kr 623/14, z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 52/15. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w ww. wyrokach i przyjmuje je za własne.
Podsumowując stwierdzić należy, że z uwagi na to, iż brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji podatkowej oświadczenia co do znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą, celowym jest w oparciu o przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności kontrolowanej uchwały w zaskarżonej części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło